(༡༡) ༡. ས་མྦོ་དྷ་ཝ་གྒོ

༡. པུ་བྦེ་ཝ་ས་མྦོ་དྷ་སུ་ཏྟཾ

༡༠༤. ‘‘པུ་བྦེ་ཝ མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མྦོ་དྷཱ ཨ་ན་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷ་སྶ བོ་དྷི་ས་ཏྟ་སྶེ་ཝ ས་ཏོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཀོ ནུ ཁོ ལོ་ཀེ ཨ་སྶཱ་དོ, ཀོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ, ཀིཾ ནི་སྶ་ར་ཎ’ནྟི? ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཡཾ ཁོ ལོ་ཀཾ [ལོ་ཀེ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] པ་ཊི་ཙྩ ཨུ་པྤ་ཛྫ་ཏི སུ་ཁཾ སོ་མ་ན་སྶཾ, ཨ་ཡཾ ལོ་ཀེ ཨ་སྶཱ་དོ. ཡཾ ལོ་ཀོ [ལོ་ཀེ (པཱི. ཀ.)] ཨ་ནི་ཙྩོ དུ་ཀྑོ ཝི་པ་རི་ཎཱ་མ་དྷ་མྨོ, ཨ་ཡཾ ལོ་ཀེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ. ཡོ ལོ་ཀེ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཝི་ན་ཡོ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་པྤ་ཧཱ་ནཾ, ཨི་དཾ ལོ་ཀེ ནི་སྶ་ར་ཎ’ནྟི [ལོ་ཀ་ནི་སྶ་ར་ཎཾ (ཨ་ཊྛ.) ‘‘ལོ་ཀེ ནི་སྶ་ར་ཎ’’ནྟི པ་དེ་ན སཾ་ས་ནྡི་ཏ་བྦཾ]. ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝཾ ལོ་ཀ་སྶ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཏོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཏོ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ནཱ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ, ནེ་ཝ ཏཱ་ཝཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ས་མཱ་ར་ཀེ ས་བྲ་ཧྨ་ཀེ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ཛཱ་ཡ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ ‘ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ’ཏི [ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] པ་ཙྩ་ཉྙཱ་སིཾ. ཡ་ཏོ ཙ ཁྭཱ་ཧཾ [ཁོ ཨ་ཧཾ (སཱི. པཱི.), ཁོ་ཧཾ (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)], བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝཾ ལོ་ཀ་སྶ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཏོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཏོ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ, ཨ་ཐཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ས་མཱ་ར་ཀེ ས་བྲ་ཧྨ་ཀེ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ཛཱ་ཡ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ ‘ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ’ཏི པ་ཙྩ་ཉྙཱ་སིཾ. ཉཱ་ཎ་ཉྩ པ་ན མེ ད་སྶ་ནཾ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘ཨ་ཀུ་པྤཱ མེ ཝི་མུ་ཏྟི [ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟི (སཱི. པཱི. ཀ.)], ཨ་ཡ་མ་ནྟི་མཱ ཛཱ་ཏི, ན་ཏྠི དཱ་ནི པུ་ན་བྦྷ་ཝོ’’’ཏི. པ་ཋ་མཾ.

༢. པ་ཋ་མ་ཨ་སྶཱ་ད་སུ་ཏྟཾ

༡༠༥. ‘‘ལོ་ཀ་སྶཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སྶཱ་ད་པ་རི་ཡེ་ས་ནཾ ཨ་ཙ་རིཾ. ཡོ ལོ་ཀེ ཨ་སྶཱ་དོ ཏ་ད་ཛ྄ཛྷ་ག་མཾ. ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀོ ལོ་ཀེ ཨ་སྶཱ་དོ, པ་ཉྙཱ་ཡ མེ སོ སུ་དི་ཊྛོ. ལོ་ཀ་སྶཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་པ་རི་ཡེ་ས་ནཾ ཨ་ཙ་རིཾ. ཡོ ལོ་ཀེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ཏ་ད་ཛ྄ཛྷ་ག་མཾ. ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀོ ལོ་ཀེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ, པ་ཉྙཱ་ཡ མེ སོ སུ་དི་ཊྛོ. ལོ་ཀ་སྶཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་སྶ་ར་ཎ་པ་རི་ཡེ་ས་ནཾ ཨ་ཙ་རིཾ. ཡཾ ལོ་ཀེ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཏ་ད་ཛ྄ཛྷ་ག་མཾ. ཡཱ་ཝ་ཏ་ཀཾ ལོ་ཀེ ནི་སྶ་ར་ཎཾ, པ་ཉྙཱ་ཡ མེ ཏཾ སུ་དི་ཊྛཾ. ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལོ་ཀ་སྶ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཏོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཏོ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ནཱ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ, ནེ་ཝ ཏཱ་ཝཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ས་མཱ་ར་ཀེ ས་བྲ་ཧྨ་ཀེ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ཛཱ་ཡ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ ‘ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ’ཏི པ་ཙྩ་ཉྙཱ་སིཾ. ཡ་ཏོ ཙ ཁྭཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལོ་ཀ་སྶ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཏོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཏོ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སིཾ, ཨ་ཐཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་དེ་ཝ་ཀེ ལོ་ཀེ ས་མཱ་ར་ཀེ ས་བྲ་ཧྨ་ཀེ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ཛཱ་ཡ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ ‘ཨ་ནུ་ཏྟ་རཾ ས་མྨཱ་ས་མྦོ་དྷིཾ ཨ་བྷི་ས་མྦུ་དྡྷོ’ཏི པ་ཙྩ་ཉྙཱ་སིཾ. ཉཱ་ཎ་ཉྩ པ་ན མེ ད་སྶ་ནཾ ཨུ་ད་པཱ་དི – ‘ཨ་ཀུ་པྤཱ མེ ཝི་མུ་ཏྟི, ཨ་ཡ་མ་ནྟི་མཱ ཛཱ་ཏི, ན་ཏྠི དཱ་ནི པུ་ན་བྦྷ་ཝོ’’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ.

