༤. དེ་ཝ་དཱུ་ཏ་ཝ་གྒོ
༡.ས་བྲ་ཧྨ་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༣༡. ‘‘ས་བྲ་ཧྨ་ཀཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱ་ནི ཀུ་ལཱ་ནི ཡེ་སཾ པུ་ཏྟཱ་ནཾ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་གཱ་རེ པཱུ་ཛི་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ས་པུ་བྦཱ་ཙ་རི་ཡ་ཀཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱ་ནི ཀུ་ལཱ་ནི ཡེ་སཾ པུ་ཏྟཱ་ནཾ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་གཱ་རེ པཱུ་ཛི་ཏཱ ཧོ་ནྟི. སཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱ་ནི ཀུ་ལཱ་ནི ཡེ་སཾ པུ་ཏྟཱ་ནཾ མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ ཨ་ཛ྄ཛྷཱ་གཱ་རེ པཱུ་ཛི་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ‘བྲ་ཧྨཱ’ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ‘པུ་བྦཱ་ཙ་རི་ཡཱ’ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ‘ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻཱ’ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་ནཾ ཨེ་ཏཾ ཨ་དྷི་ཝ་ཙ་ནཾ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? བ་ཧུ་ཀཱ་རཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ པུ་ཏྟཱ་ནཾ, ཨཱ་པཱ་ད་ཀཱ པོ་ས་ཀཱ, ཨི་མ་སྶ ལོ་ཀ་སྶ ད་སྶེ་ཏཱ་རོ་ཏི.
‘‘བྲ་ཧྨཱ་ཏི མཱ་ཏཱ་པི་ཏ་རོ, པུ་བྦཱ་ཙ་རི་ཡཱ་ཏི ཝུ་ཙྩ་རེ;
ཨཱ་ཧུ་ནེ་ཡྻཱ ཙ པུ་ཏྟཱ་ནཾ, པ་ཛཱ་ཡ ཨ་ནུ་ཀ་མྤ་ཀཱ.
‘‘ཏ་སྨཱ ཧི ནེ ན་མ་སྶེ་ཡྻ, ས་ཀྐ་རེ་ཡྻ ཙ པ་ཎྜི་ཏོ;
ཨ་ནྣེ་ན ཨ་ཐ པཱ་ནེ་ན, ཝ་ཏྠེ་ན ས་ཡ་ནེ་ན ཙ;
ཨུ་ཙྪཱ་ད་ནེ་ན ནྷཱ་པ་ནེ་ན [ན་ཧཱ་པ་ནེ་ན (སཱི.)], པཱ་དཱ་ནཾ དྷོ་ཝ་ནེ་ན ཙ.
‘‘ཏཱ་ཡ ནཾ པཱ་རི་ཙ་རི་ཡཱ་ཡ, མཱ་ཏཱ་པི་ཏཱུ་སུ པ་ཎྜི་ཏཱ;
ཨི་དྷེ་ཝ [ཨི་དྷ ཙེ་ཝ (སཱི.)] ནཾ པ་སཾ་ས་ནྟི, པེ་ཙྩ ས་གྒེ པ་མོ་ད་ཏཱི’’ཏི [ས་གྒེ ཙ མོ་ད་ཏཱི་ཏི (སཱི.) ཨི་ཏི་ཝུ. ༡༠༦ ཨི་ཏི་ཝུ་ཏྟ་ཀེ]. པ་ཋ་མཾ;
༢. ཨཱ་ན་ནྡ་སུ་ཏྟཾ
༣༢. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ ཨཱ་ན་ནྡོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ –
‘‘སི་ཡཱ ནུ ཁོ, བྷ་ནྟེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པོ ས་མཱ་དྷི་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཡ་ཐཱ ཨི་མ་སྨི་ཉྩ ས་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀེ ཀཱ་ཡེ ཨ་ཧ་ངྐཱ་ར་མ་མ་ངྐཱ་ར་མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡཱ ནཱ་སྶུ, བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟེ་སུ ཨ་ཧ་ངྐཱ་ར་མ་མ་ངྐཱ་ར་མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡཱ ནཱ་སྶུ; ཡ་ཉྩ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨ་ཧ་ངྐཱ་ར་མ་མ་ངྐཱ་ར་མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡཱ ན ཧོ་ནྟི ཏ་ཉྩ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘སི་ཡཱ, ཨཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པོ ས་མཱ་དྷི་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཡ་ཐཱ ཨི་མ་སྨི་ཉྩ ས་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀེ ཀཱ་ཡེ ཨ་ཧ་ངྐཱ་ར་མ་མ་ངྐཱ་ར་མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡཱ ནཱ་སྶུ, བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟེ་སུ ཨ་ཧ་ངྐཱ་ར་མ་མ་ངྐཱ་ར་མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡཱ ནཱ་སྶུ; ཡ་ཉྩ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨ་ཧ་ངྐཱ་ར་མ་མ་ངྐཱ་ར་མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡཱ ན ཧོ་ནྟི ཏ་ཉྩ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི.
‘‘ཡ་ཐཱ ཀ་ཐཾ པ་ན, བྷ་ནྟེ, སི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པོ ས་མཱ་དྷི་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཡ་ཐཱ ཨི་མ་སྨི་ཉྩ ས་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀེ ཀཱ་ཡེ ཨ་ཧ་ངྐཱ་ར་མ་མ་ངྐཱ་ར་མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡཱ ནཱ་སྶུ, བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟེ་སུ ཨ་ཧ་ངྐཱ་ར་མ་མ་ངྐཱ་ར་མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡཱ ནཱ་སྶུ; ཡ་ཉྩ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨ་ཧ་ངྐཱ་ར་མ་མ་ངྐཱ་ར་མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡཱ ན ཧོ་ནྟི ཏ་ཉྩ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི?
‘‘ཨི་དྷཱ་ན་ནྡ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨེ་ཝཾ ཧོ་ཏི – ‘ཨེ་ཏཾ ས་ནྟཾ ཨེ་ཏཾ པ་ཎཱི་ཏཾ ཡ་དི་དཾ ས་བྦ་ས་ངྑཱ་ར་ས་མ་ཐོ ས་བྦཱུ་པ་དྷི་པ་ཊི་ནི་སྶ་གྒོ ཏ་ཎྷཱ་ཀྑ་ཡོ ཝི་རཱ་གོ ནི་རོ་དྷོ ནི་བྦཱ་ན’ནྟི. ཨེ་ཝཾ ཁོ, ཨཱ་ན་ནྡ, སི་ཡཱ བྷི་ཀྑུ་ནོ ཏ་ཐཱ་རཱུ་པོ ས་མཱ་དྷི་པ་ཊི་ལཱ་བྷོ ཡ་ཐཱ ཨི་མ་སྨི་ཉྩ ས་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀེ ཀཱ་ཡེ ཨ་ཧ་ངྐཱ་ར་མ་མ་ངྐཱ་ར་མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡཱ ནཱ་སྶུ, བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟེ་སུ ཨ་ཧ་ངྐཱ་ར་མ་མ་ངྐཱ་ར་མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡཱ ནཱ་སྶུ; ཡ་ཉྩ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨ་ཧ་ངྐཱ་ར་མ་མ་ངྐཱ་ར་མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡཱ ན ཧོ་ནྟི ཏ་ཉྩ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཱ’’ཏི.
‘‘ཨི་ད་ཉྩ པ་ན མེ་ཏཾ, ཨཱ་ན་ནྡ, ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏཾ པཱ་རཱ་ཡ་ནེ པུ་ཎྞ་ཀ་པ་ཉྷེ –
‘‘ས་ངྑཱ་ཡ ལོ་ཀ་སྨིཾ པ་རོ་པ་རཱ་ནི [པ་རོ་ཝ་རཱ་ནི (སཱི. པཱི.) སུ. ནི. ༡༠༥༤; ཙཱུ་ལ༹་ནི. པུ་ཎྞ་ཀ་མཱ་ཎ་ཝ་པུ་ཙྪཱ ༧༣],
ཡ་སྶི་ཉྫི་ཏཾ ན་ཏྠི ཀུ་ཧི་ཉྩི ལོ་ཀེ;
ས་ནྟོ ཝི་དྷཱུ་མོ ཨ་ནཱི་གྷོ [ཨ་ནི་གྷོ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.), ཨ་ན་གྷོ (?)] ནི་རཱ་སོ,
ཨ་ཏཱ་རི སོ ཛཱ་ཏི་ཛ་ར་ནྟི བྲཱུ་མཱི’’ཏི. དུ་ཏི་ཡཾ;
༣. སཱ་རི་པུ་ཏྟ་སུ་ཏྟཾ
༣༣. ཨ་ཐ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨཱ སཱ་རི་པུ་ཏྟོ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣཾ ཁོ ཨཱ་ཡ་སྨ་ནྟཾ སཱ་རི་པུ་ཏྟཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན་པི ཁོ ཨ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཡྻཾ; ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན་པི ཁོ ཨ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཡྻཾ; སཾ་ཁི་ཏྟ་ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན་པི ཁོ ཨ་ཧཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཡྻཾ; ཨ་ཉྙཱ་ཏཱ་རོ ཙ དུ་ལླ་བྷཱ’’ཏི. ‘‘ཨེ་ཏ་སྶ, བྷ་ག་ཝཱ, ཀཱ་ལོ, ཨེ་ཏ་སྶ, སུ་ག་ཏ, ཀཱ་ལོ ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ སཾ་ཁི་ཏྟེ་ན་པི དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཡྻ, ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན་པི དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཡྻ, སཾ་ཁི་ཏྟ་ཝི་ཏྠཱ་རེ་ན་པི དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཡྻ. བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི དྷ་མྨ་སྶ ཨ་ཉྙཱ་ཏཱ་རོ’’ཏི.
‘‘ཏ་སྨཱ་ཏི་ཧ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ཨེ་ཝཾ སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ – ‘ཨི་མ་སྨི་ཉྩ ས་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀེ ཀཱ་ཡེ ཨ་ཧ་ངྐཱ་ར་མ་མ་ངྐཱ་ར་མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡཱ ན བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟེ་སུ ཨ་ཧ་ངྐཱ་ར་མ་མ་ངྐཱ་ར་མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡཱ ན བྷ་ཝི་སྶ་ནྟི, ཡ་ཉྩ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨ་ཧ་ངྐཱ་ར་མ་མ་ངྐཱ་ར་མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡཱ ན ཧོ་ནྟི ཏ་ཉྩ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་རི་སྶཱ་མཱ’ཏི. ཨེ་ཝ་ཉྷི ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, སི་ཀྑི་ཏ་བྦཾ.
‘‘ཡ་ཏོ ཙ ཁོ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཨི་མ་སྨི་ཉྩ ས་ཝི་ཉྙཱ་ཎ་ཀེ ཀཱ་ཡེ ཨ་ཧ་ངྐཱ་ར་མ་མ་ངྐཱ་ར་མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡཱ ན ཧོ་ནྟི, བ་ཧི་དྡྷཱ ཙ ས་བྦ་ནི་མི་ཏྟེ་སུ ཨ་ཧ་ངྐཱ་ར་མ་མ་ངྐཱ་ར་མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡཱ ན ཧོ་ནྟི, ཡ་ཉྩ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏོ ཨ་ཧ་ངྐཱ་ར་མ་མ་ངྐཱ་ར་མཱ་ནཱ་ནུ་ས་ཡཱ ན ཧོ་ནྟི ཏ་ཉྩ ཙེ་ཏོ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ པ་ཉྙཱ་ཝི་མུ་ཏྟིཾ ཨུ་པ་ས་མྤ་ཛྫ ཝི་ཧ་ར་ཏི; ཨ་ཡཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, སཱ་རི་པུ་ཏྟ – ‘བྷི་ཀྑུ ཨ་ཙྪེ་ཙྪི [ཨ་ཙྪེ་ཛྫི (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ཏ་ཎྷཾ, ཝི་ཝ་ཏྟ་ཡི [ཝཱ་ཝ་ཏྟ་ཡི (སཱི. པཱི.)] སཾ་ཡོ་ཛ་ནཾ, ས་མྨཱ མཱ་ནཱ་བྷི་ས་མ་ཡཱ ཨ་ནྟ་མ་ཀཱ་སི དུ་ཀྑ་སྶ’. ཨི་ད་ཉྩ པ་ན མེ་ཏཾ, སཱ་རི་པུ་ཏྟ, ས་ནྡྷཱ་ཡ བྷཱ་སི་ཏཾ པཱ་རཱ་ཡ་ནེ [པཱ་རཱ་ཡ་ཎེ (སཱི.)] ཨུ་ད་ཡ་པ་ཉྷེ –
‘‘པ་ཧཱ་ནཾ ཀཱ་མ་ས་ཉྙཱ་ནཾ, དོ་མ་ན་སྶཱ་ན ཙཱུ་བྷ་ཡཾ;
ཐི་ན་སྶ ཙ པ་ནཱུ་ད་ནཾ, ཀུ་ཀྐུ་ཙྩཱ་ནཾ ནི་ཝཱ་ར་ཎཾ.
