๔๖. สํวรนิทฺเทสวณฺณนา

๔๕๓. สํวรณํ จกฺขุทฺวาราทีนํ สติกวาเฏน ปิทหนํ สํวโร. ตตฺถ กิญฺจาปิ จกฺขุนฺทฺริเย สํวโร นตฺถิ, น หิ จกฺขุปสาทํ นิสฺสาย สติ อุปฺปชฺชติ, เนว ภวงฺคสมเย อาวชฺชนาทีนํ อญฺญตรสมเย, ชวนกฺขเณ ปน อุปฺปชฺชตีติ ตทา สํวโร โหติ, เอวํ โหนฺเต ปน โส จกฺขุทฺวาราทีนํ สํวโรติ วุจฺจติ. จกฺขุโสตาทิเภเทหีติ จกฺขุ จ โสตญฺจ, ตานิ อาทิ เยสํ, เตว เภทา จาติ สมาโส, เตหิ ทฺวาเรหิ. อภิชฺฌาทิปฺปวตฺติยา อจฺจนฺโตปการกตฺตา กรณตฺเถ เจตฺถ ตติยา. เอเตน จกฺขุโสตฆานชิวฺหากายมนสงฺขาตานิ ทฺวารานิ วุตฺตานิ. รูปสทฺทาทิโคจเรติ รูปสทฺทคนฺธรสโผฏฺฐพฺพธมฺมสงฺขาเต วิสเย. อภิชฺฌาโทมนสฺสาทิปฺปวตฺตินฺติ เอตฺถ ปรสมฺปตฺตึ อภิมุขํ ฌายตีติ อภิชฺฌา, พลวตณฺหา. อาทิ-สทฺเทน มิจฺฉาทิฏฺฐิอาทโย อเนเก อกุสลา ธมฺมา สงฺคหิตา.

๔๕๔. สกํ จิตฺตํ กิฏฺฐาทึ ทุปฺปสุํ วิย นิคฺคเณฺหยฺยาติ สมฺพนฺโธ. กิฏฺฐนฺติ กิฏฺฐฏฺฐาเน อุปฺปนฺนํ สสฺสํ คหิตํ. กิฏฺฐํ อทตีติ กิฏฺฐาทิ, ตํ. สมฺปชาโนติ สาตฺถกสปฺปายโคจรอสมฺโมหสงฺขาเตน จตุสมฺปชญฺเญน สมฺมา ปชาโน. อิมินา อินฺทฺริยสํวรสีลํ กถิตํ.

สํวรนิทฺเทสวณฺณนา นิฏฺฐิตา.