๓. อฑฺฒวคฺโค

๓๗๑. ทีฆีติโกสลชาตกํ (๕-๓-๑)

๑๑๐. เอวํภูตสฺส เต ราช, อาคตสฺส วเส [วโส (ปี. ก.)] มม;

อตฺถิ นุ โกจิ ปริยาโย, โย ตํ ทุกฺขา ปโมจเย.

๑๑๑. เอวํภูตสฺส เม ตาต, อาคตสฺส วเส ตว;

นตฺถิ โน โกจิ ปริยาโย, โย มํ ทุกฺขา ปโมจเย.

๑๑๒. นาญฺญํ สุจริตํ ราช, นาญฺญํ ราช สุภาสิตํ;

ตายเต มรณกาเล, เอวเมวิตรํ ธนํ.

๑๑๓. อกฺโกจฺฉิ มํ อวธิ มํ, อชินิ มํ อหาสิ เม;

เย จ ตํ อุปนยฺหนฺติ, เวรํ เตสํ น สมฺมติ.

๑๑๔. อกฺโกจฺฉิ มํ อวธิ มํ, อชินิ มํ อหาสิ เม;

เย จ ตํ นุปนยฺหนฺติ, เวรํ เตสูปสมฺมติ.

๑๑๕. น หิ เวเรน เวรานิ, สมฺมนฺตีธ กุทาจนํ;

อเวเรน จ สมฺมนฺติ, เอส ธมฺโม สนนฺตโนติ.

ทีฆีติโกสลชาตกํ ปฐมํ.

๓๗๒. มิคโปตกชาตกํ (๕-๓-๒)

๑๑๖. อคารา ปจฺจุเปตสฺส, อนคารสฺส เต สโต;

สมณสฺส น ตํ สาธุ, ยํ เปตมนุโสจสิ.

๑๑๗. สํวาเสน หเว สกฺก, มนุสฺสสฺส มิคสฺส วา;

หทเย ชายเต เปมํ, น ตํ สกฺกา อโสจิตุํ.

๑๑๘. มตํ มริสฺสํ โรทนฺติ, เย รุทนฺติ ลปนฺติ จ;

ตสฺมา ตฺวํ อิสิ มา โรทิ, โรทิตํ โมฆมาหุ สนฺโต.

๑๑๙. โรทิเตน หเว พฺรเหฺม, มโต เปโต สมุฏฺฐเห;

สพฺเพ สงฺคมฺม โรทาม, อญฺญมญฺญสฺส ญาตเก.

๑๒๐. อาทิตฺตํ วต มํ สนฺตํ, ฆตสิตฺตํว ปาวกํ;

วารินา วิย โอสิญฺจํ, สพฺพํ นิพฺพาปเย ทรํ.

๑๒๑. อพฺพหิ วต เม สลฺลํ, ยมาสิ หทยสฺสิตํ;

โย เม โสกปเรตสฺส, ปุตฺตโสกํ อปานุทิ.

๑๒๒. โสหํ อพฺพูฬฺหสลฺโลสฺมิ, วีตโสโก อนาวิโล;

น โสจามิ น โรทามิ, ตว สุตฺวาน วาสวาติ.

มิคโปตกชาตกํ ทุติยํ.

๓๗๓. มูสิกชาตกํ (๕-๓-๓)

๑๒๓. กุหึ คตา กตฺถ คตา, อิติ ลาลปฺปตี ชโน;

อหเมเวโก ชานามิ, อุทปาเน มูสิกา หตา.

๑๒๔. ยญฺเจตํ [ยเถตํ (ปี.), ยเวตํ (ก.), ยเมตํ (กตฺถจิ)] อิติ จีติ จ, คทฺรโภว นิวตฺตสิ;

อุทปาเน มูสิกํ หนฺตฺวา, ยวํ ภกฺเขตุมิจฺฉสิ.

๑๒๕. ทหโร จาสิ ทุมฺเมธ, ปฐมุปฺปตฺติโก [ปฐมุปฺปตฺติโต (สี. ปี.)] สุสุ;

ทีฆญฺเจตํ [ทีฆเมตํ (ปี.)] สมาสชฺช [สมาปชฺช (สฺยา. ก.)], น เต ทสฺสามิ ชีวิตํ.

๑๒๖. นานฺตลิกฺขภวเนน, นางฺคปุตฺตปิเนน [นางฺคปุตฺตสิเรน (สี. สฺยา. ปี.)] วา;

ปุตฺเตน หิ ปตฺถยิโต, สิโลเกหิ ปโมจิโต.

๑๒๗. สพฺพํ สุตมธีเยถ, หีนมุกฺกฏฺฐมชฺฌิมํ;

สพฺพสฺส อตฺถํ ชาเนยฺย, น จ สพฺพํ ปโยชเย;

โหติ ตาทิสโก กาโล, ยตฺถ อตฺถาวหํ สุตนฺติ.

มูสิกชาตกํ ตติยํ.