‘‘ཨུ་པེ་ཀྑཱ་ས་ཏི་སཾ་སུ་དྡྷཾ, དྷ་མྨ་ཏ་ཀྐ་པུ་རེ་ཛ་ཝཾ;
ཨ་ཉྙཱ་ཝི་མོ་ཀྑཾ པ་བྲཱུ་མི, ཨ་ཝི་ཛྫཱ་ཡ པ་བྷེ་ད་ན’’ནྟི [སུ. ནི. ༡༡༡༢; ཙཱུ་ལ༹་ནི. ཨུ་ད་ཡ་མཱ་ཎ་ཝ་པུ་ཙྪཱ ༡༣༡]. ཏ་ཏི་ཡཾ;
༤. ནི་དཱ་ན་སུ་ཏྟཾ
༣༤. ‘‘ཏཱི་ཎི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་དཱ་ནཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡཱ་ཡ. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི? ལོ་བྷོ ནི་དཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡཱ་ཡ, དོ་སོ ནི་དཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡཱ་ཡ, མོ་ཧོ ནི་དཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡཱ་ཡ.
‘‘ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལོ་བྷ་པ་ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ ལོ་བྷ་ཛཾ ལོ་བྷ་ནི་དཱ་ནཾ ལོ་བྷ་ས་མུ་ད་ཡཾ, ཡ་ཏྠ་སྶ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི ཏ་ཏྠ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཝི་པ་ཙྩ་ཏི. ཡ་ཏྠ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཝི་པ་ཙྩ་ཏི ཏ་ཏྠ ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པཱ་ཀཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི, དི་ཊྛེ ཝཱ དྷ་མྨེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ ཝཱ [ཨུ་པ་པ་ཛྫེ ཝཱ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ.) ཨུ་པ་པ་ཛྫི་ཏྭཱ་ཏི མ. ནི. ༣.༣༠༣ པཱ་ལི༹་ཡཱ སཾ་ཝ་ཎྞ་ནཱ] ཨ་པ་རེ ཝཱ [ཨ་པ་རཱ་པ་རེ ཝཱ (ཀ.)] པ་རི་ཡཱ་ཡེ.
‘‘ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དོ་ས་པ་ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ དོ་ས་ཛཾ དོ་ས་ནི་དཱ་ནཾ དོ་ས་ས་མུ་ད་ཡཾ, ཡ་ཏྠ་སྶ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི ཏ་ཏྠ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཝི་པ་ཙྩ་ཏི. ཡ་ཏྠ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཝི་པ་ཙྩ་ཏི ཏ་ཏྠ ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པཱ་ཀཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི, དི་ཊྛེ ཝཱ དྷ་མྨེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ ཝཱ ཨ་པ་རེ ཝཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ.
‘‘ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མོ་ཧ་པ་ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ མོ་ཧ་ཛཾ མོ་ཧ་ནི་དཱ་ནཾ མོ་ཧ་ས་མུ་ད་ཡཾ, ཡ་ཏྠ་སྶ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི ཏ་ཏྠ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཝི་པ་ཙྩ་ཏི. ཡ་ཏྠ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཝི་པ་ཙྩ་ཏི ཏ་ཏྠ ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པཱ་ཀཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི, དི་ཊྛེ ཝཱ དྷ་མྨེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ ཝཱ ཨ་པ་རེ ཝཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བཱི་ཛཱ་ནི ཨ་ཁ་ཎྜཱ་ནི ཨ་པཱུ་ཏཱི་ནི ཨ་ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པ་ཧ་ཏཱ་ནི སཱ་རཱ་དཱ་ནི སུ་ཁ་ས་ཡི་ཏཱ་ནི སུ་ཁེ་ཏྟེ སུ་པ་རི་ཀ་མྨ་ཀ་ཏཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ ནི་ཀྑི་ཏྟཱ་ནི. དེ་ཝོ ཙ ས་མྨཱ་དྷཱ་རཾ ཨ་ནུ་པྤ་ཝེ་ཙྪེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་སྶུ ཏཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བཱི་ཛཱ་ནི ཝུ་དྡྷིཾ ཝི་རུ་ལ༹ྷིཾ ཝེ་པུ་ལླཾ ཨཱ་པ་ཛྫེ་ཡྻུཾ. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཾ ལོ་བྷ་པ་ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ ལོ་བྷ་ཛཾ ལོ་བྷ་ནི་དཱ་ནཾ ལོ་བྷ་ས་མུ་ད་ཡཾ, ཡ་ཏྠ་སྶ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི ཏ་ཏྠ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཝི་པ་ཙྩ་ཏི. ཡ་ཏྠ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཝི་པ་ཙྩ་ཏི ཏ་ཏྠ ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པཱ་ཀཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི, དི་ཊྛེ ཝཱ དྷ་མྨེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ ཝཱ ཨ་པ་རེ ཝཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ.
‘‘ཡཾ དོ་ས་པ་ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ…པེ… ཡཾ མོ་ཧ་པ་ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ མོ་ཧ་ཛཾ མོ་ཧ་ནི་དཱ་ནཾ མོ་ཧ་ས་མུ་ད་ཡཾ, ཡ་ཏྠ་སྶ ཨ་ཏྟ་བྷཱ་ཝོ ནི་བྦ་ཏྟ་ཏི ཏ་ཏྠ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཝི་པ་ཙྩ་ཏི. ཡ་ཏྠ ཏཾ ཀ་མྨཾ ཝི་པ་ཙྩ་ཏི ཏ་ཏྠ ཏ་སྶ ཀ་མྨ་སྶ ཝི་པཱ་ཀཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དེ་ཏི, དི་ཊྛེ ཝཱ དྷ་མྨེ ཨུ་པ་པ་ཛྫ ཝཱ ཨ་པ་རེ ཝཱ པ་རི་ཡཱ་ཡེ. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཎི ནི་དཱ་ནཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡཱ་ཡ.
‘‘ཏཱི་ཎི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་དཱ་ནཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡཱ་ཡ. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི? ཨ་ལོ་བྷོ ནི་དཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡཱ་ཡ, ཨ་དོ་སོ ནི་དཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡཱ་ཡ, ཨ་མོ་ཧོ ནི་དཱ་ནཾ ཀ་མྨཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡཱ་ཡ.
‘‘ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ལོ་བྷ་པ་ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ ཨ་ལོ་བྷ་ཛཾ ཨ་ལོ་བྷ་ནི་དཱ་ནཾ ཨ་ལོ་བྷ་ས་མུ་ད་ཡཾ, ལོ་བྷེ ཝི་ག་ཏེ ཨེ་ཝཾ ཏཾ ཀ་མྨཾ པ་ཧཱི་ནཾ ཧོ་ཏི ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཾ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཾ ཨ་ན་བྷཱ་ཝ་ངྐ་ཏཾ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཾ.
‘‘ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་དོ་ས་པ་ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ ཨ་དོ་ས་ཛཾ ཨ་དོ་ས་ནི་དཱ་ནཾ ཨ་དོ་ས་ས་མུ་ད་ཡཾ, དོ་སེ ཝི་ག་ཏེ ཨེ་ཝཾ ཏཾ ཀ་མྨཾ པ་ཧཱི་ནཾ ཧོ་ཏི ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཾ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཾ ཨ་ན་བྷཱ་ཝ་ངྐ་ཏཾ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཾ.
‘‘ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་མོ་ཧ་པ་ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ ཨ་མོ་ཧ་ཛཾ ཨ་མོ་ཧ་ནི་དཱ་ནཾ ཨ་མོ་ཧ་ས་མུ་ད་ཡཾ, མོ་ཧེ ཝི་ག་ཏེ ཨེ་ཝཾ ཏཾ ཀ་མྨཾ པ་ཧཱི་ནཾ ཧོ་ཏི ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཾ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཾ ཨ་ན་བྷཱ་ཝ་ངྐ་ཏཾ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཾ.
‘‘སེ་ཡྻ་ཐཱ་པི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བཱི་ཛཱ་ནི ཨ་ཁ་ཎྜཱ་ནི ཨ་པཱུ་ཏཱི་ནི ཨ་ཝཱ་ཏཱ་ཏ་པ་ཧ་ཏཱ་ནི སཱ་རཱ་དཱ་ནི སུ་ཁ་ས་ཡི་ཏཱ་ནི. ཏཱ་ནི པུ་རི་སོ ཨ་གྒི་ནཱ ཌ་ཧེ་ཡྻ. ཨ་གྒི་ནཱ ཌ་ཧི་ཏྭཱ མ་སིཾ ཀ་རེ་ཡྻ. མ་སིཾ ཀ་རི་ཏྭཱ མ་ཧཱ་ཝཱ་ཏེ ཝཱ ཨོ་ཕུ་ཎེ་ཡྻ [ཨོ་པུ་ནེ་ཡྻ (སཱི. པཱི.)] ན་དི་ཡཱ ཝཱ སཱི་གྷ་སོ་ཏཱ་ཡ པ་ཝཱ་ཧེ་ཡྻ. ཨེ་ཝ་སྶུ ཏཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བཱི་ཛཱ་ནི ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཱ་ནི ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཱ་ནི ཨ་ན་བྷཱ་ཝ་ངྐ་ཏཱ་ནི [ཨ་ན་བྷཱ་ཝ་ཀ་ཏཱ་ནི (སཱི. པཱི.)] ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཱ་ནི. ཨེ་ཝ་མེ་ཝཾ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡཾ ཨ་ལོ་བྷ་པ་ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ ཨ་ལོ་བྷ་ཛཾ ཨ་ལོ་བྷ་ནི་དཱ་ནཾ ཨ་ལོ་བྷ་ས་མུ་ད་ཡཾ, ལོ་བྷེ ཝི་ག་ཏེ ཨེ་ཝཾ ཏཾ ཀ་མྨཾ པ་ཧཱི་ནཾ ཧོ་ཏི ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལཾ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏཾ ཨ་ན་བྷཱ་ཝ་ངྐ་ཏཾ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཾ.
‘‘ཡཾ ཨ་དོ་ས་པ་ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ…པེ… ཡཾ ཨ་མོ་ཧ་པ་ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ ཨ་མོ་ཧ་ཛཾ ཨ་མོ་ཧ་ནི་དཱ་ནཾ ཨ་མོ་ཧ་ས་མུ་ད་ཡཾ, མོ་ཧེ ཝི་ག་ཏེ ཨེ་ཝཾ ཏཾ ཀ་མྨཾ པ་ཧཱི་ནཾ ཧོ་ཏི…པེ… ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨཾ. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཎི ནི་དཱ་ནཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནཾ ས་མུ་ད་ཡཱ་ཡཱ’’ཏི.
‘‘ལོ་བྷ་ཛཾ དོ་ས་ཛ་ཉྩེ་ཝ [དོ་ས་ཛཾ ཀ་མྨཾ (ཀ.)], མོ་ཧ་ཛ་ཉྩཱ་པ་ཝི་དྡ་སུ;
ཡཾ ཏེ་ན པ་ཀ་ཏཾ ཀ་མྨཾ, ཨ་པྤཾ ཝཱ ཡ་དི ཝཱ བ་ཧུཾ;
ཨི་དྷེ་ཝ ཏཾ ཝེ་ད་ནི་ཡཾ, ཝ་ཏྠུ ཨ་ཉྙཾ ན ཝི་ཛྫ་ཏི.
