๒๒๔. คิลานวตฺถุกถา

๓๖๕. มญฺจเก นิปาเตสุนฺติ เอตฺถ มญฺจเก นิปาตนํ นาม มญฺจเก นิปชฺชาปนนฺติ อาห ‘‘มญฺจเก นิปชฺชาเปสุ’’นฺติ. มุตฺตกรีสกิลิฏฺฐนฺติ มุตฺตกรีเสหิ กิลิฏฺฐํ. โยติ โย โกจิ. มนฺติ มม. ตมตฺถํ ทสฺเสนฺโต อาห ‘‘โอวาทานุสาสนีกรเณนา’’ติ. มม โอวาทสฺส จ อนุสาสนิยา จ กรเณนาติ อตฺโถ. เอตฺถาติ ‘‘โย ภิกฺขเว มํ อุปฏฺฐเหยฺยา’’ติอาทิปาเฐ. สุตฺตสฺส เนยฺยตฺถตฺตา อคเหตพฺพตฺถํ ทสฺเสนฺโต อาห ‘‘ภควโต จา’’ติอาทิ. ยสฺสาติ คิลานสฺส. อุปชฺฌายาทโยติ เอตฺถ อาทิสทฺเทน อาจริยสทฺธิวิหาริกอนฺเตวาสิกสมานุปชฺฌายกสมานาจริยกสงฺขาเต ปญฺจ ชเน สงฺคณฺหาติ. เอกจาริโก วา โหตีติ สมฺพนฺโธ. สงฺฆตฺเถโรปีติ ปิสทฺโท ปเคว อญฺเญสนฺติ ทสฺเสติ.

๓๖๖. อภิกฺกมนฺตํ วาติ เอตฺถ อภิมุขํ กมตีติ อภิกฺกมนฺโตติ วุตฺเต วฑฺฒนตฺโถติ อาห ‘‘วฑฺฒนฺตํ วา’’ติ. อาพาธํ นาวิกโรตีติ สมฺพนฺโธ. อิมินา อนฺตปจฺจยสฺส สรูปํ ทสฺเสติ. อิทํ นาม โภชนนฺติ สมฺพนฺโธ. สํวิธาตุนฺติ เอตฺถ สํวิปุพฺโพ ธาธาตุ กรธาตฺวตฺโถ, กรธาตุ จ สพฺพธาตฺวตฺโถ, ตสฺมา วุตฺตํ ‘‘เภสชฺชํ โยเชตุ’’นฺติ. อสฺสาติ คิลานุปฏฺฐากสฺส. อนฺตรสทฺทสฺส มชฺฌตฺถาทโย ปฏิกฺขิปนฺโต อาห ‘‘การณํ วุจฺจตี’’ติ.