༣. དུ་ཏི་ཡ་ཨ་སྶཱ་ད་སུ་ཏྟཾ

༡༠༦. ‘‘ནོ ཙེ་དཾ [ནོ ཙེ་ཏཾ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.) སཾ. ནི. ༣.༢༨ པ་སྶི་ཏ་བྦཾ], བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལོ་ཀེ ཨ་སྶཱ་དོ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, ན་ཡི་དཾ ས་ཏྟཱ ལོ་ཀེ སཱ་ར་ཛྫེ་ཡྻུཾ. ཡ་སྨཱ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏྠི ལོ་ཀེ ཨ་སྶཱ་དོ, ཏ་སྨཱ ས་ཏྟཱ ལོ་ཀེ སཱ་ར་ཛྫ་ནྟི. ནོ ཙེ་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལོ་ཀེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, ན་ཡི་དཾ ས་ཏྟཱ ལོ་ཀེ ནི་བྦི་ནྡེ་ཡྻུཾ. ཡ་སྨཱ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏྠི ལོ་ཀེ ཨཱ་དཱི་ན་ཝོ, ཏ་སྨཱ ས་ཏྟཱ ལོ་ཀེ ནི་བྦི་ནྡ་ནྟི. ནོ ཙེ་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལོ་ཀེ ནི་སྶ་ར་ཎཾ ཨ་བྷ་ཝི་སྶ, ན་ཡི་དཾ ས་ཏྟཱ ལོ་ཀ་མྷཱ [ལོ་ཀེ (ཀ.)] ནི་སྶ་རེ་ཡྻུཾ. ཡ་སྨཱ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏྠི ལོ་ཀེ ནི་སྶ་ར་ཎཾ, ཏ་སྨཱ ས་ཏྟཱ ལོ་ཀ་མྷཱ ནི་སྶ་ར་ནྟི. ཡཱ་ཝ་ཀཱི་ཝ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ལོ་ཀ་སྶ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཏོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཏོ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ནཱ་བྦྷ་ཉྙཱ་སུཾ [ནཱ་བྦྷ་ཉྙཾ་སུ (སཾ. ནི. ༣.༢༨], ནེ་ཝ ཏཱ་ཝ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ས་དེ་ཝ་ཀཱ ལོ་ཀཱ ས་མཱ་ར་ཀཱ ས་བྲ་ཧྨ་ཀཱ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ཛཱ་ཡ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ ནི་སྶ་ཊཱ ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ ཝི་པྤ་མུ་ཏྟཱ [ཝི་པྤ་ཡུ་ཏྟཱ (ཀ.)] ཝི་མ་རི་ཡཱ་དཱི་ཀ་ཏེ་ན [ཝི་མ་རི་ཡཱ་དི་ཀ་ཏེ་ན (སཱི. པཱི. ཀ.)] ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་རིཾ་སུ. ཡ་ཏོ ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ལོ་ཀ་སྶ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཏོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཏོ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ཨ་བྦྷ་ཉྙཱ་སུཾ, ཨ་ཐ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཏྟཱ ས་དེ་ཝ་ཀཱ ལོ་ཀཱ ས་མཱ་ར་ཀཱ ས་བྲ་ཧྨ་ཀཱ ས་སྶ་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎི་ཡཱ པ་ཛཱ་ཡ ས་དེ་ཝ་མ་ནུ་སྶཱ་ཡ ནི་སྶ་ཊཱ ཝི་སཾ་ཡུ་ཏྟཱ ཝི་པྤ་མུ་ཏྟཱ ཝི་མ་རི་ཡཱ་དཱི་ཀ་ཏེ་ན ཙེ་ཏ་སཱ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’’ཏི. ཏ་ཏི་ཡཾ.

