๕๔๑. นิมิชาตกํ (๔)

๔๒๑. ‘‘อจฺเฉรํ วต โลกสฺมึ, อุปฺปชฺชนฺติ วิจกฺขณา;

ยทา อหุ นิมิราชา, ปณฺฑิโต กุสลตฺถิโก.

๔๒๒. ‘‘ราชา สพฺพวิเทหานํ, อทา ทานํ อรินฺทโม;

ตสฺส ตํ ททโต ทานํ, สงฺกปฺโป อุทปชฺชถ;

ทานํ วา พฺรหฺมจริยํ วา, กตมํ สุ มหปฺผลํ.

๔๒๓. ตสฺส สงฺกปฺปมญฺญาย, มฆวา เทวกุญฺชโร;

สหสฺสเนตฺโต ปาตุรหุ, วณฺเณน วิหนํ [นิหนํ (สี. ปี.), วิหตํ (สฺยา. ก.)] ตมํ.

๔๒๔. สโลมหฏฺโฐ มนุชินฺโท, วาสวํ อวจา นิมิ;

‘‘เทวตา นุสิ คนฺธพฺโพ, อทุ สกฺโก ปุรินฺทโท.

๔๒๕. ‘‘น จ เม ตาทิโส วณฺโณ, ทิฏฺโฐ วา ยทิ วา สุโต;

[นตฺถิ สี. ปี. โปตฺถเกสุ] อาจิกฺข เม ตฺวํ ภทฺทนฺเต, กถํ ชาเนมุ ตํ มยํ’’ [นตฺถิ สี. ปี. โปตฺถเกสุ].

๔๒๖. สโลมหฏฺฐํ ญตฺวาน, วาสโว อวจา นิมึ;

‘‘สกฺโกหมสฺมิ เทวินฺโท, อาคโตสฺมิ ตวนฺติเก;

อโลมหฏฺโฐ มนุชินฺท, ปุจฺฉ ปญฺหํ ยมิจฺฉสิ’’.

๔๒๗. โส จ เตน กโตกาโส, วาสวํ อวจา นิมิ;

‘‘ปุจฺฉามิ ตํ มหาราช [มหาพาหุ (สี. ปี.), เทวราช (ก.)], สพฺพภูตานมิสฺสร;

ทานํ วา พฺรหฺมจริยํ วา, กตมํ สุ มหปฺผลํ’’.

๔๒๘. โส ปุฏฺโฐ นรเทเวน, วาสโว อวจา นิมึ;

‘‘วิปากํ พฺรหฺมจริยสฺส, ชานํ อกฺขาสิชานโต.

๔๒๙. ‘‘หีเนน พฺรหฺมจริเยน, ขตฺติเย อุปปชฺชติ;

มชฺฌิเมน จ เทวตฺตํ, อุตฺตเมน วิสุชฺฌติ.

๔๓๐. ‘‘น เหเต สุลภา กายา, ยาจโยเคน เกนจิ;

เย กาเย อุปปชฺชนฺติ, อนาคารา ตปสฺสิโน.

๔๓๑. ‘‘ทุทีโป [ทุติโป (ก.)] สาคโร เสโล, มุชกินฺโท [มุจลินฺโท (สี. สฺยา. ปี.), มุชกินฺโต (ก.)] ภคีรโส;

อุสินฺทโร [อุสีนโร (สี. ปี.)] กสฺสโป จ [อฏฺฐโก จ (สี. ปี.), อตฺถโก จ (สฺยา.)], อสโก จ ปุถุชฺชโน.

๔๓๒. ‘‘เอเต จญฺเญ จ ราชาโน, ขตฺติยา พฺราหฺมณา พหู;

ปุถุยญฺญํ ยชิตฺวาน, เปตตฺตํ [เปตํ เต (สี. ปี.)] นาติวตฺติสุํ.

๔๓๓. ‘‘อถ ยีเม [อทฺธา อิเม (สี. ปี.), อทฺธายิเม (สฺยา.)] อวตฺตึสุ, อนาคารา ตปสฺสิโน;

สตฺติสโย ยามหนุ, โสมยาโม [โสมยาโค (สี. สฺยา. ปี.)] มโนชโว.

