(༡༣) ༣. ཀུ་སི་ནཱ་ར་ཝ་གྒོ
༡. ཀུ་སི་ནཱ་ར་སུ་ཏྟཾ
༡༢༤. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀུ་སི་ནཱ་རཱ་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི བ་ལི་ཧ་ར་ཎེ ཝ་ན་ས་ཎྜེ. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ གཱ་མཾ ཝཱ ནི་ག་མཾ ཝཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏ་མེ་ནཾ ག་ཧ་པ་ཏི ཝཱ ག་ཧ་པ་ཏི་པུ་ཏྟོ ཝཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ བྷ་ཏྟེ་ན ནི་མ་ནྟེ་ཏི. ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི. སོ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན ཏ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ཝཱ ག་ཧ་པ་ཏི་པུ་ཏྟ་སྶ ཝཱ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་ད་ཏི. ཏ་མེ་ནཾ སོ ག་ཧ་པ་ཏི ཝཱ ག་ཧ་པ་ཏི་པུ་ཏྟོ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན ས་ཧ་ཏྠཱ ས་ནྟ་པྤེ་ཏི ས་མྤ་ཝཱ་རེ་ཏི.
‘‘ཏ་སྶ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘སཱ་དྷུ ཝ་ཏ མྱཱ་ཡཾ ག་ཧ་པ་ཏི ཝཱ ག་ཧ་པ་ཏི་པུ་ཏྟོ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན ས་ཧ་ཏྠཱ ས་ནྟ་པྤེ་ཏི ས་མྤ་ཝཱ་རེ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི་སྶ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ མཱ་ཡཾ ག་ཧ་པ་ཏི ཝཱ ག་ཧ་པ་ཏི་པུ་ཏྟོ ཝཱ ཨཱ་ཡ་ཏི་མྤི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན ས་ཧ་ཏྠཱ ས་ནྟ་པྤེ་ཡྻ ས་མྤ་ཝཱ་རེ་ཡྻཱ’ཏི! སོ ཏཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ག་ཐི་ཏོ [ག་དྷི་ཏོ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] མུ་ཙྪི་ཏོ ཨ་ཛ྄ཛྷོ་ས་ནྣོ [ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་པ་ནྣོ (སཱི. ཀ.) ཨ་ཛ྄ཛྷོ་པ་ནྣོ (ཊཱི་ཀཱ)] ཨ་ནཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶཱ་ཝཱི ཨ་ནི་སྶ་ར་ཎ་པ་ཉྙོ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི. སོ ཏ་ཏྠ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐ་མྤི ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི, བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐ་མྤི ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི, ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐ་མྤི ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ དི་ནྣཾ ན མ་ཧ་པྥ་ལ་ནྟི ཝ་དཱ་མི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? པ་མ་ཏྟོ ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཧ་ར་ཏི.
‘‘ཨི་དྷ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ གཱ་མཾ ཝཱ ནི་ག་མཾ ཝཱ ཨུ་པ་ནི་སྶཱ་ཡ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཏ་མེ་ནཾ ག་ཧ་པ་ཏི ཝཱ ག་ཧ་པ་ཏི་པུ་ཏྟོ ཝཱ ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ སྭཱ་ཏ་ནཱ་ཡ བྷ་ཏྟེ་ན ནི་མ་ནྟེ་ཏི. ཨཱ་ཀ་ངྑ་མཱ་ནོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་དྷི་ཝཱ་སེ་ཏི. སོ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ ཡེ་ན ཏ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ཝཱ ག་ཧ་པ་ཏི་པུ་ཏྟ་སྶ ཝཱ ནི་ཝེ་ས་ནཾ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མ་ཏི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་ད་ཏི. ཏ་མེ་ནཾ སོ ག་ཧ་པ་ཏི ཝཱ ག་ཧ་པ་ཏི་པུ་ཏྟོ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན ས་ཧ་ཏྠཱ ས་ནྟ་པྤེ་ཏི ས་མྤ་ཝཱ་རེ་ཏི.
‘‘ཏ་སྶ ན ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘སཱ་དྷུ ཝ་ཏ མྱཱ་ཡཾ ག་ཧ་པ་ཏི ཝཱ ག་ཧ་པ་ཏི་པུ་ཏྟོ ཝཱ པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན ས་ཧ་ཏྠཱ ས་ནྟ་པྤེ་ཏི ས་མྤ་ཝཱ་རེ་ཏཱི’ཏི. ཨེ་ཝ་མྤི་སྶ ན ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ཧོ ཝ་ཏ མཱ་ཡཾ ག་ཧ་པ་ཏི ཝཱ ག་ཧ་པ་ཏི་པུ་ཏྟོ ཝཱ ཨཱ་ཡ་ཏི་མྤི ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན པ་ཎཱི་ཏེ་ན ཁཱ་ད་ནཱི་ཡེ་ན བྷོ་ཛ་ནཱི་ཡེ་ན ས་ཧ་ཏྠཱ ས་ནྟ་པྤེ་ཡྻ ས་མྤ་ཝཱ་རེ་ཡྻཱ’ཏི! སོ ཏཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏཾ ཨ་ག་ཐི་ཏོ ཨ་མུ་ཙྪི་ཏོ ཨ་ན་ཛ྄ཛྷོ་ས་ནྣོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ད་སྶཱ་ཝཱི ནི་སྶ་ར་ཎ་པ་ཉྙོ པ་རི་བྷུ་ཉྫ་ཏི. སོ ཏ་ཏྠ ནེ་ཀྑ་མྨ་ཝི་ཏ་ཀྐ་མྤི ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི, ཨ་བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐ་མྤི ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི, ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐ་མྤི ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི. ཨེ་ཝ་རཱུ་པ་སྶཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ དི་ནྣཾ མ་ཧ་པྥ་ལ་ནྟི ཝ་དཱ་མི. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཝི་ཧ་ར་ཏཱི’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.
