๗. ภทฺทกาปิลานีเถรีอปทานํ

๒๔๔. ‘‘ปทุมุตฺตโร นาม ชิโน, สพฺพธมฺมาน ปารคู [สพฺพธมฺเมสุ จกฺขุมา (สี. ปี.)];

อิโต สตสหสฺสมฺหิ, กปฺเป อุปฺปชฺชิ นายโก.

๒๔๕. ‘‘ตทาหุ หํสวติยํ, วิเทโห นาม นามโต [นามโก (สฺยา. ปี.)];

เสฏฺฐี ปหูตรตโน, ตสฺส ชายา อโหสหํ.

๒๔๖. ‘‘กทาจิ โส นราทิจฺจํ, อุเปจฺจ สปริชฺชโน;

ธมฺมมสฺโสสิ พุทฺธสฺส, สพฺพทุกฺขภยปฺปหํ [ทุกฺขกฺขยาวหํ (สฺยา.)].

๒๔๗. ‘‘สาวกํ ธุตวาทานํ, อคฺคํ กิตฺเตสิ นายโก;

สุตฺวา สตฺตาหิกํ ทานํ, ทตฺวา พุทฺธสฺส ตาทิโน.

๒๔๘. ‘‘นิปจฺจ สิรสา ปาเท, ตํ ฐานมภิปตฺถยึ;

ส หาสยนฺโต ปริสํ, ตทา หิ นรปุงฺคโว.

๒๔๙. ‘‘เสฏฺฐิโน อนุกมฺปาย, อิมา คาถา อภาสถ;

‘ลจฺฉเส ปตฺถิตํ ฐานํ, นิพฺพุโต โหหิ ปุตฺตก.

๒๕๐. ‘‘‘สตสหสฺสิโต กปฺเป, โอกฺกากกุลสมฺภโว;

โคตโม นาม โคตฺเตน, สตฺถา โลเก ภวิสฺสติ.

๒๕๑. ‘‘‘ตสฺส ธมฺเมสุ ทายาโท, โอรโส ธมฺมนิมฺมิโต;

กสฺสโป นาม โคตฺเตน, เหสฺสติ สตฺถุ สาวโก’.

๒๕๒. ‘‘ตํ สุตฺวา มุทิโต หุตฺวา, ยาวชีวํ ตทา ชินํ;

เมตฺตจิตฺโต ปริจริ, ปจฺจเยหิ วินายกํ.

๒๕๓. ‘‘สาสนํ โชตยิตฺวาน, โส มทฺทิตฺวา กุติตฺถิเย;

เวเนยฺยํ วินยิตฺวา จ, นิพฺพุโต โส สสาวโก.

๒๕๔. ‘‘นิพฺพุเต ตมฺหิ โลกคฺเค, ปูชนตฺถาย สตฺถุโน;

ญาติมิตฺเต สมาเนตฺวา, สห เตหิ อการยิ.

๒๕๕. ‘‘สตฺตโยชนิกํ ถูปํ, อุพฺพิทฺธํ รตนามยํ;

ชลนฺตํ สตรํสึว, สาลราชํว ผุลฺลิตํ.

๒๕๖. ‘‘สตฺตสตสหสฺสานิ, ปาติโย [จาติโย (สฺยา.)] ตตฺถ การยิ;

นฬคฺคี วิย โชตนฺตี [โชตนฺเต (สฺยา. ปี.)], รตเนเหว สตฺตหิ.

๒๕๗. ‘‘คนฺธเตเลน ปูเรตฺวา, ทีปานุชฺชลยี ตหึ;

ปูชนตฺถาย [ปูชตฺถาย (สี. ก.)] มเหสิสฺส, สพฺพภูตานุกมฺปิโน.

๒๕๘. ‘‘สตฺตสตสหสฺสานิ, ปุณฺณกุมฺภานิ การยิ;

รตเนเหว ปุณฺณานิ, ปูชนตฺถาย มเหสิโน.

๒๕๙. ‘‘มชฺเฌ อฏฺฐฏฺฐกุมฺภีนํ, อุสฺสิตา กญฺจนคฺฆิโย;

อติโรจนฺติ วณฺเณน, สรเทว ทิวากโร.

๒๖๐. ‘‘จตุทฺวาเรสุ โสภนฺติ, โตรณา รตนามยา;

อุสฺสิตา ผลกา รมฺมา, โสภนฺติ รตนามยา.

