๑๔๑. ปวารณาฏฺฐปนกถา

๒๓๖. สพฺพํ สงฺคณฺหาตีติ สพฺพสงฺคาหิกํ. ปุคฺคลสฺส ฐปนํ ปุคฺคลิกํ. ตตฺถาติ ทฺวีสุ ปวารณาฏฺฐปเนสุ. สพฺพสงฺคาหิเก ฐปิตา โหตีติ สมฺพนฺโธ. ยาว เรกาโร อตฺถิ, ตาวาติ โยชนา. ภาสิยิตฺถาติ ภาสิตา. ลปิยิตฺถาติ ลปิตา. น ปริโยสิยิตฺถาติ อปริโยสิตา. เอตฺถนฺตเรติ เอตสฺมึ สุการเรการานํ อนฺตเร. เอกปเทปีติ ปิสทฺโท เอกกฺขเรปีติ อตฺถํ สมฺปิณฺเฑติ. ฐปิตาติ ‘‘สุณาตุ เม ภนฺเต สงฺโฆ, อิตฺถนฺนาโม ปุคฺคโล สาปตฺติโก, ตสฺส ปวารณํ ฐเปมี’’ติ ญตฺติยา ฐปิตา. ยฺยกาเรติ ‘‘ปวาเรยฺยา’’ติ เอตฺถ ยฺยกาเร. ตโตติ ยฺยการโต. ปุคฺคลิกฏฺฐปเน ปน อฏฺฐปิตา โหตีติ สมฺพนฺโธ. สํการโตติ ‘‘สงฺฆํ ภนฺเต’’ติ เอตฺถ สํการโต. สพฺพปจฺฉิโมติ ตีสุ วาเรสุ ตติยวาเร สพฺเพสํ อกฺขรานํ ปจฺฉิโม ฏิกาโร อตฺถีติ โยชนา. เอตฺถนฺตเรติ เอตสฺมึ สํการฏิการานํ อนฺตเร. ตสฺมาติ ยสฺมา ปริโยสิตา โหติ, ตสฺมา. ‘‘เอเสว นโย’’ติ วุตฺตวจนํ วิตฺถาเรนฺโต อาห ‘‘เอตาสุปิ หี’’ติอาทิ. ตตฺถ เอตาสุปีติ เทฺววาจิกเอกวาจิกสมานวสฺสิกาสุปิ. ปิสทฺโท เตวาจิกมเปกฺขติ. ฐปนเขตฺตนฺติ ฐปนสฺส ภูมิ. อิติสทฺโท ปริสมาปนตฺโถ.

๒๓๗. อนุยุญฺชิยมาโนติ เอตฺถ อนุยุญฺชสทฺโท ปุจฺฉนตฺโถติ อาห ‘‘ปุจฺฉิยมาโน’’ติ. ปรโตติ ปรสฺมึเยว ขนฺธเกติ (มหาว. ๒๓๗) อตฺโถ. อลํ ภิกฺขุ มา ภณฺฑนนฺติอาทีนีติ เอตฺถ อาทิสทฺเทน ‘‘มา กลหํ, มา วิวาท’’นฺติวจนานิ สงฺคณฺหาติ, วจนานิ วตฺวา โอมทฺทิตฺวาติ โยชนา. วจโนมทฺทนาติ วจเนเนว โอมทฺทนา. หีติ สจฺจํ. อิธาติ อิมสฺมึ ปวารณาฏฺฐปนฏฺฐาเน. อนุทฺธํสิตํ ปฏิชานาตีติ เอตฺถ ปฏิชานนาการํ ทสฺเสนฺโต อาห ‘‘อมูลเกน ปาราชิเกน อนุทฺธํสิโต อยํ มยา’’ติ. ‘‘ลิงฺคนาสนายา’’ติ อิมินา ทณฺฑกมฺมนาสนสํวาสนาสนานิ นิวตฺเตติ.

๒๓๘. เอตนฺติ ‘‘อสุกา อาปตฺตี’’ติ วจนํ. กลหสฺส มุขนฺติ กลหสฺส อุปาโย.