๓๕. ปริกฺขารนิทฺเทสวณฺณนา

๒๕๙-๒๖๐. คิริกูฏนฺติ มกรทนฺตกํ. สิพฺพิตุญฺจ ฉินฺทิตุญฺจ น วฏฺฏตีติ สพฺพตฺถ โยชนา. ทณฺเฑติ ฉตฺตทณฺเฑ.

๒๖๑. สิพฺพิตุํ วา ปญฺชรํ วินนฺธิตุํ วา ถิรตฺถํ ฉตฺเต พนฺธิตุํ ทณฺเฑ เลขา วฏฺฏตีติ สมฺพนฺโธ. สเจ วุตฺตปฺปการํ อกปฺปิยฉตฺตํ ลภติ, ฆฏกมฺปิ วาฬรูปมฺปิ ฉินฺทิตฺวา ธาเรตพฺพํ, เลขาปิ ฆํเสตฺวา อปเนตพฺพา, สุตฺตเกน วา ทณฺโฑ เวเฐตพฺโพ.

๒๖๒. อนุวาตํ สนฺธาย ‘‘อนฺเต วา’’ติ วุตฺตํ. ทฺวินฺนํ ปฏฺฏานํ สงฺฆฏิตฏฺฐานํ สนฺธาย ‘‘ปฏฺฏมุเข วาปี’’ติ วุตฺตํ. วรกสีสากาเรน สิพฺพนํ สนฺธาย ‘‘เวณิกา’’ติ จ สตปทากาเรน สิพฺพนํ สนฺธาย ‘‘สงฺขลิกาปิ วา’’ติ จ วุตฺตํ. สตปทิสทิสํ อญฺญํ วา สูจิวิการํ น กปฺปติ, ปกติสูจิกมฺมเมว วฏฺฏตีติ อตฺโถ. ปาฬิกณฺณิกอาทิกํ จีวเร น จ กปฺปตีติ สมฺพนฺโธ.

๒๖๓-๔. จตุโกณาว (ปารา. อฏฺฐ. ๑.๘๕) กปฺปเรติ สมฺพนฺโธ. อคฺฆิกนฺติ อคฺฆิยํ เจติยสทิสํ. เอตฺถาติ คณฺฐิปาสกปฏฺเฏ. โกณสุตฺตา จ ปีฬกาติ น เกวลํ จตุโกณา คณฺฐิกปาสกปฏฺฏาว กปฺปนฺติ, อถ โข ทุวิญฺเญยฺยา โกณสุตฺตปีฬกา จ กปฺปเรติ อตฺโถ. คนฺธํ เตลํ วาติ คนฺธํ วา เตลํ วา.

๒๖๕. รตฺตนฺติ (ปารา. อฏฺฐ. ๑.๘๕) รชิตํ. อญฺเญน วาติ มุคฺคราทินา วา. กตฺวาติ ฐเปตฺวา. ปหาเร น จ มุฏฺฐินาติ มุฏฺฐินา น ปหาเรยฺยาติ อตฺโถ.

๒๖๖-๗. ฉตฺตวฏฺฏิยํ (ปารา. อฏฺฐ. ๑.๘๕) เลขํ ฐเปตฺวา ธมฺมกรเณ เลขา น วฏฺฏตีติ สมฺพนฺโธ. กุญฺจิกาย จ ปิปฺผเล จ มณิกา จ ปีฬกา จ น วฏฺฏตีติ สมฺพนฺโธ. ตตฺถ มณิกาติ เอกา เอว วฏฺฏมณิกา. ปีฬกา มุตฺตราชิสทิสา พหู.

๒๖๘-๙. มาลาทฺยรณิยนฺติ (ปารา. อฏฺฐ. ๑.๘๕) อรณิยํ มาลาทิ วณฺณมฏฺฐํ น วฏฺฏตีติ สมฺพนฺโธ. เอวํ สพฺพตฺถ. ติปุสีสมเย ปตฺตมณฺฑเล ภิตฺติกมฺมญฺจ น วฏฺฏตีติ อตฺโถ. หิตฺวาติ ฐเปตฺวา. สูจิสณฺฑาสโก (ปารา. อฏฺฐ. ๑.๘๕) นาม สูจึ ฑํสาเปตฺวา ฆํสิตุํ กโต ทารุมโย. ‘‘อนุชานามิ, ภิกฺขเว, มกรทนฺตกํ ฉินฺทิตุ’’นฺติ (จูฬว. ๒๕๓) วุตฺตตฺตา ปตฺตมณฺฑเล มกรทนฺตกํ วฏฺฏติ, อญฺญํ ภิตฺติกมฺมาทิวิการเมว น วฏฺฏติ, ตสฺมา คิริกูฏํ ปตฺตมณฺฑเล ฐเปตฺวา อวเสเส น วฏฺฏตีติ เวทิตพฺพํ.

๒๗๒. เสนาสเนติ (ปารา. อฏฺฐ. ๑.๘๕) ปาสาทาทิเสนาสเนติ อตฺโถ.

๒๗๓. ปุมิตฺถิรูปรหิตนฺติ ปุริสรูปอิตฺถิรูปรหิตนฺติ อตฺโถ. ปริกฺขารวินิจฺฉโย.

ปริกฺขารนิทฺเทสวณฺณนา นิฏฺฐิตา.