๓. อสุภภาวนา นิทฺเทส

๑. สิริมํ คณิกํ ทิสฺวา, ทเมตุํ รตฺตเจตสํ;

ทสฺเสตฺวา มตสารีรํ, ตสฺสา ชิโน อิทํ พฺรวิ.

๒. จรํวา ยทิวา ติฏฺฐํ, นิสินฺโน อุทวา สยํ;

สมญฺเฉติ ปสาเรติ, เอสา กายสฺส อิญฺชนา.

๓. อฏฺฐิ นฺหารูหิ สํยุตฺโต, ตจ มํสาว เลปโน;

ฉวิยา กาโย ปฏิจฺฉนฺโน, ยถาภูตํ นทิสฺสติ.

๔. อนฺตปูโร ทรปูโร, ยกน เปฬสฺส วตฺถิโน;

หทยสฺส ปปฺผาสสฺส, วกฺกสฺส ปิหกสฺสจ.

๕. สิงฺฆานิกาย เขฬสฺส, เสทสฺสจ เมทสฺสจ;

โลหิตสฺส ลสิกาย, ปิตฺตสฺสจ วสายจ.

๖. อถสฺส นวหิ โสเตหิ, อสุจิ สวติ สพฺพทา;

อกฺขิมฺหา อกฺขิคูถโก, กณฺณมฺหา กณฺณคูถโก.

๗. สิงฺฆานิกาจ นาสโต, มุขโต วมติ เอกทา;

ปิตฺตํ เสมฺหญฺจ วมติ, กายมฺหา เสทชลฺลิกา.

๘. อถสฺส สุสิรํ สีสํ,

มตฺถลุงฺคสฺส ปูริตํ;

สุภโต นํ มญฺญติ พาโล,

อวิชฺชาย ปุรกฺขโต.

๙. ยทาจ โส มโต เสติ,

อุทฺธุมาโต วินีลโก;

อปวิทฺโธ สุสานสฺมึ,

อนเปกฺขา โหนฺติ ญาตโย.

๑๐. ขาทนฺติ นํ สุวานาจ, สิงฺคาลกาจ กิมิโย;

กากา คิชฺฌาจ ขาทนฺติ, เยจญฺเญ สนฺติ ปาณกา.

๑๑. สุตฺวาน พุทฺธวจนํ, ภิกฺขุ ปญฺญาณวา อิธ;

โสโข นํ ปริชานาติ, ยถาภูตญฺหิ ปสฺสติ.

๑๒. ยถาอิทํ ตถาเอตํ, ยถาเอตํ ตถาอิทํ;

อชฺฌตฺตญฺจ พหิทฺธาจ, กาเย ฉนฺทํ วิราชเย.

๑๓. ฉนฺท ราค วิรตฺโต โส, ภิกฺขุ ปญฺญาณวา อิธ;

อชฺฌคา อมตํ สนฺตึ, นิพฺพานํ ปท มจฺจุตํ.

๑๔. ทฺวิปาทโก ยํ อสุจิ, ทุคฺคนฺโธ ปริหารติ;

นานากุณป ปริปูโร, วิสฺสวนฺโต ตโตตโต.

๑๕. เอตาทิเสน กาเยน, โย มญฺเญ อุนฺนเมตเว;

ปรํวา อวชาเนยฺย, กิมญฺญตฺร อทสฺสนาติ;

กาย วิจฺฉนฺทนียสุตฺตํ, วิชยสุตฺตนฺติปิ วตฺตพฺพํ.

๑๖. ร-อกฺขโร สิยาคฺคิมฺหิ, โรว อคฺคิว อาคโต;

ตสฺมา ราโคติ วตฺตพฺโพ, ตณฺหาว นิจฺจตาปิกา.

๑๗. อภิณฺหเมว ราคคฺคิ, ทยฺหเต สุภสญฺญินํ;

กิมิขชฺชวโณ สาว, ทุกฺขี ราคี ส สพฺพทา.