‘‘ཏ་སྨཱ ལོ་བྷ་ཉྩ དོ་ས་ཉྩ, མོ་ཧ་ཛ་ཉྩཱ་པི ཝི་དྡ་སུ;
ཝི་ཛྫཾ ཨུ་པྤཱ་ད་ཡཾ བྷི་ཀྑུ, ས་བྦཱ དུ་གྒ་ཏི་ཡོ ཛ་ཧེ’’ཏི. ཙ་ཏུ་ཏྠཾ;
༥. ཧ་ཏྠ་ཀ་སུ་ཏྟཾ
༣༥. ཨེ་ཝཾ མེ སུ་ཏཾ – ཨེ་ཀཾ ས་མ་ཡཾ བྷ་ག་ཝཱ ཨཱ་ལ༹་ཝི་ཡཾ ཝི་ཧ་ར་ཏི གོ་མ་གྒེ སིཾ་ས་པཱ་ཝ་ནེ པ་ཎྞ་ས་ནྠ་རེ. ཨ་ཐ ཁོ ཧ་ཏྠ་ཀོ ཨཱ་ལ༹་ཝ་ཀོ ཛ་ངྒྷཱ་ཝི་ཧཱ་རཾ ཨ་ནུ་ཙ་ངྐ་མ་མཱ་ནོ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་ར་མཱ་ནོ ཨ་དྡ་ས བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ གོ་མ་གྒེ སིཾ་ས་པཱ་ཝ་ནེ པ་ཎྞ་ས་ནྠ་རེ ནི་སི་ནྣཾ. དི་སྭཱ ཡེ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཏེ་ནུ་པ་ས་ངྐ་མི; ཨུ་པ་ས་ངྐ་མི་ཏྭཱ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨ་བྷི་ཝཱ་དེ་ཏྭཱ ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སཱི་དི. ཨེ་ཀ་མ་ནྟཾ ནི་སི་ནྣོ ཁོ ཧ་ཏྠ་ཀོ ཨཱ་ལ༹་ཝ་ཀོ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ ཨེ་ཏ་ད་ཝོ་ཙ – ‘‘ཀ་ཙྩི, བྷ་ནྟེ, བྷ་ག་ཝཱ སུ་ཁ་མ་ས་ཡི་ཏྠཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, ཀུ་མཱ་ར, སུ་ཁ་མ་ས་ཡི་ཏྠཾ. ཡེ ཙ པ་ན ལོ་ཀེ སུ་ཁཾ སེ་ནྟི, ཨ་ཧཾ ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ’’ཏི.
‘‘སཱི་ཏཱ, བྷ་ནྟེ, ཧེ་མ་ནྟི་ཀཱ ར་ཏྟི, ཨ་ནྟ་ར་ཊྛ་ཀོ ཧི་མ་པཱ་ཏ་ས་མ་ཡོ, ཁ་རཱ གོ་ཀ་ཎྚ་ཀ་ཧ་ཏཱ བྷཱུ་མི, ཏ་ནུ་ཀོ པ་ཎྞ་ས་ནྠ་རོ, ཝི་ར་ལཱ༹་ནི རུ་ཀྑ་སྶ པ་ཏྟཱ་ནི, སཱི་ཏཱ་ནི ཀཱ་སཱ་ཡཱ་ནི ཝ་ཏྠཱ་ནི, སཱི་ཏོ ཙ ཝེ་ར་མྦྷོ ཝཱ་ཏོ ཝཱ་ཡ་ཏི. ཨ་ཐ ཙ པ་ན བྷ་ག་ཝཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨེ་ཝཾ, ཀུ་མཱ་ར, སུ་ཁ་མ་ས་ཡི་ཏྠཾ. ཡེ ཙ པ་ན ལོ་ཀེ སུ་ཁཾ སེ་ནྟི, ཨ་ཧཾ ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ’’’ཏི.
‘‘ཏེ་ན ཧི, ཀུ་མཱ་ར, ཏ་ཉྙེ་ཝེ་ཏྠ པ་ཊི་པུ་ཙྪི་སྶཱ་མི. ཡ་ཐཱ ཏེ ཁ་མེ་ཡྻ ཏ་ཐཱ ནཾ བྱཱ་ཀ་རེ་ཡྻཱ་སི. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཀུ་མཱ་ར, ཨི་དྷ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ཝཱ ག་ཧ་པ་ཏི་པུ་ཏྟ་སྶ ཝཱ ཀཱུ་ཊཱ་གཱ་རཾ ཨུ་ལླི་ཏྟཱ་ཝ་ལི་ཏྟཾ ནི་ཝཱ་ཏཾ ཕུ་སི་ཏ་གྒ་ལ༹ཾ པི་ཧི་ཏ་ཝཱ་ཏ་པཱ་ནཾ. ཏ་ཏྲ་སྶ པ་ལླ་ངྐོ གོ་ན་ཀ་ཏྠ་ཏོ པ་ཊི་ཀ་ཏྠ་ཏོ པ་ཊ་ལི་ཀ་ཏྠ་ཏོ ཀ་ད་ལི་མི་ག་པ་ཝ་ར་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎོ [ཀཱ་ད་ལི་མི་ག་པ་ཝ་ར་པ་ཙྩ་ཏྠ་ར་ཎོ (སཱི.)] ས་ཨུ་ཏྟ་ར་ཙྪ་དོ ཨུ་བྷ་ཏོ ལོ་ཧི་ཏ་ཀཱུ་པ་དྷཱ་ནོ; ཏེ་ལ་པྤ་དཱི་པོ ཙེ་ཏྠ ཛྷཱ་ཡེ་ཡྻ [ཛཱ་ལེ་ཡྻ (ཀ.)]; ཙ་ཏ་སྶོ ཙ [ཏ་སྶེ་ཝ (ཀ.)] པ་ཛཱ་པ་ཏི་ཡོ མ་ནཱ་པཱ་མ་ནཱ་པེ་ན པ་ཙྩུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ཨ་སྶུ. ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཀུ་མཱ་ར, སུ་ཁཾ ཝཱ སོ ས་ཡེ་ཡྻ ནོ ཝཱ? ཀ་ཐཾ ཝཱ ཏེ ཨེ་ཏྠ ཧོ་ཏཱི’’ཏི? ‘‘སུ་ཁཾ སོ, བྷ་ནྟེ, ས་ཡེ་ཡྻ. ཡེ ཙ པ་ན ལོ་ཀེ སུ་ཁཾ སེ་ནྟི, སོ ཏེ་སཾ ཨ་ཉྙ་ཏ་རོ’’ཏི.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཀུ་མཱ་ར, ཨ་པི ནུ ཏ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ཝཱ ག་ཧ་པ་ཏི་པུ་ཏྟ་སྶ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ རཱ་ག་ཛཱ པ་རི་ལཱ༹་ཧཱ ཀཱ་ཡི་ཀཱ ཝཱ ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ ཝཱ ཡེ་ཧི སོ རཱ་ག་ཛེ་ཧི པ་རི་ལཱ༹་ཧེ་ཧི པ་རི་ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནོ དུ་ཀྑཾ ས་ཡེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི.
‘‘ཡེ་ཧི ཁོ སོ, ཀུ་མཱ་ར, ག་ཧ་པ་ཏི ཝཱ ག་ཧ་པ་ཏི་པུ་ཏྟོ ཝཱ རཱ་ག་ཛེ་ཧི པ་རི་ལཱ༹་ཧེ་ཧི པ་རི་ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནོ དུ་ཀྑཾ ས་ཡེ་ཡྻ, སོ རཱ་གོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཧཱི་ནོ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལོ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏོ ཨ་ན་བྷཱ་ཝ་ངྐ་ཏོ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨོ. ཏ་སྨཱ་ཧཾ སུ་ཁ་མ་ས་ཡི་ཏྠཾ.
‘‘ཏཾ ཀིཾ མ་ཉྙ་སི, ཀུ་མཱ་ར, ཨ་པི ནུ ཏ་སྶ ག་ཧ་པ་ཏི་སྶ ཝཱ ག་ཧ་པ་ཏི་པུ་ཏྟ་སྶ ཝཱ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻུཾ དོ་ས་ཛཱ པ་རི་ལཱ༹་ཧཱ…པེ… མོ་ཧ་ཛཱ པ་རི་ལཱ༹་ཧཱ ཀཱ་ཡི་ཀཱ ཝཱ ཙེ་ཏ་སི་ཀཱ ཝཱ ཡེ་ཧི སོ མོ་ཧ་ཛེ་ཧི པ་རི་ལཱ༹་ཧེ་ཧི པ་རི་ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནོ དུ་ཀྑཾ ས་ཡེ་ཡྻཱ’’ཏི? ‘‘ཨེ་ཝཾ, བྷ་ནྟེ’’ཏི.
‘‘ཡེ ཧི ཁོ སོ, ཀུ་མཱ་ར, ག་ཧ་པ་ཏི ཝཱ ག་ཧ་པ་ཏི་པུ་ཏྟོ ཝཱ མོ་ཧ་ཛེ་ཧི པ་རི་ལཱ༹་ཧེ་ཧི པ་རི་ཌ་ཡ྄ཧ་མཱ་ནོ དུ་ཀྑཾ ས་ཡེ་ཡྻ, སོ མོ་ཧོ ཏ་ཐཱ་ག་ཏ་སྶ པ་ཧཱི་ནོ ཨུ་ཙྪི་ནྣ་མཱུ་ལོ ཏཱ་ལཱ་ཝ་ཏྠུ་ཀ་ཏོ ཨ་ན་བྷཱ་ཝ་ངྐ་ཏོ ཨཱ་ཡ་ཏིཾ ཨ་ནུ་པྤཱ་ད་དྷ་མྨོ. ཏ་སྨཱ་ཧཾ སུ་ཁ་མ་ས་ཡི་ཏྠ’’ནྟི.
[ཙཱུ་ལ༹་ཝ. ༣༠༥; སཾ. ནི. ༡.༢༤༢] ‘‘ས་བྦ་དཱ ཝེ སུ་ཁཾ སེ་ཏི, བྲཱ་ཧྨ་ཎོ པ་རི་ནི་བྦུ་ཏོ;
ཡོ ན ལི་མྤ་ཏི [ལི་པྤ་ཏི (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. ཀ.)] ཀཱ་མེ་སུ, སཱི་ཏི་བྷཱུ་ཏོ ནི་རཱུ་པ་དྷི.
‘‘ས་བྦཱ ཨཱ་ས་ཏྟི་ཡོ ཚེ་ཏྭཱ, ཝི་ནེ་ཡྻ ཧ་ད་ཡེ ད་རཾ;
ཨུ་པ་ས་ནྟོ སུ་ཁཾ སེ་ཏི, ས་ནྟིཾ པ་པྤུ་ཡྻ ཙེ་ཏ་སོ’’ཏི. པ་ཉྩ་མཾ;
༦. དེ་ཝ་དཱུ་ཏ་སུ་ཏྟཾ
༣༦. ‘‘ཏཱི་ཎི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝ་དཱུ་ཏཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཀ་ཙྩོ ཀཱ་ཡེ་ན དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ཏི, ཝཱ་ཙཱ་ཡ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ཏི, མ་ན་སཱ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ཏི. སོ ཀཱ་ཡེ་ན དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ, ཝཱ་ཙཱ་ཡ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ, མ་ན་སཱ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཏ་མེ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་ར་ཡ་པཱ་ལཱ ནཱ་ནཱ་བཱ་ཧཱ་སུ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཡ་མ་སྶ ར་ཉྙོ ད་སྶེ་ནྟི – ‘ཨ་ཡཾ, དེ་ཝ, པུ་རི་སོ ཨ་མ་ཏྟེ་ཡྻོ ཨ་པེ་ཏྟེ་ཡྻོ ཨ་སཱ་མ་ཉྙོ ཨ་བྲ་ཧྨ་ཉྙོ, ན ཀུ་ལེ ཛེ་ཊྛཱ་པ་ཙཱ་ཡཱི. ཨི་མ་སྶ དེ་ཝོ ད་ཎྜཾ པ་ཎེ་ཏཱུ’’’ཏི.
‘‘ཏ་མེ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་མོ རཱ་ཛཱ པ་ཋ་མཾ དེ་ཝ་དཱུ་ཏཾ ས་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ཏི ས་མ་ནུ་གཱ་ཧ་ཏི ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ཏི – ‘ཨ་མྦྷོ, པུ་རི་ས, ན ཏྭཾ ཨ་དྡ་ས མ་ནུ་སྶེ་སུ པ་ཋ་མཾ དེ་ཝ་དཱུ་ཏཾ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏ’ནྟི? སོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ནཱ་དྡ་སཾ, བྷ་ནྟེ’’’ཏི.
