๒. ปทุมวคฺโค
๒๖๑. ปทุมชาตกํ (๓-๒-๑)
๓๑. ยถา เกสา จ มสฺสู จ, ฉินฺนํ ฉินฺนํ วิรูหติ;
เอวํ รูหตุ เต นาสา, ปทุมํ เทหิ ยาจิโต.
๓๒. ยถา สารทิกํ พีชํ, เขตฺเต วุตฺตํ วิรูหติ;
เอวํ รูหตุ เต นาสา, ปทุมํ เทหิ ยาจิโต.
๓๓. อุโภปิ ปลปนฺเตเต [วิลปนฺเตเต (สฺยา. ก.)], อปิ ปทฺมานิ ทสฺสติ;
วชฺชุํ วา เต น วา วชฺชุํ, นตฺถิ นาสาย รูหนา;
เทหิ สมฺม ปทุมานิ, อหํ ยาจามิ ยาจิโตติ.
ปทุมชาตกํ ปฐมํ.
๒๖๒. มุทุปาณิชาตกํ (๓-๒-๒)
๓๔. ปาณิ เจ มุทุโก จสฺส, นาโค จสฺส สุการิโต;
อนฺธกาโร จ วสฺเสยฺย, อถ นูน ตทา สิยา.
๓๕. อนลา มุทุสมฺภาสา, ทุปฺปูรา ตา [ทุปฺปูรตฺตา (ก.)] นทีสมา;
สีทนฺติ นํ วิทิตฺวาน, อารกา ปริวชฺชเย.
๓๖. ยํ เอตา อุปเสวนฺติ, ฉนฺทสา วา ธเนน วา;
ชาตเวโทว สํ ฐานํ, ขิปฺปํ อนุทหนฺติ นนฺติ.
มุทุปาณิชาตกํ ทุติยํ.
๒๖๓. จูฬปโลภนชาตกํ (๓-๒-๓)
๓๗. อภิชฺชมาเน วาริสฺมึ, สยํ [อยํ (ก.)] อาคมฺม อิทฺธิยา;
มิสฺสีภาวิตฺถิยา คนฺตฺวา, สํสีทสิ [สํสีทติ (ก.)] มหณฺณเว.
๓๘. อาวฏฺฏนี มหามายา, พฺรหฺมจริยวิโกปนา;
สีทนฺติ นํ วิทิตฺวาน, อารกา ปริวชฺชเย.
๓๙. ยํ เอตา อุปเสวนฺติ, ฉนฺทสา วา ธเนน วา;
ชาตเวโทว สํ ฐานํ, ขิปฺปํ อนุทหนฺติ นนฺติ.
จูฬปโลภน [จุลฺลปโลภน (สี. สฺยา. ปี.)] ชาตกํ ตติยํ.
๒๖๔. มหาปนาทชาตกํ (๓-๒-๔)
๔๐. ปนาโท นาม โส ราชา, ยสฺส ยูโป สุวณฺณโย;
ติริยํ โสฬสุพฺเพโธ [โสฬสปพฺเพโธ (สี. ปี.)], อุทฺธมาหุ [อุจฺจมาหุ (สี. สฺยา. ปี.)] สหสฺสธา.
๔๑. สหสฺสกณฺโฑ สตเคณฺฑุ [สตเภโท (สี. ปี.), สตเภณฺฑุ (สี. นิสฺสย)], ธชาสุ หริตามโย;
อนจฺจุํ ตตฺถ คนฺธพฺพา, ฉ สหสฺสานิ สตฺตธา.
๔๒. เอวเมตํ [เอวเมว (ก.)] ตทา อาสิ, ยถา ภาสสิ ภทฺทชิ;
สกฺโก อหํ ตทา อาสึ, เวยฺยาวจฺจกโร ตวาติ.
มหาปนาทชาตกํ จตุตฺถํ.
๒๖๕. ขุรปฺปชาตกํ (๓-๒-๕)
๔๓. ทิสฺวา ขุรปฺเป ธนุเวคนุนฺเน, ขคฺเค คหีเต ติขิเณ เตลโธเต;
ตสฺมึ ภยสฺมึ มรเณ วิยูเฬฺห, กสฺมา นุ เต นาหุ ฉมฺภิตตฺตํ.
๔๔. ทิสฺวา ขุรปฺเป ธนุเวคนุนฺเน, ขคฺเค คหีเต ติขิเณ เตลโธเต;
ตสฺมึ ภยสฺมึ มรเณ วิยูเฬฺห, เวทํ อลตฺถํ วิปุลํ อุฬารํ.
๔๕. โส เวทชาโต อชฺฌภวึ อมิตฺเต, ปุพฺเพว เม ชีวิตมาสิ จตฺตํ;
น หิ ชีวิเต อาลยํ กุพฺพมาโน, สูโร กยิรา สูรกิจฺจํ กทาจีติ.
ขุรปฺปชาตกํ ปญฺจมํ.
