(༡༢) ༢. ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀ་ཝ་གྒོ

༡. ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀ་སུ་ཏྟཾ

༡༡༤. ‘‘ཏ་ཡོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀཱ ནེ་ར་ཡི་ཀཱ ཨི་ད་མ་པྤ་ཧཱ་ཡ. ཀ་ཏ་མེ ཏ་ཡོ? ཡོ ཙ ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རི་པ་ཊི་ཉྙོ, ཡོ ཙ སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ ཙ་ར་ནྟཾ ཨ་མཱུ་ལ་ཀེ་ན [ཨ་བྷཱུ་ཏེ་ན (ཀ.)] ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡེ་ན ཨ་ནུ་དྡྷཾ་སེ་ཏི, ཡོ ཙཱ་ཡཾ ཨེ་ཝཾ་ཝཱ་དཱི ཨེ་ཝཾ་དི་ཊྛི – ‘ན་ཏྠི ཀཱ་མེ་སུ དོ་སོ’ཏི, སོ ཏཱ་ཡ ཀཱ་མེ་སུ པཱ་ཏ་བྱ་ཏཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀཱ ནེ་ར་ཡི་ཀཱ ཨི་ད་མ་པྤ་ཧཱ་ཡཱ’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.

༢. དུ་ལླ་བྷ་སུ་ཏྟཾ

༡༡༥. ‘‘ཏི་ཎྞཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ དུ་ལླ་བྷོ ལོ་ཀ་སྨིཾ. ཀ་ཏ་མེ་སཾ ཏི་ཎྞཾ? ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ར་ཧ་ཏོ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ དུ་ལླ་བྷོ ལོ་ཀ་སྨིཾ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་པྤ་ཝེ་དི་ཏ་སྶ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡ་སྶ དེ་སེ་ཏཱ པུ་གྒ་ལོ དུ་ལླ་བྷོ ལོ་ཀ་སྨིཾ, ཀ་ཏ་ཉྙཱུ ཀ་ཏ་ཝེ་དཱི པུ་གྒ་ལོ དུ་ལླ་བྷོ ལོ་ཀ་སྨིཾ. ཨི་མེ་སཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཎྞཾ པཱ་ཏུ་བྷཱ་ཝོ དུ་ལླ་བྷོ ལོ་ཀ་སྨི’’ནྟི. དུ་ཏི་ཡཾ.

༣. ཨ་པྤ་མེ་ཡྻ་སུ་ཏྟཾ

༡༡༦. ‘‘ཏ་ཡོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལཱ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ. ཀ་ཏ་མེ ཏ་ཡོ? སུ་པྤ་མེ་ཡྻོ, དུ་པྤ་མེ་ཡྻོ, ཨ་པྤ་མེ་ཡྻོ. ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ སུ་པྤ་མེ་ཡྻོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཨུ་དྡྷ་ཏོ ཧོ་ཏི ཨུ་ནྣ་ལོ༹ ཙ་པ་ལོ མུ་ཁ་རོ ཝི་ཀི་ཎྞ་ཝཱ་ཙོ མུ་ཊྛ་སྶ་ཏི ཨ་ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ཨ་ས་མཱ་ཧི་ཏོ ཝི་བྦྷ་ནྟ་ཙི་ཏྟོ པཱ་ཀ་ཏི་ནྡྲི་ཡོ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ སུ་པྤ་མེ་ཡྻོ.

‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ དུ་པྤ་མེ་ཡྻོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཨ་ནུ་དྡྷ་ཏོ ཧོ་ཏི ཨ་ནུ་ནྣ་ལོ༹ ཨ་ཙ་པ་ལོ ཨ་མུ་ཁ་རོ ཨ་ཝི་ཀི་ཎྞ་ཝཱ་ཙོ ཨུ་པ་ཊྛི་ཏ་སྶ་ཏི ས་མྤ་ཛཱ་ནོ ས་མཱ་ཧི་ཏོ ཨེ་ཀ་གྒ་ཙི་ཏྟོ སཾ་ཝུ་ཏི་ནྡྲི་ཡོ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ དུ་པྤ་མེ་ཡྻོ.

‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧཾ ཧོ་ཏི ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལོ ཨ་པྤ་མེ་ཡྻོ. ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ པུ་གྒ་ལཱ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ལོ་ཀ་སྨི’’ནྟི. ཏ་ཏི་ཡཾ.

༤. ཨཱ་ནེ་ཉྫ་སུ་ཏྟཾ

༡༡༧. ‘‘ཏ་ཡོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་གྒ་ལཱ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ. ཀ་ཏ་མེ ཏ་ཡོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ས་བྦ་སོ རཱུ་པ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མཱ པ་ཊི་གྷ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་ཏྠ་ངྒ་མཱ ནཱ་ན་ཏྟ་ས་ཉྙཱ་ནཾ ཨ་མ་ན་སི་ཀཱ་རཱ ‘ཨ་ན་ནྟོ ཨཱ་ཀཱ་སོ’ཏི ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཏ་ད་སྶཱ་དེ་ཏི ཏཾ ནི་ཀཱ་མེ་ཏི ཏེ་ན ཙ ཝི་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཏྲ ཋི་ཏོ ཏ་ད་དྷི་མུ་ཏྟོ ཏ་བྦ་ཧུ་ལ་ཝི་ཧཱ་རཱི ཨ་པ་རི་ཧཱི་ནོ ཀཱ་ལཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནོ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཱུ་པ་གཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཱུ་པ་གཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝཱ་ནཾ ཝཱི་ས་ཏི ཀ་པྤ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ. ཏ་ཏྠ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཋ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཏེ་སཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཏཾ ས་བྦཾ ཁེ་པེ་ཏྭཱ ནི་ར་ཡ་མྤི ག་ཙྪ་ཏི ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་མྤི ག་ཙྪ་ཏི པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡ་མྤི ག་ཙྪ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ན སཱ་ཝ་ཀོ ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཋ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཏེ་སཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཏཾ ས་བྦཾ ཁེ་པེ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ བྷ་ཝེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་སེ་སོ ཨ་ཡཾ ཨ་དྷི་པྤ་ཡཱ་སོ ཨི་དཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ སུ་ཏ་ཝ་ཏོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝ་ཏཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནེ་ན, ཡ་དི་དཾ ག་ཏི་ཡཱ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ས་བྦ་སོ ཨཱ་ཀཱ་སཱ་ན་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ‘ཨ་ན་ནྟཾ ཝི་ཉྙཱ་ཎ’ནྟི ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཏ་ད་སྶཱ་དེ་ཏི ཏཾ ནི་ཀཱ་མེ་ཏི ཏེ་ན ཙ ཝི་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཏྲ ཋི་ཏོ ཏ་ད་དྷི་མུ་ཏྟོ ཏ་བྦ་ཧུ་ལ་ཝི་ཧཱ་རཱི ཨ་པ་རི་ཧཱི་ནོ ཀཱ་ལཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཱུ་པ་གཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཱུ་པ་གཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝཱ་ནཾ ཙ་ཏྟཱ་རཱི་སཾ ཀ་པྤ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ. ཏ་ཏྠ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཋ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཏེ་སཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཏཾ ས་བྦཾ ཁེ་པེ་ཏྭཱ ནི་ར་ཡ་མྤི ག་ཙྪ་ཏི ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་མྤི ག་ཙྪ་ཏི པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡ་མྤི ག་ཙྪ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ན སཱ་ཝ་ཀོ ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཋ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཏེ་སཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཏཾ ས་བྦཾ ཁེ་པེ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ བྷ་ཝེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་སེ་སོ ཨ་ཡཾ ཨ་དྷི་པྤ་ཡཱ་སོ ཨི་དཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ སུ་ཏ་ཝ་ཏོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝ་ཏཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནེ་ན, ཡ་དི་དཾ ག་ཏི་ཡཱ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ.

