๒. ทุกนิปาโต

๑. ทฬฺหวคฺโค

๑๕๑. ราโชวาทชาตกํ (๒-๑-๑)

๑. ทฬฺหํ ทฬฺหสฺส ขิปติ, พลฺลิโก [มลฺลิโก (สี. ปี.)] มุทุนา มุทุํ;

สาธุมฺปิ สาธุนา เชติ, อสาธุมฺปิ อสาธุนา;

เอตาทิโส อยํ ราชา, มคฺคา อุยฺยาหิ สารถิ.

๒. อกฺโกเธน ชิเน โกธํ, อสาธุํ สาธุนา ชิเน;

ชิเน กทริยํ ทาเนน, สจฺเจนาลิกวาทินํ;

เอตาทิโส อยํ ราชา, มคฺคา อุยฺยาหิ สารถีติ.

ราโชวาทชาตกํ ปฐมํ.

๑๕๒. อสเมกฺขิตกมฺมนฺตํ, ตุริตาภินิปาตินํ.

สานิ กมฺมานิ ตปฺเปนฺติ, อุณฺหํวชฺโฌหิตํ มุเข.

๔. สีโห จ สีหนาเทน, ททฺทรํ อภินาทยิ;

สุตฺวา สีหสฺส นิคฺโฆสํ, สิงฺคาโล [สิคาโล (สี. สฺยา. ปี.)] ททฺทเร วสํ;

ภีโต สนฺตาสมาปาทิ, หทยญฺจสฺส อปฺผลีติ.

สิงฺคาลชาตกํ [สิคาลชาตกํ (สี. สฺยา. ปี.)] ทุติยํ.

๑๕๓. สูกรชาตกํ (๒-๑-๓)

๕. จตุปฺปโท อหํ สมฺม, ตฺวมฺปิ สมฺม จตุปฺปโท;

เอหิ สมฺม [สีห (สี. ปี.)] นิวตฺตสฺสุ, กึ นุ ภีโต ปลายสิ.

๖. อสุจิ ปูติโลโมสิ, ทุคฺคนฺโธ วาสิ สูกร;

สเจ ยุชฺฌิตุกาโมสิ, ชยํ สมฺม ททามิ เตติ.

สูกรชาตกํ ตติยํ.

๑๕๔. อุรคชาตก (๒-๑-๔)

๗. อิธูรคานํ ปวโร ปวิฏฺโฐ, เสลสฺส วณฺเณน ปโมกฺขมิจฺฉํ;

พฺรหฺมญฺจ วณฺณํ [วกฺกํ (ก.)] อปจายมาโน, พุภุกฺขิโต โน วิตรามิ [วิสหามิ (ก. สิ. สฺยา. ปี.)] โภตฺตุํ.

๘. โส พฺรหฺมคุตฺโต จิรเมว ชีว, ทิพฺยา จ เต ปาตุภวนฺตุ ภกฺขา;

โย พฺรหฺมวณฺณํ อปจายมาโน, พุภุกฺขิโต โน วิตราสิ [สพฺพตฺถปิ สมานํ] โภตฺตุนฺติ.

อุรคชาตกํ จตุตฺถํ.

๑๕๕. ภคฺคชาตกํ (๒-๑-๕)

๙. ชีว วสฺสสตํ ภคฺค [คคฺค (สี. ปี.)], อปรานิ จ วีสตึ [วีสติ (สฺยา. ก.)];

มา มํ ปิสาจา ขาทนฺตุ, ชีว ตฺวํ สรโท สตํ.

๑๐. ตฺวมฺปิ วสฺสสตํ ชีว, อปรานิ จ วีสตึ;

วิสํ ปิสาจา ขาทนฺตุ, ชีว ตฺวํ สรโท สตนฺติ.

ภคฺคชาตกํ ปญฺจมํ.

๑๕๖. อลีนจิตฺตชาตกํ (๒-๑-๖)

๑๑. อลีนจิตฺตํ นิสฺสาย, ปหฏฺฐา มหตี จมู;

โกสลํ เสนาสนฺตุฏฺฐํ, ชีวคฺคาหํ อคาหยิ.