๔๓๔. ‘‘สมุทฺโท มาโฆ ภรโต จ, อิสิ กาลปุรกฺขโต [กาลิกริกฺขิโย (สี. ปี.)];

องฺคีรโส กสฺสโป จ, กิสวจฺโฉ อกตฺติ [อกิตฺติ (สี. ปี.), อกนฺติ (สฺยา.)] จ.

๔๓๕. ‘‘อุตฺตเรน นที สีทา, คมฺภีรา ทุรติกฺกมา;

นฬคฺคิวณฺณา โชตนฺติ, สทา กญฺจนปพฺพตา.

๔๓๖. ‘‘ปรูฬฺหกจฺฉา ตครา, รูฬฺหกจฺฉา วนา นคา;

ตตฺราสุํ ทสสหสฺสา, โปราณา อิสโย ปุเร.

๔๓๗. ‘‘อหํ เสฏฺโฐสฺมิ ทาเนน, สํยเมน ทเมน จ;

อนุตฺตรํ วตํ กตฺวา, ปกิรจารี สมาหิเต.

๔๓๘. ‘‘ชาติมนฺตํ อชจฺจญฺจ, อหํ อุชุคตํ นรํ;

อติเวลํ นมสฺสิสฺสํ, กมฺมพนฺธู หิ มาณวา [มาติยา (สี. ปี.)].

๔๓๙. ‘‘สพฺเพ วณฺณา อธมฺมฏฺฐา, ปตนฺติ นิรยํ อโธ;

สพฺเพ วณฺณา วิสุชฺฌนฺติ, จริตฺวา ธมฺมมุตฺตมํ’’.

๔๔๐. อิทํ วตฺวาน มฆวา, เทวราชา สุชมฺปติ;

เวเทหมนุสาสิตฺวา, สคฺคกายํ อปกฺกมิ.

๔๔๑. ‘‘อิมํ โภนฺโต นิสาเมถ, ยาวนฺเตตฺถ สมาคตา;

ธมฺมิกานํ มนุสฺสานํ, วณฺณํ อุจฺจาวจํ พหุํ.

๔๔๒. ‘‘ยถา อยํ นิมิราชา, ปณฺฑิโต กุสลตฺถิโก;

ราชา สพฺพวิเทหานํ, อทา ทานํ อรินฺทโม.

๔๔๓. ‘‘ตสฺส ตํ ททโต ทานํ, สงฺกปฺโป อุทปชฺชถ;

ทานํ วา พฺรหฺมจริยํ วา, กตมํ สุ มหปฺผลํ’’.

๔๔๔. อพฺภุโต วต โลกสฺมึ, อุปฺปชฺชิ โลมหํสโน;

ทิพฺโพ รโถ ปาตุรหุ, เวเทหสฺส ยสสฺสิโน.

๔๔๕. เทวปุตฺโต มหิทฺธิโก, มาตลิ เทวสารถิ;

นิมนฺตยิตฺถ ราชานํ, เวเทหํ มิถิลคฺคหํ.

๔๔๖. ‘‘เอหิมํ รถมารุยฺห, ราชเสฏฺฐ ทิสมฺปติ;

เทวา ทสฺสนกามา เต, ตาวตึสา สอินฺทกา;

สรมานา หิ เต เทวา, สุธมฺมายํ สมจฺฉเร’’.

๔๔๗. ตโต ราชา ตรมาโน, เวเทโห มิถิลคฺคโห;

อาสนา วุฏฺฐหิตฺวาน, ปมุโข รถมารุหิ.

๔๔๘. อภิรูฬฺหํ รถํ ทิพฺพํ, มาตลิ เอตทพฺรวิ;

‘‘เกน ตํ เนมิ มคฺเคน, ราชเสฏฺฐ ทิสมฺปติ;

เยน วา ปาปกมฺมนฺตา, ปุญฺญกมฺมา จ เย นรา’’.

๔๔๙. ‘‘อุภเยเนว มํ เนหิ, มาตลิ เทวสารถิ;

เยน วา ปาปกมฺมนฺตา, ปุญฺญกมฺมา จ เย นรา’’.

๔๕๐. ‘‘เกน ตํ ปฐมํ เนมิ, ราชเสฏฺฐ ทิสมฺปติ;

เยน วา ปาปกมฺมนฺตา, ปุญฺญกมฺมา จ เย นรา’’.