๓๗๔. จูฬธนุคฺคหชาตกํ (๕-๓-๔)

๑๒๘. สพฺพํ ภณฺฑํ สมาทาย, ปารํ ติณฺโณสิ พฺราหฺมณ;

ปจฺจาคจฺฉ ลหุํ ขิปฺปํ, มมฺปิ ตาเรหิ ทานิโต [ทานิโภ (สฺยา.)].

๑๒๙. อสนฺถุตํ มํ จิรสนฺถุเตน, นิมีนิ โภตี อทฺธุวํ ธุเวน;

มยาปิ โภตี นิมิเนยฺย อญฺญํ, อิโต อหํ ทูรตรํ คมิสฺสํ.

๑๓๐. กายํ เอฬคลาคุมฺเพ [เอฬคณคุมฺเพ (ก.)], กโรติ อหุหาสิยํ;

นยีธ นจฺจคีตํ วา [นยิธ นจฺจํ วา คีตํ วา (สี. สฺยา. ปี.)], ตาฬํ วา สุสมาหิตํ;

อนมฺหิกาเล [อนมฺหกาเล (ปี.)] สุโสณิ [สุสฺโสณิ (สี. สฺยา. ปี.)], กึ นุ ชคฺฆสิ โสภเน [โสภเณ (ปี. ก.)].

๑๓๑. สิงฺคาล พาล ทุมฺเมธ, อปฺปปญฺโญสิ ชมฺพุก;

ชีโน มจฺฉญฺจ เปสิญฺจ, กปโณ วิย ฌายสิ.

๑๓๒. สุทสฺสํ วชฺชมญฺเญสํ, อตฺตโน ปน ทุทฺทสํ;

ชีนา ปติญฺจ ชารญฺจ, มญฺเญ ตฺวญฺเญว [มมฺปิ ตฺวญฺเญว (สี. สฺยา.), ตฺวมฺปิ มญฺเญว (ปี.)] ฌายสิ.

๑๓๓. เอวเมตํ มิคราช, ยถา ภาสสิ ชมฺพุก;

สา นูนาหํ อิโต คนฺตฺวา, ภตฺตุ เหสฺสํ วสานุคา.

๑๓๔. โย หเร มตฺติกํ ถาลํ, กํสถาลมฺปิ โส หเร;

กตญฺเจว [กตํเยว (สี. สฺยา. ปี.)] ตยา ปาปํ, ปุนเปวํ กริสฺสสีติ.

จูฬธนุคฺคหชาตกํ จตุตฺถํ.

๓๗๕. กโปตชาตกํ (๕-๓-๕)

๑๓๕. อิทานิ โขมฺหิ สุขิโต อโรโค, นิกฺกณฺฏโก นิปฺปติโต กโปโต;

กาหามิ ทานี หทยสฺส ตุฏฺฐึ, ตถาหิมํ มํสสากํ พเลติ.

๑๓๖. กายํ พลากา สิขิโน, โจรี ลงฺฆิปิตามหา;

โอรํ พลาเก อาคจฺฉ, จณฺโฑ เม วายโส สขา.

๑๓๗. อลญฺหิ เต ชคฺฆิตาเย, มมํ ทิสฺวาน เอทิสํ;

วิลูนํ สูทปุตฺเตน, ปิฏฺฐมณฺเฑน [ปิฏฺฐมทฺเทน (สี. สฺยา. ปี.)] มกฺขิตํ.

๑๓๘. สุนฺหาโต สุวิลิตฺโตสิ, อนฺนปาเนน ตปฺปิโต;

กณฺเฐ จ เต เวฬุริโย, อคมา นุ กชงฺคลํ.

๑๓๙. มา เต มิตฺโต อมิตฺโต วา, อคมาสิ กชงฺคลํ;

ปิญฺฉานิ ตตฺถ ลายิตฺวา, กณฺเฐ พนฺธนฺติ วฏฺฏนํ.

๑๔๐. ปุนปาปชฺชสี สมฺม, สีลญฺหิ ตว ตาทิสํ;

น หิ มานุสกา โภคา, สุภุญฺชา โหนฺติ ปกฺขินาติ.

กโปตชาตกํ ปญฺจมํ.

อฑฺฒวคฺโค ตติโย.

ตสฺสุทฺทานํ –

อถ วณฺณ สสีล หิริ ลภเต, สุมุขา วิส สาฬิยมิตฺตวโร;

อถ จกฺก ปลาส สราช สโต, ยว พาล กโปตก ปนฺนรสาติ.

อถ วคฺคุทฺทานํ –

ชีนญฺจ วณฺณํ อสมํวคุปฺปริ, สุเทสิตา ชาตกนฺติ สนฺติ วีสติ [ชาตก ปญฺจวีสติ (?)];

มเหสิโน พฺรหฺมจริตฺตมุตฺต-มโวจ คาถา อตฺถวตี สุพฺยญฺชนาติ.

ปญฺจกนิปาตํ นิฏฺฐิตํ.