๑. ฉนฺนสุตฺตวณฺณนา

๗๒. ตติยสฺส ปฐเม ฉนฺโนติ เอวํนามโก ฉนฺนปริพฺพาชโก. ตุเมฺหปิ, อาวุโสติ, อาวุโส, ยถา มยํ ราคาทีนํ ปหานํ ปญฺญาเปม, กึ เอวํ ตุเมฺหปิ ปญฺญาเปถาติ ปุจฺฉติ. ตโต เถโร ‘‘อยํ ปริพฺพาชโก อเมฺห ราคาทีนํ ปหานํ ปญฺญาเปมาติ วทติ, นตฺถิ ปเนตํ พาหิรสมเย’’ติ ตํ ปฏิกฺขิปนฺโต มยํ โข, อาวุโสติอาทิมาห. ตตฺถ โขติ อวธารณตฺเถ นิปาโต, มยเมว ปญฺญาเปมาติ อตฺโถ. ตโต ปริพฺพาชโก จินฺเตสิ ‘‘อยํ เถโร พาหิรสมยํ ลุญฺจิตฺวา หรนฺโต ‘มยเมวา’ติ อาห. กึ นุ โข อาทีนวํ ทิสฺวา เอเต เอเตสํ ปหานํ ปญฺญาเปนฺตี’’ติ. อถ เถรํ ปุจฺฉนฺโต กึ ปน ตุเมฺหติอาทิมาห. เถโร ตสฺส พฺยากโรนฺโต รตฺโต โขติอาทิมาห. ตตฺถ อตฺตตฺถนฺติ ทิฏฺฐธมฺมิกสมฺปรายิกํ โลกิยโลกุตฺตรํ อตฺตโน อตฺถํ. ปรตฺถอุภยตฺเถสุปิ เอเสว นโย.

อนฺธกรโณติอาทีสุ ยสฺส ราโค อุปฺปชฺชติ, ตํ ยถาภูตทสฺสนนิวารเณน อนฺธํ กโรตีติ อนฺธกรโณ. ปญฺญาจกฺขุํ น กโรตีติ อจกฺขุกรโณ. ญาณํ น กโรตีติ อญฺญาณกรโณ. กมฺมสฺสกตปญฺญา ฌานปญฺญา วิปสฺสนาปญฺญาติ อิมา ติสฺโส ปญฺญา อปฺปวตฺติกรเณน นิโรเธตีติ ปญฺญานิโรธิโก. อนิฏฺฐผลทายกตฺตา ทุกฺขสงฺขาตสฺส วิฆาตสฺเสว ปกฺเข วตฺตตีติ วิฆาตปกฺขิโก. กิเลสนิพฺพานํ น สํวตฺเตตีติ อนิพฺพานสํวตฺตนิโก. อลญฺจ ปนาวุโส อานนฺท, อปฺปมาทายาติ, อาวุโส อานนฺท, สเจ เอวรูปา ปฏิปทา อตฺถิ, อลํ ตุมฺหากํ อปฺปมาทาย ยุตฺตํ อนุจฺฉวิกํ, อปฺปมาทํ กโรถ, อาวุโสติ เถรสฺส วจนํ อนุโมทิตฺวา ปกฺกามิ. อิมสฺมึ สุตฺเต อริยมคฺโค โลกุตฺตรมิสฺสโก กถิโต. เสสเมตฺถ อุตฺตานตฺถเมวาติ.