༤. ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སུ་ཏྟཾ

༡༠༧. ‘‘ཡེ ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ལོ་ཀ་སྶ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཏོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཏོ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ ན་པྤ་ཛཱ་ན་ནྟི, ན མེ ཏེ [ན ཏེ (ཀ.)], བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ས་མ་ཎེ་སུ ཝཱ ས་མ་ཎ་ས་མྨ་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ས་མྨ་ཏཱ, ན ཙ པ་ན ཏེ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ སཱ་མ་ཉྙ་ཏྠཾ ཝཱ བྲ་ཧྨ་ཉྙ་ཏྠཾ ཝཱ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཡེ ཙ ཁོ ཀེ་ཙི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ལོ་ཀ་སྶ ཨ་སྶཱ་ད་ཉྩ ཨ་སྶཱ་ད་ཏོ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཉྩ ཨཱ་དཱི་ན་ཝ་ཏོ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཉྩ ནི་སྶ་ར་ཎ་ཏོ ཡ་ཐཱ་བྷཱུ་ཏཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི, ཏེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་མ་ཎཱ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཝཱ ས་མ་ཎེ་སུ ཝཱ ས་མ་ཎ་ས་མྨ་ཏཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་སུ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་ས་མྨ་ཏཱ, ཏེ ཙ པ་ནཱ་ཡ་སྨ་ནྟོ སཱ་མ་ཉྙ་ཏྠ་ཉྩ བྲ་ཧྨ་ཉྙ་ཏྠ་ཉྩ དི་ཊྛེ་ཝ དྷ་མྨེ ས་ཡཾ ཨ་བྷི་ཉྙཱ ས་ཙྪི་ཀ་ཏྭཱ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ནྟཱི’’ཏི [ཝི་ཧ་རི་སྶ་ནྟི (སཱི. པཱི.)]. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ.

༥. རུ་ཎྞ་སུ་ཏྟཾ

༡༠༨. ‘‘རུ་ཎྞ་མི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སྶ ཝི་ན་ཡེ ཡ་དི་དཾ གཱི་ཏཾ. ཨུ་མྨ་ཏྟ་ཀ་མི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སྶ ཝི་ན་ཡེ ཡ་དི་དཾ ན་ཙྩཾ. ཀོ་མཱ་ར་ཀ་མི་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་རི་ཡ་སྶ ཝི་ན་ཡེ ཡ་དི་དཾ ཨ་ཏི་ཝེ་ལཾ ད་ནྟ་ཝི་དཾ་ས་ཀ་ཧ་སི་ཏཾ [ད་ནྟ་ཝི་དཾ་ས་ཀཾ ཧ་སི་ཏཾ (སཱི. པཱི.)]. ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སེ་ཏུ་གྷཱ་ཏོ གཱི་ཏེ, སེ་ཏུ་གྷཱ་ཏོ ན་ཙྩེ, ཨ་ལཾ ཝོ དྷ་མྨ་པྤ་མོ་དི་ཏཱ་ནཾ ས་ཏཾ སི་ཏཾ སི་ཏ་མ་ཏྟཱ་ཡཱ’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ.

༦. ཨ་ཏི་ཏྟི་སུ་ཏྟཾ

༡༠༩. ‘‘ཏི་ཎྞཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་སེ་ཝ་ནཱ་ཡ ན་ཏྠི ཏི་ཏྟི. ཀ་ཏ་མེ་སཾ ཏི་ཎྞཾ? སོ་པྤ་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་སེ་ཝ་ནཱ་ཡ ན་ཏྠི ཏི་ཏྟི. སུ་རཱ་མེ་ར་ཡ་པཱ་ན་སྶ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་སེ་ཝ་ནཱ་ཡ ན་ཏྠི ཏི་ཏྟི. མེ་ཐུ་ན་དྷ་མྨ་ས་མཱ་པ་ཏྟི་ཡཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཊི་སེ་ཝ་ནཱ་ཡ ན་ཏྠི ཏི་ཏྟི. ཨི་མེ་སཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏི་ཎྞཾ པ་ཊི་སེ་ཝ་ནཱ་ཡ ན་ཏྠི ཏི་ཏྟཱི’’ཏི. ཚ་ཊྛཾ.