༢. བྷ་ཎྜ་ན་སུ་ཏྟཾ
༡༢༥. ‘‘ཡ་སྶཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་སཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱ ཀ་ལ་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ མུ་ཁ་ས་ཏྟཱི་ཧི ཝི་ཏུ་ད་ནྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, མ་ན་སི ཀཱ་ཏུ་མྤི མེ ཨེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་སཱ ན ཕཱ་སུ ཧོ་ཏི, པ་གེ་ཝ ག་ནྟུཾ! ནི་ཊྛ་མེ་ཏྠ ག་ཙྪཱ་མི – ‘ཨ་དྡྷཱ ཏེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཏ་ཡོ དྷ་མྨེ པ་ཛ་ཧིཾ་སུ, ཏ་ཡོ དྷ་མྨེ བ་ཧུ་ལ་མ་ཀཾ་སུ [བ་ཧུ་ལཱི་མ་ཀཾ་སུ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)]. ཀ་ཏ་མེ ཏ་ཡོ དྷ་མྨེ པ་ཛ་ཧིཾ་སུ? ནེ་ཀྑ་མྨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ, ཨ་བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐཾ, ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ – ཨི་མེ ཏ་ཡོ དྷ་མྨེ པ་ཛ་ཧིཾ་སུ. ཀ་ཏ་མེ ཏ་ཡོ དྷ་མྨེ བ་ཧུ་ལ་མ་ཀཾ་སུ? ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ, བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐཾ, ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ – ཨི་མེ ཏ་ཡོ དྷ་མྨེ བ་ཧུ་ལ་མ་ཀཾ་སུ’. ཡ་སྶཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་སཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ཎྜ་ན་ཛཱ་ཏཱ ཀ་ལ་ཧ་ཛཱ་ཏཱ ཝི་ཝཱ་དཱ་པ་ནྣཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ མུ་ཁ་ས་ཏྟཱི་ཧི ཝི་ཏུ་ད་ནྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, མ་ན་སི ཀཱ་ཏུ་མྤི མེ ཨེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་སཱ ན ཕཱ་སུ ཧོ་ཏི, པ་གེ་ཝ ག་ནྟུཾ! ནི་ཊྛ་མེ་ཏྠ ག་ཙྪཱ་མི – ‘ཨ་དྡྷཱ ཏེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨི་མེ ཏ་ཡོ དྷ་མྨེ པ་ཛ་ཧིཾ་སུ, ཨི་མེ ཏ་ཡོ དྷ་མྨེ བ་ཧུ་ལ་མ་ཀཾ་སུ’’’.
‘‘ཡ་སྶཾ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་སཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑཱུ ས་མ་གྒཱ ས་མྨོ་ད་མཱ་ནཱ ཨ་ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཁཱི་རོ་ད་ཀཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པི་ཡ་ཙ་ཀྑཱུ་ཧི ས་མྤ་སྶ་ནྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ག་ནྟུ་མྤི མེ ཨེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་སཱ ཕཱ་སུ ཧོ་ཏི, པ་གེ་ཝ མ་ན་སི ཀཱ་ཏུཾ! ནི་ཊྛ་མེ་ཏྠ ག་ཙྪཱ་མི – ‘ཨ་དྡྷཱ ཏེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཏ་ཡོ དྷ་མྨེ པ་ཛ་ཧིཾ་སུ, ཏ་ཡོ དྷ་མྨེ བ་ཧུ་ལ་མ་ཀཾ་སུ. ཀ་ཏ་མེ ཏ་ཡོ དྷ་མྨེ པ་ཛ་ཧིཾ་སུ? ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ, བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐཾ, ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ – ཨི་མེ ཏ་ཡོ དྷ་མྨེ པ་ཛ་ཧིཾ་སུ. ཀ་ཏ་མེ ཏ་ཡོ དྷ་མྨེ བ་ཧུ་ལ་མ་ཀཾ་སུ? ནེ་ཀྑ་མྨ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ, ཨ་བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐཾ, ཨ་ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ – ཨི་མེ ཏ་ཡོ དྷ་མྨེ བ་ཧུ་ལ་མ་ཀཾ་སུ’. ཡ་སྶཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་སཱ་ཡཾ བྷི་ཀྑཱུ ས་མ་གྒཱ ས་མྨོ་ད་མཱ་ནཱ ཨ་ཝི་ཝ་ད་མཱ་ནཱ ཁཱི་རོ་ད་ཀཱི་བྷཱུ་ཏཱ ཨ་ཉྙ་མ་ཉྙཾ པི་ཡ་ཙ་ཀྑཱུ་ཧི ས་མྤ་སྶ་ནྟཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟི, ག་ནྟུ་མྤི མེ ཨེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་སཱ ཕཱ་སུ ཧོ་ཏི, པ་གེ་ཝ མ་ན་སི ཀཱ་ཏུཾ! ནི་ཊྛ་མེ་ཏྠ ག་ཙྪཱ་མི – ‘ཨ་དྡྷཱ ཏེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ ཨི་མེ ཏ་ཡོ དྷ་མྨེ པ་ཛ་ཧིཾ་སུ, ཨི་མེ ཏ་ཡོ དྷ་མྨེ བ་ཧུ་ལ་མ་ཀཾ་སཱུ’’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.
