๕๓๙. มหาชนกชาตกํ (๒)

๑๒๓. ‘‘โกยํ มชฺเฌ สมุทฺทสฺมึ, อปสฺสํ ตีรมายุเห;

กํ [กึ (สฺยา. ก.)] ตฺวํ อตฺถวสํ ญตฺวา, เอวํ วายมเส ภุสํ’’.

๑๒๔. ‘‘นิสมฺม วตฺตํ โลกสฺส, วายามสฺส จ เทวเต;

ตสฺมา มชฺเฌ สมุทฺทสฺมึ, อปสฺสํ ตีรมายุเห’’.

๑๒๕. ‘‘คมฺภีเร อปฺปเมยฺยสฺมึ, ตีรํ ยสฺส น ทิสฺสติ;

โมโฆ เต ปุริสวายาโม, อปฺปตฺวาว มริสฺสสิ’’.

๑๒๖. ‘‘อนโณ ญาตินํ โหติ, เทวานํ ปิตุนญฺจ [ปิตุโน จ (สี. ปี.)] โส;

กรํ ปุริสกิจฺจานิ, น จ ปจฺฉานุตปฺปติ’’.

๑๒๗. ‘‘อปารเณยฺยํ ยํ กมฺมํ, อผลํ กิลมถุทฺทยํ;

ตตฺถ โก วายเมนตฺโถ, มจฺจุ ยสฺสาภินิปฺปตํ’’ [ยสฺสาภินิปฺผตํ (สฺยา.)].

๑๒๘. ‘‘อปารเณยฺยมจฺจนฺตํ, โย วิทิตฺวาน เทวเต;

น รกฺเข อตฺตโน ปาณํ, ชญฺญา โส ยทิ หาปเย.

๑๒๙. ‘‘อธิปฺปายผลํ เอเก, อสฺมึ โลกสฺมิ เทวเต;

ปโยชยนฺติ กมฺมานิ, ตานิ อิชฺฌนฺติ วา น วา.

๑๓๐. ‘‘สนฺทิฏฺฐิกํ กมฺมผลํ, นนุ ปสฺสสิ เทวเต;

สนฺนา อญฺเญ ตรามหํ, ตญฺจ ปสฺสามิ สนฺติเก.

๑๓๑. ‘‘โส อหํ วายมิสฺสามิ, ยถาสตฺติ ยถาพลํ;

คจฺฉํ ปารํ สมุทฺทสฺส, กสฺสํ [กาสํ (สี. ปี.)] ปุริสการิยํ’’.

๑๓๒. ‘‘โย ตฺวํ เอวํ คเต โอเฆ, อปฺปเมยฺเย มหณฺณเว;

ธมฺมวายามสมฺปนฺโน, กมฺมุนา นาวสีทสิ;

โส ตฺวํ ตตฺเถว คจฺฉาหิ, ยตฺถ เต นิรโต มโน’’.

๑๓๓. ‘‘อาสีเสเถว [อาสึเสเถว (สี. สฺยา. ปี.)] ปุริโส, น นิพฺพินฺเทยฺย ปณฺฑิโต;

ปสฺสามิ โวหํ อตฺตานํ, ยถา อิจฺฉึ ตถา อหุ.

๑๓๔. ‘‘อาสีเสเถว ปุริโส, น นิพฺพินฺเทยฺย ปณฺฑิโต;

ปสฺสามิ โวหํ อตฺตานํ, อุทกา ถลมุพฺภตํ.

๑๓๕. ‘‘วายเมเถว ปุริโส, น นิพฺพินฺเทยฺย ปณฺฑิโต;

ปสฺสามิ โวหํ อตฺตานํ, ยถา อิจฺฉึ ตถา อหุ.

๑๓๖. ‘‘วายเมเถว ปุริโส, น นิพฺพินฺเทยฺย ปณฺฑิโต;

ปสฺสามิ โวหํ อตฺตานํ, อุทกา ถลมุพฺภตํ.

๑๓๗. ‘‘ทุกฺขูปนีโตปิ นโร สปญฺโญ, อาสํ น ฉินฺเทยฺย สุขาคมาย;

พหู หิ ผสฺสา อหิตา หิตา จ, อวิตกฺกิตา มจฺจุมุปพฺพชนฺติ [มจฺจุมุปฺปชฺชนฺติ (สฺยา.)].

๑๓๘. ‘‘อจินฺติตมฺปิ ภวติ, จินฺติตมฺปิ วินสฺสติ;

น หิ จินฺตามยา โภคา, อิตฺถิยา ปุริสสฺส วา’’.

๑๓๙. ‘‘อโปราณํ [อปุราณํ (สี. ปี.)] วต โภ ราชา, สพฺพภุมฺโม ทิสมฺปติ;

นาชฺช นจฺเจ [น จ นจฺเจ (ก.)] นิสาเมติ, น คีเต กุรุเต มโน.

๑๔๐. ‘‘น มิเค [มเค (ก.)] นปิ อุยฺยาเน, นปิ หํเส อุทิกฺขติ;

มูโคว ตุณฺหิมาสีโน, น อตฺถมนุสาสติ’’.

๑๔๑. ‘‘สุขกามา รโหสีลา, วธพนฺธา อุปารตา [อุปารุตา (สฺยา. ก.)];

กสฺส [เกสํ (สี. ปี.)] นุ อชฺช อาราเม, ทหรา วุทฺธา จ อจฺฉเร.

๑๔๒. ‘‘อติกฺกนฺตวนถา ธีรา, นโม เตสํ มเหสินํ;

เย อุสฺสุกมฺหิ โลกมฺหิ, วิหรนฺติ มนุสฺสุกา.

๑๔๓. ‘‘เต เฉตฺวา มจฺจุโน ชาลํ, ตตํ [ตนฺตํ (สี. สฺยา. ปี.), ตํ ตํ (ก.)] มายาวิโน ทฬํ;

ฉินฺนาลยตฺตา [สนฺตาลยนฺตา (สฺยา. ก.)] คจฺฉนฺติ, โก เตสํ คติมาปเย’’ [เนสํ คติ ปาปเย (ก.)].

๑๔๔. ‘‘กทาหํ มิถิลํ [มิธิลํ (ก.)] ผีตํ, วิภตฺตํ ภาคโส มิตํ;

ปหาย ปพฺพชิสฺสามิ, ตํ กุทาสฺสุ [กทาสฺสุ (สี. ปี.), กทาสุ (สฺยา.)] ภวิสฺสติ.

๑๔๕. ‘‘กทาหํ มิถิลํ ผีตํ, วิสาลํ สพฺพโตปภํ;