༧. ཨ་ར་ཀྑི་ཏ་སུ་ཏྟཾ

༡༡༠. ཨ་ཐ ཁོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀོ ག་ཧ་པ་ཏི ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཙི་ཏྟེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་ར་ཀྑི་ཏེ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་མྤི ཨ་ར་ཀྑི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་མྤི ཨ་ར་ཀྑི་ཏཾ ཧོ་ཏི, མ་ནོ་ཀ་མྨ་མྤི ཨ་ར་ཀྑི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ཨ་ར་ཀྑི་ཏ་ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ ཨ་ར་ཀྑི་ཏ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ ཨ་ར་ཀྑི་ཏ་མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་མྤི ཨ་ཝ་སྶུ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་མྤི ཨ་ཝ་སྶུ་ཏཾ ཧོ་ཏི, མ་ནོ་ཀ་མྨ་མྤི ཨ་ཝ་སྶུ་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ཨ་ཝ་སྶུ་ཏ་ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ ཨ་ཝ་སྶུ་ཏ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ ཨ་ཝ་སྶུ་ཏ་མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་མྤི པཱུ་ཏི་ཀཾ ཧོ་ཏི, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་མྤི པཱུ་ཏི་ཀཾ ཧོ་ཏི, མ་ནོ་ཀ་མྨ་མྤི པཱུ་ཏི་ཀཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ པཱུ་ཏི་ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ པཱུ་ཏི་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ པཱུ་ཏི་མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ ན བྷ་དྡ་ཀཾ མ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི, ན བྷ་དྡི་ཀཱ ཀཱ་ལ་ངྐི་རི་ཡཱ.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ག་ཧ་པ་ཏི, ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རེ དུ་ཙྪ་ནྣེ ཀཱུ་ཊ་མྤི ཨ་ར་ཀྑི་ཏཾ ཧོ་ཏི, གོ་པཱ་ན་སི་ཡོ་པི ཨ་ར་ཀྑི་ཏཱ ཧོ་ནྟི, བྷི་ཏྟི་པི ཨ་ར་ཀྑི་ཏཱ ཧོ་ཏི; ཀཱུ་ཊ་མྤི ཨ་ཝ་སྶུ་ཏཾ ཧོ་ཏི, གོ་པཱ་ན་སི་ཡོ་པི ཨ་ཝ་སྶུ་ཏཱ ཧོ་ནྟི, བྷི་ཏྟི་པི ཨ་ཝ་སྶུ་ཏཱ ཧོ་ཏི; ཀཱུ་ཊ་མྤི པཱུ་ཏི་ཀཾ ཧོ་ཏི, གོ་པཱ་ན་སི་ཡོ་པི པཱུ་ཏི་ཀཱ ཧོ་ནྟི, བྷི་ཏྟི་པི པཱུ་ཏི་ཀཱ ཧོ་ཏི.

‘‘ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཙི་ཏྟེ ཨ་ར་ཀྑི་ཏེ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་མྤི ཨ་ར་ཀྑི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་མྤི ཨ་ར་ཀྑི་ཏཾ ཧོ་ཏི, མ་ནོ་ཀ་མྨ་མྤི ཨ་ར་ཀྑི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ཨ་ར་ཀྑི་ཏ་ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ ཨ་ར་ཀྑི་ཏ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ ཨ་ར་ཀྑི་ཏ་མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་མྤི ཨ་ཝ་སྶུ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་མྤི ཨ་ཝ་སྶུ་ཏཾ ཧོ་ཏི, མ་ནོ་ཀ་མྨ་མྤི ཨ་ཝ་སྶུ་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ཨ་ཝ་སྶུ་ཏ་ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ ཨ་ཝ་སྶུ་ཏ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ ཨ་ཝ་སྶུ་ཏ་མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་མྤི པཱུ་ཏི་ཀཾ ཧོ་ཏི, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་མྤི པཱུ་ཏི་ཀཾ ཧོ་ཏི, མ་ནོ་ཀ་མྨ་མྤི པཱུ་ཏི་ཀཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ པཱུ་ཏི་ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ པཱུ་ཏི་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ པཱུ་ཏི་མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ ན བྷ་དྡ་ཀཾ མ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི, ན བྷ་དྡི་ཀཱ ཀཱ་ལ་ངྐི་རི་ཡཱ.

‘‘ཙི་ཏྟེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ར་ཀྑི་ཏེ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་མྤི ར་ཀྑི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་མྤི ར་ཀྑི་ཏཾ ཧོ་ཏི, མ་ནོ་ཀ་མྨ་མྤི ར་ཀྑི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ར་ཀྑི་ཏ་ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ ར་ཀྑི་ཏ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ ར་ཀྑི་ཏ་མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་མྤི ཨ་ན་ཝ་སྶུ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་མྤི ཨ་ན་ཝ་སྶུ་ཏཾ ཧོ་ཏི, མ་ནོ་ཀ་མྨ་མྤི ཨ་ན་ཝ་སྶུ་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ཨ་ན་ཝ་སྶུ་ཏ་ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ ཨ་ན་ཝ་སྶུ་ཏ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ ཨ་ན་ཝ་སྶུ་ཏ་མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་མྤི ཨ་པཱུ་ཏི་ཀཾ ཧོ་ཏི, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་མྤི ཨ་པཱུ་ཏི་ཀཾ ཧོ་ཏི, མ་ནོ་ཀ་མྨ་མྤི ཨ་པཱུ་ཏི་ཀཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ཨ་པཱུ་ཏི་ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ ཨ་པཱུ་ཏི་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ ཨ་པཱུ་ཏི་མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ བྷ་དྡ་ཀཾ མ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི, བྷ་དྡི་ཀཱ ཀཱ་ལ་ངྐི་རི་ཡཱ.

‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ག་ཧ་པ་ཏི, ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རེ སུ་ཙྪ་ནྣེ ཀཱུ་ཊ་མྤི ར་ཀྑི་ཏཾ ཧོ་ཏི, གོ་པཱ་ན་སི་ཡོ་པི ར་ཀྑི་ཏཱ ཧོ་ནྟི, བྷི་ཏྟི་པི ར་ཀྑི་ཏཱ ཧོ་ཏི; ཀཱུ་ཊ་མྤི ཨ་ན་ཝ་སྶུ་ཏཾ ཧོ་ཏི, གོ་པཱ་ན་སི་ཡོ་པི ཨ་ན་ཝ་སྶུ་ཏཱ ཧོ་ནྟི, བྷི་ཏྟི་པི ཨ་ན་ཝ་སྶུ་ཏཱ ཧོ་ཏི; ཀཱུ་ཊ་མྤི ཨ་པཱུ་ཏི་ཀཾ ཧོ་ཏི, གོ་པཱ་ན་སི་ཡོ་པི ཨ་པཱུ་ཏི་ཀཱ ཧོ་ནྟི, བྷི་ཏྟི་པི ཨ་པཱུ་ཏི་ཀཱ ཧོ་ཏི.

ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཙི་ཏྟེ ར་ཀྑི་ཏེ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་མྤི ར་ཀྑི་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་མྤི ར་ཀྑི་ཏཾ ཧོ་ཏི, མ་ནོ་ཀ་མྨ་མྤི ར་ཀྑི་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ར་ཀྑི་ཏ་ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ ར་ཀྑི་ཏ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ ར་ཀྑི་ཏ་མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་མྤི ཨ་ན་ཝ་སྶུ་ཏཾ ཧོ་ཏི, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་མྤི ཨ་ན་ཝ་སྶུ་ཏཾ ཧོ་ཏི, མ་ནོ་ཀ་མྨ་མྤི ཨ་ན་ཝ་སྶུ་ཏཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ཨ་ན་ཝ་སྶུ་ཏ་ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ ཨ་ན་ཝ་སྶུ་ཏ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ ཨ་ན་ཝ་སྶུ་ཏ་མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་མྤི ཨ་པཱུ་ཏི་ཀཾ ཧོ་ཏི, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་མྤི ཨ་པཱུ་ཏི་ཀཾ ཧོ་ཏི, མ་ནོ་ཀ་མྨ་མྤི ཨ་པཱུ་ཏི་ཀཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ཨ་པཱུ་ཏི་ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ ཨ་པཱུ་ཏི་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ ཨ་པཱུ་ཏི་མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ བྷ་དྡ་ཀཾ མ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི, བྷ་དྡི་ཀཱ ཀཱ་ལ་ངྐི་རི་ཡཱ’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.

༨. བྱཱ་པ་ནྣ་སུ་ཏྟཾ

༡༡༡. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨ་ནཱ་ཐ་པི་ཎྜི་ཀཾ ག་ཧ་པ་ཏིཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཙི་ཏྟེ, ག་ཧ་པ་ཏི, བྱཱ་པ་ནྣེ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་མྤི བྱཱ་པ་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་མྤི བྱཱ་པ་ནྣཾ ཧོ་ཏི, མ་ནོ་ཀ་མྨ་མྤི བྱཱ་པ་ནྣཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ བྱཱ་པ་ནྣ་ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ བྱཱ་པ་ནྣ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ བྱཱ་པ་ནྣ་མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ ན བྷ་དྡ་ཀཾ མ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི, ན བྷ་དྡི་ཀཱ ཀཱ་ལ་ངྐི་རི་ཡཱ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ག་ཧ་པ་ཏི, ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རེ དུ་ཙྪ་ནྣེ ཀཱུ་ཊ་མྤི བྱཱ་པ་ནྣཾ ཧོ་ཏི, གོ་པཱ་ན་སི་ཡོ་པི བྱཱ་པ་ནྣཱ ཧོ་ནྟི, བྷི་ཏྟི་པི བྱཱ་པ་ནྣཱ ཧོ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཙི་ཏྟེ བྱཱ་པ་ནྣེ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་མྤི བྱཱ་པ་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་མྤི བྱཱ་པ་ནྣཾ ཧོ་ཏི, མ་ནོ་ཀ་མྨ་མྤི བྱཱ་པ་ནྣཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ བྱཱ་པ་ནྣ་ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ བྱཱ་པ་ནྣ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ བྱཱ་པ་ནྣ་མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ ན བྷ་དྡ་ཀཾ མ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི, ན བྷ་དྡི་ཀཱ ཀཱ་ལ་ངྐི་རི་ཡཱ.