๒๖๑. ‘‘วิโรจนฺติ ปริกฺขิตฺตา [ปริกฺขาโย (สฺยา.)], อวฏํสา สุนิมฺมิตา;

อุสฺสิตานิ ปฏากานิ, รตนานิ วิโรจเร.

๒๖๒. ‘‘สุรตฺตํ สุกตํ จิตฺตํ, เจติยํ รตนามยํ;

อติโรจติ วณฺเณน, สสญฺโฌว [สสชฺฌาว (สฺยา. ก.), สสญฺชาว (ปี.)] ทิวากโร.

๒๖๓. ‘‘ถูปสฺส เวทิโย ติสฺโส, หริตาเลน ปูรยิ;

เอกํ มโนสิลาเยกํ, อญฺชเนน จ เอกิกํ.

๒๖๔. ‘‘ปูชํ เอตาทิสํ รมฺมํ, กาเรตฺวา วรวาทิโน;

อทาสิ ทานํ สงฺฆสฺส, ยาวชีวํ ยถาพลํ.

๒๖๕. ‘‘สหาว เสฏฺฐินา เตน, ตานิ ปุญฺญานิ สพฺพโส;

ยาวชีวํ กริตฺวาน, สหาว สุคตึ คตา.

๒๖๖. ‘‘สมฺปตฺติโยนุโภตฺวาน, เทวตฺเต อถ มานุเส;

ฉายา วิย สรีเรน, สห เตเนว สํสรึ.

๒๖๗. ‘‘เอกนวุติโต กปฺเป, วิปสฺสี นาม นายโก;

อุปฺปชฺชิ จารุทสฺสโน, สพฺพธมฺมวิปสฺสโก.

๒๖๘. ‘‘ตทายํ พนฺธุมติยํ, พฺราหฺมโณ สาธุสมฺมโต;

อฑฺโฒ สนฺโต คุเณนาปิ [สตฺถาคเมนาสิ (สี.)], ธเนน จ สุทุคฺคโต.

๒๖๙. ‘‘ตทาปิ ตสฺสาหํ อาสึ, พฺราหฺมณี สมเจตสา;

กทาจิ โส ทิชวโร, สงฺคเมสิ มหามุนึ.

๒๗๐. ‘‘นิสินฺนํ ชนกายมฺหิ, เทเสนฺตํ อมตํ ปทํ;

สุตฺวา ธมฺมํ ปมุทิโต, อทาสิ เอกสาฏกํ.

๒๗๑. ‘‘ฆรเมเกน วตฺเถน, คนฺตฺวาเนตํ ส มพฺรวิ [มมพฺรวิ (สี. สฺยา. ปี.)];

‘อนุโมท มหาปุญฺญํ [มหาปญฺเญ (สี.), มหาปุญฺเญ (สฺยา. ก.)], ทินฺนํ พุทฺธสฺส สาฏกํ’.

๒๗๒. ‘‘ตทาหํ อญฺชลึ กตฺวา, อนุโมทึ สุปีณิตา [สุวิทิตา (สฺยา.), สุปีติยา (ก.)];

‘สุทินฺโน สาฏโก สามิ, พุทฺธเสฏฺฐสฺส ตาทิโน’.

๒๗๓. ‘‘สุขิโต สชฺชิโต หุตฺวา, สํสรนฺโต ภวาภเว;

พาราณสิปุเร รมฺเม, ราชา อาสิ มหีปติ.

๒๗๔. ‘‘ตทา ตสฺส มเหสีหํ, อิตฺถิคุมฺพสฺส อุตฺตมา;

ตสฺสาติ ทยิตา [ตสฺสาวิ ทุติยิกา (สฺยา.)] อาสึ, ปุพฺพเสฺนเหน ภตฺตุโน [จุตฺตริ (สฺยา. ปี. ก.)].

๒๗๕. ‘‘ปิณฺฑาย วิจรนฺเต เต [โส (สี. สฺยา. ปี.)], อฏฺฐ ปจฺเจกนายเก;

ทิสฺวา ปมุทิโต หุตฺวา, ทตฺวา ปิณฺฑํ มหารหํ.

๒๗๖. ‘‘ปุโน นิมนฺตยิตฺวาน, กตฺวา รตนมณฺฑปํ;

กมฺมาเรหิ กตํ ปตฺตํ [กตํ ฉตฺตํ (สี.), กตมฏฺฐํ (สฺยา.)], โสวณฺณํ วต ตตฺตกํ.

๒๗๗. ‘‘สมาเนตฺวาน เต สพฺเพ, เตสํ ทานมทาสิ โส;

โสณฺณาสเน ปวิฏฺฐานํ, ปสนฺโน เสหิ ปาณิภิ.

