๓. กลฺยาณวคฺโค

๑๗๑. กลฺยาณธมฺมชาตกํ (๒-๓-๑)

๔๑. กลฺยาณธมฺโมติ ยทา ชนินฺท, โลเก สมญฺญํ อนุปาปุณาติ;

ตสฺมา น หิยฺเยถ [หีเยถ (สี.)] นโร สปญฺโญ, หิริยาปิ สนฺโต ธุรมาทิยนฺติ.

๔๒. สายํ สมญฺญา อิธ มชฺช ปตฺตา, กลฺยาณธมฺโมติ ชนินฺท โลเก;

ตาหํ สเมกฺขํ อิธ ปพฺพชิสฺสํ, น หิ มตฺถิ ฉนฺโท อิธ กามโภเคติ.

กลฺยาณธมฺมชาตกํ ปฐมํ.

๑๗๒. ททฺทรชาตกํ (๒-๓-๒)

๔๓. โก นุ สทฺเทน มหตา, อภินาเทติ ททฺทรํ;

ตํ สีหา นปฺปฏินทนฺติ [กึ สีหา นปฺปฏินทนฺติ (สี. ปี.), น สีหา ปฏินทนฺติ (ก.)], โก นาเมโส มิคาธิภู.

๔๔. อธโม มิคชาตานํ, สิงฺคาโล ตาต วสฺสติ;

ชาติมสฺส ชิคุจฺฉนฺตา, ตุณฺหี สีหา สมจฺฉเรติ.

ททฺทรชาตกํ ทุติยํ.

๑๗๓. มกฺกฏชาตกํ (๒-๓-๓)

๔๕. ตาต มาณวโก เอโส, ตาลมูลํ อปสฺสิโต;

อคารกญฺจิทํ อตฺถิ, หนฺท เทมสฺสคารกํ.

๔๖. มา โข ตฺวํ ตาต ปกฺโกสิ, ทูเสยฺย โน อคารกํ;

เนตาทิสํ มุขํ โหติ, พฺราหฺมณสฺส สุสีลิโนติ.

มกฺกฏชาตกํ ตติยํ.

๑๗๔. ทุพฺภิยมกฺกฏชาตกํ (๒-๓-๔)

๔๗. อทมฺห เต วาริ ปหูตรูปํ, ฆมฺมาภิตตฺตสฺส ปิปาสิตสฺส;

โส ทานิ ปิตฺวาน [ปีตฺวาน (สี. ปี.)] กิริงฺกโรสิ [กิกึกโรสิ (สี. สฺยา. ปี.)], อสงฺคโม ปาปชเนน เสยฺโย.

๔๘. โก เต สุโต วา ทิฏฺโฐ วา, สีลวา นาม มกฺกโฏ;

อิทานิ โข ตํ โอหจฺฉํ [อูหจฺจ (สี. ปี.), โอหจฺจํ (สฺยา.), อุหชฺชํ (ก.)], เอสา อสฺมาก ธมฺมตาติ.

ทุพฺภิยมกฺกฏชาตกํ จตุตฺถํ.

๑๗๕. อาทิจฺจุปฏฺฐานชาตกํ (๒-๓-๕)

๔๙. สพฺเพสุ กิร ภูเตสุ, สนฺติ สีลสมาหิตา;

ปสฺส สาขามิคํ ชมฺมํ, อาทิจฺจมุปติฏฺฐติ.

๕๐. นาสฺส สีลํ วิชานาถ, อนญฺญาย ปสํสถ;

อคฺคิหุตฺตญฺจ อุหนฺนํ [อูหนฺตํ (สี.), อูหนํ (สฺยา.), อูหนฺติ (ปี.), อุหทํ (ก.)], เทฺว จ ภินฺนา กมณฺฑลูติ.

อาทิจฺจุปฏฺฐานชาตกํ ปญฺจมํ.

๑๗๖. กฬายมุฏฺฐิชาตกํ (๒-๓-๖)

๕๑. พาโล วตายํ ทุมสาขโคจโร, ปญฺญา ชนินฺท นยิมสฺส วิชฺชติ;

กฬายมุฏฺฐึ [กลายมุฏฺฐึ (สี. ปี.)] อวกิริย เกวลํ, เอกํ กฬายํ ปติตํ คเวสติ.

๕๒. เอวเมว มยํ ราช, เย จญฺเญ อติโลภิโน;

อปฺเปน พหุํ ชิยฺยาม, กฬาเยเนว วานโรติ.

กฬายมุฏฺฐิชาตกํ ฉฏฺฐํ.

๑๗๗. ตินฺทุกชาตกํ (๒-๓-๗)

๕๓. ธนุหตฺถกลาเปหิ, เนตฺตึ สวรธาริภิ;

สมนฺตา ปริกิณฺณมฺห, กถํ โมกฺโข ภวิสฺสติ.

๕๔. อปฺเปว พหุกิจฺจานํ, อตฺโถ ชาเยถ โกจิ นํ;

อตฺถิ รุกฺขสฺส อจฺฉินฺนํ, ขชฺชถญฺเญว ตินฺทุกนฺติ.

ตินฺทุกชาตกํ สตฺตมํ.

๑๗๘. กจฺฉปชาตกํ (๒-๓-๘)

๕๕. ชนิตฺตํ เม ภวิตฺตํ เม, อิติ ปงฺเก อวสฺสยึ;

ตํ มํ ปงฺโก อชฺฌภวิ, ยถา ทุพฺพลกํ ตถา;

ตํ ตํ วทามิ ภคฺคว, สุโณหิ วจนํ มม.

๕๖. คาเม วา ยทิ วา รญฺเญ, สุขํ ยตฺราธิคจฺฉติ;

ตํ ชนิตฺตํ ภวิตฺตญฺจ, ปุริสสฺส ปชานโต;

ยมฺหิ ชีเว ตมฺหิ คจฺเฉ, น นิเกตหโต สิยาติ.

กจฺฉปชาตกํ อฏฺฐมํ.

๑๗๙. สตธมฺมชาตกํ (๒-๓-๙)

๕๗. ตญฺจ อปฺปญฺจ อุจฺฉิฏฺฐํ, ตญฺจ กิจฺเฉน โน อทา;

โสหํ พฺราหฺมณชาติโก, ยํ ภุตฺตํ ตมฺปิ อุคฺคตํ.

๕๘. เอวํ ธมฺมํ นิรํกตฺวา [นิรากตฺวา (?) นิ + อา + กร + ตฺวา], โย อธมฺเมน ชีวติ;

สตธมฺโมว ลาเภน, ลทฺเธนปิ น นนฺทตีติ.

สตธมฺมชาตกํ นวมํ.

๑๘๐. ทุทฺททชาตกํ (๒-๓-๑๐)

๕๙. ทุทฺททํ ททมานานํ, ทุกฺกรํ กมฺม กุพฺพตํ;

อสนฺโต นานุกุพฺพนฺติ, สตํ ธมฺโม ทุรนฺนโย.

๖๐. ตสฺมา สตญฺจ อสตํ, นานา โหติ อิโต คติ;

อสนฺโต นิรยํ ยนฺติ, สนฺโต สคฺคปรายณาติ [ปรายนา (สฺยา. ก.)].

ทุทฺททชาตกํ ทสมํ.

กลฺยาณวคฺโค ตติโย.

ตสฺสุทฺทานํ –

สุสมญฺญมิคาธิภู มาณวโก, วาริปหูตรูปาทิจฺจุปฏฺฐานา;

สกฬายสตินฺทุกปงฺก ปุน, สตธมฺม สุทุทฺททเกน ทสาติ.