‘‘ཏ་མེ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་མོ རཱ་ཛཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ན ཏྭཾ ཨ་དྡ་ས མ་ནུ་སྶེ་སུ ཨི་ཏྠིཾ ཝཱ པུ་རི་སཾ ཝཱ ཨཱ་སཱི་ཏི་ཀཾ ཝཱ ནཱ་ཝུ་ཏི་ཀཾ ཝཱ ཝ་སྶ་ས་ཏི་ཀཾ ཝཱ [པ་སྶ མ. ནི. ༣.༢༦༣] ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛི་ཎྞཾ གོ་པཱ་ན་སི་ཝ་ངྐཾ བྷོ་གྒཾ ད་ཎྜ་པ་རཱ་ཡ་ཎཾ [ད་ཎྜ་པ་རཱ་ཡ་ནཾ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] པ་ཝེ་དྷ་མཱ་ནཾ ག་ཙྪ་ནྟཾ ཨཱ་ཏུ་རཾ ག་ཏ་ཡོ་བྦ་ནཾ ཁ་ཎྜ་ད་ནྟཾ པ་ལི་ཏ་ཀེ་སཾ ཝི་ལཱུ་ནཾ ཁ་ལླི་ཏ་སི་རཾ [ཁ་ལི་ཏཾ སི་རོ (སཱི. པཱི.), ཁ་ལི་ཏ་སི་རཾ (སྱཱ. ཀཾ.) མ. ནི. ༣.༢༦༣] ཝ་ལི་ཏཾ ཏི་ལ་ཀཱ་ཧ་ཏ་ག་ཏྟ’ནྟི? སོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨ་དྡ་སཾ, བྷ་ནྟེ’’’ཏི.
‘‘ཏ་མེ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་མོ རཱ་ཛཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨ་མྦྷོ, པུ་རི་ས, ཏ་སྶ ཏེ ཝི་ཉྙུ་སྶ ས་ཏོ མ་ཧ་ལླ་ཀ་སྶ ན ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ཨ་ཧ་མྤི ཁོ་མྷི ཛ་རཱ་དྷ་མྨོ ཛ་རཾ ཨ་ན་ཏཱི་ཏོ, ཧ་ནྡཱ་ཧཾ ཀ་ལྱཱ་ཎཾ ཀ་རོ་མི, ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ་ཙཱ་ཡ མ་ན་སཱ’ཏི? སོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ནཱ་ས་ཀྑི་སྶཾ, བྷ་ནྟེ. པ་མཱ་ད་སྶཾ, བྷ་ནྟེ’’’ཏི.
‘‘ཏ་མེ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་མོ རཱ་ཛཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨ་མྦྷོ, པུ་རི་ས, པ་མཱ་ད་ཏཱ་ཡ [པ་མཱ་ད་ཝ་ཏཱ་ཡ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.) མ. ནི. ༣.༢༦༢] ན ཀ་ལྱཱ་ཎ་མ་ཀཱ་སི ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ་ཙཱ་ཡ མ་ན་སཱ. ཏ་གྒྷ ཏྭཾ [ཏཾ (ཀ.)], ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཏ་ཐཱ ཀ་རི་སྶ་ནྟི ཡ་ཐཱ ཏཾ [ཏེ (ཀ.)] པ་མ་ཏྟཾ. ཏཾ ཁོ པ་ན ཏེ ཨེ་ཏཾ [ཏཾ ཁོ པ་ནེ་ཏཾ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] པཱ་པ་ཀ་མྨཾ [པཱ་པཾ ཀ་མྨཾ (སཱི.)] ནེ་ཝ མཱ་ཏ་རཱ ཀ་ཏཾ, ན པི་ཏ་རཱ ཀ་ཏཾ, ན བྷཱ་ཏ་རཱ ཀ་ཏཾ, ན བྷ་གི་ནི་ཡཱ ཀ་ཏཾ, ན མི་ཏྟཱ་མ་ཙྩེ་ཧི ཀ་ཏཾ, ན ཉཱ་ཏི་སཱ་ལོ་ཧི་ཏེ་ཧི ཀ་ཏཾ, ན དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི ཀ་ཏཾ, ན ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཀ་ཏཾ; ཨ་ཐ ཁོ ཏ་ཡཱ་ཝེ་ཏཾ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ, ཏྭ་ཉྙེ་ཝེ་ཏ་སྶ ཝི་པཱ་ཀཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དི་སྶ་སཱི’’’ཏི.
‘‘ཏ་མེ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་མོ རཱ་ཛཱ པ་ཋ་མཾ དེ་ཝ་དཱུ་ཏཾ ས་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫི་ཏྭཱ ས་མ་ནུ་གཱ་ཧི་ཏྭཱ ས་མ་ནུ་བྷཱ་སི་ཏྭཱ, དུ་ཏི་ཡཾ དེ་ཝ་དཱུ་ཏཾ ས་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ཏི ས་མ་ནུ་གཱ་ཧ་ཏི ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ཏི – ‘ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ན ཏྭཾ ཨ་དྡ་ས མ་ནུ་སྶེ་སུ དུ་ཏི་ཡཾ དེ་ཝ་དཱུ་ཏཾ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏ’ནྟི? སོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ནཱ་དྡ་སཾ, བྷ་ནྟེ’ཏི. ‘‘ཏ་མེ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་མོ རཱ་ཛཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ན ཏྭཾ ཨ་དྡ་ས མ་ནུ་སྶེ་སུ ཨི་ཏྠིཾ ཝཱ པུ་རི་སཾ ཝཱ ཨཱ་བཱ་དྷི་ཀཾ དུ་ཀྑི་ཏཾ བཱ་ལ༹ྷ་གི་ལཱ་ནཾ, ས་ཀེ མུ་ཏྟ་ཀ་རཱི་སེ པ་ལི་པ་ནྣཾ སེ་མཱ་ནཾ, ཨ་ཉྙེ་ཧི ཝུ་ཊྛཱ་པི་ཡ་མཱ་ནཾ, ཨ་ཉྙེ་ཧི སཾ་ཝེ་སི་ཡ་མཱ་ན’ནྟི? སོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨ་དྡ་སཾ, བྷ་ནྟེ’’’ཏི.
‘‘ཏ་མེ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་མོ རཱ་ཛཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཏ་སྶ ཏེ ཝི་ཉྙུ་སྶ ས་ཏོ མ་ཧ་ལླ་ཀ་སྶ ན ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ཨ་ཧ་མྤི ཁོ་མྷི བྱཱ་དྷི་དྷ་མྨོ བྱཱ་དྷིཾ ཨ་ན་ཏཱི་ཏོ, ཧ་ནྡཱ་ཧཾ ཀ་ལྱཱ་ཎཾ ཀ་རོ་མི ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ་ཙཱ་ཡ མ་ན་སཱ’ཏི? སོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ནཱ་ས་ཀྑི་སྶཾ, བྷ་ནྟེ. པ་མཱ་ད་སྶཾ, བྷ་ནྟེ’’’ཏི.
‘‘ཏ་མེ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་མོ རཱ་ཛཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, པ་མཱ་ད་ཏཱ་ཡ ན ཀ་ལྱཱ་ཎ་མ་ཀཱ་སི ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ་ཙཱ་ཡ མ་ན་སཱ. ཏ་གྒྷ ཏྭཾ, ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཏ་ཐཱ ཀ་རི་སྶ་ནྟི ཡ་ཐཱ ཏཾ པ་མ་ཏྟཾ. ཏཾ ཁོ པ་ན ཏེ ཨེ་ཏཾ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ནེ་ཝ མཱ་ཏ་རཱ ཀ་ཏཾ, ན པི་ཏ་རཱ ཀ་ཏཾ, ན བྷཱ་ཏ་རཱ ཀ་ཏཾ, ན བྷ་གི་ནི་ཡཱ ཀ་ཏཾ, ན མི་ཏྟཱ་མ་ཙྩེ་ཧི ཀ་ཏཾ, ན ཉཱ་ཏི་སཱ་ལོ་ཧི་ཏེ་ཧི ཀ་ཏཾ, ན དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི ཀ་ཏཾ, ན ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཀ་ཏཾ; ཨ་ཐ ཁོ ཏ་ཡཱ་ཝེ་ཏཾ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ. ཏྭ་ཉྙེ་ཝེ་ཏ་སྶ ཝི་པཱ་ཀཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དི་སྶ་སཱི’’’ཏི.
‘‘ཏ་མེ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་མོ རཱ་ཛཱ དུ་ཏི་ཡཾ དེ་ཝ་དཱུ་ཏཾ ས་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫི་ཏྭཱ ས་མ་ནུ་གཱ་ཧི་ཏྭཱ ས་མ་ནུ་བྷཱ་སི་ཏྭཱ, ཏ་ཏི་ཡཾ དེ་ཝ་དཱུ་ཏཾ ས་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫ་ཏི ས་མ་ནུ་གཱ་ཧ་ཏི ས་མ་ནུ་བྷཱ་ས་ཏི – ‘ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ན ཏྭཾ ཨ་དྡ་ས མ་ནུ་སྶེ་སུ ཏ་ཏི་ཡཾ དེ་ཝ་དཱུ་ཏཾ པཱ་ཏུ་བྷཱུ་ཏ’ནྟི? སོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ནཱ་དྡ་སཾ, བྷ་ནྟེ’’’ཏི.
‘‘ཏ་མེ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་མོ རཱ་ཛཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ན ཏྭཾ ཨ་དྡ་ས མ་ནུ་སྶེ་སུ ཨི་ཏྠིཾ ཝཱ པུ་རི་སཾ ཝཱ ཨེ་ཀཱ་ཧ་མ་ཏཾ ཝཱ དྭཱི་ཧ་མ་ཏཾ ཝཱ ཏཱི་ཧ་མ་ཏཾ ཝཱ ཨུ་དྡྷུ་མཱ་ཏ་ཀཾ ཝི་ནཱི་ལ་ཀཾ ཝི་པུ་བྦ་ཀ་ཛཱ་ཏ’ནྟི? སོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨ་དྡ་སཾ, བྷ་ནྟེ’’’ཏི.
‘‘ཏ་མེ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་མོ རཱ་ཛཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཏ་སྶ ཏེ ཝི་ཉྙུ་སྶ ས་ཏོ མ་ཧ་ལླ་ཀ་སྶ ན ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ཨ་ཧ་མྤི ཁོ་མྷི མ་ར་ཎ་དྷ་མྨོ མ་ར་ཎཾ ཨ་ན་ཏཱི་ཏོ, ཧ་ནྡཱ་ཧཾ ཀ་ལྱཱ་ཎཾ ཀ་རོ་མི ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ་ཙཱ་ཡ མ་ན་སཱ’ཏི? སོ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ནཱ་ས་ཀྑི་སྶཾ, བྷ་ནྟེ. པ་མཱ་ད་སྶཾ, བྷ་ནྟེ’’’ཏི.
‘‘ཏ་མེ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་མོ རཱ་ཛཱ ཨེ་ཝ་མཱ་ཧ – ‘ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, པ་མཱ་ད་ཏཱ་ཡ ན ཀ་ལྱཱ་ཎ་མ་ཀཱ་སི ཀཱ་ཡེ་ན ཝཱ་ཙཱ་ཡ མ་ན་སཱ. ཏ་གྒྷ ཏྭཾ, ཨ་མྦྷོ པུ་རི་ས, ཏ་ཐཱ ཀ་རི་སྶ་ནྟི ཡ་ཐཱ ཏཾ པ་མ་ཏྟཾ. ཏཾ ཁོ པ་ན ཏེ ཨེ་ཏཾ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ནེ་ཝ མཱ་ཏ་རཱ ཀ་ཏཾ, ན པི་ཏ་རཱ ཀ་ཏཾ, ན བྷཱ་ཏ་རཱ ཀ་ཏཾ, ན བྷ་གི་ནི་ཡཱ ཀ་ཏཾ, ན མི་ཏྟཱ་མ་ཙྩེ་ཧི ཀ་ཏཾ, ན ཉཱ་ཏི་སཱ་ལོ་ཧི་ཏེ་ཧི ཀ་ཏཾ, ན དེ་ཝ་ཏཱ་ཧི ཀ་ཏཾ, ན ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎེ་ཧི ཀ་ཏཾ; ཨ་ཐ ཁོ ཏ་ཡཱ་ཝེ་ཏཾ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ ཀ་ཏཾ. ཏྭ་ཉྙེ་ཝེ་ཏ་སྶ ཝི་པཱ་ཀཾ པ་ཊི་སཾ་ཝེ་དི་སྶ་སཱི’’’ཏི.