༣. གོ་ཏ་མ་ཀ་ཙེ་ཏི་ཡ་སུ་ཏྟཾ
༡༢༦. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཝེ་སཱ་ལི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི གོ་ཏ་མ་ཀེ ཙེ་ཏི་ཡེ. ཏ་ཏྲ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི – ‘‘བྷི་ཀྑ་ཝོ’’ཏི. ‘‘བྷ་ད་ནྟེ’’ཏི ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཙྩ་སྶོ་སུཾ. བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི, ནོ ཨ་ན་བྷི་ཉྙཱ་ཡ. ས་ནི་དཱ་ནཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི, ནོ ཨ་ནི་དཱ་ནཾ. ས་པྤཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཾ དེ་སེ་མི, ནོ ཨ་པྤཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་བྷི་ཉྙཱ་ཡ དྷ་མྨཾ དེ་ས་ཡ་ཏོ ནོ ཨ་ན་བྷི་ཉྙཱ་ཡ, ས་ནི་དཱ་ནཾ དྷ་མྨཾ དེ་ས་ཡ་ཏོ ནོ ཨ་ནི་དཱ་ནཾ, ས་པྤཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ དྷ་མྨཾ དེ་ས་ཡ་ཏོ ནོ ཨ་པྤཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡཾ, ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨོ་ཝཱ་དོ, ཀ་ར་ཎཱི་ཡཱ ཨ་ནུ་སཱ་ས་ནཱི. ཨ་ལ་ཉྩ པ་ན ཝོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏུ་ཊྛི་ཡཱ, ཨ་ལཾ ཨ་ཏྟ་མ་ན་ཏཱ་ཡ, ཨ་ལཾ སོ་མ་ན་སྶཱ་ཡ – ‘ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝཱ, སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ དྷ་མྨོ, སུ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ ས་ངྒྷོ’’’ཏི.
ཨི་ད་མ་ཝོ་ཙ བྷ་ག་ཝཱ. ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཏེ བྷི་ཀྑཱུ བྷ་ག་ཝ་ཏོ བྷཱ་སི་ཏཾ ཨ་བྷི་ན་ནྡུ་ནྟི. ཨི་མ་སྨི་ཉྩ པ་ན ཝེ་ཡྻཱ་ཀ་ར་ཎ་སྨིཾ བྷ་ཉྙ་མཱ་ནེ ས་ཧ་སྶཱི ལོ་ཀ་དྷཱ་ཏུ ཨ་ཀ་མྤི་ཏྠཱ་ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.
༤. བྷ་ར་ཎྜུ་ཀཱ་ལཱ་མ་སུ་ཏྟཾ
༡༢༧. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཀོ་ས་ལེ་སུ ཙཱ་རི་ཀཾ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཡེ་ན ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ ཏ་ད་ཝ་ས་རི. ཨ་སྶོ་སི ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ – ‘‘བྷ་ག་ཝཱ ཀི་ར ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟོ’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཾ ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མཾ ས་ཀྐཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ག་ཙྪ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ, ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཨཱ་ཝ་ས་ཐཾ ཛཱ་ན ཡ་ཏྠ་ཛྫ མ་ཡཾ ཨེ་ཀ་ར་ཏྟིཾ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ་མཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུཾ པ་ཝི་སི་ཏྭཱ ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཾ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུཾ ཨ་ནྭཱ་ཧི་ཎྜ་ནྟོ [ཨཱ་ཧི་ཎྜ་ནྟོ (སྱཱ. ཀཾ.)] ནཱ་དྡ་ས ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པཾ ཨཱ་ཝ་ས་ཐཾ ཡ་ཏྠ་ཛྫ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཀ་ར་ཏྟིཾ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ.
ཨ་ཐ ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ན་ཏྠི, བྷ་ནྟེ, ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་སྨིཾ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པོ ཨཱ་ཝ་ས་ཐོ ཡ་ཏྠ་ཛྫ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཀ་ར་ཏྟིཾ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻ. ཨ་ཡཾ, བྷ་ནྟེ, བྷ་ར་ཎྜུ ཀཱ་ལཱ་མོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པུ་རཱ་ཎ་ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི. ཏ་སྶ་ཛྫ བྷ་ག་ཝཱ ཨ་སྶ་མེ ཨེ་ཀ་ར་ཏྟིཾ ཝི་ཧ་ར་ཏཱུ’’ཏི. ‘‘ག་ཙྪ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ས་ནྠ་རཾ པ་ཉྙ་པེ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ར་ཎྜུ་སྶ ཀཱ་ལཱ་མ་སྶ ཨ་སྶ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ས་ནྠ་རཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏྭཱ ཨུ་ད་ཀཾ ཋ་པེ་ཏྭཱ པཱ་དཱ་ནཾ དྷོ་ཝ་ནཱ་ཡ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ས་ནྠ་ཏོ, བྷ་ནྟེ, ས་ནྠཱ་རོ, ཨུ་ད་ཀཾ ཋ་པི་ཏཾ པཱ་དཱ་ནཾ དྷོ་ཝ་ནཱ་ཡ. ཡ་སྶ་དཱ་ནི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཀཱ་ལཾ མ་ཉྙ་ཏཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཡེ་ན བྷ་ར་ཎྜུ་སྶ ཀཱ་ལཱ་མ་སྶ ཨ་སྶ་མོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ པ་ཉྙ་ཏྟེ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སཱི་དི. ནི་ས་ཛྫ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པཱ་དེ པ་ཀྑཱ་ལེ་སི. ཨ་ཐ ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མ་སྶ ས་ཀྐ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘ཨ་ཀཱ་ལོ ཁོ ཨ་ཛྫ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་ཡི་རུ་པཱ་སི་ཏུཾ. ཀི་ལ་ནྟོ བྷ་ག་ཝཱ. སྭེ དཱ་ནཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་ཡི་རུ་པཱ་སི་སྶཱ་མཱི’’ཏི བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ པ་ད་ཀྑི་ཎཾ ཀ་ཏྭཱ པ་ཀྐཱ་མི.