๑๘. ทุกฺขี ปิย มลทฺธาน, ลทฺธาปฺย ปริปุณฺณโต;

นตฺถิ ราคคฺคิขนฺธสฺส, ปิยินฺเธน หิ ปุณฺณตา.

๑๙. นตฺถิ ราคสโม อคฺคิ,

อิติ วุตฺตํ มเหสินา;

เตน ราคคฺคินา ทฑฺโฒ,

สพฺโพ โลโก ติทุกฺขิโต.

๒๐. เอกสฺส ปิวิตํ ขีรํ, จตู ทธิ ชลา พหุ;

ราคเหตุ ภเว สนฺธิ, ฏฺฐานํ อนมตคฺคิกํ.

๒๑. จตูทมิ ชลา ภิยฺโย, สีสจฺเฉทน โลหิตํ;

ราคเหตุ ภเว มจฺจ, ภยํ อนมตคฺคิกํ.

๒๒. เอกสฺส รุทโต อสฺสุ, จตู ทธิ ชลา พหุ;

ทุกฺขํ อนมตคฺคํว, ตํเหตุ ปริเทวนํ.

๒๓. ตตฺตาโย คุฬ คิลิต, วธคฺคิ ทยฺหนา ทิกํ;

อสงฺเขฺยยฺยํ มหาทุกฺขํ, ตํเหตุ นิรเย ลภิ.

๒๔. เอก ทฺวิตฺติ จตุ ปญฺจ, พุทฺธุปฺปาเทปฺย โมจิตํ;

ขุปฺปิปาสิต นิชฺฌามํ, ลภิ ตํเหตุ เปตฺติกํ.

๒๕. ติรจฺฉาเน อสูเรจ, ทุกฺขํ นานาวิธํ ลภิ;

นมตคฺคิก สํสาเร, สพฺพนฺตํ ราคเหตุกํ.

๒๖. เอกสฺเสเกน กปฺเปน, ปุคฺคลสฺสฏฺฐิ สญฺจโย;

สเจ สํหาริโต อสฺส, เวปุลฺล ปพฺพตาธิโก.

๒๗. เอก กปฺเป อิทํ ทุกฺขํ, นาทิกปฺเปสุ กากถา;

ราโค นนุ มหาเวรี, พาโล ชโน ต มิจฺฉติ.

๒๘. ราคสุทฺธิ อโสโกจ, นิทฺทุกฺโข ญายปตฺติจ;

นิพฺพานํ ปญฺจ ปจฺจกฺขา, อสุภาย ผลา มตา.

๒๙. อสุภคฺคหณํ ฌายี, มิตา สินฺทฺริย สํวโร;

โสมิตฺย มุกฺกฏฺฐาวาจา, ฉฬิเม ราค สุทฺธิยา.

๓๐. นิจฺจุคฺคราค โรคีนํ, อสุภา วาตุโลสธา;

ราคยกฺขาภิ คยฺหานํ, อสุภา มนฺต มุตฺตรํ.

๓๑. สชีวกาจ นิชฺชีวา, อสุภา ทุวิธา มตา;

สชีวา เกสโลมาทิ, ทเสวิเม อชีวกา.

๓๒. อุทฺธุมาตก วีนีลํ, วิปุพฺพกํ วิฉิทฺทกํ;

วิกฺขายิตก วิกฺขิตฺตํ, หติวิกฺขิตฺต โลหิตํ.

๓๓. ปุฬุว ฏฺฐิก มิจฺเจสุ, ลทฺธา อญฺญตรํ สโต;

รตน วานปสฺเสยฺย, ยถา เจตสิ ปากฏํ.

๓๔. มตํ ขชฺชํ ส มํสญฺจ, นิโลหิตํ นิมํสกํ;

วิกฺขิตฺตํ เสต ปุญฺชฏฺฐึ, นวธา ปุติมิกฺขเย.