‘‘ཏ་མེ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་མོ རཱ་ཛཱ ཏ་ཏི་ཡཾ དེ་ཝ་དཱུ་ཏཾ ས་མ་ནུ་ཡུ་ཉྫི་ཏྭཱ ས་མ་ནུ་གཱ་ཧི་ཏྭཱ ས་མ་ནུ་བྷཱ་སི་ཏྭཱ ཏུ་ཎྷཱི ཧོ་ཏི. ཏ་མེ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་ར་ཡ་པཱ་ལཱ པ་ཉྩ་ཝི་དྷ་བ་ནྡྷ་ནཾ ནཱ་མ ཀཱ་ར་ཎཾ ཀ་རོ་ནྟི. ཏ་ཏྟཾ ཨ་ཡོ་ཁི་ལཾ ཧ་ཏྠེ ག་མེ་ནྟི. ཏ་ཏྟཾ ཨ་ཡོ་ཁི་ལཾ དུ་ཏི་ཡ་སྨིཾ ཧ་ཏྠེ ག་མེ་ནྟི. ཏ་ཏྟཾ ཨ་ཡོ་ཁི་ལཾ པཱ་དེ ག་མེ་ནྟི. ཏ་ཏྟཾ ཨ་ཡོ་ཁི་ལཾ དུ་ཏི་ཡ་སྨིཾ པཱ་དེ ག་མེ་ནྟི. ཏ་ཏྟཾ ཨ་ཡོ་ཁི་ལཾ མ་ཛ྄ཛྷེ ཨུ་ར་སྨིཾ ག་མེ་ནྟི. སོ ཏ་ཏྠ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ [ཏི་པྤཱ (སཱི.)] ཁ་རཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དི་ཡ་ཏི, ན ཙ ཏཱ་ཝ ཀཱ་ལ་ངྐ་རོ་ཏི ཡཱ་ཝ ན ཏཾ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ བྱ་ནྟཱི་ཧོ་ཏི.
‘‘ཏ་མེ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་ར་ཡ་པཱ་ལཱ སཾ་ཝེ་སེ་ཏྭཱ [སཾ་ཀ་ཌྜྷི་ཏྭཱ (ཀ.)] ཀུ་དྷཱ་རཱི་ཧི ཏ་ཙྪ་ནྟི. སོ ཏ་ཏྠ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཁ་རཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དི་ཡ་ཏི, ན ཙ ཏཱ་ཝ ཀཱ་ལ་ངྐ་རོ་ཏི ཡཱ་ཝ ན ཏཾ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ བྱ་ནྟཱི་ཧོ་ཏི.
‘‘ཏ་མེ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་ར་ཡ་པཱ་ལཱ ཨུ་དྡྷཾ་པཱ་དཾ ཨ་དྷོ་སི་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཝཱ་སཱི་ཧི ཏ་ཙྪ་ནྟི…པེ… ཏ་མེ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་ར་ཡ་པཱ་ལཱ ར་ཐེ ཡོ་ཛེ་ཏྭཱ ཨཱ་དི་ཏྟཱ་ཡ བྷཱུ་མི་ཡཱ ས་མྤ་ཛྫ་ལི་ཏཱ་ཡ ས་ཛོ་ཏི་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ [ས་ཉྫོ་ཏི་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ (སྱཱ. ཀཾ.)] སཱ་རེ་ནྟི་པི པ་ཙྩཱ་སཱ་རེ་ནྟི་པི…པེ… ཏ་མེ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་ར་ཡ་པཱ་ལཱ མ་ཧ་ནྟཾ ཨ་ངྒཱ་ར་པ་བྦ་ཏཾ ཨཱ་དི་ཏྟཾ ས་མྤ་ཛྫ་ལི་ཏཾ ས་ཛོ་ཏི་བྷཱུ་ཏཾ ཨཱ་རོ་པེ་ནྟི་པི ཨོ་རོ་པེ་ནྟི་པི…པེ… ཏ་མེ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་ར་ཡ་པཱ་ལཱ ཨུ་དྡྷཾ་པཱ་དཾ ཨ་དྷོ་སི་རཾ ག་ཧེ་ཏྭཱ ཏ་ཏྟཱ་ཡ ལོ་ཧ་ཀུ་མྦྷི་ཡཱ པ་ཀྑི་པ་ནྟི, ཨཱ་དི་ཏྟཱ་ཡ ས་མྤ་ཛྫ་ལི་ཏཱ་ཡ ས་ཛོ་ཏི་བྷཱུ་ཏཱ་ཡ. སོ ཏ་ཏྠ ཕེ་ཎུ་དྡེ་ཧ་ཀཾ པ་ཙྩ་མཱ་ནོ ས་ཀི་མྤི ཨུ་དྡྷཾ ག་ཙྪ་ཏི, ས་ཀི་མྤི ཨ་དྷོ ག་ཙྪ་ཏི, ས་ཀི་མྤི ཏི་རི་ཡཾ ག་ཙྪ་ཏི. སོ ཏ་ཏྠ དུ་ཀྑཱ ཏི་བྦཱ ཁ་རཱ ཀ་ཊུ་ཀཱ ཝེ་ད་ནཱ ཝེ་དི་ཡ་ཏི, ན ཙ ཏཱ་ཝ ཀཱ་ལཾ ཀ་རོ་ཏི ཡཱ་ཝ ན ཏཾ པཱ་པ་ཀ་མྨཾ བྱ་ནྟཱི་ཧོ་ཏི. ཏ་མེ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ནི་ར་ཡ་པཱ་ལཱ མ་ཧཱ་ནི་ར་ཡེ པ་ཀྑི་པ་ནྟི. སོ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་ཧཱ་ནི་ར་ཡོ –
‘‘ཙ་ཏུ་ཀྐ་ཎྞོ ཙ་ཏུ་དྭཱ་རོ, ཝི་བྷ་ཏྟོ བྷཱ་ག་སོ མི་ཏོ;
ཨ་ཡོ་པཱ་ཀཱ་ར་པ་རི་ཡ་ནྟོ, ཨ་ཡ་སཱ པ་ཊི་ཀུ་ཛྫི་ཏོ.
‘‘ཏ་སྶ ཨ་ཡོ་མ་ཡཱ བྷཱུ་མི, ཛ་ལི་ཏཱ ཏེ་ཛ་སཱ ཡུ་ཏཱ;
ས་མ་ནྟཱ ཡོ་ཛ་ན་ས་ཏཾ, ཕ་རི་ཏྭཱ ཏི་ཊྛ་ཏི ས་བྦ་དཱ’’ཏི [པེ. ཝ. ༧༠-༧༡, ༢༤༠-༢༤༡].
‘‘བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་མ་སྶ ར་ཉྙོ ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཡེ ཀི་ར, བྷོ, ལོ་ཀེ པཱ་པ་ཀཱ་ནི ཀ་མྨཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟི ཏེ ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ ཝི་ཝི་དྷཱ ཀ་མྨ་ཀཱ་ར་ཎཱ ཀ་རཱི་ཡ་ནྟི. ཨ་ཧོ ཝ་ཏཱ་ཧཾ མ་ནུ་སྶ་ཏྟཾ ལ་བྷེ་ཡྻཾ, ཏ་ཐཱ་ག་ཏོ ཙ ལོ་ཀེ ཨུ་པྤ་ཛྫེ་ཡྻ ཨ་ར་ཧཾ ས་མྨཱ་ས་མྦུ་དྡྷོ, ཏ་ཉྩཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ནྟཾ པ་ཡི་རུ་པཱ་སེ་ཡྻཾ. སོ ཙ མེ བྷ་ག་ཝཱ དྷ་མྨཾ དེ་སེ་ཡྻ, ཏ་སྶ ཙཱ་ཧཾ བྷ་ག་ཝ་ཏོ དྷ་མྨཾ ཨཱ་ཛཱ་ནེ་ཡྻ’ནྟི. ཏཾ ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ན ཨ་ཉྙ་སྶ ས་མ་ཎ་སྶ ཝཱ བྲཱ་ཧྨ་ཎ་སྶ ཝཱ སུ་ཏྭཱ ཨེ་ཝཾ ཝ་དཱ་མི, ཨ་པི ཙ ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཡ་དེ་ཝ མེ སཱ་མཾ ཉཱ་ཏཾ སཱ་མཾ དི་ཊྛཾ སཱ་མཾ ཝི་དི་ཏཾ ཏ་དེ་ཝཱ་ཧཾ ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི.
‘‘ཙོ་དི་ཏཱ དེ་ཝ་དཱུ་ཏེ་ཧི, ཡེ པ་མ་ཛྫ་ནྟི མཱ་ཎ་ཝཱ;
ཏེ དཱི་གྷ་ར་ཏྟཾ སོ་ཙ་ནྟི, ཧཱི་ན་ཀཱ་ཡཱུ་པ་གཱ ན་རཱ.
‘‘ཡེ ཙ ཁོ དེ་ཝ་དཱུ་ཏེ་ཧི, ས་ནྟོ ས་པྤུ་རི་སཱ ཨི་དྷ;
ཙོ་དི་ཏཱ ན་པྤ་མ་ཛྫ་ནྟི, ཨ་རི་ཡ་དྷ་མྨེ ཀུ་དཱ་ཙ་ནཾ.
‘‘ཨུ་པཱ་དཱ་ནེ བྷ་ཡཾ དི་སྭཱ, ཛཱ་ཏི་མ་ར་ཎ་ས་མྦྷ་ཝེ;
ཨ་ནུ་པཱ་དཱ ཝི་མུ་ཙྩ་ནྟི, ཛཱ་ཏི་མ་ར་ཎ་ས་ངྑ་ཡེ.
‘‘ཏེ ཨ་པྤ་མ་ཏྟཱ [ཏེ ཁོ་པྤ་མ་ཏྟཱ (སཱི.), ཏེ ཁེ་མ་པྤ་ཏྟཱ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི.) མ. ནི. ༣.༢༧༡] སུ་ཁི་ནོ [སུ་ཁི་ཏཱ (སཱི. སྱཱ.)], དི་ཊྛ་དྷ་མྨཱ་བྷི་ནི་བྦུ་ཏཱ;
ས་བྦ་ཝེ་ར་བྷ་ཡཱ་ཏཱི་ཏཱ, ས་བྦ་དུ་ཀྑཾ ཨུ་པ་ཙྩ་གུ’’ནྟི. ཚ་ཊྛཾ;
༧. ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་སུ་ཏྟཾ
༣༧. ‘‘ཨ་ཊྛ་མི་ཡཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཀྑ་སྶ ཙ་ཏུ་ནྣཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནཾ ཨ་མ་ཙྩཱ པཱ་རི་ས་ཛྫཱ ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་ར་ནྟི – ‘ཀ་ཙྩི བ་ཧཱུ མ་ནུ་སྶཱ མ་ནུ་སྶེ་སུ མ་ཏྟེ་ཡྻཱ པེ་ཏྟེ་ཡྻཱ སཱ་མ་ཉྙཱ བྲ་ཧྨ་ཉྙཱ ཀུ་ལེ ཛེ་ཊྛཱ་པ་ཙཱ་ཡི་ནོ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་ས་ནྟི པ་ཊི་ཛཱ་ག་རོ་ནྟི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟཱི’ཏི. ཙཱ་ཏུ་དྡ་སིཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ཀྑ་སྶ ཙ་ཏུ་ནྣཾ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནཾ པུ་ཏྟཱ ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་ར་ནྟི – ‘ཀ་ཙྩི བ་ཧཱུ མ་ནུ་སྶཱ མ་ནུ་སྶེ་སུ མ་ཏྟེ་ཡྻཱ པེ་ཏྟེ་ཡྻཱ སཱ་མ་ཉྙཱ བྲ་ཧྨ་ཉྙཱ ཀུ་ལེ ཛེ་ཊྛཱ་པ་ཙཱ་ཡི་ནོ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་ས་ནྟི པ་ཊི་ཛཱ་ག་རོ་ནྟི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟཱི’ཏི. ཏ་ད་ཧུ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པོ་ས་ཐེ པ་ནྣ་ར་སེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནོ སཱ་མ་ཉྙེ་ཝ ཨི་མཾ ལོ་ཀཾ ཨ་ནུ་ཝི་ཙ་ར་ནྟི – ‘ཀ་ཙྩི བ་ཧཱུ མ་ནུ་སྶཱ མ་ནུ་སྶེ་སུ མ་ཏྟེ་ཡྻཱ པེ་ཏྟེ་ཡྻཱ སཱ་མ་ཉྙཱ བྲ་ཧྨ་ཉྙཱ ཀུ་ལེ ཛེ་ཊྛཱ་པ་ཙཱ་ཡི་ནོ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་ས་ནྟི པ་ཊི་ཛཱ་ག་རོ་ནྟི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟཱི’’’ཏི.
