อปฺปมาทาวห ปกิณฺณกนิทฺเทส

๑. สํวิชฺชนฺติ ธ โลกสฺมึ,

พหู ชีวิตกปฺปนา;

คเหตฺวา ปตฺต มุญฺโฉ โย,

ชีวิกานํ ส ลามโก.

๒. สุกุลาจ ตทุปคา, กามโภคา นเปกฺขิโน;

น ภยฏฺฏา น อิณฏฺฏา, เนว อาชีว การณา.

๓. นาลํว คิหินา พฺรหฺม, จริยาย อขณฺฑิตํ;

ฆราวาโส ติสมฺพาโธ, ปพฺพชฺชาว นิราลยา.

๔. ภวปงฺกา ปมุจฺจาม, ติวิตฺติณฺณา ภยานกา;

ปฏิปตฺติ ยิมายาติ, กตฺวา ตทุปคา อิเม.

๕. อุตฺติฏฺเฐ นปฺปมชฺเชยฺย, ธมฺมํ จริตํ สุจเร;

ธมฺมจารี สุขํเสติ, อสฺมึโลเก ปรมฺหิจ.

๖. สฺวาคตา วต เตภิกฺขู, ปตฺตา สมฺพุทฺธปุตฺต ตํ;

คิหิ พนฺธน ปุจฺฉิชฺช, สุขิตา สาสเน รตา.

๗. กตปุญฺญ วิเสสาว, เอเต สุลทฺธ ทุลฺลภา;

ฉฏฺเฏตฺวาปิ มหารชฺชํ, เนทิสํ ลทฺธ มญฺญทา.

๘. สฺวาคตา สุคตี โหนฺตุ, มาทุคฺคตี ปมาทิโน;

ทุสฺสีลา เจ คมิสฺสนฺติ, อปายํ ติภยานกํ.

๙. คิหิโภคา ปรีหินฺโน, สามญฺญตฺตญฺจ ทูภโต;

ปริธํสมาโน ปกิเรติ, ฉวาลาตํว นสฺสติ.

๑๐. กุโส ยถา ทุคฺคหิโต, หตฺถเมวา นุกนฺตติ;

สามญฺญํ ทุปฺปรามฏฺฐํ, นิรยา ยุป กฑฺฒติ.

๑๑. ยํกิญฺจิ สิถิลํ กมฺมํ, สํกิลิฏฺฐญฺจ ยํกตํ;

สงฺกสฺสรํ พฺรหฺมจริยํ, นตํโหติ มหปฺผลํ.

๑๒. กริยาเจ กริยา เวนํ, ทฬฺหเมนํ ปรกฺกเม;

สิถิโลหิ ปริพฺพโช, ภิยฺโย อากิรเต รชํ.

๑๓. อิติ วุตฺตํ มุนินฺเทน, นุสฺสรํ อนิ วตฺติโต;

สทา อลิน จิตฺเตน, จเรยฺย พุทฺธสาวโก.

๑๔. ราคํ อสุภจินฺตาย, โทสํ เมตฺตาย วารเย;

มรเณน ธชํมานํ, สมฺพุทฺเธ ติกฺข สทฺธิโก.

๑๕. อสุภา กามวิตกฺกํ, เมตฺตา พฺยาปาท ตกฺกิตํ;

วิหึสํ กรุณาเยว, นิวาเรยฺย สทาสโต.

๑๖. พุทฺธาณตฺติ สทาตีโต, มิจฺฉาวิตกฺก ปีฬิโต;

ปาปธมฺเมหิ สํกิณฺโณ, โสนิจฺจาปาย คามิโก.

๑๗. โธวิตฺวา ปตฺติมลานิ, ปุนาติกฺกม สํวุโต;

มิจฺฉาวิตกฺก สญฺเฉที, ทูโร อปาย คามิโต.

๑๘. ขีณาสวตฺต พุทฺธตฺตํ, นิยฺยานิก นฺตรา ยิกํ;

สีหนาทํ จตุฏฺฐาเน, เวสารชฺโช ชิโน นทิ.

๑๙. สีลํ นิยฺยานิกํ นาม, อาปตฺติ อนฺตรายิกํ;

อนฺตราย มนาปชฺช, นิยฺยาเนว ปติฏฺฐตุ.

๒๐. นิยฺยานิกาจ อสุภา, สุภสญฺญา นฺตรายิกา;

อนฺตราย มนาปชฺช, นิยฺยาเนว ปติฏฺฐตุ.

๒๑. นานาปตฺติ ปกิณฺโณปิ, ปาราชิกา วเสสโก;

โส มิตฺยตฺต ปณีธีหิ, ลชฺชีเยว วิโสธโก.

๒๒. อลชฺชีกมฺม กิณฺโณปิ,

สํเวเชตฺวา สุมิตฺติโก;

ลชฺชีเยว วิโสเธนฺโต,

มตโกว อโสธโก.

๒๓. โย ปุพฺเพว ปมชฺชิตฺวา, ปจฺฉาโส นปฺปมชฺชติ;

โสมํ โลกํ ปภาเสติ, อพฺภามุตฺโตวจนฺทิมา.