๑๒. เอวํ นิสฺสยสมฺปนฺโน, ภิกฺขุ อารทฺธวีริโย;

ภาวยํ กุสลํ ธมฺมํ, โยคกฺเขมสฺส ปตฺติยา;

ปาปุเณ อนุปุพฺเพน, สพฺพสํโยชนกฺขยนฺติ.

อลีนจิตฺตชาตกํ ฉฏฺฐํ.

๑๕๗. คุณชาตกํ (๒-๑-๗)

๑๓. เยน กามํ ปณาเมติ, ธมฺโม พลวตํ มิคี;

อุนฺนทนฺตี วิชานาหิ, ชาตํ สรณโต ภยํ.

๑๔. อปิ เจปิ ทุพฺพโล มิตฺโต, มิตฺตธมฺเมสุ ติฏฺฐติ;

โส ญาตโก จ พนฺธุ จ, โส มิตฺโต โส จ เม สขา;

ทาฐินิ มาติมญฺญิตฺโถ [มญฺญิโว (สฺยา.), มญฺญโวฺห (ก.)], สิงฺคาโล มม ปาณโทติ.

คุณชาตกํ สตฺตมํ.

๑๕๘. สุหนุชาตกํ (๒-๑-๘)

๑๕. นยิทํ วิสมสีเลน, โสเณน สุหนู สห;

สุหนูปิ ตาทิโสเยว, โย โสณสฺส สโคจโร.

๑๖. ปกฺขนฺทินา ปคพฺเภน, นิจฺจํ สนฺทานขาทินา;

สเมติ ปาปํ ปาเปน, สเมติ อสตา อสนฺติ.

สุหนุชาตกํ อฏฺฐมํ.

๑๕๙. โมรชาตกํ (๒-๑-๙)

๑๗. อุเทตยํ จกฺขุมา เอกราชา, หริสฺสวณฺโณ ปถวิปฺปภาโส [ปฐวิปฺปภาโส (สี. สฺยา. ปี.)];

ตํ ตํ นมสฺสามิ หริสฺสวณฺณํ ปถวิปฺปภาสํ, ตยาชฺช คุตฺตา วิหเรมุ ทิวสํ.

เย พฺราหฺมณา เวทคู สพฺพธมฺเม, เต เม นโม เต จ มํ ปาลยนฺตุ;

นมตฺถุ พุทฺธานํ [พุทฺธาน (?)] นมตฺถุ โพธิยา, นโม วิมุตฺตานํ [วิมุตฺตาน (?)] นโม วิมุตฺติยา;

อิมํ โส ปริตฺตํ กตฺวา, โมโร จรติ เอสนา.

๑๘. อเปตยํ จกฺขุมา เอกราชา, หริสฺสวณฺโณ ปถวิปฺปภาโส;

ตํ ตํ นมฺมสฺสามิ หริสฺสวณฺณํ ปถวิปฺปภาสํ, ตยาชฺช คุตฺตา วิหเรมุ รตฺตึ.

เย พฺราหฺมณา เวทคู สพฺพธมฺเม, เต เม นโม เต จ มํ ปาลยนฺตุ;

นมตฺถุ พุทฺธานํ นมตฺถุ โพธิยา, นโม วิมุตฺตานํ นโม วิมุตฺติยา;

อิมํ โส ปริตฺตํ กตฺวา, โมโร วาสมกปฺปยีติ.

โมรชาตกํ นวมํ.

๑๖๐. วินีลชาตกํ (๒-๑-๑๐)

๑๙. เอวเมว นูน [นุ (ก.)] ราชานํ, เวเทหํ มิถิลคฺคหํ;

อสฺสา วหนฺติ อาชญฺญา, ยถา หํสา วินีลกํ.

๒๐. วินีล ทุคฺคํ ภชสิ, อภูมึ ตาต เสวสิ;

คามนฺตกานิ [คามนฺติกานิ (สี.), คามนฺตรานิ (ก.)] เสวสฺสุ, เอตํ มาตาลยํ ตวาติ.

วินีลชาตกํ ทสมํ.

ทฬฺหวคฺโค ปฐโม.

ตสฺสุทฺทานํ –

วรพลฺลิก ททฺทร สูกรโก, อุรคูตฺตม ปญฺจมภคฺควโร;

มหตีจมุ ยาว สิงฺคาลวโร, สุหนุตฺตม โมร วินีลํ ทสาติ.

