สตฺตโม ปริจฺเฉโท

๗. ภูมิปุคฺคลสมฺภวกถา

๒๗๐. ทฺวิเหตุกาเหตุกานํ, น สมฺปชฺชติ อปฺปนา;

อรหตฺตญฺจ นตฺถีติ, นตฺเถว ชวนกฺริยา.

๒๗๑. ญาณปากา น วตฺตนฺติ, ชฬตฺตา มูลสนฺธิยา;

ทฺวิเหตุกตทาลมฺพํ, สิยา สุคติยํ น วา.

๒๗๒. ติเหตุกานํ สตฺตานํ, สมถญฺจ วิปสฺสนํ;

ภาเวนฺตานํ ปวตฺตนฺติ, ฉพฺพีสติปิ อปฺปนา.

๒๗๓. อรหนฺตาน สตฺตานํ, ภวนฺติ ชวนกฺริยา;

ยถาภูมินิยาเมน, ญาณปากา จ ลพฺภเร.

๒๗๔. วชฺฌา ปฐมมคฺเคน, กงฺขาทิฏฺฐิยุตา ปน;

ปฏิฆํ ตติเยเนว, กมฺมมนฺเตน สาสวํ.

๒๗๕. ตสฺมา เตสํ น วตฺตนฺติ, ตานิ จิตฺตานิ สพฺพถา;

มคฺคฏฺฐานํ ตุ มคฺโคว, นาญฺญํ สมฺโภติ กิญฺจิปิ.

๒๗๖. อเหตุกวิปากานิ, ลพฺภมานาย วีถิยา;

สพฺพถาปิ จ สพฺเพสํ, สมฺภวนฺติ ยถารหํ.

๒๗๗. ปญฺจทฺวาเร มโนทฺวาเร, ธุวมาวชฺชนทฺวยํ;

ปริตฺตปุญฺญาปุญฺญานิ, ลพฺภนฺติ ลหุวุตฺติโต.

๒๗๘. กฺริยาชวนมปฺปนา, นตฺถาปาเยสุ การณํ;

นตฺถิ สเหตุกา ปากา, ทุคฺคตตฺตา หิ สนฺธิยา.

๒๗๙. พฺรหฺมานํ ปฏิฆํ นตฺถิ, ฌานวิกฺขมฺภิตํ ตถา;

เหฏฺฐาฌานํ วิรตฺตตฺตา, น ภาเวนฺติ อรูปิโน.

๒๘๐. ปุพฺเพว ทิฏฺฐสจฺจาว, อริยารูปภูมกา;

ตสฺมาทิมคฺโค นตฺเถตฺถ, กายาภาวา สิตํ ตถา.

๒๘๑. สุทฺธาวาสาปิ ปตฺตาว, เหฏฺฐานุตฺตรปญฺจกํ;

สตฺตปาปปหีนา จ, ตสฺมา นตฺเถตฺถ ตานิ จ.

๒๘๒. ปญฺจทฺวาริกจิตฺตานิ, ทฺวาราภาเว น วิชฺชเร;

สเหตุกวิปากา จ, ยถาภูมิววตฺถิตา.

๒๘๓. สมฺภวาสมฺภวญฺเจวํ, ญตฺวา ปุคฺคลภูมิสุ;

ลพฺภมานวสา ตตฺถ, จิตฺตสงฺคหมุทฺทิเส.

๒๘๔. กุสลาทิปฺปเภทา จ, ตถา ภูมาทิเภทโต;

วตฺถุทฺวารารมฺมณโต, ภูมิปุคฺคลโตปิ จ.

๒๘๕. วิภาโค โย สมุทฺทิฏฺโฐ,

จิตฺตานญฺจ ตุ สมฺภวา;

เญยฺโย เจตสิกานญฺจ,

สมฺปโยคานุสารโตติ.

อิติ จิตฺตวิภาเค ภูมิปุคฺคลสมฺภวกถา นิฏฺฐิตา.

สตฺตโม ปริจฺเฉโท.

นิฏฺฐิโต จ จิตฺตวิภาโค.