๒๖๖. วาตคฺคสินฺธวชาตกํ (๓-๒-๖)
๔๖. เยนาสิ กิสิยา ปณฺฑุ, เยน ภตฺตํ น รุจฺจติ;
อยํ โส อาคโต ภตฺตา [ตาโต (สี. สฺยา. ปี.)], กสฺมา ทานิ ปลายสิ.
๔๗. สเจ [น โข (สฺยา. ก.)] ปนาทิเกเนว, สนฺถโว นาม ชายติ;
ยโส หายติ อิตฺถีนํ, ตสฺมา ตาต ปลายหํ [ปลายิหํ (สฺยา.), ปลายิตํ (ก.)].
๔๘. ยสฺสสฺสินํ กุเล ชาตํ, อาคตํ ยา น อิจฺฉติ;
โสจติ จิรรตฺตาย, วาตคฺคมิว ภทฺทลีติ [กุนฺทลีติ (สี. ปี.), คทฺรภีติ (สฺยา.)].
วาตคฺคสินฺธวชาตกํ ฉฏฺฐํ.
๒๖๗. กกฺกฏกชาตกํ (๓-๒-๗)
๔๙. สิงฺคีมิโค อายตจกฺขุเนตฺโต, อฏฺฐิตฺตโจ วาริสโย อโลโม;
เตนาภิภูโต กปณํ รุทามิ, มา เหว มํ ปาณสมํ ชเหยฺย [ชเหยฺยา (ปี.) ชหา’ยฺเย (?)].
๕๐. อยฺย น ตํ ชหิสฺสามิ, กุญฺชรํ สฏฺฐิหายนํ [กุญฺชร สฏฺฐิหายน (สี. ปี.)];
ปถพฺยา จาตุรนฺตาย, สุปฺปิโย โหสิ เม ตุวํ.
๕๑. เย กุฬีรา สมุทฺทสฺมึ, คงฺคาย ยมุนาย [นมฺมทาย (สี. ปี.)] จ;
เตสํ ตฺวํ วาริโช เสฏฺโฐ, มุญฺจ โรทนฺติยา ปตินฺติ.
กกฺกฏก [กุฬีร (ก.)] ชาตกํ สตฺตมํ.
๒๖๘. อารามทูสกชาตกํ (๓-๒-๘)
๕๒. โย เว สพฺพสเมตานํ, อหุวา เสฏฺฐสมฺมโต;
ตสฺสายํ เอทิสี ปญฺญา, กิเมว อิตรา ปชา.
๕๓. เอวเมว ตุวํ พฺรเหฺม, อนญฺญาย วินินฺทสิ;
กถํ มูลํ อทิสฺวาน [กถํหิ มูลํ อทิตฺวา (สฺยา. ปี.)], รุกฺขํ ชญฺญา ปติฏฺฐิตํ.
๕๔. นาหํ ตุเมฺห วินินฺทามิ, เย จญฺเญ วานรา วเน;
วิสฺสเสโนว คารโยฺห, ยสฺสตฺถา รุกฺขโรปกาติ.
อารามทูสกชาตกํ อฏฺฐมํ.
๒๖๙. สุชาตชาตกํ (๓-๒-๙)
๕๕. น หิ วณฺเณน สมฺปนฺนา, มญฺชุกา ปิยทสฺสนา;
ขรวาจา ปิยา โหติ, อสฺมึ โลเก ปรมฺหิ จ.
๕๖. นนุ ปสฺสสิมํ กาฬึ, ทุพฺพณฺณํ ติลกาหตํ;
โกกิลํ สณฺหวาเจน, พหูนํ ปาณินํ ปิยํ.
๕๗. ตสฺมา สขิลวาจสฺส, มนฺตภาณี อนุทฺธโต;
อตฺถํ ธมฺมญฺจ ทีเปติ, มธุรํ ตสฺส ภาสิตนฺติ.
สุชาตชาตกํ นวมํ.
๒๗๐. อุลูกชาตกํ (๓-๒-๑๐)
๕๘. สพฺเพหิ กิร ญาตีหิ, โกสิโย อิสฺสโร กโต;
สเจ ญาตีหิ อนุญฺญาโต [ญาตีหนุญฺญาโต (สี. ปี.)], ภเณยฺยาหํ เอกวาจิกํ.
๕๙. ภณ สมฺม อนุญฺญาโต, อตฺถํ ธมฺมญฺจ เกวลํ;
สนฺติ หิ ทหรา ปกฺขี, ปญฺญวนฺโต ชุตินฺธรา.
๖๐. น เม รุจฺจติ ภทฺทํ โว [ภทนฺเต (ก.)], อุลูกสฺสาภิเสจนํ;
อกฺกุทฺธสฺส มุขํ ปสฺส, กถํ กุทฺโธ กริสฺสตีติ.
อุลูกชาตกํ ทสมํ.
ปทุมวคฺโค ทุติโย.
ตสฺสุทฺทานํ –
ปทุมุตฺตม นาคสิริวฺหยโน, ส-มหณฺณว ยูป ขุรปฺปวโร;
อถ ภทฺทลี กุญฺชร รุกฺข ปุน, ขรวาจ อุลูกวเรน ทสาติ.