‘‘ཙི་ཏྟེ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཨ་བྱཱ་པ་ནྣེ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་མྤི ཨ་བྱཱ་པ་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་མྤི ཨ་བྱཱ་པ་ནྣཾ ཧོ་ཏི, མ་ནོ་ཀ་མྨ་མྤི ཨ་བྱཱ་པ་ནྣཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ཨ་བྱཱ་པ་ནྣ་ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ ཨ་བྱཱ་པ་ནྣ་ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ ཨ་བྱཱ་པ་ནྣ་མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ བྷ་དྡ་ཀཾ མ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི, བྷ་དྡི་ཀཱ ཀཱ་ལ་ངྐི་རི་ཡཱ. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, ག་ཧ་པ་ཏི, ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རེ སུ་ཙྪ་ནྣེ ཀཱུ་ཊ་མྤི ཨ་བྱཱ་པ་ནྣཾ ཧོ་ཏི, གོ་པཱ་ན་སི་ཡོ་པི ཨ་བྱཱ་པ་ནྣཱ ཧོ་ནྟི, བྷི་ཏྟི་པི ཨ་བྱཱ་པ་ནྣཱ ཧོ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, ག་ཧ་པ་ཏི, ཙི་ཏྟེ ཨ་བྱཱ་པ་ནྣེ ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་མྤི ཨ་བྱཱ་པ་ནྣཾ ཧོ་ཏི, ཝ་ཙཱི་ཀ་མྨ་མྤི ཨ་བྱཱ་པ་ནྣཾ ཧོ་ཏི, མ་ནོ་ཀ་མྨ་མྤི ཨ་བྱཱ་པ་ནྣཾ ཧོ་ཏི. ཏ་སྶ ཨ་བྱཱ་པ་ནྣ་ཀཱ་ཡ་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ…པེ… ཨ་བྱཱ་པ་ནྣ་མ་ནོ་ཀ་མྨ་ནྟ་སྶ བྷ་དྡ་ཀཾ མ་ར་ཎཾ ཧོ་ཏི, བྷ་དྡི་ཀཱ ཀཱ་ལ་ངྐི་རི་ཡཱ’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.

༩. པ་ཋ་མ་ནི་དཱ་ན་སུ་ཏྟཾ

༡༡༢. ‘‘ཏཱི་ཎི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་དཱ་ནཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡཱ་ཡ. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི? ལོ་བྷོ ནི་དཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡཱ་ཡ, དོ་སོ ནི་དཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡཱ་ཡ, མོ་ཧོ ནི་དཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡཱ་ཡ. ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལོ་བྷ་པ་ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ ལོ་བྷ་ཛཾ ལོ་བྷ་ནི་དཱ་ནཾ ལོ་བྷ་ས་མུ་ད་ཡཾ, ཏཾ ཀ་མྨཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཏཾ ཀ་མྨཾ སཱ་ཝ་ཛྫཾ ཏཾ ཀ་མྨཾ དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀཾ, ཏཾ ཀ་མྨཾ ཀ་མྨ་ས་མུ་ད་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ན ཏཾ ཀ་མྨཾ ཀ་མྨ་ནི་རོ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དོ་ས་པ་ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ དོ་ས་ཛཾ དོ་ས་ནི་དཱ་ནཾ དོ་ས་ས་མུ་ད་ཡཾ, ཏཾ ཀ་མྨཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཏཾ ཀ་མྨཾ སཱ་ཝ་ཛྫཾ ཏཾ ཀ་མྨཾ དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀཾ, ཏཾ ཀ་མྨཾ ཀ་མྨ་ས་མུ་ད་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ན ཏཾ ཀ་མྨཾ ཀ་མྨ་ནི་རོ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མོ་ཧ་པ་ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ མོ་ཧ་ཛཾ མོ་ཧ་ནི་དཱ་ནཾ མོ་ཧ་ས་མུ་ད་ཡཾ, ཏཾ ཀ་མྨཾ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ ཏཾ ཀ་མྨཾ སཱ་ཝ་ཛྫཾ ཏཾ ཀ་མྨཾ དུ་ཀྑ་ཝི་པཱ་ཀཾ, ཏཾ ཀ་མྨཾ ཀ་མྨ་ས་མུ་ད་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ན ཏཾ ཀ་མྨཾ ཀ་མྨ་ནི་རོ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཎི ནི་དཱ་ནཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡཱ་ཡ.