‘‘པུ་ན ཙ་པ་རཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ས་བྦ་སོ ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཉྩཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ས་མ་ཏི་ཀྐ་མྨ ‘ན་ཏྠི ཀི་ཉྩཱི’ཏི ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. སོ ཏ་ད་སྶཱ་དེ་ཏི ཏཾ ནི་ཀཱ་མེ་ཏི ཏེ་ན ཙ ཝི་ཏྟིཾ ཨཱ་པ་ཛྫ་ཏི, ཏ་ཏྲ ཋི་ཏོ ཏ་ད་དྷི་མུ་ཏྟོ ཏ་བྦ་ཧུ་ལ་ཝི་ཧཱ་རཱི ཨ་པ་རི་ཧཱི་ནོ ཀཱ་ལཾ ཀུ་རུ་མཱ་ནོ ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཱུ་པ་གཱ་ནཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཧ་བྱ་ཏཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨཱ་ཀི་ཉྩ་ཉྙཱ་ཡ་ཏ་ནཱུ་པ་གཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝཱ་ནཾ ས་ཊྛི ཀ་པྤ་ས་ཧ་སྶཱ་ནི ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ. ཏ་ཏྠ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཋ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཏེ་སཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཏཾ ས་བྦཾ ཁེ་པེ་ཏྭཱ ནི་ར་ཡ་མྤི ག་ཙྪ་ཏི ཏི་ར་ཙྪཱ་ན་ཡོ་ནི་མྤི ག་ཙྪ་ཏི པེ་ཏྟི་ཝི་ས་ཡ་མྤི ག་ཙྪ་ཏི. བྷ་ག་ཝ་ཏོ པ་ན སཱ་ཝ་ཀོ ཏ་ཏྠ ཡཱ་ཝ་ཏཱ་ཡུ་ཀཾ ཋ་ཏྭཱ ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ཏེ་སཾ དེ་ཝཱ་ནཾ ཨཱ་ཡུ་པྤ་མཱ་ཎཾ ཏཾ ས་བྦཾ ཁེ་པེ་ཏྭཱ ཏ་སྨིཾ་ཡེ་ཝ བྷ་ཝེ པ་རི་ནི་བྦཱ་ཡ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་སེ་སོ, ཨ་ཡཾ ཨ་དྷི་པྤ་ཡཱ་སོ ཨི་དཾ ནཱ་ནཱ་ཀ་ར་ཎཾ སུ་ཏ་ཝ་ཏོ ཨ་རི་ཡ་སཱ་ཝ་ཀ་སྶ ཨ་སྶུ་ཏ་ཝ་ཏཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནེ་ན, ཡ་དི་དཾ ག་ཏི་ཡཱ ཨུ་པ་པ་ཏྟི་ཡཱ. ‘ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ པུ་གྒ་ལཱ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ལོ་ཀ་སྨི’’’ནྟི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.

༥. ཝི་པ་ཏྟི་ས་མྤ་དཱ་སུ་ཏྟཾ

༡༡༨. ‘‘ཏི་སྶོ ཨི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་པ་ཏྟི་ཡོ. ཀ་ཏ་མཱ ཏི་སྶོ? སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི, ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་ཏྟི, དི་ཊྛི་ཝི་པ་ཏྟི. ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱི ཧོ་ཏི, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ཡཱི ཧོ་ཏི, ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱི ཧོ་ཏི, མུ་སཱ་ཝཱ་དཱི ཧོ་ཏི, པི་སུ་ཎ་ཝཱ་ཙོ ཧོ་ཏི, ཕ་རུ་ས་ཝཱ་ཙོ ཧོ་ཏི, ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱི ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི.

‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་ཏྟི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ཧོ་ཏི བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་ཏྟི.

‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཊྛི་ཝི་པ་ཏྟི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀོ ཧོ་ཏི ཝི་པ་རཱི་ཏ་ད་སྶ་ནོ – ‘ན་ཏྠི དི་ནྣཾ, ན་ཏྠི ཡི་ཊྛཾ, ན་ཏྠི ཧུ་ཏཾ, ན་ཏྠི སུ་ཀ་ཏ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ, ཀ་མྨཱ་ནཾ ཕ་ལཾ ཝི་པཱ་ཀོ, ན་ཏྠི ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ, ན་ཏྠི པ་རོ ལོ་ཀོ, ན་ཏྠི མཱ་ཏཱ, ན་ཏྠི པི་ཏཱ, ན་ཏྠི ས་ཏྟཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ, ན་ཏྠི ལོ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་མྨ་གྒ་ཏཱ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཡེ ཨི་མ་ཉྩ ལོ་ཀཾ པ་ར་ཉྩ ལོ་ཀཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཊྛི་ཝི་པ་ཏྟི. སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི; ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི; དི་ཊྛི་ཝི་པ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི. ཨི་མཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་སྶོ ཝི་པ་ཏྟི་ཡོ་ཏི.

‘‘ཏི་སྶོ ཨི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྤ་དཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཏི་སྶོ? སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ, ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་དཱ, དི་ཊྛི་ས་མྤ་དཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, པི་སུ་ཎཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ཕ་རུ་སཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ.

‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་དཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ཧོ་ཏི ཨ་བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་དཱ.

‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཊྛི་ས་མྤ་དཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀོ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ད་སྶ་ནོ – ‘ཨ་ཏྠི དི་ནྣཾ, ཨ་ཏྠི ཡི་ཊྛཾ, ཨ་ཏྠི ཧུ་ཏཾ, ཨ་ཏྠི སུ་ཀ་ཏ་དུ་ཀྐ་ཊཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ཕ་ལཾ ཝི་པཱ་ཀོ, ཨ་ཏྠི ཨ་ཡཾ ལོ་ཀོ, ཨ་ཏྠི པ་རོ ལོ་ཀོ, ཨ་ཏྠི མཱ་ཏཱ, ཨ་ཏྠི པི་ཏཱ, ཨ་ཏྠི ས་ཏྟཱ ཨོ་པ་པཱ་ཏི་ཀཱ, ཨ་ཏྠི ལོ་ཀེ ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ས་མྨ་གྒ་ཏཱ ས་མྨཱ་པ་ཊི་པ་ནྣཱ ཡེ ཨི་མ་ཉྩ ལོ་ཀཾ པ་ར་ཉྩ ལོ་ཀཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཊྛི་ས་མྤ་དཱ. སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཧེ་ཏུ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི; ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་དཱ་ཧེ་ཏུ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི; དི་ཊྛི་ས་མྤ་དཱ་ཧེ་ཏུ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི. ཨི་མཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་སྶོ ས་མྤ་དཱ’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.

༦. ཨ་པ་ཎྞ་ཀ་སུ་ཏྟཾ

༡༡༩. ‘‘ཏི་སྶོ ཨི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་པ་ཏྟི་ཡོ. ཀ་ཏ་མཱ ཏི་སྶོ? སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི, ཙི་ཏྟ་ཝི་པ་ཏྟི, དི་ཊྛི་ཝི་པ་ཏྟི. ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱི ཧོ་ཏི…པེ… ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱི ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི.

‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཊྛི་ཝི་པ་ཏྟི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ མི་ཙྪཱ་དི་ཊྛི་ཀོ ཧོ་ཏི ཝི་པ་རཱི་ཏ་ད་སྶ་ནོ – ‘ན་ཏྠི དི་ནྣཾ, ན་ཏྠི ཡི་ཊྛཾ…པེ… ཡེ ཨི་མ་ཉྩ ལོ་ཀཾ པ་ར་ཉྩ ལོ་ཀཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཊྛི་ཝི་པ་ཏྟི. སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ…པེ… དི་ཊྛི་ཝི་པ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པ་ཎྞ་ཀོ མ་ཎི ཨུ་དྡྷཾ ཁི་ཏྟོ ཡེ་ན ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ་ཡེ་ཝ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱི་ལ་ཝི་པ་ཏྟི་ཧེ་ཏུ ཝཱ ས་ཏྟཱ…པེ… ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི. ཨི་མཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་སྶོ ཝི་པ་ཏྟི་ཡོ་ཏི.

‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཊྛི་ས་མྤ་དཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀོ ཧོ་ཏི ཨ་ཝི་པ་རཱི་ཏ་ད་སྶ་ནོ – ‘ཨ་ཏྠི དི་ནྣཾ, ཨ་ཏྠི ཡི་ཊྛཾ…པེ… ཡེ ཨི་མ་ཉྩ ལོ་ཀཾ པ་ར་ཉྩ ལོ་ཀཾ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ པ་ཝེ་དེ་ནྟཱི’ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དི་ཊྛི་ས་མྤ་དཱ. སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཧེ་ཏུ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི. ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་དཱ་ཧེ་ཏུ ཝཱ…པེ… དི་ཊྛི་ས་མྤ་དཱ་ཧེ་ཏུ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པ་ཎྞ་ཀོ མ་ཎི ཨུ་དྡྷཾ ཁི་ཏྟོ ཡེ་ན ཡེ་ནེ་ཝ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི སུ་པྤ་ཏི་ཊྛི་ཏཾ་ཡེ་ཝ པ་ཏི་ཊྛཱ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཱི་ལ་ས་མྤ་དཱ་ཧེ་ཏུ ཝཱ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི, ཙི་ཏྟ་ས་མྤ་དཱ་ཧེ་ཏུ ཝཱ ས་ཏྟཱ…པེ… དི་ཊྛི་ས་མྤ་དཱ་ཧེ་ཏུ ཝཱ ས་ཏྟཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ སུ་ག་ཏིཾ ས་གྒཾ ལོ་ཀཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ནྟི. ཨི་མཱ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་སྶོ ས་མྤ་དཱ’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.

༧. ཀ་མྨ་ནྟ་སུ་ཏྟཾ

༡༢༠. ‘‘ཏི་སྶོ ཨི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝི་པ་ཏྟི་ཡོ. ཀ་ཏ་མཱ ཏི་སྶོ? ཀ་མྨ་ནྟ་ཝི་པ་ཏྟི, ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཝི་པ་ཏྟི, དི་ཊྛི་ཝི་པ་ཏྟི. ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་མྨ་ནྟ་ཝི་པ་ཏྟི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱི ཧོ་ཏི…པེ… ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱི ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་མྨ་ནྟ་ཝི་པ་ཏྟི.

‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཝི་པ་ཏྟི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ མི་ཙྪཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ ཧོ་ཏི, མི་ཙྪཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝེ་ན ཛཱི་ཝི་ཀཾ [ཛཱི་ཝི་ཏཾ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ཀ་པྤེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ཝི་པ་ཏྟི.

‘‘ཏི་སྶོ ཨི་མཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྤ་དཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཏི་སྶོ? ཀ་མྨ་ནྟ་ས་མྤ་དཱ, ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ས་མྤ་དཱ, དི་ཊྛི་ས་མྤ་དཱ. ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་མྨ་ནྟ་ས་མྤ་དཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི…པེ… ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀ་མྨ་ནྟ་ས་མྤ་དཱ.

‘‘ཀ་ཏ་མཱ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ས་མྤ་དཱ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝོ ཧོ་ཏི, ས་མྨཱ་ཨཱ་ཛཱི་ཝེ་ན ཛཱི་ཝི་ཀཾ ཀ་པྤེ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་ཛཱི་ཝ་ས་མྤ་དཱ.

