༤. བྷ་ར་ཎྜུ་ཀཱ་ལཱ་མ་སུ་ཏྟཾ
༡༢༧. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀོ་ས་ལེ་སུ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཨ་སྶོ་སི ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ – ‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཀི་ར ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཾ ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མཾ ས་ཀྐཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ག་ཙྪ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཨཱ་ཝ་ས་ཐཾ ཛཱ་ན ཡ་ཏྠ་ཛྫ མ་ཡཾ ཨེ་ཀ་ར་ཏྟིཾ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཾ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ནྭཱ་ཧི་ཎྜ་ནྟོ [ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ནྟོ (སྱཱ. ཀཾ.)] ནཱ་དྡ་ས ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཨཱ་ཝ་ས་ཐཾ ཡ་ཏྠ་ཛྫ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཀ་ར་ཏྟིཾ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ.
ཨ་ཐ ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ན་ཏྠི, བྷ་ནྟེ, ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པོ ཨཱ་ཝ་ས་ཐོ ཡ་ཏྠ་ཛྫ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཀ་ར་ཏྟིཾ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ. ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ར་ཎྜུ ཀཱ་ལཱ་མོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པུ་རཱ་ཎ་ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི. ཏ་སྶ་ཛྫ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་སྶ་མེ ཨེ་ཀ་ར་ཏྟིཾ ཝི་ཧ་ར་ཏཱུ’’ཏི. ‘‘ག་ཙྪ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ས་ནྠ་རཾ པ་ཉྙ་པེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ར་ཎྜུ་སྶ ཀཱ་ལཱ་མ་སྶ ཨ་སྶ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ས་ནྠ་རཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ པཱ་དཱ་ནཾ དྷོ་ཝ་ནཱ་ཡ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ནྠ་ཏོ, བྷ་ནྟེ, ས་ནྠཱ་རོ, ཨུ་ད་ཀཾ ཋ་པི་ཏཾ པཱ་དཱ་ནཾ དྷོ་ཝ་ནཱ་ཡ. ཡ་སྶ་དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཡེ་ན བྷ་ར་ཎྜུ་སྶ ཀཱ་ལཱ་མ་སྶ ཨ་སྶ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ནི་ས་ཛྫ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པཱ་དེ པ་ཀྑཱ་ལེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མ་སྶ ས་ཀྐ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཀཱ་ལོ ཁོ ཨ་ཛྫ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་ཡི་རུ་པཱ་སི་ཏུཾ. ཀི་ལ་ནྟོ བྷ་ག་ཝཱ. སྭེ དཱ་ནཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་ཡི་རུ་པཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི.
ཨ་ཐ ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མཾ ས་ཀྐཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཏ་ཡོ ཁོ་མེ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ས་ཏྠཱ་རོ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ. ཀ་ཏ་མེ ཏ་ཡོ? ཨི་དྷ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ས་ཏྠཱ ཀཱ་མཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏི; ན རཱུ་པཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏི, ན ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏི. ཨི་དྷ པ་ན, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ས་ཏྠཱ ཀཱ་མཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏི, རཱུ་པཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏི; ན ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏི. ཨི་དྷ པ་ན, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ས་ཏྠཱ ཀཱ་མཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏི, རཱུ་པཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏི, ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཏ་ཡོ ས་ཏྠཱ་རོ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ. ‘ཨི་མེ་སཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཏི་ཎྞཾ ས་ཏྠཱ་རཱ་ནཾ ཨེ་ཀཱ ནི་ཊྛཱ ཨུ་དཱ་ཧུ པུ་ཐུ ནི་ཊྛཱ’’’ཏི?
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ བྷ་ར་ཎྜུ ཀཱ་ལཱ་མོ མ་ཧཱ་ནཱ་མཾ ས་ཀྐཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཀཱ་ཏི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཝ་དེ་ཧཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ བྷ་ག་ཝཱ མ་ཧཱ་ནཱ་མཾ ས་ཀྐཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ནཱ་ནཱ་ཏི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཝ་དེ་ཧཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ བྷ་ར་ཎྜུ ཀཱ་ལཱ་མོ མ་ཧཱ་ནཱ་མཾ ས་ཀྐཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཀཱ་ཏི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཝ་དེ་ཧཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ བྷ་ག་ཝཱ མ་ཧཱ་ནཱ་མཾ ས་ཀྐཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ནཱ་ནཱ་ཏི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཝ་དེ་ཧཱི’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ བྷ་ར་ཎྜུ ཀཱ་ལཱ་མོ མ་ཧཱ་ནཱ་མཾ ས་ཀྐཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཀཱ་ཏི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཝ་དེ་ཧཱི’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ བྷ་ག་ཝཱ མ་ཧཱ་ནཱ་མཾ ས་ཀྐཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ནཱ་ནཱ་ཏི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཝ་དེ་ཧཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ར་ཎྜུ ཀཱ་ལཱ་མ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘མ་ཧེ་ས་ཀྑ་སྶ ཝ་ཏ་མྷི མ་ཧཱ་ནཱ་མ་སྶ ས་ཀྐ་སྶ ས་མྨུ་ཁཱ ས་མ་ཎེ་ན གོ་ཏ་མེ་ན ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡཾ ཨ་པ་སཱ་དི་ཏོ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་མྷཱ པ་ཀྐ་མེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ར་ཎྜུ ཀཱ་ལཱ་མོ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་མྷཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཡཾ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་མྷཱ པ་ཀྐཱ་མི ཏ་ཐཱ པ་ཀྐ་ནྟོ་ཝ ཨ་ཧོ་སི ན པུ་ན པ་ཙྩཱ་ག་ཙྪཱི་ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.