༡༠. ཨ་ཝ་ཀུ་ཛྫ་སུ་ཏྟཾ
༣༠. ‘‘ཏ་ཡོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ [པུ. པ. ༡༠༧-༡༠༨], པུ་གྒ་ལཱ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ལོ་ཀ་སྨིཾ. ཀ་ཏ་མེ ཏ་ཡོ? ཨ་ཝ་ཀུ་ཛྫ་པ་ཉྙོ པུ་གྒ་ལོ, ཨུ་ཙྪ་ངྒ་པ་ཉྙོ པུ་གྒ་ལོ, པུ་ཐུ་པ་ཉྙོ པུ་གྒ་ལོ. ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཝ་ཀུ་ཛྫ་པ་ཉྙོ པུ་གྒ་ལོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཨཱ་རཱ་མཾ ག་ནྟཱ ཧོ་ཏི ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ་ཡ. ཏ་སྶ བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟི ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ སཱ་ཏྠཾ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ, ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟི. སོ ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣོ ཏ་སྶཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ནེ་ཝ ཨཱ་དིཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི, ན མ་ཛ྄ཛྷཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི, ན པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི; ཝུ་ཊྛི་ཏོ་པི ཏ་མྷཱ ཨཱ་ས་ནཱ ཏ་སྶཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ནེ་ཝ ཨཱ་དིཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི, ན མ་ཛ྄ཛྷཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི, ན པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀུ་མྦྷོ ནི་ཀྐུ་ཛྫོ [ནི་ཀྐུ་ཛྫོ (སཱི. པཱི.)] ཏ་ཏྲ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་སི་ཏྟཾ ཝི་ཝ་ཊྚ་ཏི, ནོ ས་ཎྛཱ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཨཱ་རཱ་མཾ ག་ནྟཱ ཧོ་ཏི ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ་ཡ. ཏ་སྶ བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟི ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ སཱ་ཏྠཾ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ, ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟི. སོ ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣོ ཏ་སྶཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ནེ་ཝ ཨཱ་དིཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི, ན མ་ཛ྄ཛྷཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི, ན པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི; ཝུ་ཊྛི་ཏོ་པི ཏ་མྷཱ ཨཱ་ས་ནཱ ཏ་སྶཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ནེ་ཝཱ་དིཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི, ན མ་ཛ྄ཛྷཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི, ན པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཝ་ཀུ་ཛྫ་པ་ཉྙོ པུ་གྒ་ལོ.
‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ཙྪ་ངྒ་པ་ཉྙོ པུ་གྒ་ལོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཨཱ་རཱ་མཾ ག་ནྟཱ ཧོ་ཏི ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ་ཡ. ཏ་སྶ བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟི ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ སཱ་ཏྠཾ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ, ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟི. སོ ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣོ ཏ་སྶཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ཨཱ་དི་མྤི མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི, མ་ཛ྄ཛྷ་མྤི མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི, པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་མྤི མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི; ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཙ ཁོ ཏ་མྷཱ ཨཱ་ས་ནཱ ཏ་སྶཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ནེ་ཝཱ་དིཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི, ན མ་ཛ྄ཛྷཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི, ན པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་རི་ས་སྶ ཨུ་ཙྪ་ངྒེ ནཱ་ནཱ་ཁ་ཛྫ་ཀཱ་ནི ཨཱ་ཀི་ཎྞཱ་ནི – ཏི་ལཱ ཏ་ཎྜུ་ལཱ མོ་ད་ཀཱ བ་ད་རཱ. སོ ཏ་མྷཱ ཨཱ་ས་ནཱ ཝུ་ཊྛ་ཧ་ནྟོ ས་ཏི་ས་མྨོ་སཱ པ་ཀི་རེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཨཱ་རཱ་མཾ ག་ནྟཱ ཧོ་ཏི ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ་ཡ. ཏ་སྶ བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟི ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ སཱ་ཏྠཾ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ, ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟི. སོ ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣོ ཏ་སྶཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ཨཱ་དི་མྤི མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི, མ་ཛ྄ཛྷ་མྤི མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི, པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་མྤི མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི; ཝུ་ཊྛི་ཏོ ཙ ཁོ ཏ་མྷཱ ཨཱ་ས་ནཱ ཏ་སྶཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ནེ་ཝ ཨཱ་དིཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི, ན མ་ཛ྄ཛྷཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི, ན པ་རི་ཡོ་སཱ་ནཾ མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་ཙྪ་ངྒ་པ་ཉྙོ པུ་གྒ་ལོ.
