๖. นตํทฬฺหวคฺโค

๒๐๑. พนฺธนาคารชาตกํ (๒-๖-๑)

๑๐๑. น ตํ ทฬฺหํ พนฺธนมาหุ ธีรา, ยทายสํ ทารุชปพฺพชญฺจ [พพฺพชญฺจ (สี.)];

สารตฺตรตฺตา มณิกุณฺฑเลสุ, ปุตฺเตสุ ทาเรสุ จ ยา อเปกฺขา.

๑๐๒. เอตํ ทฬฺหํ พนฺธนมาหุ ธีรา, โอหารินํ สิถิลํ ทุปฺปมุญฺจํ;

เอตมฺปิ เฉตฺวาน วชนฺติ ธีรา, อนเปกฺขิโน กามสุขํ ปหายาติ.

พนฺธนาคารชาตกํ ปฐมํ.

๒๐๒. เกฬิสีลชาตกํ (๒-๖-๒)

๑๐๓. หํสา โกญฺจา มยูรา จ, หตฺถโย [หตฺถิโน (สี.), หตฺถิโย (สฺยา. ปี.)] ปสทา มิคา;

สพฺเพ สีหสฺส ภายนฺติ, นตฺถิ กายสฺมิ ตุลฺยตา.

๑๐๔. เอวเมว มนุสฺเสสุ, ทหโร เจปิ ปญฺญวา;

โส หิ ตตฺถ มหา โหติ, เนว พาโล สรีรวาติ.

เกฬิสีลชาตกํ ทุติยํ.

๒๐๓. ขณฺฑชาตกํ (๒-๖-๓)

๑๐๕. วิรูปกฺเขหิ เม เมตฺตํ, เมตฺตํ เอราปเถหิ เม;

ฉพฺยาปุตฺเตหิ เม เมตฺตํ, เมตฺตํ กณฺหาโคตมเกหิ จ.

อปาทเกหิ เม เมตฺตํ, เมตฺตํ ทฺวิปาทเกหิ เม;

จตุปฺปเทหิ เม เมตฺตํ, เมตฺตํ พหุปฺปเทหิ เม.

มา มํ อปาทโก หึสิ, มา มํ หึสิ ทฺวิปาทโก;

มา มํ จตุปฺปโท หึสิ, มา มํ หึสิ พหุปฺปโท.

สพฺเพ สตฺตา สพฺเพ ปาณา, สพฺเพ ภูตา จ เกวลา;

สพฺเพ ภทฺรานิ ปสฺสนฺตุ, มา กญฺจิ [กิญฺจิ (สฺยา. ก.)] ปาปมาคมา.

๑๐๖. อปฺปมาโณ พุทฺโธ, อปฺปมาโณ ธมฺโม;

อปฺปมาโณ สงฺโฆ, ปมาณวนฺตานิ สรีสปานิ [สิริสปานิ (สี. สฺยา. ปี.)];

อหิวิจฺฉิกสตปที, อุณฺณนาภิ [อุณฺณานาภิ (สี. สฺยา. ปี.)] สรพูมูสิกา.

กตา เม รกฺขา กตา เม ปริตฺตา, ปฏิกฺกมนฺตุ ภูตานิ;

โสหํ นโม ภควโต, นโม สตฺตนฺนํ สมฺมาสมฺพุทฺธานนฺติ.

ขณฺฑชาตกํ ตติยํ.

๒๐๔. วีรกชาตกํ (๒-๖-๔)

๑๐๗. อปิ วีรก ปสฺเสสิ, สกุณํ มญฺชุภาณกํ;

มยูรคีวสงฺกาสํ, ปตึ มยฺหํ สวิฏฺฐกํ.

๑๐๘. อุทกถลจรสฺส ปกฺขิโน, นิจฺจํ อามกมจฺฉโภชิโน;

ตสฺสานุกรํ สวิฏฺฐโก, เสวาเล ปลิคุณฺฐิโต มโตติ.

วีรกชาตกํ จตุตฺถํ.

๒๐๕. คงฺเคยฺยชาตกํ (๒-๖-๕)

๑๐๙. โสภติ มจฺโฉ คงฺเคยฺโย, อโถ โสภติ ยามุโน [โสภนฺติ มจฺฉา คงฺเคยฺยา, อโถ โสภนฺติ ยามุนา (สฺยา. ปี.)];

จตุปฺปโทยํ ปุริโส, นิโคฺรธปริมณฺฑโล;

อีสกายต [อีสมายต (ก.)] คีโว จ, สพฺเพว อติโรจติ.