๒๗๘. ‘‘ตมฺปิ ทานํ สหาทาสึ, กาสิราเชนหํ ตทา;

ปุนาหํ พาราณสิยํ, ชาตา กาสิกคามเก.

๒๗๙. ‘‘กุฏุมฺพิกกุเล ผีเต, สุขิโต โส สภาตุโก;

เชฏฺฐสฺส ภาตุโน ชายา, อโหสึ สุปติพฺพตา.

๒๘๐. ‘‘ปจฺเจกพุทฺธํ ทิสฺวาน, กนิยสฺส มม ภตฺตุโน [ภตฺตุกนิยโส (สฺยา.)];

ภาคนฺนํ ตสฺส ทตฺวาน, อาคเต ตมฺหิ ปาวทึ.

๒๘๑. ‘‘นาภินนฺทิตฺถ โส ทานํ, ตโต ตสฺส อทาสหํ;

อุขา [พุทฺธา (สฺยา.)] อานิย ตํ อนฺนํ, ปุโน ตสฺเสว โส อทา.

๒๘๒. ‘‘ตทนฺนํ ฉฑฺฑยิตฺวาน, ทุฏฺฐา พุทฺธสฺสหํ ตทา;

ปตฺตํ กลลปุณฺณํ ตํ, อทาสึ ตสฺส ตาทิโน.

๒๘๓. ‘‘ทาเน จ คหเณ เจว, อปเจ ปทุเสปิ จ;

สมจิตฺตมุขํ ทิสฺวา, ตทาหํ สํวิชึ ภุสํ.

๒๘๔. ‘‘ปุโน ปตฺตํ คเหตฺวาน, โสธยิตฺวา สุคนฺธินา;

ปสนฺนจิตฺตา ปูเรตฺวา, สฆตํ สกฺกรํ อทํ.

๒๘๕. ‘‘ยตฺถ ยตฺถูปปชฺชามิ, สุรูปา โหมิ ทานโต;

พุทฺธสฺส อปกาเรน, ทุคฺคนฺธา วทเนน จ.

๒๘๖. ‘‘ปุน กสฺสปวีรสฺส, นิธายนฺตมฺหิ เจติเย;

โสวณฺณํ อิฏฺฐกํ วรํ, อทาสึ มุทิตา อหํ.

๒๘๗. ‘‘จตุชฺชาเตน คนฺเธน, นิจยิตฺวา ตมิฏฺฐกํ;

มุตฺตา ทุคฺคนฺธโทสมฺหา, สพฺพงฺคสุสมาคตา.

๒๘๘. ‘‘สตฺตปาติสหสฺสานิ, รตเนเหว สตฺตหิ;

กาเรตฺวา ฆตปูรานิ, วฏฺฏีนิ [วฏฺฏีโย (สี.)] จ สหสฺสโส.

๒๘๙. ‘‘ปกฺขิปิตฺวา ปทีเปตฺวา, ฐปยึ สตฺตปนฺติโย;

ปูชนตฺถํ โลกนาถสฺส, วิปฺปสนฺเนน เจตสา.

๒๙๐. ‘‘ตทาปิ ตมฺหิ ปุญฺญมฺหิ, ภาคินียิ วิเสสโต;

ปุน กาสีสุ สญฺชาโต, สุมิตฺตา อิติ วิสฺสุโต.

๒๙๑. ‘‘ตสฺสาหํ ภริยา อาสึ, สุขิตา สชฺชิตา ปิยา;

ตทา ปจฺเจกมุนิโน, อทาสึ ฆนเวฐนํ.

๒๙๒. ‘‘ตสฺสาปิ ภาคินี อาสึ, โมทิตฺวา ทานมุตฺตมํ;

ปุนาปิ กาสิรฏฺฐมฺหิ, ชาโต โกลิยชาติยา.

๒๙๓. ‘‘ตทา โกลิยปุตฺตานํ, สเตหิ สห ปญฺจหิ;

ปญฺจปจฺเจกพุทฺธานํ, สตานิ สมุปฏฺฐหิ.

๒๙๔. ‘‘เตมาสํ ตปฺปยิตฺวาน [วาสยิตฺวาน (สฺยา. ปี.)], อทาสิ จ ติจีวเร [ติจีวรํ (สฺยา.)];

ชายา ตสฺส ตทา อาสึ, ปุญฺญกมฺมปถานุคา.