ཨ་ཐ ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མོ ས་ཀྐོ ཏ་སྶཱ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་ཙྩ་ཡེ་ན ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ མ་ཧཱ་ནཱ་མཾ ས་ཀྐཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཏ་ཡོ ཁོ་མེ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ས་ཏྠཱ་རོ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ. ཀ་ཏ་མེ ཏ་ཡོ? ཨི་དྷ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ས་ཏྠཱ ཀཱ་མཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏི; ན རཱུ་པཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏི, ན ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏི. ཨི་དྷ པ་ན, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ས་ཏྠཱ ཀཱ་མཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏི, རཱུ་པཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏི; ན ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏི. ཨི་དྷ པ་ན, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ས་ཏྠཱ ཀཱ་མཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏི, རཱུ་པཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏི, ཝེ་ད་ནཱ་ནཾ པ་རི་ཉྙཾ པ་ཉྙཱ་པེ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཏ་ཡོ ས་ཏྠཱ་རོ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ. ‘ཨི་མེ་སཾ, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཏི་ཎྞཾ ས་ཏྠཱ་རཱ་ནཾ ཨེ་ཀཱ ནི་ཊྛཱ ཨུ་དཱ་ཧུ པུ་ཐུ ནི་ཊྛཱ’’’ཏི?
ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ བྷ་ར་ཎྜུ ཀཱ་ལཱ་མོ མ་ཧཱ་ནཱ་མཾ ས་ཀྐཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཀཱ་ཏི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཝ་དེ་ཧཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ བྷ་ག་ཝཱ མ་ཧཱ་ནཱ་མཾ ས་ཀྐཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ནཱ་ནཱ་ཏི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཝ་དེ་ཧཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ བྷ་ར་ཎྜུ ཀཱ་ལཱ་མོ མ་ཧཱ་ནཱ་མཾ ས་ཀྐཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཀཱ་ཏི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཝ་དེ་ཧཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ བྷ་ག་ཝཱ མ་ཧཱ་ནཱ་མཾ ས་ཀྐཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ནཱ་ནཱ་ཏི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཝ་དེ་ཧཱི’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ བྷ་ར་ཎྜུ ཀཱ་ལཱ་མོ མ་ཧཱ་ནཱ་མཾ ས་ཀྐཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨེ་ཀཱ་ཏི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཝ་དེ་ཧཱི’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡ་མྤི ཁོ བྷ་ག་ཝཱ མ་ཧཱ་ནཱ་མཾ ས་ཀྐཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ནཱ་ནཱ་ཏི, མ་ཧཱ་ནཱ་མ, ཝ་དེ་ཧཱི’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ར་ཎྜུ ཀཱ་ལཱ་མ་སྶ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘‘མ་ཧེ་ས་ཀྑ་སྶ ཝ་ཏ་མྷི མ་ཧཱ་ནཱ་མ་སྶ ས་ཀྐ་སྶ ས་མྨུ་ཁཱ ས་མ་ཎེ་ན གོ་ཏ་མེ་ན ཡཱ་ཝ་ཏ་ཏི་ཡཾ ཨ་པ་སཱ་དི་ཏོ. ཡཾ་ནཱུ་ནཱ་ཧཾ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་མྷཱ པ་ཀྐ་མེ་ཡྻ’’ནྟི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ར་ཎྜུ ཀཱ་ལཱ་མོ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་མྷཱ པ་ཀྐཱ་མི. ཡཾ ཀ་པི་ལ་ཝ་ཏྠུ་མྷཱ པ་ཀྐཱ་མི ཏ་ཐཱ པ་ཀྐ་ནྟོ་ཝ ཨ་ཧོ་སི ན པུ་ན པ་ཙྩཱ་ག་ཙྪཱི་ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.
༥. ཧ་ཏྠ་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༡༢༨. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཱ་ཝ་ཏྠི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཛེ་ཏ་ཝ་ནེ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀ་སྶ ཨཱ་རཱ་མེ. ཨ་ཐ ཁོ ཧ་ཏྠ་ཀོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟཱ་ཡ ར་ཏྟི་ཡཱ ཨ་བྷི་ཀྐ་ནྟ་ཝ་ཎྞོ ཀེ་ཝ་ལ་ཀ་པྤཾ ཛེ་ཏ་ཝ་ནཾ ཨོ་བྷཱ་སེ་ཏྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ – ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏོ པུ་ར་ཏོ ཋ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨོ་སཱི་ད་ཏི་མེ་ཝ སཾ་སཱི་ད་ཏི་མེ་ཝ [ཨོ་སཱི་ད་ཏི ཙེ་ཝ སཾ་སཱི་ད་ཏི ཙ (སཱི. པཱི.), ཨོ་སཱི་ད་ཏི སཾ་སཱི་ད་ཏི (སྱཱ. ཀཾ.)], ན ས་ཀྐོ་ཏི ས་ཎྛཱ་ཏུཾ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི ནཱ་མ ས་པྤི ཝཱ ཏེ་ལཾ ཝཱ ཝཱ་ལུ་ཀཱ་ཡ ཨཱ་སི་ཏྟཾ ཨོ་སཱི་ད་ཏི་མེ་ཝ སཾ་སཱི་ད་ཏི་མེ་ཝ, ན ས་ཎྛཱ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཧ་ཏྠ་ཀོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ – ‘‘བྷ་ག་ཝ་ཏོ པུ་ར་ཏོ ཋ་སྶཱ་མཱི’’ཏི ཨོ་སཱི་ད་ཏི་མེ་ཝ སཾ་སཱི་ད་ཏི་མེ་ཝ, ན ས་ཀྐོ་ཏི ས་ཎྛཱ་ཏུཾ.
ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ ཧ་ཏྠ་ཀཾ དེ་ཝ་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ, ཧ་ཏྠ་ཀ, ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་བྷི་ནི་མྨི་ནཱ་ཧཱི’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི, ཁོ ཧ་ཏྠ་ཀོ དེ་ཝ་པུ་ཏྟོ བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ཊི་སྶུ་ཏྭཱ ཨོ་ལཱ༹་རི་ཀཾ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝཾ ཨ་བྷི་ནི་མྨི་ནི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཨ་ཊྛཱ་སི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ཋི་ཏཾ ཁོ ཧ་ཏྠ་ཀཾ དེ་ཝ་པུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘ཡེ ཏེ, ཧ་ཏྠ་ཀ, དྷ་མྨཱ པུ་བྦེ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ནོ ཨ་ཧེ་སུཾ, ཨ་པི ནུ ཏེ ཏེ དྷ་མྨཱ ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་ཝ་ཏྟི་ནོ’’ཏི? ‘‘ཡེ ཙ མེ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨཱ པུ་བྦེ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏ་སྶ པ་ཝ་ཏྟི་ནོ ཨ་ཧེ་སུཾ, ཏེ ཙ མེ དྷ་མྨཱ ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་ཝ་ཏྟི་ནོ; ཡེ ཙ མེ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨཱ པུ་བྦེ མ་ནུ་སྶ་བྷཱུ་ཏ་སྶ ན་པྤ་ཝ་ཏྟི་ནོ ཨ་ཧེ་སུཾ, ཏེ ཙ མེ དྷ་མྨཱ ཨེ་ཏ་ར་ཧི པ་ཝ་ཏྟི་ནོ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ར་ཧི ཨཱ་ཀི་ཎྞོ ཝི་ཧ་ར་ཏི བྷི་ཀྑཱུ་ཧི བྷི་ཀྑུ་ནཱི་ཧི ཨུ་པཱ་ས་ཀེ་ཧི ཨུ་པཱ་སི་ཀཱ་ཧི རཱ་ཛཱུ་ཧི རཱ་ཛ་མ་ཧཱ་མ་ཏྟེ་ཧི ཏི་ཏྠི་ཡེ་ཧི ཏི་ཏྠི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀེ་ཧི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨཱ་ཀི་ཎྞོ ཝི་ཧ་རཱ་མི དེ་ཝ་པུ་ཏྟེ་ཧི. དཱུ་ར་ཏོ་པི, བྷ་ནྟེ, དེ་ཝ་པུ་ཏྟཱ ཨཱ་ག་ཙྪ་ནྟི ཧ་ཏྠ་ཀ་སྶ དེ་ཝ་པུ་ཏྟ་སྶ ས་ནྟི་ཀེ ‘དྷ་མྨཾ སོ་སྶཱ་མཱ’ཏི. ཏི་ཎྞཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཏི་ཏྟོ ཨ་པྤ་ཊི་ཝཱ་ནོ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ. ཀ་ཏ་མེ་སཾ ཏི་ཎྞཾ? བྷ་ག་ཝ་ཏོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ད་སྶ་ན་སྶ ཨ་ཏི་ཏྟོ ཨ་པྤ་ཊི་ཝཱ་ནོ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ; ས་དྡྷ་མྨ་ས་ཝ་ན་སྶཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨ་ཏི་ཏྟོ ཨ་པྤ་ཊི་ཝཱ་ནོ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ; ས་ངྒྷ་སྶཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སྶ ཨ་ཏི་ཏྟོ ཨ་པྤ་ཊི་ཝཱ་ནོ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ. ཨི་མེ་སཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, ཏི་ཎྞཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཏི་ཏྟོ ཨ་པྤ་ཊི་ཝཱ་ནོ ཀཱ་ལ་ངྐ་ཏོ’’ཏི.
‘‘ནཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ ད་སྶ་ན་སྶ, ཏི་ཏྟི་མ་ཛ྄ཛྷ་གཱ [ཏི་ཏྟི ཏི་ཏྟི་ས་མྦྷ་ཝཾ (ཀ.)] ཀུ་དཱ་ཙ་ནཾ;
ས་ངྒྷ་སྶ ཨུ་པ་ཊྛཱ་ན་སྶ, ས་དྡྷ་མྨ་ས་ཝ་ན་སྶ ཙ.
‘‘ཨ་དྷི་སཱི་ལཾ སི་ཀྑ་མཱ་ནོ, ས་དྡྷ་མྨ་ས་ཝ་ནེ ར་ཏོ;
ཏི་ཎྞཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨ་ཏི་ཏྟོ, ཧ་ཏྠ་ཀོ ཨ་ཝི་ཧཾ ག་ཏོ’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ;
༦. ཀ་ཊུ་ཝི་ཡ་སུ་ཏྟཾ
༡༢༩. ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི ཨི་སི་པ་ཏ་ནེ མི་ག་དཱ་ཡེ. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སི. ཨ་དྡ་སཱ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ གོ་ཡོ་ག་པི་ལ་ཀྑ་སྨིཾ [གོ་ཡོ་ག་མི་ལ་ཀྑ་སྨིཾ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་མཱ་ནོ [ཙ་ར་མཱ་ནཾ (ཀ.)] ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ བྷི་ཀྑུཾ རི་ཏྟ་སྶཱ་དཾ བཱ་ཧི་ར་སྶཱ་དཾ མུ་ཊྛ་སྶ་ཏིཾ ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ནཾ ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཝི་བྦྷ་ནྟ་ཙི་ཏྟཾ པཱ་ཀ་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ. དི་སྭཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘མཱ ཁོ ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཀ་ཊུ་ཝི་ཡ་མ་ཀཱ་སི. ཏཾ ཝ་ཏ བྷི་ཀྑུ ཀ་ཊུ་ཝི་ཡ་ཀ་ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་མ་ག་ནྡྷེ་ན [ཨཱ་མ་ག་ནྡྷེ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཨ་ཝ་སྶུ་ཏཾ མ་ཀྑི་ཀཱ ནཱ་ནུ་པ་ཏི་སྶ་ནྟི ནཱ་ནྭཱ་སྶ་ཝི་སྶ་ནྟཱི་ཏི [ནཱ་ནུ་བ་ནྡྷི་སྶ་ནྟི (ཀ.)], ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ སོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ ཨི་མི་ནཱ ཨོ་ཝཱ་དེ་ན ཨོ་ཝ་དི་ཏོ སཾ་ཝེ་ག་མཱ་པཱ་དི. ཨ་ཐ ཁོ བྷ་ག་ཝཱ བཱ་རཱ་ཎ་སི་ཡཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་རི་ཏྭཱ པ་ཙྪཱ་བྷ་ཏྟཾ པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་པ་ཊི་ཀྐ་ནྟོ བྷི་ཀྑཱུ ཨཱ་མ་ནྟེ་སི –
‘‘ཨི་དྷཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ ནི་ཝཱ་སེ་ཏྭཱ པ་ཏྟ་ཙཱི་ཝ་ར་མཱ་དཱ་ཡ བཱ་རཱ་ཎ་སིཾ པི་ཎྜཱ་ཡ པཱ་ཝི་སིཾ. ཨ་དྡ་སཾ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, གོ་ཡོ་ག་པི་ལ་ཀྑ་སྨིཾ པི་ཎྜཱ་ཡ ཙ་ར་མཱ་ནོ ཨ་ཉྙ་ཏ་རཾ བྷི་ཀྑུཾ རི་ཏྟ་སྶཱ་དཾ བཱ་ཧི་ར་སྶཱ་དཾ མུ་ཊྛ་སྶ་ཏིཾ ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ནཾ ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཝི་བྦྷ་ནྟ་ཙི་ཏྟཾ པཱ་ཀ་ཏི་ནྡྲི་ཡཾ. དི་སྭཱ ཏཾ བྷི་ཀྑུཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙཾ –
‘‘‘མཱ ཁོ ཏྭཾ, བྷི་ཀྑུ, ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཀ་ཊུ་ཝི་ཡ་མ་ཀཱ་སི. ཏཾ ཝ་ཏ བྷི་ཀྑུ ཀ་ཊུ་ཝི་ཡ་ཀ་ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་མ་ག་ནྡྷེ་ན ཨ་ཝ་སྶུ་ཏཾ མ་ཀྑི་ཀཱ ནཱ་ནུ་པ་ཏི་སྶ་ནྟི ནཱ་ནྭཱ་སྶ་ཝི་སྶ་ནྟཱི་ཏི, ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏཱི’ཏི. ཨ་ཐ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སོ བྷི་ཀྑུ མ་ཡཱ ཨི་མི་ནཱ ཨོ་ཝཱ་དེ་ན ཨོ་ཝ་དི་ཏོ སཾ་ཝེ་ག་མཱ་པཱ་དཱི’’ཏི. ཨེ་ཝཾ ཝུ་ཏྟེ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ བྷི་ཀྑུ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀིཾ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, ཀ་ཊུ་ཝི་ཡཾ? ཀོ ཨཱ་མ་ག་ནྡྷོ? ཀཱ མ་ཀྑི་ཀཱ’’ཏི?
‘‘ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ ཁོ, བྷི་ཀྑུ, ཀ་ཊུ་ཝི་ཡཾ; བྱཱ་པཱ་དོ ཨཱ་མ་ག་ནྡྷོ; པཱ་པ་ཀཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཱ ཝི་ཏ་ཀྐཱ མ་ཀྑི་ཀཱ. ཏཾ ཝ་ཏ, བྷི་ཀྑུ, ཀ་ཊུ་ཝི་ཡ་ཀ་ཏཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨཱ་མ་ག་ནྡྷེ་ན ཨ་ཝ་སྶུ་ཏཾ མ་ཀྑི་ཀཱ ནཱ་ནུ་པ་ཏི་སྶ་ནྟི ནཱ་ནྭཱ་སྶ་ཝི་སྶ་ནྟཱི་ཏི, ནེ་ཏཾ ཋཱ་ནཾ ཝི་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཨ་གུ་ཏྟཾ ཙ་ཀྑུ་སོ་ཏ་སྨིཾ, ཨི་ནྡྲི་ཡེ་སུ ཨ་སཾ་ཝུ་ཏཾ;
མ་ཀྑི་ཀཱ་ནུ་པ་ཏི་སྶ་ནྟི, ས་ངྐ་པྤཱ རཱ་ག་ནི་སྶི་ཏཱ.
‘‘ཀ་ཊུ་ཝི་ཡ་ཀ་ཏོ བྷི་ཀྑུ, ཨཱ་མ་ག་ནྡྷེ ཨ་ཝ་སྶུ་ཏོ;
ཨཱ་ར་ཀཱ ཧོ་ཏི ནི་བྦཱ་ནཱ, ཝི་གྷཱ་ཏ་སྶེ་ཝ བྷཱ་ག་ཝཱ.
‘‘གཱ་མེ ཝཱ ཡ་དི ཝཱ་ར་ཉྙེ, ཨ་ལ་དྡྷཱ ས་མ་ཐ་མ་ཏྟ་ནོ [ས་མ་མ་ཏྟ་ནོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.), ས་མྨ་མ་ཏྟ་ནོ (པཱི.)];
པ་རེ་ཏི [ཙ་རེ་ཏི (སྱཱ. ཀ.)] བཱ་ལོ དུ་མྨེ་དྷོ, མ་ཀྑི་ཀཱ་ཧི པུ་ར་ཀྑ་ཏོ.
‘‘ཡེ ཙ སཱི་ལེ་ན ས་མྤ་ནྣཱ, པ་ཉྙཱ་ཡཱུ་པ་ས་མེ་ར་ཏཱ;
ཨུ་པ་ས་ནྟཱ སུ་ཁཾ སེ་ནྟི, ནཱ་ས་ཡི་ཏྭཱ་ན མ་ཀྑི་ཀཱ’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ;
༧. པ་ཋ་མ་ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་སུ་ཏྟཾ
༡༣༠. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་དྷཱ་ཧཾ, བྷ་ནྟེ, དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ཡེ་བྷུ་ཡྻེ་ན པ་སྶཱ་མི མཱ་ཏུ་གཱ་མཾ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་མཱ་ནཾ. ཀ་ཏི་ཧི ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི?
