๒๒๓. อุปนนฺทสกฺยปุตฺตวตฺถุกถา

๓๖๔. เอตฺถาติ อุปนนฺทวตฺถุมฺหิ. ตสฺสาติ อุปนนฺทสฺส. คามกาวาสิโนติ คามเก อาวาสิโน. อยนฺติ อุปนนฺโท. มุขโรติ มุขํ ขรํ เอตสฺสาติ มุขโร ขการโลโป, อถ วา มุขํ เอตสฺสตฺถีติ มุขโร มนฺตุตฺเถ ปวตฺโต รปจฺจโย นินฺทตฺถวาจโก. ลหุกาปตฺตีติ ทุกฺกฏาปตฺติ. ตสฺเสวาติ คหิตภิกฺขุสฺเสว. ธุรนิกฺเขเป สตีติ โยชนา.

เอกสฺส ปุคฺคลสฺสตฺถาย อธิปฺปิยเต อิจฺฉิยเตติ เอกาธิปฺปาโย, เอกปุคฺคลปฏิวีโส, เตนาห ‘‘เอกปุคฺคลปฏิวีสเมวา’’ติ. ยถา ยถาติ เยน เยนากาเรน. โยติ ปฏิวีโส. ‘‘ตถา ตถา’’ติ อชฺฌาหริตพฺโพ. ตตฺถาติ ‘‘อิธ ปนา’’ติอาทิวจเน. เอเกกสฺมึ อาวาเสติ สมฺพนฺโธ. วาสทฺโท อญฺเญปิ ทฺวีหทฺวีหาทิวาเร สงฺคณฺหาติ. ยนฺติ ปฏิวีสํ. เอโก ปุคฺคโลติ เอโก นิจฺจาวาโส ปุคฺคโล. เอวนฺติ อุปฑฺเฒ ทิยฺยมาเน. ยตฺถ วา ปนาติ เอตฺถ ยสทฺทสฺส วิสยํ ทสฺเสตุํ วุตฺตํ ‘‘เอวํ ปุริมสฺมิ’’นฺติ. ปุริมสฺมึ อาวาเสติ สมฺพนฺโธ. ตโตติ เอตฺถ ตสทฺทสฺส วิสยํ ทสฺเสนฺโต อาห ‘‘พหุตรํ วสิตวิหารโต’’ติ. อิทญฺจาติ ‘‘อมุตฺร อุปฑฺโฒ จีวรปฏิวีโส ทาตพฺโพ’’ติ วจนญฺจ. เอกสีมวิหาเรหีติ เอกิสฺสํ อุปจารสีมายํ ฐิเตหิ วิหาเรหิ. นานาสีมวิหาเรติ นานาอุปจารสีมายํ ฐิเต วิหาเร. เสนาสนคฺคาโหติ ปุริมอุปจารสีมายํ เสนาสนคฺคาโห. ตตฺถาติ ปสฺสมฺภนวิหาเร. เสสนฺติ จีวรโต เสสํ. สพฺพตฺถาติ สพฺเพสุ วิหาเรสุ. อนฺโตสีมคตสฺสาติ อนฺโตอุปจารสีมายํ คตสฺส, ภิกฺขุโนติ สมฺพนฺโธ. จีวรํ เสนาสนคฺคาหสฺเสว ปาปุณาติ, เสสํ ปน อามิสเภสชฺชาทิสพฺพํ อญฺญวิหารโต อาคนฺตฺวา อนฺโตสีมคตสฺส ปาปุณาตีติ อธิปฺปาโย.