๒๔. ธุรํกตฺวา ธิปตโย, โย ปุญฺเญสุ ปรกฺกเม;

ตสฺส นิยฺยานิกํ กมฺมํ, กึนามกํ นสิชฺฌเต.

๒๕. ปจฺจเต มุนิโน ภตฺตํ, โถกํโถกํ ฆเรฆเร;

ปิณฺฑิกาเยว ชีวนฺตุ, มาปชฺชนฺตุ อเนสนํ.

๒๖. โธเวยฺยา ปตฺติมคานิ, วุฏฺฐาน เทสนมฺพุหิ;

สํวริสฺสนฺติ จิตฺเตน, สีลํ โธตสฺส นิมฺมลํ.

๒๗. พุทฺธาณาติกฺกมาปตฺติ, นิคฺคเห ราคโทสเก;

นตฺถิ สญฺจิจฺจ อาปตฺติ, ลชีว โส ปวุจฺจติ.

๒๘. วาณิชฺช กสิกาทีหิ, นาหาเรฏฺฐิ ธสาสเน;

ธุร ทฺวยํว กิจฺจํ ตํ, นาญฺญกิจฺเจหิ หาปเย.

๒๙. นิคฺคเณฺหยฺย สกํจิตฺตํ, กิฏฺฐาทึ วิย ทุปฺปสุํ;

สติมา สมฺปชาโนจ, จเร สพฺพิริยาปเถ.

๓๐. ยถา ถมฺเภ นิพนฺเธยฺย, วจฺฉํ ทมํ นโร อิธ;

พนฺเธยฺเยวํ สกํจิตฺตํ, สติยา รมฺมเณ ทฬฺหํ.

๓๑. อธิสีลาธิจิตฺตานํ, อธิปญฺญาย สิกฺขนํ;

ภิกฺขุ กิจฺจตฺตยํ เอตํ, กโรนฺโตว สุภิกฺขุโก.

๓๒. ปญฺจาฏฺฐ ทส สีลานิ, นาธิสีลํ ตทุตฺตริ;

ปาติโมกฺขํ อธิสีลํ, ปพฺพตา ธิก เมรุว.

๓๓. ปาติโมกฺขํ วิโสเธนฺโต, อปฺเปว ชีวิตํ ชเห;

ปญฺญตฺตํ โลกนาเถน, นภินฺเท สีลสํวรํ.

๓๔. สีเลนา ติกฺกมํ ถุลฺลํ, ปริยุฏฺฐํ สมาธินา;

ปญฺญายา นุสยํ สณฺหํ, กิเลสํ ภิกฺขุ ภินฺทติ.

๓๕. สาสนสฺสาทิ สีลํว, มชฺเฌ ตสฺส สมาธิว;

ปญฺญาว ปริโยสานํ, กลฺยาณาว อิเมตโย.

๓๖. มหาปุญฺเญ ฐิตํ สีลํ, สมาธิ อปฺปนา คตํ;

จตุมคฺค ยุตา ปญฺญา, เอตํ สิกฺขตฺตยํ มตํ.

๓๗. สีลนลกฺขณํ สีลํ, ทุสฺสีลฺย ธํสนํ รสํ;

หิโรตฺตปฺป ปทฏฺฐานํ, สุจิ ปจฺจุปฏฺฐานกํ.

๓๘. สสีลคุตฺติ นาโถจ, ทุนฺนิคโห วิสารโท;

ธมฺมฏฺฐีตีติ ปญฺเจเต, คุณา เวนยิเก มตา.

๓๙. อาทิ กลฺราณ สํเวที, สีลมตฺตฏฺฐ ภิกฺขโว;

อุทฺธํ กลฺยาณ ลาภาย, อลิโน อนิวตฺติโก.

๔๐. โธวิตฺวา ปตฺติมลานิ, วุฏฺฐาน เทสน มฺพุหิ;

สุทฺธสีเล ฐิโตเยว, เอวํ จินฺเตยฺย ปญฺญวา.

๔๑. สมฺปุทฺโธรส ปุตฺตาว, พุทฺธุโรชา นุสฺสาวนา;

สมฺภูตา ปิตุ ทายาทา, ปุตฺตานาม สภาวโต.

๔๒. ขีรํ ปิตฺวาว ชีวนฺติ, ชาตาปิ อิธ ปุตฺตกา;

ปริยตฺติ ชินกฺขีรํ, ปิตฺวาว ชินปุตฺตกา.

๔๓. ทาโยจ นาม พุทฺธสฺส, ธมฺมามิส วสาทฺวิธา;

มคฺคญาณา ทโย ธมฺโม, จตฺตาโร ปจฺจยามิสา.

๔๔. จิร มามิส ทายาทา, ราชปูชาทิ คาหิโน;

ทายา มิสฺสคฺคหํ นิจฺฉิ, สทฺธมฺม ครุโก ชิโน.

๔๕. ลกฺข กปฺป จตุสฺสงฺขฺย, กาลํ วิจิต นิจฺจิตํ;

ธมฺมทายํ นวินฺทมฺหา, พุทฺธปุตฺตาปิ เยมยํ.