๒๙๕. ‘‘ตโต จุโต อหุ ราชา, นนฺโท นาม มหายโส;

ตสฺสาปิ มเหสี อาสึ, สพฺพกามสมิทฺธินี.

๒๙๖. ‘‘ตทา ราชา ภวิตฺวาน, พฺรหฺมทตฺโต มหีปติ;

ปทุมวตีปุตฺตานํ, ปจฺเจกมุนินํ ตทา.

๒๙๗. ‘‘สตานิ ปญฺจนูนานิ, ยาวชีวํ อุปฏฺฐหึ;

ราชุยฺยาเน นิวาเสตฺวา, นิพฺพุตานิ จ ปูชยึ.

๒๙๘. ‘‘เจติยานิ จ กาเรตฺวา, ปพฺพชิตฺวา อุโภ มยํ;

ภาเวตฺวา อปฺปมญฺญาโย, พฺรหฺมโลกํ อคมฺหเส.

๒๙๙. ‘‘ตโต จุโต มหาติตฺเถ, สุชาโต ปิปฺผลายโน;

มาตา สุมนเทวีติ, โกสิโคตฺโต ทิโช ปิตา.

๓๐๐. ‘‘อหํ มทฺเท ชนปเท, สากลาย ปุรุตฺตเม;

กปฺปิลสฺส ทิชสฺสาสึ, ธีตา มาตา สุจีมติ.

๓๐๑. ‘‘ฆนกญฺจนพิมฺเพน, นิมฺมินิตฺวาน มํ ปิตา;

อทา กสฺสปธีรสฺส, กาเมหิ วชฺชิตสฺสมํ.

๓๐๒. ‘‘กทาจิ โส การุณิโก, คนฺตฺวา กมฺมนฺตเปกฺขโก;

กากาทิเกหิ ขชฺชนฺเต, ปาเณ ทิสฺวาน สํวิชิ.

๓๐๓. ‘‘ฆเรวาหํ ติเล ชาเต, ทิสฺวานาตปตาปเน;

กิมิ กาเกหิ ขชฺชนฺเต, สํเวคมลภึ ตทา.

๓๐๔. ‘‘ตทา โส ปพฺพชี ธีโร, อหํ ตมนุปพฺพชึ;

ปญฺจวสฺสานิ นิวสึ, ปริพฺพาชวเต [ปริพฺพาชปเถ (สฺยา. ปี.)] อหํ.

๓๐๕. ‘‘ยทา ปพฺพชิตา อาสิ, โคตมี ชินโปสิกา;

ตทาหํ ตมุปคนฺตฺวา, พุทฺเธน อนุสาสิตา.

๓๐๖. ‘‘น จิเรเนว กาเลน, อรหตฺตมปาปุณึ;

อโห กลฺยาณมิตฺตตฺตํ, กสฺสปสฺส สิรีมโต.

๓๐๗. ‘‘สุโต พุทฺธสฺส ทายาโท, กสฺสโป สุสมาหิโต;

ปุพฺเพนิวาสํ โย เวทิ, สคฺคาปายญฺจ ปสฺสติ.

๓๐๘. ‘‘อโถ ชาติกฺขยํ ปตฺโต, อภิญฺญาโวสิโต มุนิ;

เอตาหิ ตีหิ วิชฺชาหิ, เตวิชฺโช โหติ พฺราหฺมโณ.

๓๐๙. ‘‘ตเถว ภทฺทกาปิลานี [ภทฺทากาปิลานี (สี. ปี.)], เตวิชฺชา มจฺจุหายินี;

ธาเรติ อนฺติมํ เทหํ, ชิตฺวา มารํ สวาหนํ.

๓๑๐. ‘‘ทิสฺวา อาทีนวํ โลเก, อุโภ ปพฺพชิตา มยํ;

ตฺยมฺห ขีณาสวา ทนฺตา, สีติภูตามฺห นิพฺพุตา.

๓๑๑. ‘‘กิเลสา ฌาปิตา มยฺหํ…เป… วิหรามิ อนาสวา.

๓๑๒. ‘‘สฺวาคตํ วต เม อาสิ…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ.

๓๑๓. ‘‘ปฏิสมฺภิทา จตสฺโส…เป… กตํ พุทฺธสฺส สาสนํ’’.

อิตฺถํ สุทํ ภทฺทกาปิลานี ภิกฺขุนี อิมา คาถาโย อภาสิตฺถาติ.

ภทฺทกาปิลานีเถริยาปทานํ สตฺตมํ.