๒. สนฺถววคฺโค

๑๖๑. อินฺทสมานโคตฺตชาตกํ (๒-๒-๑)

๒๑. น สนฺถวํ [สนฺธวํ (ก.)] กาปุริเสน กยิรา, อริโย อนริเยน ปชานมตฺถํ;

จิรานุวุตฺโถปิ กโรติ ปาปํ, คโช ยถา อินฺทสมานโคตฺตํ.

๒๒. ยํ เตฺวว ชญฺญา สทิโส มมนฺติ, สีเลน ปญฺญาย สุเตน จาปิ;

เตเนว เมตฺตึ กยิราถ สทฺธึ, สุโข หเว สปฺปุริเสน สงฺคโมติ.

อินฺทสมานโคตฺตชาตกํ ปฐมํ.

๑๖๒. สนฺถวชาตกํ (๒-๒-๒)

๒๓. น สนฺถวสฺมา ปรมตฺถิ ปาปิโย, โย สนฺถโว [สนฺธโว (ก.)] กาปุริเสน โหติ;

สนฺตปฺปิโต สปฺปินา ปายเสน [ปายาเสน (ก.)], กิจฺฉากตํ ปณฺณกุฏึ อทยฺหิ [อทฑฺฒหิ (สี. สฺยา.), อทฏฺฐหิ (ปี.), อททฺทหิ (?)].

๒๔. น สนฺถวสฺมา ปรมตฺถิ เสยฺโย, โย สนฺถโว สปฺปุริเสน โหติ;

สีหสฺส พฺยคฺฆสฺส จ ทีปิโน จ, สามา มุขํ เลหติ สนฺถเวนาติ.

สนฺถวชาตกํ ทุติยํ.

๑๖๓. สุสีมชาตกํ (๒-๒-๓)

๒๕. กาฬา มิคา เสตทนฺตา ตวีเม [ตว อิเม (สี. สฺยา. ปี.)], ปโรสตํ เหมชาลาภิฉนฺนา [เหมชาลาภิสญฺฉนฺนา (สี.)];

เต เต ททามีติ สุสีม พฺรูสิ, อนุสฺสรํ เปตฺติปิตามหานํ.

๒๖. กาฬา มิคา เสตทนฺตา มมีเม [มม อิเม (สี. ปี.)], ปโรสตํ เหมชาลาภิจฺฉนฺนา;

เต เต ททามีติ วทามิ มาณว, อนุสฺสรํ เปตฺติปิตามหานนฺติ.

สุสีมชาตกํ ตติยํ.

๑๖๔. คิชฺฌชาตกํ (๒-๒-๔)

๒๗. ยํ นุ คิชฺโฌ โยชนสตํ, กุณปานิ อเวกฺขติ;

กสฺมา ชาลญฺจ ปาสญฺจ, อาสชฺชาปิ น พุชฺฌสิ.

๒๘. ยทา ปราภโว โหติ, โปโส ชีวิตสงฺขเย;

อถ ชาลญฺจ ปาสญฺจ, อาสชฺชาปิ น พุชฺฌตีติ.

คิชฺฌชาตกํ จตุตฺถํ.

๑๖๕. นกุลชาตกํ (๒-๒-๕)

๒๙. สนฺธึ กตฺวา อมิตฺเตน, อณฺฑเชน ชลาพุช;

วิวริย ทาฐํ เสสิ [สยสิ (สี. สฺยา. ปี.)], กุโต เต ภยมาคตํ.

๓๐. สงฺเกเถว [สงฺกเตว (ก.)] อมิตฺตสฺมึ, มิตฺตสฺมิมฺปิ น วิสฺสเส;

อภยา ภยมุปฺปนฺนํ, อปิ มูลานิ กนฺตตีติ [มูลํ นิกนฺตตีติ (สี.)].

นกุลชาตกํ ปญฺจมํ.

๑๖๖. อุปสาฬกชาตกํ (๒-๒-๖)

๓๑. อุปสาฬกนามานิ [อุปสาฬฺหกนามานํ (สี. สฺยา. ปี.)], สหสฺสานิ จตุทฺทส;

อสฺมึ ปเทเส ทฑฺฒานิ, นตฺถิ โลเก อนามตํ.