‘‘ཀ་ཏ་མོ ཙ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་ཐུ་པ་ཉྙོ པུ་གྒ་ལོ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཨཱ་རཱ་མཾ ག་ནྟཱ ཧོ་ཏི ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ་ཡ. ཏ་སྶ བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟི ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ སཱ་ཏྠཾ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ, ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟི. སོ ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣོ ཏ་སྶཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ཨཱ་དི་མྤི མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི, མ་ཛ྄ཛྷ་མྤི མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི, པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་མྤི མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི; ཝུ་ཊྛི་ཏོ་པི ཏ་མྷཱ ཨཱ་ས་ནཱ ཏ་སྶཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ཨཱ་དི་མྤི མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི, མ་ཛ྄ཛྷ་མྤི མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི, པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་མྤི མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི. སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཀུ་མྦྷོ ཨུ་ཀྐུ་ཛྫོ ཏ་ཏྲ ཨུ་ད་ཀཾ ཨཱ་སི་ཏྟཾ ས་ཎྛཱ་ཏི ནོ ཝི་ཝ་ཊྚ་ཏི; ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་དྷེ་ཀ་ཙྩོ པུ་གྒ་ལོ ཨཱ་རཱ་མཾ ག་ནྟཱ ཧོ་ཏི ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎཾ བྷི་ཀྑཱུ་ནཾ ས་ནྟི་ཀེ དྷ་མྨ་སྶ་ཝ་ནཱ་ཡ. ཏ་སྶ བྷི་ཀྑཱུ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ནྟི ཨཱ་དི་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ མ་ཛ྄ཛྷེ་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཀ་ལྱཱ་ཎཾ སཱ་ཏྠཾ ས་བྱ་ཉྫ་ནཾ, ཀེ་ཝ་ལ་པ་རི་པུ་ཎྞཾ པ་རི་སུ་དྡྷཾ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡཾ པ་ཀཱ་སེ་ནྟི. སོ ཏ་སྨིཾ ཨཱ་ས་ནེ ནི་སི་ནྣོ ཏ་སྶཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ཨཱ་དི་མྤི མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི, མ་ཛ྄ཛྷ་མྤི མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི, པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་མྤི མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི; ཝུ་ཊྛི་ཏོ་པི ཏ་མྷཱ ཨཱ་ས་ནཱ ཏ་སྶཱ ཀ་ཐཱ་ཡ ཨཱ་དི་མྤི མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི, མ་ཛ྄ཛྷ་མྤི མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི, པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་མྤི མ་ན་སི ཀ་རོ་ཏི. ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པུ་ཐུ་པ་ཉྙོ པུ་གྒ་ལོ. ‘ཨི་མེ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ པུ་གྒ་ལཱ ས་ནྟོ སཾ་ཝི་ཛྫ་མཱ་ནཱ ལོ་ཀ་སྨི’’’ནྟི.
‘‘ཨ་ཝ་ཀུ་ཛྫ་པ་ཉྙོ པུ་རི་སོ, དུ་མྨེ་དྷོ ཨ་ཝི་ཙ་ཀྑ་ཎོ;
ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎ་མྤི ཙེ ཧོ་ཏི, ག་ནྟཱ བྷི་ཀྑཱུ་ན ས་ནྟི་ཀེ.
‘‘ཨཱ་དིཾ ཀ་ཐཱ་ཡ མ་ཛ྄ཛྷ་ཉྩ, པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཉྩ ཏཱ་དི་སོ;
ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏུཾ ན ས་ཀྐོ་ཏི, པ་ཉྙཱ ཧི་སྶ ན ཝི་ཛྫ་ཏི.
‘‘ཨུ་ཙྪ་ངྒ་པ་ཉྙོ པུ་རི་སོ, སེ་ཡྻོ ཨེ་ཏེ་ན ཝུ་ཙྩ་ཏི;
ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎ་མྤི ཙེ ཧོ་ཏི, ག་ནྟཱ བྷི་ཀྑཱུ་ན ས་ནྟི་ཀེ.
‘‘ཨཱ་དིཾ ཀ་ཐཱ་ཡ མ་ཛ྄ཛྷ་ཉྩ, པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཉྩ ཏཱ་དི་སོ;
ནི་སི་ནྣོ ཨཱ་ས་ནེ ཏ་སྨིཾ, ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ་ན བྱ་ཉྫ་ནཾ;
ཝུ་ཊྛི་ཏོ ན་པྤ་ཛཱ་ནཱ་ཏི, ག་ཧི་ཏཾ ཧི་སྶ [ག་ཧི་ཏ་མྤི་སྶ (ཀ.)] མུ་སྶ་ཏི.
‘‘པུ་ཐུ་པ་ཉྙོ ཙ པུ་རི་སོ, སེ་ཡྻོ ཨེ་ཏེ་ཧི [ཨེ་ཏེ་ན (ཀ.)] ཝུ་ཙྩ་ཏི;
ཨ་བྷི་ཀྑ་ཎ་མྤི ཙེ ཧོ་ཏི, ག་ནྟཱ བྷི་ཀྑཱུ་ན ས་ནྟི་ཀེ.
‘‘ཨཱ་དིཾ ཀ་ཐཱ་ཡ མ་ཛ྄ཛྷ་ཉྩ, པ་རི་ཡོ་སཱ་ན་ཉྩ ཏཱ་དི་སོ;
ནི་སི་ནྣོ ཨཱ་ས་ནེ ཏ་སྨིཾ, ཨུ་གྒ་ཧེ་ཏྭཱ་ན བྱ་ཉྫ་ནཾ.
‘‘དྷཱ་རེ་ཏི སེ་ཊྛ་ས་ངྐ་པྤོ, ཨ་བྱ་གྒ་མཱ་ན་སོ ན་རོ;
དྷ་མྨཱ་ནུ་དྷ་མྨ་པྤ་ཊི་པ་ནྣོ, དུ་ཀྑ་སྶ་ནྟ་ཀ་རོ སི་ཡཱ’’ཏི. ད་ས་མཾ;
པུ་གྒ་ལ་ཝ་གྒོ ཏ་ཏི་ཡོ.