๑. อาคนฺตุกวตฺตกถา

๓๕๗. วตฺตกฺขนฺธเก อารามนฺติ อุปจารสีมํ สนฺธาย วุตฺตนฺติ อาห ‘‘อุปจารสีมสมีป’’นฺติ. ‘‘คเหตฺวา’’ติ ปทสฺส ‘‘อุปาหนา’’ติ กมฺมํ ปากฏํ, กรณํ ปน อปากฏํ. ตสฺมา กรณํ ทสฺเสนฺโต อาห ‘‘อุปาหนทณฺฑเกน คเหตฺวา’’ติ. อิมินา ‘‘หตฺเถนา’’ติ กรณํ นิวตฺเตติ. ปฏิกฺกมนฺตีติ เอตฺถ ปวิสนฺตีติ จ อปกฺกมนฺตีติ จ อตฺถํ ปฏิกฺขิปนฺโต อาห ‘‘สนฺนิปตนฺตี’’ติ. อุปาหนา…เป… ปุจฺฉิตพฺพาติ เอตฺถ ‘‘ปุจฺฉิตพฺพา’’ติ ปทสฺส สห กมฺเมน ปุจฺฉิตพฺพาการํ ทสฺเสนฺโต อาห ‘‘กตรสฺมึ ฐาเน’’ติอาทิ. ตตฺถ ‘‘กตรสฺมึ…เป… โจฬก’’นฺติ อิมินา ปุจฺฉิตพฺพาการํ ทสฺเสติ. ‘‘อาวาสิกา ภิกฺขู’’ติ อิมินา กมฺมํ ทสฺเสติ. ‘‘ปตฺถริตพฺพ’’นฺติ อิมินา วิสฺสชฺเชตพฺพนฺติ เอตฺถ สชธาตุยา จชนตฺถํ ปฏิกฺขิปติ. โคจโร ปุจฺฉิตพฺโพติ เอตฺถ โคจรสทฺโท ภิกฺขาจารสทฺเทน อตฺถโต เอกนฺติ ทสฺเสนฺโต อาห ‘‘ภิกฺขาจาโร ปุจฺฉิตพฺโพ’’ติ. ภิกฺขาย จรนฺติ เอตฺถาติ ภิกฺขาจาโร, โคจรคาโม. ยตฺถาติ ยสฺมึ คาเม. ‘‘กิ’’นฺติอาทินา ปานียํ ปุจฺฉิตพฺพนฺติอาทีสุ ปุจฺฉิตพฺพาการํ ทสฺเสติ. กํ กาลนฺติ กสฺมึ กาเล.

พหิ นิกฺขมนฺตสฺสาติ วิหารโต พหิ นิกฺขมนฺตสฺส. นิลฺโลเกตพฺโพติ โอโลเกตพฺโพ. ‘‘ยทิ สกฺโกตี’’ติ อิมินา สเจ อุสฺสหตีติ เอตฺถ สเจสทฺโท ยทิปริยาโย, อุสฺสหติสทฺโท สกฺโกติ ปริยาโยติ ทสฺเสติ. สกฺโกนฺตสฺส วิหารโสธนวตฺเตติ สมฺพนฺโธ.