‘‘ས་ཙེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་པྤ་ཀཱ ཧོ་ནྟི མ་ནུ་སྶཱ མ་ནུ་སྶེ་སུ མ་ཏྟེ་ཡྻཱ པེ་ཏྟེ་ཡྻཱ སཱ་མ་ཉྙཱ བྲ་ཧྨ་ཉྙཱ ཀུ་ལེ ཛེ་ཊྛཱ་པ་ཙཱ་ཡི་ནོ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་ས་ནྟི པ་ཊི་ཛཱ་ག་རོ་ནྟི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟི. ཏ་མེ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནོ དེ་ཝཱ་ནཾ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ་ནཾ སུ་དྷ་མྨཱ་ཡ ས་བྷཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ་ནཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟི – ‘ཨ་པྤ་ཀཱ ཁོ, མཱ་རི་སཱ, མ་ནུ་སྶཱ མ་ནུ་སྶེ་སུ མ་ཏྟེ་ཡྻཱ པེ་ཏྟེ་ཡྻཱ སཱ་མ་ཉྙཱ བྲ་ཧྨ་ཉྙཱ ཀུ་ལེ ཛེ་ཊྛཱ་པ་ཙཱ་ཡི་ནོ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་ས་ནྟི པ་ཊི་ཛཱ་ག་རོ་ནྟི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟཱི’ཏི. ཏེ་ན ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ ཨ་ན་ཏྟ་མ་ནཱ ཧོ་ནྟི – ‘དི་བྦཱ ཝ་ཏ, བྷོ, ཀཱ་ཡཱ པ་རི་ཧཱ་ཡི་སྶ་ནྟི, པ་རི་པཱུ་རི་སྶ་ནྟི ཨ་སུ་ར་ཀཱ་ཡཱ’’’ཏི.
‘‘ས་ཙེ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བ་ཧཱུ ཧོ་ནྟི མ་ནུ་སྶཱ མ་ནུ་སྶེ་སུ མ་ཏྟེ་ཡྻཱ པེ་ཏྟེ་ཡྻཱ སཱ་མ་ཉྙཱ བྲ་ཧྨ་ཉྙཱ ཀུ་ལེ ཛེ་ཊྛཱ་པ་ཙཱ་ཡི་ནོ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་ས་ནྟི པ་ཊི་ཛཱ་ག་རོ་ནྟི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟི. ཏ་མེ་ནཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཙ་ཏྟཱ་རོ མ་ཧཱ་རཱ་ཛཱ་ནོ དེ་ཝཱ་ནཾ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ་ནཾ སུ་དྷ་མྨཱ་ཡ ས་བྷཱ་ཡ ས་ནྣི་སི་ནྣཱ་ནཾ ས་ནྣི་པ་ཏི་ཏཱ་ནཾ ཨཱ་རོ་ཙེ་ནྟི – ‘བ་ཧཱུ ཁོ, མཱ་རི་སཱ, མ་ནུ་སྶཱ མ་ནུ་སྶེ་སུ མ་ཏྟེ་ཡྻཱ པེ་ཏྟེ་ཡྻཱ སཱ་མ་ཉྙཱ བྲ་ཧྨ་ཉྙཱ ཀུ་ལེ ཛེ་ཊྛཱ་པ་ཙཱ་ཡི་ནོ ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་ས་ནྟི པ་ཊི་ཛཱ་ག་རོ་ནྟི པུ་ཉྙཱ་ནི ཀ་རོ་ནྟཱི’ཏི. ཏེ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝཱ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སཱ ཨ་ཏྟ་མ་ནཱ ཧོ་ནྟི – ‘དི་བྦཱ ཝ་ཏ, བྷོ, ཀཱ་ཡཱ པ་རི་པཱུ་རི་སྶ་ནྟི, པ་རི་ཧཱ་ཡི་སྶ་ནྟི ཨ་སུ་ར་ཀཱ་ཡཱ’’’ཏི.
‘‘བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ དེ་ཝེ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ ཨ་ནུ་ན་ཡ་མཱ་ནོ ཏཱ་ཡཾ ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི –
‘‘ཙཱ་ཏུ་དྡ་སིཾ པ་ཉྩ་ད་སིཾ, ཡཱ ཙ པ་ཀྑ་སྶ ཨ་ཊྛ་མཱི;
པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡ་པ་ཀྑ་ཉྩ, ཨ་ཊྛ་ངྒ་སུ་ས་མཱ་ག་ཏཾ;
ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་སེ་ཡྻ, ཡོ་པི་སྶ [ཡོ་པ་སྶ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)] མཱ་དི་སོ ན་རོ’’ཏི.
‘‘སཱ ཁོ པ་ནེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཀྐེ་ན དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡེ་ན གཱ་ཐཱ དུ་གྒཱི་ཏཱ ན སུ་གཱི་ཏཱ དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཱ ན སུ་བྷཱ་སི་ཏཱ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ས་ཀྐོ ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ ཨ་ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ ཨ་ཝཱི་ཏ་དོ་སོ ཨ་ཝཱི་ཏ་མོ་ཧོ.
‘‘ཡོ ཙ ཁོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཝུ་སི་ཏ་ཝཱ བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡོ ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨོ་ཧི་ཏ་བྷཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟ་ས་ད་ཏྠོ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནོ ས་མྨ་ད་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟོ, ཏ་སྶ ཁོ ཨེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ [ཏ་སྶ ཁོ ཨེ་ཏཾ བྷི་ཀྑུ་ནོ (སཱི. སྱཱ.), ཏ་སྶ ཁོ ཨེ་ཝཾ བྷི་ཀྑ་ཝེ བྷི་ཀྑུ་ནོ (ཀ.)] ཀ་ལླཾ ཝ་ཙ་ནཱ་ཡ –
‘‘ཙཱ་ཏུ་དྡ་སིཾ པ་ཉྩ་ད་སིཾ, ཡཱ ཙ པ་ཀྑ་སྶ ཨ་ཊྛ་མཱི;
པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡ་པ་ཀྑ་ཉྩ, ཨ་ཊྛ་ངྒ་སུ་ས་མཱ་ག་ཏཾ;
ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་སེ་ཡྻ, ཡོ་པི་སྶ མཱ་དི་སོ ན་རོ’’ཏི.
‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? སོ ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཝཱི་ཏ་རཱ་གོ ཝཱི་ཏ་དོ་སོ ཝཱི་ཏ་མོ་ཧོ’’ཏི. ས་ཏྟ་མཾ.
༨. དུ་ཏི་ཡ་ཙ་ཏུ་མ་ཧཱ་རཱ་ཛ་སུ་ཏྟཾ
༣༨. ‘‘བྷཱུ་ཏ་པུ་བྦཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཀྐོ དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ དེ་ཝེ ཏཱ་ཝ་ཏིཾ་སེ ཨ་ནུ་ན་ཡ་མཱ་ནོ ཏཱ་ཡཾ ཝེ་ལཱ་ཡཾ ཨི་མཾ གཱ་ཐཾ ཨ་བྷཱ་སི –
‘‘ཙཱ་ཏུ་དྡ་སིཾ པ་ཉྩ་ད་སིཾ, ཡཱ ཙ པ་ཀྑ་སྶ ཨ་ཊྛ་མཱི;
པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡ་པ་ཀྑ་ཉྩ, ཨ་ཊྛ་ངྒ་སུ་ས་མཱ་ག་ཏཾ;
ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་སེ་ཡྻ, ཡོ་པི་སྶ མཱ་དི་སོ ན་རོ’’ཏི.
‘‘སཱ ཁོ པ་ནེ་སཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ས་ཀྐེ་ན དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡེ་ན གཱ་ཐཱ དུ་གྒཱི་ཏཱ ན སུ་གཱི་ཏཱ དུ་བྦྷཱ་སི་ཏཱ ན སུ་བྷཱ་སི་ཏཱ. ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? ས་ཀྐོ ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དེ་ཝཱ་ན་མི་ནྡོ ཨ་པ་རི་མུ་ཏྟོ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛ་རཱ་ཡ མ་ར་ཎེ་ན སོ་ཀེ་ཧི པ་རི་དེ་ཝེ་ཧི དུ་ཀྑེ་ཧི དོ་མ་ན་སྶེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡཱ་སེ་ཧི, ཨ་པ་རི་མུ་ཏྟོ དུ་ཀྑ་སྨཱ་ཏི ཝ་དཱ་མི.
‘‘ཡོ ཙ ཁོ སོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཧཾ ཁཱི་ཎཱ་ས་ཝོ ཝུ་སི་ཏ་ཝཱ ཀ་ཏ་ཀ་ར་ཎཱི་ཡོ ཨོ་ཧི་ཏ་བྷཱ་རོ ཨ་ནུ་པྤ་ཏྟ་ས་ད་ཏྠོ པ་རི་ཀྑཱི་ཎ་བྷ་ཝ་སཾ་ཡོ་ཛ་ནོ ས་མྨ་ད་ཉྙཱ ཝི་མུ་ཏྟོ, ཏ་སྶ ཁོ ཨེ་ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ་ནོ ཀ་ལླཾ ཝ་ཙ་ནཱ་ཡ –
‘‘ཙཱ་ཏུ་དྡ་སིཾ པ་ཉྩ་ད་སིཾ, ཡཱ ཙ པ་ཀྑ་སྶ ཨ་ཊྛ་མཱི;
པཱ་ཊི་ཧཱ་རི་ཡ་པ་ཀྑ་ཉྩ, ཨ་ཊྛ་ངྒ་སུ་ས་མཱ་ག་ཏཾ;
ཨུ་པོ་ས་ཐཾ ཨུ་པ་ཝ་སེ་ཡྻ, ཡོ་པི་སྶ མཱ་དི་སོ ན་རོ’’ཏི.
‘‘ཏཾ ཀི་སྶ ཧེ་ཏུ? སོ ཧི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ པ་རི་མུ་ཏྟོ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛ་རཱ་ཡ མ་ར་ཎེ་ན སོ་ཀེ་ཧི པ་རི་དེ་ཝེ་ཧི དུ་ཀྑེ་ཧི དོ་མ་ན་སྶེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡཱ་སེ་ཧི, པ་རི་མུ་ཏྟོ དུ་ཀྑ་སྨཱ་ཏི ཝ་དཱ་མཱི’’ཏི. ཨ་ཊྛ་མཾ.
༩. སུ་ཁུ་མཱ་ལ་སུ་ཏྟཾ
༣༩. ‘‘སུ་ཁུ་མཱ་ལོ ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པ་ར་མ་སུ་ཁུ་མཱ་ལོ ཨ་ཙྩ་ནྟ་སུ་ཁུ་མཱ་ལོ. མ་མ སུ་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པི་ཏུ ནི་ཝེ་ས་ནེ པོ་ཀྑ་ར་ཎི་ཡོ ཀཱ་རི་ཏཱ ཧོ་ནྟི. ཨེ་ཀ་ཏྠ སུ་དཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨུ་པྤ་ལཾ ཝ་པྤ་ཏི [པུ་པྥ་ཏི (སཱི. པཱི.)], ཨེ་ཀ་ཏྠ པ་དུ་མཾ, ཨེ་ཀ་ཏྠ པུ་ཎྜ་རཱི་ཀཾ, ཡཱ་ཝ་དེ་ཝ མ་མ་ཏྠཱ་ཡ. ན ཁོ པ་ན་སྶཱ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཀཱ་སི་ཀཾ ཙ་ནྡ་ནཾ དྷཱ་རེ་མི [ཀཱ་སི་ཀཾ ཙ་ནྡ་ནཾ དྷཱ་རེ་མི (སྱཱ. ཀཾ. ཀ.), ཨ་ཀཱ་སི་ཀཾ དྷཱ་རེ་མི (?)]. ཀཱ་སི་ཀཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སུ མེ ཏཾ ཝེ་ཋ་ནཾ ཧོ་ཏི, ཀཱ་སི་ཀཱ ཀ་ཉྩུ་ཀཱ, ཀཱ་སི་ཀཾ ནི་ཝཱ་ས་ནཾ, ཀཱ་སི་ཀོ ཨུ་ཏྟ་རཱ་ས་ངྒོ. ར་ཏྟི་ནྡི་ཝཾ [ར་ཏྟི་དི་ཝཾ (ཀ.)] ཁོ པ་ན མེ སུ ཏཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, སེ་ཏ་ཙྪ་ཏྟཾ དྷཱ་རཱི་ཡ་ཏི – ‘མཱ ནཾ ཕུ་སི སཱི་ཏཾ ཝཱ ཨུ་ཎྷཾ ཝཱ ཏི་ཎཾ ཝཱ ར་ཛོ ཝཱ ཨུ་སྶཱ་ཝོ ཝཱ’’’ཏི.