๔๖. พุทฺธวาริต ทายาทา, สทฺธมฺมทาย พาหิรา;

ปุตฺตาปิ สตฺถุทาสาภา, ภุตฺตมตฺตา หิ ทาสกา.

๔๗. ภทฺทนฺต ราหุลสฺเสว, ทายํ โนปิ อทา ชิโน;

นาทิยิมฺหา ปมาทาย, ตํ ทายํ กุสลนฺตกํ.

๔๘. ธมฺมทายาทา เมภิกฺขเว ตุเมฺหภวถ,

มาอามิส ทายาทา;

อิติ วุตฺตํ มุนินฺเทน,

สาวเกสุ ทยาวตา.

๔๙. อิมาย พุทฺธวาจาย, พุทฺธสนฺตก ตํ สเร;

ทฺวินฺนํ อามิสอ ทายาท, ภาวสฺสจ นิวารณํ.

๕๐. รชฺเช จณฺฑาลปุตฺตาว, สทฺธมฺมจกฺก วตฺติโน;

ปุตฺตา โหนฺตาปิ ทาเยสฺมึ, นิราสา ติว นินฺทิตา.

๕๑. มิจฺฉาชีว สมาปนฺนา, อจฺจาสา ปจฺจยามิเส;

มหาชานีย สมฺปตฺตา, โมฆกตฺวา ติทุลฺลภํ.

๕๒. คิหิกาเม ปหายาโค, ปรวนฺโตสุ ลคฺคิโต;

คงฺคาติณฺโณ ตฬากมฺหิ, นิมุคฺโควา ตินินฺทิโต.

๕๓. จีวเร ปิณฺฑปาเตจ, ปจฺจเย สยนาสเน;

เอเตสุ ตณฺห มากาสิ, มาโลกํ ปุนราคมิ.

๕๔. อิติวุตฺตา นุสาเรน, ปจฺจเวกฺขณ สุทฺธิยา;

อามิเสสุ หเน อาสํ, ปุตฺตมํสุ ปมํ สรํ.

๕๕. เสยฺโย อโยคุโฬ ภุตฺโต,

ตตฺโต อคฺคิสิขูปโม;

ยญฺเจ ภุญฺเชยฺย ทุสฺสีโล,

รฏฺฐปิณฺฑํ อสญฺญโต.

๕๖. อิติวุตฺตํ นุจินฺเตนฺโต, วชฺเช ทุสฺสีล ภาวโต;

สีเล ฐิโตว ภุญฺเชยฺย, มาทิตฺต คุฬกํ คิลิ.

๕๗. อนฺนาน มโถ ปานานํ,

ขาทนียาน มโถปิ วตฺถานํ;

ลทฺธาน สนฺนิธึ กริยา,

นจ ปริตฺตเส ตานิ อลภมาโน.

๕๘. อญฺญาหิ ลาภุปนิสา, อญฺญา นิพฺพาน คามินี;

สกฺการํ นาภินนฺเทยฺย, วิเวก มนุพฺรูหเย.

๕๙. อกตฺวา อามิเส อาสํ,

สทฺธมฺเมเยว อาสิโก;

อปฺปมตฺโต สมารทฺโธ,

ธมฺมทายํ ลภิสฺสติ.

๖๐. ปริยตฺตึ วินา เสยฺยํ, นลภนฺติ พุธาอปิ;

เสยฺยตฺถิโกว สิกฺเขยฺย, เนว ปูชาทิ การณา.

๖๑. ภวนิสฺสรณตฺถํว, สิกฺเข นา ลคฺคทูปโม;

ตถูปมาย สิกฺขนฺโต, อปาเยสุ ปติสฺสติ.

๖๒. สิกฺขิเตน อมานตฺถํ, นสาธุ มานถทฺธิโก;

มุทุภาวาย สิกฺขิตฺวา, ทเมนฺโต มุทุโก ภเว.

๖๓. ราคํ โทสํ ธชํมานํ, สิกฺขนฺโตปิ วิวชฺชเย;

ทหราปิ หิ มิยฺยนฺติ, นตฺถิ วสฺสคฺคโต มตํ.

๖๔. สทฺธํติกฺเขยฺย พุทฺเธน, ราคํ อสุภ จินฺตยา;

มรเณน ธชํมานํ, โทสํ เมตฺตาย วารเย.

๖๕. เอเตหิ จตุรกฺเขหิ, คนฺถํ สิกฺเขยฺย สํ วุโต;

สิกฺขนฺตสฺเสหิ รกฺเขหิ, นโกจิ สํกิเลสิโก.

๖๖. พุทฺธวาจมฺปิ สชฺฌาย, เอเตปิ มนสีกร;

วุตฺโต ธมฺมวิหารีติ, เอทิโส สาสเน วโร.

๖๗. ครูน มุปเทเสน,

จตุรกฺโข สุสีลวา;

อปฺปสฺสุโตปิ ปาสํโส,

ภิยฺโยเยว พหุสฺสุโต.

๖๘. สาตํ เสวกฺขเณวปฺปํ, ตํเหตฺวา นนฺตาทุกฺขนฺติ;