๔๕๑. ‘‘นิรเย [นิริยํ (สฺยา. ก.)] ตาว ปสฺสามิ, อาวาเส [อาวาสํ (สฺยา. ก.)] ปาปกมฺมินํ;

ฐานานิ ลุทฺทกมฺมานํ, ทุสฺสีลานญฺจ ยา คติ’’.

๔๕๒. ทสฺเสสิ มาตลิ รญฺโญ, ทุคฺคํ เวตรณึ นทึ;

กุถิตํ ขารสํยุตฺตํ, ตตฺตํ อคฺคิสิขูปมํ [อคฺคิสโมทกํ (ก.)].

๔๕๓. นิมี หเว มาตลิมชฺฌภาสถ [มาตลิมชฺฌภาสิ (สฺยา.)], ทิสฺวา ชนํ ปตมานํ วิทุคฺเค;

‘‘ภยญฺหิ มํ วินฺทติ สูต ทิสฺวา, ปุจฺฉามิ ตํ มาตลิ เทวสารถิ;

อิเม นุ มจฺจา กิมกํสุ ปาปํ, เยเม ชนา เวตรณึ ปตนฺติ’’.

๔๕๔. ตสฺส ปุฏฺโฐ วิยากาสิ, มาตลิ เทวสารถิ;

วิปากํ ปาปกมฺมานํ, ชานํ อกฺขาสิชานโต.

๔๕๕. ‘‘เย ทุพฺพเล พลวนฺตา ชีวโลเก, หึสนฺติ โรสนฺติ สุปาปธมฺมา;

เต ลุทฺทกมฺมา ปสเวตฺว ปาปํ, เตเม ชนา เวตรณึ ปตนฺติ’’.

๔๕๖. ‘‘สามา จ โสณา สพลา จ คิชฺฌา, กาโกลสงฺฆา อทนฺติ [อเทนฺติ (สี. สฺยา. ปี.) เอวมุปริปิ] เภรวา;

ภยญฺหิ มํ วินฺทติ สูต ทิสฺวา, ปุจฺฉามิ ตํ มาตลิ เทวสารถิ;

อิเม นุ มจฺจา กิมกํสุ ปาปํ, เยเม ชเน กาโกลสงฺฆา อทนฺติ’’.

๔๕๗. ตสฺส ปุฏฺโฐ วิยากาสิ, มาตลิ เทวสารถิ;

วิปากํ ปาปกมฺมานํ, ชานํ อกฺขาสิชานโต.

๔๕๘. ‘‘เย เกจิเม มจฺฉริโน กทริยา, ปริภาสกา สมณพฺราหฺมณานํ;

หึสนฺติ โรสนฺติ สุปาปธมฺมา, เต ลุทฺทกมฺมา ปสเวตฺว ปาปํ;

เตเม ชเน กาโกลสงฺฆา อทนฺติ’’.

๔๕๙. ‘‘สโชติภูตา ปถวึ กมนฺติ, ตตฺเตหิ ขนฺเธหิ จ โปถยนฺติ;

ภยญฺหิ มํ วินฺทติ สูต ทิสฺวา, ปุจฺฉามิ ตํ มาตลิ เทวสารถิ;

อิเม นุ มจฺจา กิมกํสุ ปาปํ, เยเม ชนา ขนฺธหตา สยนฺติ’’.

๔๖๐. ตสฺส ปุฏฺโฐ วิยากาสิ, มาตลิ เทวสารถิ;

วิปากํ ปาปกมฺมานํ, ชานํ อกฺขาสิชานโต.

๔๖๑. ‘‘เย ชีวโลกสฺมิ สุปาปธมฺมิโน, นรญฺจ นาริญฺจ อปาปธมฺมํ;

หึสนฺติ โรสนฺติ สุปาปธมฺมา [สุปาปธมฺมิโน (ก.)], เต ลุทฺทกมฺมา ปสเวตฺว ปาปํ;

เตเม ชนา ขนฺธหตา สยนฺติ’’.