‘‘ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏ་ཡོ པཱ་སཱ་དཱ ཨ་ཧེ་སུཾ – ཨེ་ཀོ ཧེ་མ་ནྟི་ཀོ, ཨེ་ཀོ གི་མྷི་ཀོ, ཨེ་ཀོ ཝ་སྶི་ཀོ. སོ ཁོ ཨ་ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཝ་སྶི་ཀེ པཱ་སཱ་དེ ཝ་སྶི་ཀེ ཙ་ཏྟཱ་རོ མཱ་སེ ནི་པྤུ་རི་སེ་ཧི ཏཱུ་རི་ཡེ་ཧི པ་རི་ཙཱ་ར་ཡ་མཱ་ནོ [པ་རི་ཙཱ་རི་ཡ་མཱ་ནོ (སྱཱ. ཀཾ. པཱི. ཀ.)] ན ཧེ་ཊྛཱ་པཱ་སཱ་དཾ ཨོ་རོ་ཧཱ་མི. ཡ་ཐཱ ཁོ པ་ན, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཉྙེ་སཾ ནི་ཝེ་ས་ནེ དཱ་ས་ཀ་མྨ་ཀ་ར་པོ་རི་ས་སྶ ཀ་ཎཱ་ཛ་ཀཾ བྷོ་ཛ་ནཾ དཱི་ཡ་ཏི བི་ལ་ངྒ་དུ་ཏི་ཡཾ, ཨེ་ཝ་མེ་ཝ་སྶུ མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, པི་ཏུ ནི་ཝེ་ས་ནེ དཱ་ས་ཀ་མྨ་ཀ་ར་པོ་རི་ས་སྶ སཱ་ལི་མཾ་སོ་ད་ནོ དཱི་ཡ་ཏི.
‘‘ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨེ་ཝ་རཱུ་པཱ་ཡ ཨི་དྡྷི་ཡཱ ས་མ་ནྣཱ་ག་ཏ་སྶ ཨེ་ཝ་རཱུ་པེ་ན ཙ སུ་ཁུ་མཱ་ལེ་ན ཨེ་ཏ་ད་ཧོ་སི – ‘ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ ཁོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནཱ ཛ་རཱ་དྷ་མྨོ ས་མཱ་ནོ ཛ་རཾ ཨ་ན་ཏཱི་ཏོ པ་རཾ ཛི་ཎྞཾ དི་སྭཱ ཨ་ཊྚཱི་ཡ་ཏི ཧ་རཱ་ཡ་ཏི ཛི་གུ་ཙྪ་ཏི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏི་སི་ཏྭཱ, ཨ་ཧ་མྤི ཁོ་མྷི ཛ་རཱ་དྷ་མྨོ ཛ་རཾ ཨ་ན་ཏཱི་ཏོ. ཨ་ཧ་ཉྩེ་ཝ [ཨ་ཧ་ཉྩེ (?)] ཁོ པ་ན ཛ་རཱ་དྷ་མྨོ ས་མཱ་ནོ ཛ་རཾ ཨ་ན་ཏཱི་ཏོ པ་རཾ ཛི་ཎྞཾ དི་སྭཱ ཨ་ཊྚཱི་ཡེ་ཡྻཾ ཧ་རཱ་ཡེ་ཡྻཾ ཛི་གུ་ཙྪེ་ཡྻཾ ན མེ་ཏཾ ཨ་སྶ པ་ཏི་རཱུ་པ’ནྟི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏོ ཡོ ཡོ་བྦ་ནེ ཡོ་བྦ་ན་མ་དོ སོ ས་བྦ་སོ པ་ཧཱི་ཡི.
‘‘ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ ཁོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནཱ བྱཱ་དྷི་དྷ་མྨོ ས་མཱ་ནོ བྱཱ་དྷིཾ ཨ་ན་ཏཱི་ཏོ པ་རཾ བྱཱ་དྷི་ཏཾ དི་སྭཱ ཨ་ཊྚཱི་ཡ་ཏི ཧ་རཱ་ཡ་ཏི ཛི་གུ་ཙྪ་ཏི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏི་སི་ཏྭཱ – ‘ཨ་ཧ་མྤི ཁོ་མྷི བྱཱ་དྷི་དྷ་མྨོ བྱཱ་དྷིཾ ཨ་ན་ཏཱི་ཏོ, ཨ་ཧ་ཉྩེ་ཝ ཁོ པ་ན བྱཱ་དྷི་དྷ་མྨོ ས་མཱ་ནོ བྱཱ་དྷིཾ ཨ་ན་ཏཱི་ཏོ པ་རཾ བྱཱ་དྷི་ཀཾ དི་སྭཱ ཨ་ཊྚཱི་ཡེ་ཡྻཾ ཧ་རཱ་ཡེ་ཡྻཾ ཛི་གུ་ཙྪེ་ཡྻཾ, ན མེ་ཏཾ ཨ་སྶ པ་ཏི་རཱུ་པ’ནྟི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏོ ཡོ ཨཱ་རོ་གྱེ ཨཱ་རོ་གྱ་མ་དོ སོ ས་བྦ་སོ པ་ཧཱི་ཡི.
‘‘ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ ཁོ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཨ་ཏྟ་ནཱ མ་ར་ཎ་དྷ་མྨོ ས་མཱ་ནོ མ་ར་ཎཾ ཨ་ན་ཏཱི་ཏོ པ་རཾ མ་ཏཾ དི་སྭཱ ཨ་ཊྚཱི་ཡ་ཏི ཧ་རཱ་ཡ་ཏི ཛི་གུ་ཙྪ་ཏི ཨ་ཏྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨ་ཏི་སི་ཏྭཱ – ‘ཨ་ཧ་མྤི ཁོ་མྷི མ་ར་ཎ་དྷ་མྨོ, མ་ར་ཎཾ ཨ་ན་ཏཱི་ཏོ, ཨ་ཧཾ ཙེ་ཝ ཁོ པ་ན མ་ར་ཎ་དྷ་མྨོ ས་མཱ་ནོ མ་ར་ཎཾ ཨ་ན་ཏཱི་ཏོ པ་རཾ མ་ཏཾ དི་སྭཱ ཨ་ཊྚཱི་ཡེ་ཡྻཾ ཧ་རཱ་ཡེ་ཡྻཾ ཛི་གུ་ཙྪེ་ཡྻཾ, ན མེ་ཏཾ ཨ་སྶ པ་ཏི་རཱུ་པ’ནྟི. ཏ་སྶ མ་ཡ྄ཧཾ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏོ ཡོ ཛཱི་ཝི་ཏེ ཛཱི་ཝི་ཏ་མ་དོ སོ ས་བྦ་སོ པ་ཧཱི་ཡཱི’’ཏི.
‘‘ཏ་ཡོ་མེ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, མ་དཱ. ཀ་ཏ་མེ ཏ་ཡོ? ཡོ་བྦ་ན་མ་དོ, ཨཱ་རོ་གྱ་མ་དོ, ཛཱི་ཝི་ཏ་མ་དོ. ཡོ་བྦ་ན་མ་ད་མ་ཏྟོ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཀཱ་ཡེ་ན དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ཏི, ཝཱ་ཙཱ་ཡ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ཏི, མ་ན་སཱ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ཏི. སོ ཀཱ་ཡེ་ན དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ, ཝཱ་ཙཱ་ཡ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ, མ་ན་སཱ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི. ཨཱ་རོ་གྱ་མ་ད་མ་ཏྟོ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ…པེ… ཛཱི་ཝི་ཏ་མ་ད་མ་ཏྟོ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་སྶུ་ཏ་ཝཱ པུ་ཐུ་ཛྫ་ནོ ཀཱ་ཡེ་ན དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ཏི, ཝཱ་ཙཱ་ཡ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ཏི, མ་ན་སཱ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་ར་ཏི. སོ ཀཱ་ཡེ་ན དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ, ཝཱ་ཙཱ་ཡ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ, མ་ན་སཱ དུ་ཙྩ་རི་ཏཾ ཙ་རི་ཏྭཱ ཀཱ་ཡ་སྶ བྷེ་དཱ པ་རཾ མ་ར་ཎཱ ཨ་པཱ་ཡཾ དུ་གྒ་ཏིཾ ཝི་ནི་པཱ་ཏཾ ནི་ར་ཡཾ ཨུ་པ་པ་ཛྫ་ཏི.
‘‘ཡོ་བྦ་ན་མ་ད་མ་ཏྟོ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ཏི. ཨཱ་རོ་གྱ་མ་ད་མ་ཏྟོ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ…པེ… ཛཱི་ཝི་ཏ་མ་ད་མ་ཏྟོ ཝཱ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ སི་ཀྑཾ པ་ཙྩ་ཀྑཱ་ཡ ཧཱི་ནཱ་ཡཱ་ཝ་ཏྟ་ཏཱི’’ཏི.
‘‘བྱཱ་དྷི་དྷ་མྨཱ ཛ་རཱ་དྷ་མྨཱ, ཨ་ཐོ མ་ར་ཎ་དྷ་མྨི་ནོ;
ཡ་ཐཱ་དྷ་མྨཱ [བྱཱ་དྷི་དྷ་མྨོ ཛ་རཱ་དྷ་མྨོ, ཨ་ཐོ མ་ར་ཎ་དྷ་མྨི་ཀོ; ཡ་ཐཱ དྷ་མྨོ (ཀ.)] ཏ་ཐཱ་ས་ནྟཱ, ཛི་གུ་ཙྪ་ནྟི པུ་ཐུ་ཛྫ་ནཱ.
‘‘ཨ་ཧ་ཉྩེ ཏཾ ཛི་གུ་ཙྪེ་ཡྻཾ, ཨེ་ཝཾ་དྷ་མྨེ་སུ པཱ་ཎི་སུ;
ན མེ་ཏཾ པ་ཏི་རཱུ་པ་སྶ, མ་མ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཧཱ་རི་ནོ.
‘‘སོ་ཧཾ ཨེ་ཝཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟོ, ཉ་ཏྭཱ དྷ་མྨཾ ནི་རཱུ་པ་དྷིཾ;
ཨཱ་རོ་གྱེ ཡོ་བྦ་ན་སྨི་ཉྩ, ཛཱི་ཝི་ཏ་སྨི་ཉྩ ཡེ མ་དཱ.
‘‘ས་བྦེ མ་དེ ཨ་བྷི་བྷོ་སྨི [ཨ་ཏཱི་ཏོ་སྨི (ཀ.)], ནེ་ཀྑ་མྨེ ད་ཊྛུ ཁེ་མ་ཏཾ;
ཏ་སྶ མེ ཨ་ཧུ ཨུ་སྶཱ་ཧོ, ནི་བྦཱ་ནཾ ཨ་བྷི་པ་སྶ་ཏོ.