‘‘ཏཱི་ཧི ཁོ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ, དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཀ་ཏ་མེ་ཧི ཏཱི་ཧི? ཨི་དྷ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ, མཱ་ཏུ་གཱ་མོ པུ་བྦ་ཎྷ་ས་མ་ཡཾ མ་ཙྪེ་ར་མ་ལ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏི, མ་ཛ྄ཛྷ་ནྷི་ཀ་ས་མ་ཡཾ ཨི་སྶཱ་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏི, སཱ་ཡ་ནྷ་ས་མ་ཡཾ ཀཱ་མ་རཱ་ག་པ་རི་ཡུ་ཊྛི་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཨ་གཱ་རཾ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་ཝ་ས་ཏི. ཨི་མེ་ཧི ཁོ, ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ, ཏཱི་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏོ མཱ་ཏུ་གཱ་མོ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏཱི’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.
༨. དུ་ཏི་ཡ་ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ་སུ་ཏྟཾ
༡༣༡. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ཡེ་ནཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ ཨཱ་ཡ་སྨ་ཏཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟེ་ན ས་དྡྷིཾ ས་མྨོ་དི. ས་མྨོ་ད་ནཱི་ཡཾ ཀ་ཐཾ སཱ་ར་ཎཱི་ཡཾ ཝཱི་ཏི་སཱ་རེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཨི་དྷཱ་ཧཾ, ཨཱ་ཝུ་སོ སཱ་རི་པུ་ཏྟ, དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ས་ཧ་སྶཾ ལོ་ཀཾ ཨོ་ལོ་ཀེ་མི. ཨཱ་ར་དྡྷཾ ཁོ པ་ན མེ ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་ས་ལླཱི་ནཾ, ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ས་ཏི ཨ་ས་མྨུ་ཊྛཱ [ཨ་པ་མྨུ་ཊྛཱ (སཱི.), ཨ་པ་མུ་ཊྛཱ (སྱཱ. ཀཾ.)], པ་སྶ་དྡྷོ ཀཱ་ཡོ ཨ་སཱ་ར་དྡྷོ, ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་གྒཾ. ཨ་ཐ ཙ པ་ན མེ ནཱ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ [ན ཨ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘ཡཾ ཁོ ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ, ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ཧཾ དི་བྦེ་ན ཙ་ཀྑུ་ནཱ ཝི་སུ་དྡྷེ་ན ཨ་ཏི་ཀྐ་ནྟ་མཱ་ནུ་ས་ཀེ་ན ས་ཧ་སྶཾ ལོ་ཀཾ ཝོ་ལོ་ཀེ་མཱི’ཏི, ཨི་དཾ ཏེ མཱ་ན་སྨིཾ. ཡ་མྤི ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ, ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨཱ་ར་དྡྷཾ ཁོ པ་ན མེ ཝཱི་རི་ཡཾ ཨ་ས་ལླཱི་ནཾ, ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ས་ཏི ཨ་ས་མྨུ་ཊྛཱ, པ་སྶ་དྡྷོ ཀཱ་ཡོ ཨ་སཱ་ར་དྡྷོ, ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་གྒ’ནྟི, ཨི་དཾ ཏེ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་སྨིཾ. ཡ་མྤི ཏེ, ཨཱ་ཝུ་སོ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷ, ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨ་ཐ ཙ པ་ན མེ ནཱ་ནུ་པཱ་དཱ་ཡ ཨཱ་ས་ཝེ་ཧི ཙི་ཏྟཾ ཝི་མུ་ཙྩ་ཏཱི’ཏི, ཨི་དཾ ཏེ ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་སྨིཾ. སཱ་དྷུ ཝ་ཏཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ཨི་མེ ཏ་ཡོ དྷ་མྨེ པ་ཧཱ་ཡ, ཨི་མེ ཏ་ཡོ དྷ་མྨེ ཨ་མ་ན་སི་ཀ་རི་ཏྭཱ ཨ་མ་ཏཱ་ཡ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏཱུ’’ཏི.
ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ཨ་པ་རེ་ན ས་མ་ཡེ་ན ཨི་མེ ཏ་ཡོ དྷ་མྨེ པ་ཧཱ་ཡ, ཨི་མེ ཏ་ཡོ དྷ་མྨེ ཨ་མ་ན་སི་ཀ་རི་ཏྭཱ ཨ་མ་ཏཱ་ཡ དྷཱ་ཏུ་ཡཱ ཙི་ཏྟཾ ཨུ་པ་སཾ་ཧ་རི [ཨུ་པ་སཾ་ཧཱ་སི (སྱཱ. ཀཾ. པཱི.), ཨུ་པ་སཾ་ཧ་ར་ཏི (ཀ.)]. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ཨེ་ཀོ ཝཱུ་པ་ཀ་ཊྛོ ཨ་པྤ་མ་ཏྟོ ཨཱ་ཏཱ་པཱི པ་ཧི་ཏ་ཏྟོ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ ན་ཙི་ར་སྶེ་ཝ – ཡ་སྶ་ཏྠཱ་ཡ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཱ ས་མྨ་དེ་ཝ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛ་ནྟི, ཏ་ད་ནུ་ཏྟ་རཾ – བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧཱ་སི. ‘‘ཁཱི་ཎཱ ཛཱ་ཏི, ཝུ་སི་ཏཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ, ཀ་ཏཾ ཀ་ར་ཎཱི་ཡཾ, ནཱ་པ་རཾ ཨི་ཏྠ་ཏྟཱ་ཡཱ’’ཏི ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སི. ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ ཙ པ་ནཱ་ཡ་སྨཱ ཨ་ནུ་རུ་དྡྷོ ཨ་ར་ཧ་ཏཾ ཨ་ཧོ་སཱི་ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. པ་ཊི་ཙྪ་ནྣ་སུ་ཏྟཾ
༡༣༢. ‘‘ཏཱི་ཎི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ་ནི ཨཱ་ཝ་ཧ་ནྟི [ཝ་ཧ་ནྟི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)], ནོ ཝི་ཝ་ཊཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི? མཱ་ཏུ་གཱ་མོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་ཙྪ་ནྣོ ཨཱ་ཝ་ཧ་ཏི, ནོ ཝི་ཝ་ཊོ; བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནྟཱ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ ཨཱ་ཝ་ཧ་ནྟི, ནོ ཝི་ཝ་ཊཱ; མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ ཨཱ་ཝ་ཧ་ཏི, ནོ ཝི་ཝ་ཊཱ. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཎི པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ་ནི ཨཱ་ཝ་ཧ་ནྟི, ནོ ཝི་ཝ་ཊཱ་ནི.