๓๕. มจฺจุโต ปริมุจฺจามิ, ปฏิวตฺติ ยิมา ยิติ;

ปโยชน สมาวชฺช, โมทิตพฺพํ ชิคุจฺฉเก.

๓๖. สชีวเก ชิคุจฺฉตฺถํ, นิชฺชีวา สุภ มีริตํ;

ตถูปโม อยํกาโย, เอวเมว ภวิสฺสติ.

๓๗. เอวํธมฺโม อยํกาโย, เอวํภาวี นติกฺกโม;

อิจฺจุป สํหเร ทิสฺวา, เอกทฺวิห มตาทิกํ.

๓๘. ยถา อิทํ ตถาเอตํ, ยถาเอตํ ตถา อิทํ;

เชคุจฺฉํ ปฏิกูลฺยญฺจ, กาเย อิจฺจุป สํหเร.

๓๙. อุทฺธุมาต วินีลาทิ,

ปฏิกูโลฺย ชิคุจฺฉิโต;

ตเถวายมฺปิ เม กาโย,

วิเสโส นายุ-สายุว.

๔๐. อุทฺธุมาต วินีลาโท, โสภณํ นตฺถิ กิญฺจิปิ;

อิมสฺมึปิ เม กาเย, คเวสนฺโตปิ สพฺพโส.

๔๑. ปฏิกูลวสา ธาตุ, วสาจ ทฺวิปฺปการโต;

ปจฺจเวกฺเขยฺยิมํ กายํ, อิจฺฉํ วิราค มตฺตนิ.

๔๒. วณฺณ สณฺฐาน คนฺเธหิ, อาสโย กาสโตปิจ;

เชคุจฺฉ ปฏิกูลฺยาจ, เกสา น ตุฏฺฐมานิตา.

๔๓. อิติ เกเสสุ อิกฺเขยฺย,

โลมา ทีสุปฺยยํ นโย;

ทฺวตฺตึเสวญฺหิ โกฏฺฐาเส,

ปจฺจเวกฺเข วิสุํวิสุํ.

๔๔. กายโต พหินิกฺขนฺตํ, ปฏิกูลฺยํ ชิคุจฺฉิตํ;

อนิกฺขนฺตมฺปิ เชคุจฺฉํ, ปฏิกูลฺยํว ตสฺสมํ.

๔๕. สงฺขตมฺปิ ยถา วจฺจํ, มนุญฺญตํ น ปาปุเณ;

อุปกฺกม สหสฺเสหิ, เอวํ เกสาทิกมฺปิจ.

๔๖. สภาว ปฏิกูลฺยํว, เอกมฺปิ วจฺจ ปุญฺชกํ;

นนุ เชคุจฺฉิตา ภิยฺโย, ทฺวตฺตึส วจฺจปุญฺชกา.

๔๗. ปจฺเจกมฺปิ ปฏิกูลฺยํ, เกสาทิกํ สภาวโต;

เกสาทิทฺวตฺตึส ปุญฺโช, ภิยฺโย เชคุจฺฉิโต นนุ.

๔๘. ปุญฺชิเตเสฺวว กนฺเตสุ, กนฺโตโหติ ส ปุญฺชโก;

ปุญฺชิเตสุ อกนฺเตส, อกนฺโตว ส ปุญฺชโก.

๔๙. ปจฺเจกํ วินิภุตฺเตส, เกส โลม นขาทิสุ;

นตฺถิ ตญฺญา กุมารีวา, มุขหตฺถาทิกานิวา.

๕๐. สมฺปิณฺฑิ เตสุ เตเสฺวว,

กุโต ตา ตานิ อาคตา;

ปญฺญตฺติ มตฺต เมเวสา,

ชิคุจฺฉญฺญา น กาจิปิ.

๕๑. สนฺตํ จินฺเตยฺย นาสนฺตํ, สนฺต จินฺตยโต สุขํ;

อสนฺตํ ปริกปฺเปนฺโต, นานาทุกฺเขหิ ตปฺปติ.