‘‘ནཱ་ཧཾ བྷ་བྦོ ཨེ་ཏ་ར་ཧི, ཀཱ་མཱ་ནི པ་ཊི་སེ་ཝི་ཏུཾ;
ཨ་ནི་ཝ་ཏྟི བྷ་ཝི་སྶཱ་མི, བྲ་ཧྨ་ཙ་རི་ཡ་པ་རཱ་ཡ་ཎོ’’ཏི. ན་ཝ་མཾ;
༡༠. ཨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻ་སུ་ཏྟཾ
༤༠. ‘‘ཏཱི་ཎི་མཱ་ནི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཱ་ནི. ཀ་ཏ་མཱ་ནི ཏཱི་ཎི? ཨ་ཏྟཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཾ, ལོ་ཀཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཾ, དྷ་མྨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཾ. ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏྟཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏོ ཝཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ག་ཏོ ཝཱ སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ག་ཏོ ཝཱ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ན ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ ཙཱི་ཝ་ར་ཧེ་ཏུ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ. ན པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་ཧེ་ཏུ, ན སེ་ནཱ་ས་ན་ཧེ་ཏུ, ན ཨི་ཏི་བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝ་ཧེ་ཏུ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ. ཨ་པི ཙ ཁོ་མྷི ཨོ་ཏི་ཎྞོ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛ་རཱ་ཡ མ་ར་ཎེ་ན སོ་ཀེ་ཧི པ་རི་དེ་ཝེ་ཧི དུ་ཀྑེ་ཧི དོ་མ་ན་སྶེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡཱ་སེ་ཧི, དུ་ཀྑོ་ཏི་ཎྞོ དུ་ཀྑ་པ་རེ་ཏོ. ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཨི་མ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐཱ་ཏི. ཨ་ཧ་ཉྩེ་ཝ ཁོ པ་ན ཡཱ་དི་ས་ཀེ [ཡཱ་དི་ས་ཀེ ཝཱ (སཱི. པཱི. ཀ.)] ཀཱ་མེ ཨོ་ཧཱ་ཡ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ཏཱ་དི་ས་ཀེ ཝཱ [ཙ (ཀ.)] ཀཱ་མེ པ་རི་ཡེ་སེ་ཡྻཾ ཏ་ཏོ ཝཱ [ཙ (ཀ.)] པཱ་པི་ཊྛ་ཏ་རེ, ན མེ་ཏཾ པ་ཏི་རཱུ་པ’ནྟི. སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཨཱ་ར་དྡྷཾ ཁོ པ་ན མེ ཝཱི་རི་ཡཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨ་ས་ལླཱི་ནཾ, ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ས་ཏི ཨ་ས་མྨུ་ཊྛཱ, པ་སྶ་དྡྷོ ཀཱ་ཡོ ཨ་སཱ་ར་དྡྷོ, ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་གྒ’ནྟི. སོ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ་ཡེ་ཝ ཨ་དྷི་པ་ཏིཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཀུ་ས་ལཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, སཱ་ཝ་ཛྫཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཨ་ན་ཝ་ཛྫཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, སུ་དྡྷཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཨ་ཏྟཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཾ.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལོ་ཀཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏོ ཝཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ག་ཏོ ཝཱ སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ག་ཏོ ཝཱ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ན ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ ཙཱི་ཝ་ར་ཧེ་ཏུ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ. ན པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་ཧེ་ཏུ, ན སེ་ནཱ་ས་ན་ཧེ་ཏུ, ན ཨི་ཏི་བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝ་ཧེ་ཏུ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ. ཨ་པི ཙ ཁོ་མྷི ཨོ་ཏི་ཎྞོ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛ་རཱ་ཡ མ་ར་ཎེ་ན སོ་ཀེ་ཧི པ་རི་དེ་ཝེ་ཧི དུ་ཀྑེ་ཧི དོ་མ་ན་སྶེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡཱ་སེ་ཧི, དུ་ཀྑོ་ཏི་ཎྞོ དུ་ཀྑ་པ་རེ་ཏོ. ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཨི་མ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐཱ’ཏི. ཨ་ཧ་ཉྩེ་ཝ ཁོ པ་ན ཨེ་ཝཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ས་མཱ་ནོ ཀཱ་མ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཝཱ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཡྻཾ, བྱཱ་པཱ་ད་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཝཱ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཡྻཾ, ཝི་ཧིཾ་སཱ་ཝི་ཏ་ཀྐཾ ཝཱ ཝི་ཏ་ཀྐེ་ཡྻཾ, མ་ཧཱ ཁོ པ་ནཱ་ཡཾ ལོ་ཀ་ས་ནྣི་ཝཱ་སོ. མ་ཧ་ནྟ་སྨིཾ ཁོ པ་ན ལོ་ཀ་ས་ནྣི་ཝཱ་སེ ས་ནྟི ས་མ་ཎ་བྲཱ་ཧྨ་ཎཱ ཨི་དྡྷི་མ་ནྟོ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཀཱ པ་ར་ཙི་ཏྟ་ཝི་དུ་ནོ. ཏེ དཱུ་ར་ཏོ་པི པ་སྶ་ནྟི, ཨཱ་ས་ནྣཱ་པི ན དི་སྶ་ནྟི, ཙེ་ཏ་སཱ་པི ཙི་ཏྟཾ པ་ཛཱ་ན་ནྟི [ཛཱ་ན་ནྟི (ཀ.)]. ཏེ་པི མཾ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻུཾ – ‘པ་སྶ་ཐ, བྷོ, ཨི་མཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ ས་དྡྷཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ས་མཱ་ནོ ཝོ་ཀི་ཎྞོ ཝི་ཧ་ར་ཏི པཱ་པ་ཀེ་ཧི ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧཱི’ཏི. དེ་ཝ་ཏཱ་པི ཁོ ས་ནྟི ཨི་དྡྷི་མ་ནྟི་ནི་ཡོ དི་བྦ་ཙ་ཀྑུ་ཀཱ པ་ར་ཙི་ཏྟ་ཝི་དུ་ནི་ཡོ. ཏཱ དཱུ་ར་ཏོ་པི པ་སྶ་ནྟི, ཨཱ་ས་ནྣཱ་པི ན དི་སྶ་ནྟི, ཙེ་ཏ་སཱ་པི ཙི་ཏྟཾ ཛཱ་ན་ནྟི. ཏཱ་པི མཾ ཨེ་ཝཾ ཛཱ་ནེ་ཡྻུཾ – ‘པ་སྶ་ཐ, བྷོ, ཨི་མཾ ཀུ་ལ་པུ་ཏྟཾ ས་དྡྷཱ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ས་མཱ་ནོ ཝོ་ཀི་ཎྞོ ཝི་ཧ་ར་ཏི པཱ་པ་ཀེ་ཧི ཨ་ཀུ་ས་ལེ་ཧི དྷ་མྨེ་ཧཱི’ཏི. སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཨཱ་ར་དྡྷཾ ཁོ པ་ན མེ ཝཱི་རི་ཡཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨ་ས་ལླཱི་ནཾ, ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ས་ཏི ཨ་ས་མྨུ་ཊྛཱ, པ་སྶ་དྡྷོ ཀཱ་ཡོ ཨ་སཱ་ར་དྡྷོ, ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་གྒ’ནྟི. སོ ལོ་ཀཾ་ཡེ་ཝ ཨ་དྷི་པ་ཏིཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཀུ་ས་ལཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, སཱ་ཝ་ཛྫཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཨ་ན་ཝ་ཛྫཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, སུ་དྡྷཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ལོ་ཀཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཾ.
‘‘ཀ་ཏ་མ་ཉྩ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཾ? ཨི་དྷ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, བྷི་ཀྑུ ཨ་ར་ཉྙ་ག་ཏོ ཝཱ རུ་ཀྑ་མཱུ་ལ་ག་ཏོ ཝཱ སུ་ཉྙཱ་གཱ་ར་ག་ཏོ ཝཱ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ན ཁོ པ་ནཱ་ཧཾ ཙཱི་ཝ་ར་ཧེ་ཏུ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ. ན པི་ཎྜ་པཱ་ཏ་ཧེ་ཏུ, ན སེ་ནཱ་ས་ན་ཧེ་ཏུ, ན ཨི་ཏི་བྷ་ཝཱ་བྷ་ཝ་ཧེ་ཏུ ཨ་གཱ་ར་སྨཱ ཨ་ན་གཱ་རི་ཡཾ པ་བྦ་ཛི་ཏོ. ཨ་པི ཙ ཁོ་མྷི ཨོ་ཏི་ཎྞོ ཛཱ་ཏི་ཡཱ ཛ་རཱ་ཡ མ་ར་ཎེ་ན སོ་ཀེ་ཧི པ་རི་དེ་ཝེ་ཧི དུ་ཀྑེ་ཧི དོ་མ་ན་སྶེ་ཧི ཨུ་པཱ་ཡཱ་སེ་ཧི, དུ་ཀྑོ་ཏི་ཎྞོ དུ་ཀྑ་པ་རེ་ཏོ. ཨ་པྤེ་ཝ ནཱ་མ ཨི་མ་སྶ ཀེ་ཝ་ལ་སྶ དུ་ཀྑ་ཀྑ་ནྡྷ་སྶ ཨ་ནྟ་ཀི་རི་ཡཱ པ་ཉྙཱ་ཡེ་ཐཱ་ཏི. སྭཱ་ཀྑཱ་ཏོ བྷ་ག་ཝ་ཏཱ དྷ་མྨོ ས་ནྡི་ཊྛི་ཀོ ཨ་ཀཱ་ལི་ཀོ ཨེ་ཧི་པ་སྶི་ཀོ ཨོ་པ་ནེ་ཡྻི་ཀོ པ་ཙྩ་ཏྟཾ ཝེ་དི་ཏ་བྦོ ཝི་ཉྙཱུ་ཧཱི་ཏི. ས་ནྟི ཁོ པ་ན མེ ས་བྲ་ཧྨ་ཙཱ་རཱི ཛཱ་ནཾ པ་སྶཾ ཝི་ཧ་ར་ནྟི. ཨ་ཧ་ཉྩེ་ཝ ཁོ པ་ན ཨེ་ཝཾ སྭཱ་ཀྑཱ་ཏེ དྷ་མྨ་ཝི་ན་ཡེ པ་བྦ་ཛི་ཏོ ས་མཱ་ནོ ཀུ་སཱི་ཏོ ཝི་ཧ་རེ་ཡྻཾ པ་མ་ཏྟོ, ན མེ་ཏཾ ཨ་སྶ པ་ཏི་རཱུ་པ’ནྟི. སོ ཨི་ཏི པ་ཊི་ས་ཉྩི་ཀྑ་ཏི – ‘ཨཱ་ར་དྡྷཾ ཁོ པ་ན མེ ཝཱི་རི་ཡཾ བྷ་ཝི་སྶ་ཏི ཨ་ས་ལླཱི་ནཾ, ཨུ་པ་ཊྛི་ཏཱ ས་ཏི ཨ་ས་མྨུ་ཊྛཱ, པ་སྶ་དྡྷོ ཀཱ་ཡོ ཨ་སཱ་ར་དྡྷོ, ས་མཱ་ཧི་ཏཾ ཙི་ཏྟཾ ཨེ་ཀ་གྒ’ནྟི. སོ དྷ་མྨཾ་ཡེ་ཝ ཨ་དྷི་པ་ཏིཾ ཀ་རི་ཏྭཱ ཨ་ཀུ་ས་ལཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཀུ་ས་ལཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, སཱ་ཝ་ཛྫཾ པ་ཛ་ཧ་ཏི, ཨ་ན་ཝ་ཛྫཾ བྷཱ་ཝེ་ཏི, སུ་དྡྷཾ ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་ཧ་ར་ཏི. ཨི་དཾ ཝུ་ཙྩ་ཏི, བྷི་ཀྑ་ཝེ, དྷ་མྨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཾ. ཨི་མཱ་ནི ཁོ, བྷི་ཀྑ་ཝེ, ཏཱི་ཎི ཨཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻཱ་ནཱི’’ཏི.
‘‘ན་ཏྠི ལོ་ཀེ ར་ཧོ ནཱ་མ, པཱ་པ་ཀ་མྨཾ པ་ཀུ་བྦ་ཏོ;
ཨ་ཏྟཱ ཏེ པུ་རི་ས ཛཱ་ནཱ་ཏི, ས་ཙྩཾ ཝཱ ཡ་དི ཝཱ མུ་སཱ.
‘‘ཀ་ལྱཱ་ཎཾ ཝ་ཏ བྷོ ས་ཀྑི, ཨ་ཏྟཱ་ནཾ ཨ་ཏི་མ་ཉྙ་སི;
ཡོ ས་ནྟཾ ཨ་ཏྟ་ནི པཱ་པཾ, ཨ་ཏྟཱ་ནཾ པ་རི་གཱུ་ཧ་སི.
‘‘པ་སྶ་ནྟི དེ་ཝཱ ཙ ཏ་ཐཱ་ག་ཏཱ ཙ,
ལོ་ཀ་སྨིཾ བཱ་ལཾ ཝི་ས་མཾ ཙ་ར་ནྟཾ;
ཏ་སྨཱ ཧི ཨ་ཏྟཱ་དྷི་པ་ཏེ་ཡྻ་ཀོ ཙ [ཨ་ཏྟཱ་དྷི་པ་ཀོ ས་ཀོ ཙ་རེ (སཱི. སྱཱ. ཀཾ. པཱི.)],
ལོ་ཀཱ་དྷི་པོ ཙ ནི་པ་ཀོ ཙ ཛྷཱ་ཡཱི.
‘‘དྷ་མྨཱ་དྷི་པོ ཙ ཨ་ནུ་དྷ་མྨ་ཙཱ་རཱི,
ན ཧཱི་ཡ་ཏི ས་ཙྩ་པ་ར་ཀྐ་མོ མུ་ནི;
པ་ས་ཡ྄ཧ མཱ་རཾ ཨ་བྷི་བྷུ་ཡྻ ཨ་ནྟ་ཀཾ,
ཡོ ཙ ཕུ་སཱི ཛཱ་ཏི་ཀྑ་ཡཾ པ་དྷཱ་ན་ཝཱ;
སོ ཏཱ་དི་སོ ལོ་ཀ་ཝི་དཱུ སུ་མེ་དྷོ,
ས་བྦེ་སུ དྷ་མྨེ་སུ ཨ་ཏ་མྨ་ཡོ མུ་ནཱི’’ཏི. ད་ས་མཾ;
དེ་ཝ་དཱུ་ཏ་ཝ་གྒོ ཙ་ཏུ་ཏྠོ.