๕. ลกฺขณหารสมฺปาตวณฺณนา
๖๗. อินฺทฺริเยสุ คุตฺตทฺวารตา สติสํวโร, สติพเลน จ เนกฺขมฺมวิตกฺกาทิพหุโล โหตีติ วุตฺตํ – ‘‘ตสฺมา รกฺขิตจิตฺตสฺส สมฺมาสงฺกปฺปโคจโรติ อิทํ สตินฺทฺริย’’นฺติ. ตสฺสตฺโถ – ‘‘ตสฺมา รกฺขิตจิตฺตสฺส สมฺมาสงฺกปฺปโคจโร’’ติ เอตฺถ รกฺขิตจิตฺตตาย จ สมฺมาสงฺกปฺปโคจรตา การณูปจาเรน อิทํ สตินฺทฺริยํ, คหิตานิ ภวนฺติ ปญฺจินฺทฺริยานิ อินฺทฺริยลกฺขเณน วิมุตฺติปริปาจนภาเวน วา เอกลกฺขณตฺตาติ อธิปฺปาโย. คหิโต ภวตีติ เอตฺถ มคฺคลกฺขเณน คหณํ สุวิญฺเญยฺยนฺติ ตํ ฐเปตฺวา การณโต คหณํ ทสฺเสตุํ ‘‘สมฺมาทิฏฺฐิโต หิ สมฺมาสงฺกปฺโป ปภวตี’’ติอาทิ วุตฺตํ. ตโต เอว คหิโต ภวติ อริโย อฏฺฐงฺคิโก มคฺโคติ วตฺวา วิมุตฺติวิมุตฺติญาณทสฺสนานิปิ วุตฺตานิ.
ลกฺขณหารสมฺปาตวณฺณนา นิฏฺฐิตา.