๔๖๒. ‘‘องฺคารกาสุํ อปเร ผุณนฺติ [ถุนนฺติ (สี. สฺยา.), ผุนนฺติ (ปี.)], นรา รุทนฺตา ปริทฑฺฒคตฺตา;

ภยญฺหิ มํ วิทนฺติ สูต ทิสฺวา, ปุจฺฉามิ ตํ มาตลิ เทวสารถิ;

อิเม นุ มจฺจา กิมกํสุ ปาปํ, เยเม ชนา องฺคารกาสุํ ผุณนฺติ’’.

๔๖๓. ตสฺส ปุฏฺโฐ วิยากาสิ, มาตลิ เทวสารถิ;

วิปากํ ปาปกมฺมานํ, ชานํ อกฺขาสิชานโต.

๔๖๔. ‘‘เย เกจิ ปูคาย ธนสฺส [ปูคายตนสฺส (สี. ปี.)] เหตุ, สกฺขึ กริตฺวา อิณํ ชาปยนฺติ;

เต ชาปยิตฺวา ชนตํ ชนินฺท, เต ลุทฺทกมฺมา ปสเวตฺว ปาปํ;

เตเม ชนา องฺคารกาสุํ ผุณนฺติ’’.

๔๖๕. ‘‘สโชติภูตา ชลิตา ปทิตฺตา, ปทิสฺสติ มหตี โลหกุมฺภี;

ภยญฺหิ มํ วินฺทติ สูต ทิสฺวา, ปุจฺฉามิ ตํ มาตลิ เทวสารถิ;

อิเม นุ มจฺจา กิมกํสุ ปาปํ, เยเม ชนา อวํสิรา โลหกุมฺภึ ปตนฺติ’’.

๔๖๖. ตสฺส ปุฏฺโฐ วิยากาสิ, มาตลิ เทวสารถิ;

วิปากํ ปาปกมฺมานํ, ชานํ อกฺขาสิชานโต.

๔๖๗. ‘‘เย สีลวนฺตํ [สีลวํ (ปี.)] สมณํ พฺราหฺมณํ วา, หึสนฺติ โรสนฺติ สุปาปธมฺมา;

เต ลุทฺทกมฺมา ปสเวตฺว ปาปํ, เตเม ชนา อวํสิรา โลหกุมฺภึ ปตนฺติ’’.

๔๖๘. ‘‘ลุญฺจนฺติ คีวํ อถ เวฐยิตฺวา [อวิเวฐยิตฺวา (ก.)], อุโณฺหทกสฺมึ ปกิเลทยิตฺวา [ปกิเลทยิตฺวา (สี. ปี.)];

ภยญฺหิ มํ วินฺทติ สูต ทิสฺวา, ปุจฺฉามิ ตํ มาตลิ เทวสารถิ;

อิเม นุ มจฺจา กิมกํสุ ปาปํ, เยเม ชนา ลุตฺตสิรา สยนฺติ’’.

๔๖๙. ตสฺส ปุฏฺโฐ วิยากาสิ, มาตลิ เทวสารถิ;

วิปากํ ปาปกมฺมานํ, ชานํ อกฺขาสิชานโต.

๔๗๐. ‘‘เย ชีวโลกสฺมิ สุปาปธมฺมิโน, ปกฺขี คเหตฺวาน วิเหฐยนฺติ เต;

วิเหฐยิตฺวา สกุณํ ชนินฺท, เต ลุทฺทกามา ปสเวตฺว ปาปํ;

เตเม ชนา ลุตฺตสิรา สยนฺติ.

๔๗๑. ‘‘ปหูตโตยา อนิคาธกูลา [อนิขาตกูลา (สี. สฺยา. ปี.)], นที อยํ สนฺทติ สุปฺปติตฺถา;

ฆมฺมาภิตตฺตา มนุชา ปิวนฺติ, ปีตญฺจ [ปิวตํ จ (สี. สฺยา. ปี. ก.)] เตสํ ภุส โหติ ปานิ.

๔๗๒. ‘‘ภยญฺหิ มํ วินฺทติ สูต ทิสฺวา, ปุจฺฉามิ ตํ มาตลิ เทวสารถิ;

อิเม นุ มจฺจา กิมกํสุ ปาปํ, ปีตญฺจ เตสํ ภุส โหติ ปานิ’’.