๑๑๐. ยํ ปุจฺฉิโต น ตํ อกฺขาสิ [อกฺขา (สี. สฺยา. ปี.)], อญฺญํ อกฺขาสิ [อกฺขาติ (สฺยา. ปี.)] ปุจฺฉิโต;

อตฺตปฺปสํสโก โปโส, นายํ อสฺมาก รุจฺจตีติ.

คงฺเคยฺยชาตกํ ปญฺจมํ.

๒๐๖. กุรุงฺคมิคชาตกํ (๒-๖-๖)

๑๑๑. อิงฺฆ วทฺธมยํ [วทฺธมยํ (สี. สฺยา. ปี.)] ปาสํ, ฉินฺท ทนฺเตหิ กจฺฉป;

อหํ ตถา กริสฺสามิ, ยถา เนหิติ ลุทฺทโก.

๑๑๒. กจฺฉโป ปาวิสี วารึ, กุรุงฺโค ปาวิสี วนํ;

สตปตฺโต ทุมคฺคมฺหา, ทูเร ปุตฺเต อปานยีติ.

กุรุงฺคมิคชาตกํ ฉฏฺฐํ.

๒๐๗. อสฺสกชาตกํ (๒-๖-๗)

๑๑๓. อยมสฺสกราเชน, เทโส วิจริโต มยา;

อนุกามย กาเมน [อนุกามยวนุกาเมน (สี. ปี.)], ปิเยน ปตินา สห.

๑๑๔. นเวน สุขทุกฺเขน, โปราณํ อปิธียติ [อปิถียติ (สี. ปี.), อปิถิยฺยติ (สฺยา.)];

ตสฺมา อสฺสกรญฺญาว, กีโฏ ปิยตโร มมาติ.

อสฺสกชาตกํ สตฺตมํ.

๒๐๘. สุสุมารชาตกํ (๒-๖-๘)

๑๑๕. อลํ เมเตหิ อมฺเพหิ, ชมฺพูหิ ปนเสหิ จ;

ยานิ ปารํ สมุทฺทสฺส, วรํ มยฺหํ อุทุมฺพโร.

๑๑๖. มหตี วต เต โพนฺทิ, น จ ปญฺญา ตทูปิกา;

สุสุมาร [สุํสุมาร (สี. สฺยา. ปี.)] วญฺจิโต เมสิ, คจฺฉ ทานิ ยถาสุขนฺติ.

สุสุมารชาตกํ อฏฺฐมํ.

๒๐๙. กุกฺกุฏชาตกํ (๒-๖-๙)

๑๑๗. ทิฏฺฐา มยา วเน รุกฺขา, อสฺสกณฺณา วิภีฏกา [วิเภทกา (สฺยา. ก.)];

น ตานิ เอวํ สกฺกนฺติ, ยถา ตฺวํ รุกฺข สกฺกสิ.

๑๑๘. ปุราณกุกฺกุโฏ [กกฺกโร (สี. สฺยา. ปี.)] อยํ, เภตฺวา ปญฺชรมาคโต;

กุสโล วาฬปาสานํ, อปกฺกมติ ภาสตีติ.

กุกฺกุฏ [กกฺกร (สี. สฺยา. ปี.)] ชาตกํ นวมํ.

๒๑๐. กนฺทคลกชาตกํ (๒-๖-๑๐)

๑๑๙. อมฺโภ โก นาม ยํ รุกฺโข, สินฺนปตฺโต [สีนปตฺโต (สี. ปี.)] สกณฺฏโก;

ยตฺถ เอกปฺปหาเรน, อุตฺตมงฺคํ วิภิชฺชิตํ [วิสาฏิกํ (สี. สฺยา. ปี.), วิฆาฏิตํ (สี. นิยฺย)].

๑๒๐. อจาริ วตายํ วิตุทํ วนานิ, กฏฺฐงฺครุกฺเขสุ อสารเกสุ;

อถาสทา ขทิรํ ชาตสารํ [ชาติสารํ (ก.)], ยตฺถพฺภิทา ครุโฬ อุตฺตมงฺคนฺติ.

กนฺทคลก [กนฺทลก (ก.)] ชาตกํ ทสมํ.

นตํทฬฺหวคฺโค ฉฏฺโฐ.

ตสฺสุทฺทานํ –

ทฬฺหพนฺธน หํสวโร จ ปุน, วิรูปกฺข สวิฏฺฐก มจฺฉวโร;

สกุรุงฺค สอสฺสก อมฺพวโร, ปุน กุกฺกุฏโก ครุเฬน ทสาติ.