(๒) ปาราชิกาทิปญฺหาวณฺณนา

๔๘๐. สนฺถตเปยฺยาลญฺจาติ ปฐมปาราชิกวิภงฺเค (ปารา. ๖๕) วุตฺตํ สนฺถตเปยฺยาลญฺจ.

ลิงฺคปริวตฺตํ สนฺธายาติ สติ ลิงฺเค ปริวตฺเต ปฏิคฺคหณสฺส วิชหนํ สนฺธาย วุตฺตํ.

โยติ ภิกฺขุ, ปริณาเมตีติ สมฺพนฺโธ. อตฺตโน อตฺถายาติ โยชนา.

อสฺสาติ คาถาย. กากอุหทนฺติ กาเกหิ กรีสุสฺสคฺคํ. กทฺทมมกฺขิตนฺติ กทฺทเมน มกฺขิตํ. กายคตาเนว หุตฺวาติ สมฺพนฺโธ.

หีติ วิตฺถาโร. อนริยํ ตํ อิตฺถึ วา ตํ ปุริสํ วา หเนยฺยาติ โยชนา. ลิงฺคปริวตฺเตน เหตุภูเตน อิตฺถิภูตํ, ปุริสภูตญฺจาติ สมฺพนฺโธ. อิตฺถิภูตนฺติ จ อิตฺถี หุตฺวา ภูตํ, อิตฺถิภาวํ วา ปตฺตํ.

มิคสิงฺคตาปสสีหกุมาราทีนํ ติรจฺฉานคตมาตาปิตโร วิยาติ โยชนา. มิคสิงฺคตาปโสติ มิคสิงฺคนามโก (ชา. อฏฺฐ. ๕.๑๗.๙๖ อาทโย) ตาปโส. สีหกุมาโรติ สีหพาหุกุมาโร. อาทิสทฺเทน ภูริทตฺตาทโย สงฺคณฺหาติ.

กุรุนฺทิยํ อาคตนฺติ สมฺพนฺโธ.

‘‘สจฺจํ ภณนฺโตติ คาถายา’’ติ ปทํ ‘‘สจฺจํ ภาสโต ลหุกาปตฺติ โหตี’’ติ เอตฺถ อิติสทฺเทน สมฺพนฺธิตพฺพํ. ‘‘สจฺจํ ภณนฺโต’’ติ คาถาย อิติ อตฺโถติ โยชนา.