‘‘ཏཱི་ཎི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཝ་ཊཱ་ནི ཝི་རོ་ཙ་ནྟི, ནོ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི? ཙ་ནྡ་མ་ཎྜ་ལཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཝ་ཊཾ ཝི་རོ་ཙ་ཏི, ནོ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ; སཱུ་རི་ཡ་མ་ཎྜ་ལཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཝ་ཊཾ ཝི་རོ་ཙ་ཏི, ནོ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཾ; ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏོ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་ཝ་ཊོ ཝི་རོ་ཙ་ཏི, ནོ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣོ. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཎི ཝི་ཝ་ཊཱ་ནི ཝི་རོ་ཙ་ནྟི, ནོ པ་ཊི་ཙྪ་ནྣཱ་ནཱི’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.
༡༠. ལེ་ཁ་སུ་ཏྟཾ
༡༣༣. ‘‘ཏ་ཡོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལཱ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ. ཀ་ཏ་མེ ཏ་ཡོ? པཱ་སཱ་ཎ་ལེ་ཁཱུ་པ་མོ པུ་གྒ་ལོ, པ་ཐ་ཝི་ལེ་ཁཱུ་པ་མོ པུ་གྒ་ལོ, ཨུ་ད་ཀ་ལེ་ཁཱུ་པ་མོ པུ་གྒ་ལོ. ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་སཱ་ཎ་ལེ་ཁཱུ་པ་མོ པུ་གྒ་ལོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཨ་བྷི་ཎྷཾ ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. སོ ཙ ཁྭ་སྶ ཀོ་དྷོ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨ་ནུ་སེ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་སཱ་ཎེ ལེ་ཁཱ ན ཁི་པྤཾ ལུ་ཛྫ་ཏི ཝཱ་ཏེ་ན ཝཱ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཝཱ, ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཱ ཧོ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཨ་བྷི་ཎྷཾ ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. སོ ཙ ཁྭ་སྶ ཀོ་དྷོ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨ་ནུ་སེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་སཱ་ཎ་ལེ་ཁཱུ་པ་མོ པུ་གྒ་ལོ.
‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཐ་ཝི་ལེ་ཁཱུ་པ་མོ པུ་གྒ་ལོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཨ་བྷི་ཎྷཾ ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. སོ ཙ ཁྭ་སྶ ཀོ་དྷོ ན དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨ་ནུ་སེ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཐ་ཝི་ཡཱ ལེ་ཁཱ ཁི་པྤཾ ལུ་ཛྫ་ཏི ཝཱ་ཏེ་ན ཝཱ ཨུ་ད་ཀེ་ན ཝཱ, ན ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཱ ཧོ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཨ་བྷི་ཎྷཾ ཀུ་ཛ྄ཛྷ་ཏི. སོ ཙ ཁྭ་སྶ ཀོ་དྷོ ན དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ ཨ་ནུ་སེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཐ་ཝི་ལེ་ཁཱུ་པ་མོ པུ་གྒ་ལོ.
‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ད་ཀ་ལེ་ཁཱུ་པ་མོ པུ་གྒ་ལོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཨཱ་གཱ་ལ༹ྷེ་ན་པི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ཕ་རུ་སེ་ན་པི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ཨ་མ་ནཱ་པེ་ན་པི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ས་ནྡྷི་ཡ་ཏི་མེ་ཝ [… ཡེ་ཝ (སྱཱ. ཀཾ.) … ཙེ་ཝ (པཱི.)] སཾ་ས་ནྡ་ཏི་མེ་ཝ [… ཡེ་ཝ (སྱཱ. ཀཾ.) … ཙེ་ཝ (པཱི.)] ས་མྨོ་ད་ཏི་མེ་ཝ [… ཡེ་ཝ (སྱཱ. ཀཾ.) … ཙེ་ཝ (པཱི.)]. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ད་ཀེ ལེ་ཁཱ ཁི་པྤཾ་ཡེ་ཝ པ་ཊི་ཝི་ག་ཙྪ་ཏི, ན ཙི་ར་ཊྛི་ཏི་ཀཱ ཧོ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཨཱ་གཱ་ལ༹ྷེ་ན་པི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ཕ་རུ་སེ་ན་པི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ཨ་མ་ནཱ་པེ་ན་པི ཝུ་ཙྩ་མཱ་ནོ ས་ནྡྷི་ཡ་ཏི་མེ་ཝ སཾ་ས་ནྡ་ཏི་མེ་ཝ ས་མྨོ་ད་ཏི་མེ་ཝ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ད་ཀ་ལེ་ཁཱུ་པ་མོ པུ་གྒ་ལོ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ པུ་གྒ་ལཱ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ལོ་ཀ་སྨི’’ནྟི [པུ. པ. ༡༡༥]. ད་ས་མཾ.
ཀུ་སི་ནཱ་ར་ཝ་གྒོ ཏེ་ར་ས་མོ.