นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส

จตุรารกฺขทีปนี

กายปจฺจเวกฺขณา

๑. ทุสฺสีลกถา,

๒. สีลานิสํสกถา,

๓. อนูสาสนกถา,

๔. อาวาสิกาจารกถา,

๕. ปจฺจยนิสฺสคฺคกถา,

๖. ปาติโมกฺขกถา,

๗. ทายโกวาทกถา,

ปณามปฏิญา

๑. จกฺกวาฬ นหุตา ค, เทวาลิ คณ จุมฺพิโต;

พุทฺธ ปาทมฺพุโช ฐาตุ, สีเส ทยา ติคนฺธโช.

๒. นนฺต จกฺกวาฬ พฺภุคฺค, คุณ สนฺนิจฺจิตํ ชินํ;

วนฺเท ตปฺปูชิตํ ธมฺมํ, ตชฺชํ สงฺฆญฺจ นิมฺมลํ.

๓. วกฺขามิ จตุรารกฺขํ, สมฺพุทฺธ วจน นฺวยํ;

อปฺปมาทาวหํ เอตํ, โสตฺตพฺพํ ภวภีรุหิ.

๔. พุทฺธานุสฺสติ มรณา, ภุภา เมตฺตาจ ภาวนา;

อปฺปมาทาย อารกฺขา, จตสฺโส มานิตา สตํ.

๑. พุทฺธานูสฺสติ ภาวนา,

๒. มรณสฺสติ ภาวนา,

๓. อสุภ ภาวนา,

๔. เมตฺตา ภาวนา,

๕. พุทฺโธวาทํ สริตฺวาว, มจฺจุพฺพิคฺคา สุเขสิโน;

สีตา สีตตรํ ยนฺติ, สุภเมตฺตมฺพุสิ-ฏฺฐิตา.

๖. มรณคฺคิ วารณมฺพุ, สมฺพุทฺธวจนํ ยิทํ;

พหู ตทคฺคิ สนฺตตฺตา, สีตาวาสุํ ตทมฺพุนา.

๗. สทฺธํ พุทฺเธน เตเชตฺวา, มานํ มรณจินฺตยา;

อสุภาย หเน ราคํ, โทสํ เมตฺตาย ปญฺญวา.

๑. พุทฺธานุสฺสติ นิทฺเทส

๑. อรหํ สมฺมาสมฺพุทฺโธ, วิชฺชกฺขิ จรณปฺปโท;

สุคโต สุคโท สตฺถา, สพฺพญฺญู ภควาทโม.

๒. อารกตฺตาริหนฺตตฺตา, ปาปาการกโตรโห;

หต จกฺการโต ปูชา, รหตฺตา จารหํ นเม.

๓. สมุตฺเต ชิย คิหีนํ, อนุปุพฺพิกโถ ชิโน;

อทาสิ ปรมํ ตุฏฺฐึ, สจฺจานิ ทสฺสยํ ทิวา.

๔. ภิกฺขูนํ ปฐเม ยาเม, ปาเยสิ อมตาคทํ;

ชาติเขตฺตาค เทวานํ, กงฺขจฺเฉโท ส มชฺฌิเม;

๕. อาโท ผลสุขํ เวทิ, มชฺเฌ เสยฺย มกา ชิโน;

เวเนยฺโย โลกนํ อนฺเต, ปจฺฉิเมปิ ติธา กเต.

๖. เขทํ อคณยํ นาโถ, ปญฺจ พุทฺธกตํ วหํ;

สตฺถสิทฺโธ ปรตฺถํว, พฺยาวโฏ สุมหาทโย.

๗. จงฺกมิตฺวา นิสีทิตฺวา, รตฺตึทิวญฺจ ฌายิตุํ;

สุปิตุํ มชฺฌยาเมว, พุทฺโธ ภิกฺขูน โมวทิ.

๘. นาล มาลสิตุํ ตสฺส, มหาวีรสฺส สาสเน;

ปมาทาย มุนินฺทสฺส, กตญฺญู สาธุ สมฺมโต.

๙. อนญฺญาตสฺส ญาตาย, อปตฺตสฺสจ ปตฺติยา;

อารเภตุํว โน ยุตฺโต, อปฺปมตฺโต รโหคโต.

๑๐. อารพฺภถ นิกฺกมถ, ยุญฺชถ พุทฺธสาสเน;

ธุนาถ มจฺจุโน เสนํ, นฬาคารํว กุญฺชโร.