༨. པ་ཋ་མ་སོ་ཙེ་ཡྻ་སུ་ཏྟཾ

༡༢༡. ‘‘ཏཱི་ཎི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སོ་ཙེ་ཡྻཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི? ཀཱ་ཡ་སོ་ཙེ་ཡྻཾ, ཝ་ཙཱི་སོ་ཙེ་ཡྻཾ, མ་ནོ་སོ་ཙེ་ཡྻཾ. ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ཡ་སོ་ཙེ་ཡྻཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ཀཱ་མེ་སུ་མི་ཙྪཱ་ཙཱ་རཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ཡ་སོ་ཙེ་ཡྻཾ.

‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཙཱི་སོ་ཙེ་ཡྻཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, པི་སུ་ཎཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ཕ་རུ་སཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཙཱི་སོ་ཙེ་ཡྻཾ.

‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནོ་སོ་ཙེ་ཡྻཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཨ་ན་བྷི་ཛ྄ཛྷཱ་ལུ ཧོ་ཏི ཨ་བྱཱ་པ་ནྣ་ཙི་ཏྟོ ས་མྨཱ་དི་ཊྛི་ཀོ. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནོ་སོ་ཙེ་ཡྻཾ. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཎི སོ་ཙེ་ཡྻཱ་ནཱི’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.

༩. དུ་ཏི་ཡ་སོ་ཙེ་ཡྻ་སུ་ཏྟཾ

༡༢༢. ‘‘ཏཱི་ཎི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སོ་ཙེ་ཡྻཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི? ཀཱ་ཡ་སོ་ཙེ་ཡྻཾ, ཝ་ཙཱི་སོ་ཙེ་ཡྻཾ, མ་ནོ་སོ་ཙེ་ཡྻཾ. ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ཡ་སོ་ཙེ་ཡྻཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ཡ་སོ་ཙེ་ཡྻཾ.

‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཙཱི་སོ་ཙེ་ཡྻཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, པི་སུ་ཎཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ཕ་རུ་སཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཙཱི་སོ་ཙེ་ཡྻཾ.

‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནོ་སོ་ཙེ་ཡྻཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ས་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡཾ – ‘ཨ་ཏྠི མེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ཨ་ས་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡཾ – ‘ན་ཏྠི མེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡོ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ཡ་ཐཱ ཙ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ཡ་ཐཱ ཙ ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་སྶ པ་ཧཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ཡ་ཐཱ ཙ པ་ཧཱི་ན་སྶ ཀཱ་མ་ཙྪ་ནྡ་སྶ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་དོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ས་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ བྱཱ་པཱ་དཾ – ‘ཨ་ཏྠི མེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ བྱཱ་པཱ་དོ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ཨ་ས་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ བྱཱ་པཱ་དཾ – ‘ན་ཏྠི མེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ བྱཱ་པཱ་དོ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ཡ་ཐཱ ཙ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་སྶ བྱཱ་པཱ་ད་སྶ ཨུ་པྤཱ་དོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ཡ་ཐཱ ཙ ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ བྱཱ་པཱ་ད་སྶ པ་ཧཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ཡ་ཐཱ ཙ པ་ཧཱི་ན་སྶ བྱཱ་པཱ་ད་སྶ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་དོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ས་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཐི་ན་མི་དྡྷཾ – ‘ཨ་ཏྠི མེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཐི་ན་མི་དྡྷ’ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ཨ་ས་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཐི་ན་མི་དྡྷཾ – ‘ན་ཏྠི མེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཐི་ན་མི་དྡྷ’ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ཡ་ཐཱ ཙ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཐི་ན་མི་དྡྷ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ཡ་ཐཱ ཙ ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཐི་ན་མི་དྡྷ་སྶ པ་ཧཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ཡ་ཐཱ ཙ པ་ཧཱི་ན་སྶ ཐི་ན་མི་དྡྷ་སྶ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་དོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ས་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ – ‘ཨ་ཏྠི མེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ’ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ཨ་ས་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཾ – ‘ན་ཏྠི མེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ’ནྟི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ཡ་ཐཱ ཙ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་སྶ ཨུ་པྤཱ་དོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ཡ་ཐཱ ཙ ཨུ་པྤ་ནྣ་སྶ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་སྶ པ་ཧཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ཡ་ཐཱ ཙ པ་ཧཱི་ན་སྶ ཨུ་དྡྷ་ཙྩ་ཀུ་ཀྐུ་ཙྩ་སྶ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་དོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ས་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཾ – ‘ཨ་ཏྠི མེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ཨ་ས་ནྟཾ ཝཱ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཾ – ‘ན་ཏྠི མེ ཨ་ཛ྄ཛྷ་ཏྟཾ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ’ཏི པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ཡ་ཐཱ ཙ ཨ་ནུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ ཨུ་པྤཱ་དོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ཡ་ཐཱ ཙ ཨུ་པྤ་ནྣཱ་ཡ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ པ་ཧཱ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཏ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི; ཡ་ཐཱ ཙ པ་ཧཱི་ནཱ་ཡ ཝི་ཙི་ཀི་ཙྪཱ་ཡ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་དོ ཧོ་ཏི, ཏ་ཉྩ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནོ་སོ་ཙེ་ཡྻཾ. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཎི སོ་ཙེ་ཡྻཱ་ནཱི་ཏི.

