๘๖. ทิสํคมิกาทิวตฺถุกถา

๑๖๓. สํคเหตพฺโพติอาทีนํ จตุนฺนํ กิริยาปทานํ วิเสสํ ทสฺเสนฺโต อาห ‘‘สํคเหตพฺโพ’’ติอาทิ. สํคหสทฺทสฺส สงฺเขปคหเณสุปิ วตฺตนโต อิธ ‘‘อนุคฺคหตฺเถ’’ติ ทสฺเสตุํ ปาฬิยํ วุตฺตํ ‘‘อนุคฺคเหตพฺโพ’’ติ. เตน วุตฺตํ ‘‘ตถากรณวเสนา’’ติ. อุปลาเปตพฺโพติ สงฺเฆน พหุสฺสุโต ภิกฺขุ ภิกฺขูหิ อุปคนฺตฺวา ลาเปตพฺโพ กถาเปตพฺโพ. อุปฏฺฐาเปตพฺโพติ สงฺเฆน พหุสฺสุโต ภิกฺขุ ภิกฺขูหิ อุป อจฺจเนน ปูชเนน ฐาเปตพฺโพ. ‘‘สพฺเพสํ ทุกฺกฏ’’นฺติ วตฺวา ตเทว สมตฺเถตุํ วุตฺตํ ‘‘อิธ เนว เถรา, น ทหรา มุจฺจนฺตี’’ติ. เตนาติ พหุสฺสุเตน ภิกฺขุนา. เอวมฺปิ สตีติ เอวํ อสาทิยเนปิ สติ. สายํ ปาตนฺติ สายญฺจ ปาโต จ สายํปาตํ. อุปฏฺฐานนฺติ อุปฏฺฐานฏฺฐานํ, อุปฏฺฐานตฺถาย วา. เตนาติ พหุสฺสุเตน ภิกฺขุนา. เตสนฺติ มหาเถรานํ. อสฺสาติ พหุสฺสุตสฺส ภิกฺขุโน. สทฺธึจราติ อตฺตนา สทฺธึ จรนฺตีติ สทฺธึจรา. อถาปีติ ยทิปิ. เอโก วา วตฺตสมฺปนฺโน วทตีติ โยชนา. เอโส จ อหญฺจาติ มยํ. นามตุมฺหอมฺหสทฺเทสุ หิ เอกเสเสน กตฺตพฺเพสุ ปโรว คเหตพฺโพ. วิหรนฺตูติ วทนฺตีติ โยชนา.

โส อาวาโส คนฺตพฺโพติ เอตฺถ กิมตฺถาย คนฺตพฺโพ, กึ อนุทิวสํ คนฺตพฺโพติ อาห ‘‘อุโปสถกรณตฺถาย อนฺวทฺธมาสํ คนฺตพฺโพ’’ติ. โส จ โขติ อาวาโส. อุตุวสฺเสเยวาติ เหมนฺตคิเมฺหเยว. อุตุวสฺเสเยว คนฺตพฺโพติ อตฺถสฺส ญาตพฺพภาวํ ทสฺเสนฺโต อาห ‘‘วสฺสาเน ปนา’’ติอาทิ. ยนฺติ กมฺมํ. ตตฺถาติ ‘‘วสฺสํ วสนฺตี’’ติอาทิวจเน. โสติ ปาติโมกฺขุทฺเทสโก ภิกฺขุ. อญฺญสฺมินฺติ อปรสฺมึ ปาติโมกฺขุทฺเทสเก. มาสทฺวยนฺติ สาวณมาสปุณฺณมิโต ยาว อสฺสยุชปุณฺณมี, ตาว มาสทฺวยํ วสิตพฺพํ. อิทํ ปุริมวสฺสํ อุปคนฺตฺวา ปจฺฉิมิกาย ปกฺกมนาทึ สนฺธาย วุตฺตํ. สเจ ปจฺฉิมิกํ อุปคนฺตฺวา อนนฺตรเมว ปกฺกมนาทึ กโรติ, มาสตฺตยมฺปิ วสิตพฺพํ.