๑๑. โย อิมสฺมึ ธมฺมวินเย, อปฺปมตฺโต วิหิสฺสติ;

ปหาย ชาติ สํสารํ, ทุกฺขสฺสนฺตํ กริสฺสติ;

๑๒. อิติ อุยฺโยชนํ มฺหากํ, มุตฺตสฺส มุตฺติยา สรํ;

นยุตฺโตว ปมาทาย, มหาทยสฺส สตฺถุโน.

๑๓. สุตฺเตน ทุพฺพิตกฺเกน, อกิจฺจ กรเณนวา;

โมฆ กาลกฺขโย มนฺโท, ทุกฺขสฺสนฺตํ กถํกเร.

๑๔. อากาสํ จกฺกวาฬญฺจ, สตฺตา พุทฺธคุณา ปิจ;

อนนฺตานาม จตฺตาโร, ปริจฺเฉโท นวิชฺชติ.

๑๕. ยถาปิ นภ มากาสํ, องฺคุลรชฺชุยฏฺฐิภิ;

มิเนตุํ เนว สกฺโกติ, เอวํ เกนจิ ตคฺคุณํ.

๒. มรณสฺสตินิทฺเทส

๑. มรณสฺสติ มิจฺฉนฺโต, ตาว พุทฺธวโจ สุณ;

อวิกฺขิตฺเตน จิตฺเตน, สมฺพุทฺธ วจนํ หิทํ.

๒. อนิมิตฺต มนญฺญาตํ, มจฺจานํ อิธ ชีวิตํ;

กสิรญฺจ ปริตฺตญฺจ, ตญฺจ ทุกฺเขน สํยุตํ.

๓. น หิ โส ปกฺกโม อตฺถิ, เยน ชาตา นมิยฺยเร;

ชรมฺปิ ปตฺวา มรณํ, เอวํธมฺมา หิ ปาณิโน.

๔. ผลาน มิว ปกฺกานํ, ปาโต ปตนโต ภยํ;

เอวํ ชาตาน มจฺจานํ, นิจฺจํ มรณ โต ภยํ.

๕. ยถาปิ กุมฺภการสฺส, กตา มตฺติกภาชนา;

สพฺเพ เภทปริยนฺตา, เอวํ มจฺจาน ชีวิตํ.

๖. ทหราจ มหนฺตาจ, เยพาลา เยจ ปณฺฑิตา;

สพฺเพ มจฺจุวสํ ยนฺติ, สพฺเพ มจฺจุปรายนา.

๗. เตสํ มจฺจุปเรตานํ, คจฺฉตํ ปรโลกโต;

นปิตา ตายเต ปุตฺตํ, ญาติวาปน ญาตเก;

๘. เปกฺขตญฺเญว ญาตีนํ, ปสฺส ลาลปฺปตํ ปุถุ;

เอกเมโกว มจฺจานํ, โค วชฺโฌวิย นิยฺยติ.

๙. เอว มพฺภาหโต โลโก, มจฺจุนาจ ชรายจ;

ตสฺมา ธีรา นโสจนฺติ, วิทิตฺวา โลก ปริยายํ.

๑๐. อญฺเญปิ ปสฺส คมเน, ยถา กมฺมุปเค นเร;

มจฺจุโน วสมาคมฺม, ผนฺทนฺเตวิธ ปาณิโน.

๑๑. เยน เยนหิ มญฺญนฺติ,

ตโตตสฺส หิ อญฺญถา;

เอตาทิโส วินาภาโว,

ปสฺส โลกสฺส ปริยายนฺติ.

[สุลฺล สุตฺเต วุตฺตํ.]

๑๒. ยถาปิ เสลา วิปุลา,

นภํ อาหจฺจ ปจฺจตา;

สมนฺตา อนุปริ เยยฺยุํ,

นิปฺโปเถนฺตา จตุทฺทิสา.

๑๓. เอวํ ชราจ มจฺจุจ,

อธิวตฺตนฺติ ปาณิเน;

ขตฺติเยพฺราหฺมเณ เวสฺเส,

สุทฺเท จณฺฑาล ปกฺกุเส;

นกิญฺจิ ปริวชฺเชติ,

สพฺพเมวา ภิมทฺทติ.

๑๔. น ตตฺถ หตฺถิ นํ ภุมฺมิ, น รถานํ นปตฺติยา;

น จาปิ มนฺตยุทฺเธน, สกฺกา เชตุํ ธเนนวา.

๑๕. ตสฺมาหิ ปณฺฑิโต โปโส,

สมฺปสฺสํ อตฺถ มตฺตโน;

พุทฺเธ ธมฺเม จ สงฺเฆจ,

ธีโร สทฺทํ นิเวสเย.

๑๖. โย ธมฺมจารี กาเยน, วาจาย อุท เจตสา;

อิเธวนํ ปสํสนฺติ, ปจฺจสคฺเค ปโมทตีติ.