๓๒. ยมฺหิ สจฺจญฺจ ธมฺโม จ, อหึสา สํยโม ทโม;

เอตํ อริยา เสวนฺติ, เอตํ โลเก อนามตนฺติ.

อุปสาฬกชาตกํ ฉฏฺฐํ.

๑๖๗. สมิทฺธิชาตกํ (๒-๒-๗)

๓๓. อภุตฺวา ภิกฺขสิ ภิกฺขุ, น หิ ภุตฺวาน ภิกฺขสิ;

ภุตฺวาน ภิกฺขุ ภิกฺขสฺสุ, มา ตํ กาโล อุปจฺจคา.

๓๔. กาลํ โวหํ น ชานามิ, ฉนฺโน กาโล น ทิสฺสติ;

ตสฺมา อภุตฺวา ภิกฺขามิ, มา มํ กาโล อุปจฺจคาติ.

สมิทฺธิชาตกํ สตฺตมํ.

๑๖๘. สกุณคฺฆิชาตกํ (๒-๒-๘)

๓๕. เสโน พลสา ปตมาโน, ลาปํ โคจรฐายินํ;

สหสา อชฺฌปฺปตฺโตว, มรณํ เตนุปาคมิ.

๓๖. โสหํ นเยน สมฺปนฺโน, เปตฺติเก โคจเร รโต;

อเปตสตฺตุ โมทามิ, สมฺปสฺสํ อตฺถมตฺตโนติ.

สกุณคฺฆิชาตกํ อฏฺฐมํ.

๑๖๙. อรกชาตกํ (๒-๒-๙)

๓๗. โย เว เมตฺเตน จิตฺเตน, สพฺพโลกานุกมฺปติ;

อุทฺธํ อโธ จ ติริยํ, อปฺปมาเณน สพฺพโส.

๓๘. อปฺปมาณํ หิตํ จิตฺตํ, ปริปุณฺณํ สุภาวิตํ;

ยํ ปมาณกตํ กมฺมํ, น ตํ ตตฺราวสิสฺสตีติ.

อรกชาตกํ นวมํ.

๑๗๐. กกณฺฏกชาตกํ (๒-๒-๑๐)

๓๙. นายํ ปุเร อุณฺณมติ [อุนฺนมติ (สฺยา.)], โตรณคฺเค กกณฺฏโก;

มโหสธ วิชานาหิ, เกน ถทฺโธ กกณฺฏโก.

๔๐. อลทฺธปุพฺพํ ลทฺธาน, อฑฺฒมาสํ กกณฺฏโก;

อติมญฺญติ ราชานํ, เวเทหํ มิถิลคฺคหนฺติ.

กกณฺฏกชาตกํ ทสมํ.

สนฺถววคฺโค ทุติโย.

ตสฺสุทฺทานํ –

อถ อินฺทสมาน สปณฺณกุฏิ, สุสิมุตฺตม คิชฺฌ ชลาพุชโก;

อุปสาฬก ภิกฺขุ สลาปวโร, อถ เมตฺตวโร ทสปุณฺณมตีติ.

๓. กลฺยาณวคฺโค

๑๗๑. กลฺยาณธมฺมชาตกํ (๒-๓-๑)

๔๑. กลฺยาณธมฺโมติ ยทา ชนินฺท, โลเก สมญฺญํ อนุปาปุณาติ;

ตสฺมา น หิยฺเยถ [หีเยถ (สี.)] นโร สปญฺโญ, หิริยาปิ สนฺโต ธุรมาทิยนฺติ.

๔๒. สายํ สมญฺญา อิธ มชฺช ปตฺตา, กลฺยาณธมฺโมติ ชนินฺท โลเก;

ตาหํ สเมกฺขํ อิธ ปพฺพชิสฺสํ, น หิ มตฺถิ ฉนฺโท อิธ กามโภเคติ.

กลฺยาณธมฺมชาตกํ ปฐมํ.

๑๗๒. ททฺทรชาตกํ (๒-๓-๒)

๔๓. โก นุ สทฺเทน มหตา, อภินาเทติ ททฺทรํ;