๕๒. นาวชฺช สนฺตเชคุจฺฉํ, สญฺญํ อสติ กาตุน;

สุภา อิตฺถีติ คารคฺคิ, อุปฺปชฺชิ สุภสญฺญิโน.

๕๓. อสนฺตํว อภูตํว, ปสฺเส ราคคฺคิโชติยา;

ตาย สนฺตญฺจ ภูตญฺจ, น ปสฺสติ กทาจิปิ.

๕๔. เอกสฺส ปิวิตํ ขีรํ, สีสจฺเฉทน โลหิตํ;

รุทโต อสฺสุ ตํเหตุ, จตูทธิ ชลา พหุ.

๕๕. อายติมฺปิ อตีเตว, สํสรนฺตสฺส เหสฺสติ;

ราคํ หนฺตุ มนีโหเจ, ขีรํ อสฺสุจ โลหิตํ.

๕๖. สุภสญฺญาย โส วฑฺโฒ,

ตทภาเว ส นสฺสติ;

ถิรํ หนฺตุํ น ตํสญฺญํ,

สกฺกา สิถิล วีริโย.

๕๗. อุสฺโสฬฺหิ วีริโย หุตฺวา, พฺรูเหยฺยาสุภ ภาวนํ;

สุภสญฺญาปฺป หานาย, ปริจฺจชฺชาปิ ชีวิตํ.

๕๘. อญฺญกิจฺจ มุเปกฺขาย, พฺรูเหยฺยาสุภ ภาวนํ;

มนฺทิ หุเตฺวห ราคคฺคิ, นิพฺพายิสฺสติ อายตึ.

๕๙. กิจฺจํ เม อิทเมเวติ, พฺรูเหยฺยาสุภ ภาวนํ;

ทานิ มนฺทคฺคิ หุตฺวาน, ปาโมชฺชํ เว ลภิสฺสติ.

๖๐. กาเย ทฏฺฐพฺพ เชคุจฺฉํ, อปสฺสนฺโต ปมาทวา;

อลทฺธา กิญฺจิ ปาโมชฺชํ, ปพฺพชฺชมฺปิ น โมทติ.

๖๑. ปุเร มรามิ กาเย สฺมึ, ปสฺสา มิ ปสฺสิตพฺพกํ;

อิจฺจา รทฺโธ วีตึลทฺธา, ปพฺพชฺชํ อติโมทติ.

๖๒. กาเย ทฏฺฐพฺพ เชคุจฺฉํ, อปสฺสนฺโต ปมาท วา;

โมฆํว ทุลฺลภาตีโต, มหาชานียตํ คโต.

๖๓. สนฺตํ ภูตญฺจ เชคุจฺฉํ, ราคคฺคินา อปสฺสิยํ;

ปญฺญาปทีปโชเตน, สมิกฺเขยฺย อภิณฺหโส.

๖๔. สนฺตํ ภูตญฺจ กาเย สฺมึ, ทฏฺฐุกาโม สทาสโต;

ปญฺญาปทีปเกเนว, ทกฺเข น ราคีสีขินา.

๖๕. เชคุจฺฉิเตน กาเยน, นิกฺขนฺเตน ชิคุจฺฉโต;

อชฺช เสฺววา วินฏฺเฐน, นาล มุนฺนมิตุํ สโต.

๖๖. กีทิสํ มํ ตุวํ มญฺญิ, อหํ สพฺพ เชคุจฺฉโก;

เชคุจฺฉโตจ นิกฺขนฺโต, อิจฺเจว วตฺตุ มรหติ.

๖๗. กาเย เชคุจฺฉสญฺญํว, กเร สพฺพิริยา ปเถ;

ตสฺมึ ตุฏฺฐพฺพกํ นตฺถิ, ปิยายิตํ มมายิตํ.