‘‘ཏཱི་ཎི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་དཱ་ནཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡཱ་ཡ. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི? ཨ་ལོ་བྷོ ནི་དཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡཱ་ཡ, ཨ་དོ་སོ ནི་དཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡཱ་ཡ, ཨ་མོ་ཧོ ནི་དཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡཱ་ཡ. ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ལོ་བྷ་པ་ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ ཨ་ལོ་བྷ་ཛཾ ཨ་ལོ་བྷ་ནི་དཱ་ནཾ ཨ་ལོ་བྷ་ས་མུ་ད་ཡཾ, ཏཾ ཀ་མྨཾ ཀུ་ས་ལཾ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཾ ཏཾ ཀ་མྨཾ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀཾ, ཏཾ ཀ་མྨཾ ཀ་མྨ་ནི་རོ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ན ཏཾ ཀ་མྨཾ ཀ་མྨ་ས་མུ་ད་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དོ་ས་པ་ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ ཨ་དོ་ས་ཛཾ ཨ་དོ་ས་ནི་དཱ་ནཾ ཨ་དོ་ས་ས་མུ་ད་ཡཾ, ཏཾ ཀ་མྨཾ ཀུ་ས་ལཾ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཾ ཏཾ ཀ་མྨཾ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀཾ, ཏཾ ཀ་མྨཾ ཀ་མྨ་ནི་རོ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ན ཏཾ ཀ་མྨཾ ཀ་མྨ་ས་མུ་ད་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་མོ་ཧ་པ་ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ ཨ་མོ་ཧ་ཛཾ ཨ་མོ་ཧ་ནི་དཱ་ནཾ ཨ་མོ་ཧ་ས་མུ་ད་ཡཾ, ཏཾ ཀ་མྨཾ ཀུ་ས་ལཾ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཨ་ན་ཝ་ཛྫཾ ཏཾ ཀ་མྨཾ སུ་ཁ་ཝི་པཱ་ཀཾ, ཏཾ ཀ་མྨཾ ཀ་མྨ་ནི་རོ་དྷཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི, ན ཏཾ ཀ་མྨཾ ཀ་མྨ་ས་མུ་ད་ཡཱ་ཡ སཾ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཎི ནི་དཱ་ནཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི. ན་ཝ་མཾ.

༡༠. དུ་ཏི་ཡ་ནི་དཱ་ན་སུ་ཏྟཾ

༡༡༣. ‘‘ཏཱི་ཎི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་དཱ་ནཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡཱ་ཡ. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི? ཨ་ཏཱི་ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཊྛཱ་ནི་ཡེ དྷ་མྨེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཚ་ནྡོ ཛཱ་ཡ་ཏི; ཨ་ནཱ་ག་ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཊྛཱ་ནི་ཡེ དྷ་མྨེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཚ་ནྡོ ཛཱ་ཡ་ཏི; པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཊྛཱ་ནི་ཡེ དྷ་མྨེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཚ་ནྡོ ཛཱ་ཡ་ཏི. ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏཱི་ཏེ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཊྛཱ་ནི་ཡེ དྷ་མྨེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཚ་ནྡོ ཛཱ་ཡ་ཏི? ཨ་ཏཱི་ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཊྛཱ་ནི་ཡེ དྷ་མྨེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཙེ་ཏ་སཱ ཨ་ནུ་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི ཨ་ནུ་ཝི་ཙཱ་རེ་ཏི. ཏ་སྶ ཨ་ཏཱི་ཏེ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཊྛཱ་ནི་ཡེ དྷ་མྨེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཙེ་ཏ་སཱ ཨ་ནུ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཡ་ཏོ ཨ་ནུ་ཝི་ཙཱ་ར་ཡ་ཏོ ཚ་ནྡོ ཛཱ་ཡ་ཏི. ཚ་ནྡ་ཛཱ་ཏོ ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏ་མ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཝ་དཱ་མི ཡོ ཙེ་ཏ་སོ སཱ་རཱ་གོ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏཱི་ཏེ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཊྛཱ་ནི་ཡེ དྷ་མྨེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཚ་ནྡོ ཛཱ་ཡ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཊྛཱ་ནི་ཡེ དྷ་མྨེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཚ་ནྡོ ཛཱ་ཡ་ཏི? ཨ་ནཱ་ག་ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཊྛཱ་ནི་ཡེ དྷ་མྨེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཙེ་ཏ་སཱ ཨ་ནུ་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི ཨ་ནུ་ཝི་ཙཱ་རེ་ཏི. ཏ་སྶ ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཊྛཱ་ནི་ཡེ དྷ་མྨེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཙེ་ཏ་སཱ ཨ་ནུ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཡ་ཏོ ཨ་ནུ་ཝི་ཙཱ་ར་ཡ་ཏོ ཚ་ནྡོ ཛཱ་ཡ་ཏི. ཚ་ནྡ་ཛཱ་ཏོ ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏ་མ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཝ་དཱ་མི ཡོ ཙེ་ཏ་སོ སཱ་རཱ་གོ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཊྛཱ་ནི་ཡེ དྷ་མྨེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཚ་ནྡོ ཛཱ་ཡ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཊྛཱ་ནི་ཡེ དྷ་མྨེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཚ་ནྡོ ཛཱ་ཡ་ཏི? པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཊྛཱ་ནི་ཡེ དྷ་མྨེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཙེ་ཏ་སཱ ཨ་ནུ་ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཏི ཨ་ནུ་ཝི་ཙཱ་རེ་ཏི. ཏ་སྶ པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཊྛཱ་ནི་ཡེ དྷ་མྨེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཙེ་ཏ་སཱ ཨ་ནུ་ཝི་ཏ་ཀྐ་ཡ་ཏོ ཨ་ནུ་ཝི་ཙཱ་ར་ཡ་ཏོ ཚ་ནྡོ ཛཱ་ཡ་ཏི. ཚ་ནྡ་ཛཱ་ཏོ ཏེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧི སཾ་ཡུ་ཏྟོ ཧོ་ཏི. ཨེ་ཏ་མ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ ཝ་དཱ་མི ཡོ ཙེ་ཏ་སོ སཱ་རཱ་གོ. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཊྛཱ་ནི་ཡེ དྷ་མྨེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཚ་ནྡོ ཛཱ་ཡ་ཏི. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཎི ནི་དཱ་ནཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡཱ་ཡ.