[ปพฺพตู มม สุตฺเต วุตฺตํ.]

๑๗. ยถา วาริวโห ปูโร, วเห รุกฺเข ปกูลเช;

เอวํ ชรามรเณน, วุยฺหนฺเต สพฺพ ปาณิโน.

๑๘. ทหราปิ หิ มิยฺยนฺติ,

นราจ อถนาริโย;

ตตฺถ โก วิสาเสโปโส,

ทหโร มฺหีติชีวิเต.

๑๙. สาย เมเก นิทิสฺสนฺติ, ปาโต ทิฏฺฐา พหุชฺชนา;

ปาโต เอเก นทิสฺสนฺติ, สายํ ทิฏฺฐา พหุชฺชนา.

๒๐. อชฺเชว กิจฺจํ อาตปฺปํ, โก ชญฺญา มรณํ สุเว;

นหิ โน สงฺกรํ เตน, มหาเสนน มจฺจุนาติ.

[ชาตเกสุวุตฺตํ.]

๒๑. นตฺเถตฺถญฺโญ นุสาสนฺโต, สยํวตฺตาน โมวท;

ชิเนริตา นุสาเรน, ภิกฺขุ สํสาร ภีรุโก.

๒๒. อหิวาปิ มํ ฑํเสยฺย, อญฺเญปิ วิสธาริโน;

อปิยาปิจ ฆาเตยฺยุํ, อุปฺปชฺเชยฺยุํ รุชาปิเม.

๒๓. มจฺจุเสนา วุธาสงฺขฺยา, พาหิรชฺฌตฺตุ ปทฺทวา;

เตหายุ ปีฬิตํเฉชฺชํ, มริสฺส มชฺชวา สุเว.

๒๔. อฬกฺกา หิ ควาทีหิ, โจราทีหิ อรีหิปิ;

อภิณฺห สนฺนิปาเตหิ, รุชา ฉนวุตีหิปิ.

๒๕. พหูน มุปกาเรหิ, อนฺโนทกาทิเกหิปิ;

มริสฺสํ ปีฬิโต นิจฺจํ, นิรุชฺเฌยฺยายุ อชฺชวา.

๒๖. พหฺวาวุเธ วิสชฺเชติ, นิลฺเลณํ มจฺจุนิทฺทโย;

วสนฺตํ ภวสงฺคาเม, นมุตฺโต โกจิ อาวุธา;

๒๗. มหพฺพลา มหาปญฺญา, มหิทฺธิกา มหทฺธนา;

นมุตฺตา สมฺมาสมฺพุทฺโธ, สพฺพโลกาธิโป อปิ;

๒๘. มยา สมา นวา วุทฺธา, ตทาวุเธหิ เต มตา;

ตถา หมฺปิ มริสฺสามิ, เลณํ ปุญฺญํว เม กตํ.

๒๙. ปถพฺยาปาทโย ธาตฺถู,

อาหารา โภชนาทโย;

สีตุณฺห มุตุนาเมตํ,

โทสา ปิตฺตเสมฺหานิลา.

๓๐. ธาตฺวาหารุ ตุโทสานํ, สมตฺเต วายุ ติฏฺฐติ;

วิสเม ตงฺขณญฺเญว, เฉชฺช มปฺปํ ปราธินํ.

๓๑. ธาตฺวา หารุตุ โทสานํ, วิสมา เสฺวปฺยกลฺลโก;

อุสฺสาเห กลฺลกาเลว, กึกเรยฺยอกลฺลโก;

๓๒. อุปฺปชฺเชยฺยุํ รุชา เสฺวปิ, อสาโต ทุกฺขมา ขรา;

ปุเรตรํว อารพฺเภ, มาปจฺฉา อนุตาปนํ.

๓๓. สตฺตานํ นีจกมฺมานํ, สรโณปิ ภยงฺกโร;

นีจานีจํ นชานามิ, มรณาสนฺนตมฺปิจ.

๓๔. กมฺม ปีฬิต สตฺตานํ, ตงฺขณมฺปิ ภยุพฺภโว;

มเรยฺย มชฺชวา เสฺววา, นยุตฺโตว ปมชฺชิตุํ.

๓๕. ปุญฺญกฺขีณา ปชา ขิปฺปํ, อเหตุนาปิ นสฺสเย;

สุทฺธจิตฺโต มริสฺสามิ, น กิลิฏฺเฐน เจตสา.

๓๖. อุปจฺเฉทาปิ เม สนฺติ, ภวาภวจิตา พหู;

เฉชฺชํ เตหายุ อชฺชาปิ, สาธฺวาสุมารเภ มตํ;