[ཨི་ཏི་ཝུ. ༦༦] ‘‘ཀཱ་ཡ་སུ་ཙིཾ ཝ་ཙཱི་སུ་ཙིཾ, ཙེ་ཏོ་སུ་ཙིཾ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ;

སུ་ཙིཾ སོ་ཙེ་ཡྻ་ས་མྤ་ནྣཾ, ཨཱ་ཧུ ནི་ནྷཱ་ཏ་པཱ་པ་ཀ’’ནྟི. ན་ཝ་མཾ;

༡༠. མོ་ནེ་ཡྻ་སུ་ཏྟཾ

༡༢༣. ‘‘ཏཱི་ཎི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མོ་ནེ་ཡྻཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི? ཀཱ་ཡ་མོ་ནེ་ཡྻཾ, ཝ་ཙཱི་མོ་ནེ་ཡྻཾ, མ་ནོ་མོ་ནེ་ཡྻཾ. ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ཡ་མོ་ནེ་ཡྻཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པཱ་ཎཱ་ཏི་པཱ་ཏཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་དི་ནྣཱ་དཱ་ནཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ཨ་བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀཱ་ཡ་མོ་ནེ་ཡྻཾ.

‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཙཱི་མོ་ནེ་ཡྻཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ མུ་སཱ་ཝཱ་དཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, པི་སུ་ཎཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ཕ་རུ་སཱ་ཡ ཝཱ་ཙཱ་ཡ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི, ས་མྥ་པྤ་ལཱ་པཱ པ་ཊི་ཝི་ར་ཏོ ཧོ་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་ཙཱི་མོ་ནེ་ཡྻཾ.

‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནོ་མོ་ནེ་ཡྻཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨཱ་ས་ཝཱ་ནཾ ཁ་ཡཱ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ནོ་མོ་ནེ་ཡྻཾ. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཎི མོ་ནེ་ཡྻཱ་ནཱི’’ཏི.

‘‘ཀཱ་ཡ་མུ་ནིཾ ཝ་ཙཱི་མུ་ནིཾ, ཙེ་ཏོ་མུ་ནིཾ ཨ་ནཱ་ས་ཝཾ;

མུ་ནིཾ མོ་ནེ་ཡྻ་ས་མྤ་ནྣཾ, ཨཱ་ཧུ ས་བྦ་པྤ་ཧཱ་ཡི་ན’’ནྟི. ད་ས་མཾ;

ཨཱ་པཱ་ཡི་ཀ་ཝ་གྒོ དྭཱ་ད་ས་མོ.