‘‘ཏཱི་ཎི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་དཱ་ནཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡཱ་ཡ. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི? ཨ་ཏཱི་ཏེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཊྛཱ་ནི་ཡེ དྷ་མྨེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཚ་ནྡོ ན ཛཱ་ཡ་ཏི; ཨ་ནཱ་ག་ཏེ བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཊྛཱ་ནི་ཡེ དྷ་མྨེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཚ་ནྡོ ན ཛཱ་ཡ་ཏི; པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཊྛཱ་ནི་ཡེ དྷ་མྨེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཚ་ནྡོ ན ཛཱ་ཡ་ཏི. ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏཱི་ཏེ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཊྛཱ་ནི་ཡེ དྷ་མྨེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཚ་ནྡོ ན ཛཱ་ཡ་ཏི? ཨ་ཏཱི་ཏཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཊྛཱ་ནི་ཡཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཝི་པཱ་ཀཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཝི་པཱ་ཀཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་ད་བྷི་ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཏ་ད་བྷི་ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ [ཏ་ད་བྷི་ནི་ཝ་ཛྫེ་ཏི, ཏ་ད་བྷི་ནི་ཝ་ཛྫེ་ཏྭཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.)] ཙེ་ཏ་སཱ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ [ཨ་བྷི་ཝི་རཱ་ཛེ་ཏྭཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ཏི་ཝི་ཛ྄ཛྷ [ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷ (ཀ.)] པ་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏཱི་ཏེ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཊྛཱ་ནི་ཡེ དྷ་མྨེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཚ་ནྡོ ན ཛཱ་ཡ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཊྛཱ་ནི་ཡེ དྷ་མྨེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཚ་ནྡོ ན ཛཱ་ཡ་ཏི? ཨ་ནཱ་ག་ཏཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཊྛཱ་ནི་ཡཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཝི་པཱ་ཀཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི. ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཝི་པཱ་ཀཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་ད་བྷི་ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏི. ཏ་ད་བྷི་ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཙེ་ཏ་སཱ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ཏི་ཝི་ཛ྄ཛྷ པ་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ནཱ་ག་ཏེ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཊྛཱ་ནི་ཡེ དྷ་མྨེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཚ་ནྡོ ན ཛཱ་ཡ་ཏི.

‘‘ཀ་ཐ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཊྛཱ་ནི་ཡེ དྷ་མྨེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཚ་ནྡོ ན ཛཱ་ཡ་ཏི? པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣཱ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཊྛཱ་ནི་ཡཱ་ནཾ དྷ་མྨཱ་ནཾ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཝི་པཱ་ཀཾ པ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཝི་པཱ་ཀཾ ཝི་དི་ཏྭཱ ཏ་ད་བྷི་ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏི, ཏ་ད་བྷི་ནི་ཝ་ཏྟེ་ཏྭཱ ཙེ་ཏ་སཱ ཨ་བྷི་ནི་ཝི་ཛ྄ཛྷི་ཏྭཱ པ་ཉྙཱ་ཡ ཨ་ཏི་ཝི་ཛ྄ཛྷ པ་སྶ་ཏི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཙྩུ་པྤ་ནྣེ ཚ་ནྡ་རཱ་ག་ཊྛཱ་ནི་ཡེ དྷ་མྨེ ཨཱ་ར་བྦྷ ཚ་ནྡོ ན ཛཱ་ཡ་ཏི. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཎི ནི་དཱ་ནཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི. ད་ས་མཾ.

ས་མྦོ་དྷ་ཝ་གྒོ པ་ཋ་མོ.