๔๗๓. ตสฺส ปุฏฺโฐ วิยากาสิ, มาตลิ เทวสารถิ;

วิปากํ ปาปกมฺมานํ, ชานํ อกฺขาสิชานโต.

๔๗๔. ‘‘เย สุทฺธธญฺญํ ปลาเสน มิสฺสํ, อสุทฺธกมฺมา กยิโน ททนฺติ;

ฆมฺมาภิตตฺตาน ปิปาสิตานํ, ปีตญฺจ เตสํ ภุส โหติ ปานิ’’.

๔๗๕. ‘‘อุสูหิ สตฺตีหิ จ โตมเรหิ, ทุภยานิ ปสฺสานิ ตุทนฺติ กนฺทตํ;

ภยญฺหิ มํ วินฺทติ สูต ทิสฺวา, ปุจฺฉามิ ตํ มาตลิ เทวสารถิ;

อิเม นุ มจฺจา กิมกํสุ ปาปํ, เยเม ชนา สตฺติหตา สยนฺติ’’.

๔๗๖. ตสฺส ปุฏฺโฐ วิยากาสิ, มาตลิ เทวสารถิ;

วิปากํ ปาปกมฺมานํ, ชานํ อกฺขาสิชานโต.

๔๗๗. ‘‘เย ชีวโลกสฺมิ อสาธุกมฺมิโน, อทินฺนมาทาย กโรนฺติ ชีวิกํ;

ธญฺญํ ธนํ รชตํ ชาตรูปํ, อเชฬกญฺจาปิ ปสุํ มหึสํ [มหีสํ (สี. ปี.)];

เต ลุทฺทกมฺมา ปสเวตฺว ปาปํ, เตเม ชนา สตฺติหตา สยนฺติ’’.

๔๗๘. ‘‘คีวาย พทฺธา กิสฺส อิเม ปุเนเก, อญฺเญ วิกนฺตา [วิกตฺตา (สี. ปี.)] พิลกตา สยนฺติ [ปุเนเก (สี. ปี.)];

ภยญฺหิ มํ วินฺทติ สูต ทิสฺวา, ปุจฺฉามิ ตํ มาตลิ เทวสารถิ;

อิเม นุ มจฺจา กิมกํสุ ปาปํ, เยเม ชนา พิลกตา สยนฺติ’’.

๔๗๙. ตสฺส ปุฏฺโฐ วิยากาสิ, มาตลิ เทวสารถิ;

วิปากํ ปาปกมฺมานํ, ชานํ อกฺขาสิชานโต.

๔๘๐. ‘‘โอรพฺภิกา สูกริกา จ มจฺฉิกา, ปสุํ มหึสญฺจ อเชฬกญฺจ;

หนฺตฺวาน สูเนสุ ปสารยึสุ, เต ลุทฺทกมฺมา ปสเวตฺว ปาปํ;

เตเม ชนา พิลกตา สยนฺติ.

๔๘๑. ‘‘รหโท อยํ มุตฺตกรีสปูโร, ทุคฺคนฺธรูโป อสุจิ ปูติ วาติ;

ขุทาปเรตา มนุชา อทนฺติ, ภยญฺหิ มํ วินฺทติ สูต ทิสฺวา;

ปุจฺฉามิ ตํ มาตลิ เทวสารถิ, อิเม นุ มจฺจา กิมกํสุ ปาปํ;

เยเม ชนา มุตฺตกรีสภกฺขา’’.

๔๘๒. ตสฺส ปุฏฺโฐ วิยากาสิ, มาตลิ เทวสารถิ;

วิปากํ ปาปกมฺมานํ, ชานํ อกฺขาสิชานโต.

๔๘๓. ‘‘เย เกจิเม การณิกา วิโรสกา, ปเรสํ หึสาย สทา นิวิฏฺฐา;

เต ลุทฺทกมฺมา ปสเวตฺว ปาปํ, มิตฺตทฺทุโน มีฬฺหมทนฺติ พาลา.

๔๘๔. ‘‘รหโท อยํ โลหิตปุพฺพปูโร, ทุคฺคนฺธรูโป อสุจิ ปูติ วาติ;

ฆมฺมาภิตตฺตา มนุชา ปิวนฺติ, ภยญฺหิ มํ วินฺทติ สูต ทิสฺวา;