นโม ตสฺส ภควโต อรหโต สมฺมาสมฺพุทฺธสฺส

จาณกฺยนีติปาฬิ

๑. นานาสตฺโถ ทฺธตํ วกฺเข,

ราช นีติ สมุจฺจยํ;

สพฺพ พีช มิทํ สตฺถํ,

จาณกฺยํ สารสงฺคหํ.

๒. มูลสุตฺตํ ปวกฺขามิ,

จาณเกฺยน ยโถทิตํ;

ยสฺส วิญฺญาน มตฺเตน,

มูโฬฺห ภวติ ปณฺฑิโต.

๓. วิทุตฺตํ นรปจฺจญฺจ,

เนวตุลฺยํ กุทาจนํ;

สเทเส ปุชฺชเต ราชา,

วิทู สพฺพตฺถ ปุชฺชเต.

๔. ปณฺฑิเต จ คุณา สพฺเพ,

มูเฬฺห โทสา หิ เกวลํ;

ตสฺมา มูฬฺหสหสฺเสสุ,

ปญฺโญ เอโก วิสิสฺยเต.

๕. มาตริว ปรทาเรสุ,

ปรทพฺเพสุ เลฏฺฏุว;

อตฺตนิว สพฺพภูเตสุ,

โย ปสฺสติ สปณฺฑิโต.

๖. กึกุเลน วิสาเลน,

คุณหีโน ตุ โยนโร;

อกุลิโนปิ สตฺถญฺโญ,

เทวตาหิปิ ปุชฺชเต.

๗. รูปโยพฺพนสมฺปนฺนา,

วิสาลกุลสมฺภวา;

วิชฺชาหีนา นโสภนฺเต,

นิคฺคนฺธา อิว กึสุกา.

๘. ตารานํ ภูสณํ จนฺโท,

นารีนํ ภูสณํ ปติ;

ปุถพฺยา ภูสณํ ราชา,

วิชฺชา สพฺพสฺส ภูสณํ.

๙. มาตา สตฺตุ ปิตา เวรี,

เยน พาโล นปาฏฺฐิโต;

น โสภเต สภามชฺเฌ,

หํสมชฺเฌ พโกยถา.

๑๐. วรเมโก คุณี ปุตฺโต,

น จ มูฬฺหสเตหิปิ;

เอโก จนฺโท ตโม หนฺติ,

น จ ตารคเณหิปิ.

๑๑. ลาลเย ปญฺจวสฺสานิ,

ทสวสฺสานิ ตาลเย;

ปตฺเต ตุ โสฬเส วสฺเส,

ปุตฺตํ มิตฺตํว อาจเร.

๑๒. ลาลเน พหโว โทสา,

ตาลเน พหโว คุณา;

ตสฺมา ปุตฺตญฺจ สิสฺสญฺจ,

ตาลเย น ตุ ลาลเย.

๑๓. เอเกนาปิ สุวกฺเขน,

ปุปฺผิเตน สุคนฺธินา;

วาสิตสฺส วนํ สพฺพํ,

สุปุตฺเตน กุลํยถา.

๑๔. เอกสฺสาปิ กุวกฺขสฺส,

โกฏรฏฺเฐน อคฺคินา;

ทยฺหเต หิ วนํ สพฺพํ,

กุปุตฺเตน กุลํ ยถา.

๑๕. ทูรโต โสภเต มูโฬฺห,

ลมฺพมาน ปฏาวุโต;

ตาวญฺจ โสภเต มูโฬฺห,

ยาว กิญฺจิ นภาสเต.

๑๖. วิสโต อมตํ คายฺหํ,

อเมชฺฌาอปิ กญฺจนํ;

นีจโต อุตฺตมา วิชฺชา,

ถีรตฺนํ ทุกฺกุลาอปิ.

๑๗. อุสฺสเว พฺยสเนเจว,

ทุพฺภิกฺเข สตฺตุวิคฺคเห;

ราชทฺวาเร สุสาเนจ,

โย ติฏฺฐติ สพนฺธโว.

๑๘. ปโรกฺเข กิจฺจหนฺตารํ,

ปจฺจกฺเข ปิยวาทินํ;

วชฺชเย ตาทิสํ มิตฺตํ,

วิสกุมฺภํ ปโยมุขํ.

๑๙. สกึ ทุฏฺฐญฺจ มิตฺตํ โย,

ปุน สนฺธาตุ มิจฺฉติ;

สมจฺจุ มุปคณฺหาติ,

คพฺภ มสฺสตรี ยถา.

๒๐. น วิสฺสเส อวิสฺสตฺถํ,

มิตฺตญฺจาปิ น วิสฺสเส;

กทาจิ กุปิตํ มิตฺตํ,

สพฺพโทสํ ปกาสเย.

๒๑. ชานิยา เปสเน ภจฺเจ,

พนฺธเว พฺยสนาคเม;

มิตฺตญฺจา ปทิกาเลจ,

ภริยญฺจ วิภวกฺขเย.

๒๒. อุปการคฺคหิเตน,

สตฺตุนาสตฺตุมุทฺธเร;

ปาทลคฺคํ กรฏฺเฐน,

กณฺฏเกเนว กณฺฏกํ.

๒๓. น มิตฺตํ โกจิ กสฺสจิ,

น โกจิ ริปุ กสฺสจิ;

การเณน หิ ญายติ,

มิตฺตานิ จ ริปู ตถา.

๒๔. ทุชฺชโน ปิยวาที จ,

เนตํ วิสฺสาสการณํ;

มธุ ติฏฺฐติ ชิวฺหคฺเค,

หทเย ตุ หลาหลํ.

๒๕. ทุชฺชโน ปริหนฺตพฺโพ,

วิชฺชายา ลงฺกโตปิ สํ;

มณินา ภูสิโต สปฺโป,

กิเม โส นภยํ กโร.

๒๖. สปฺโป กูโร ขโล กูโร,

สปฺปา กูรตโร ขโล;

มนฺโต สธิวโส สปฺโป,

ขโล เกน นิวายฺยเต.

๒๗. นขีนญฺจ นทีนญฺจ,

สิงฺคีนํ สตฺถปาณินํ;

วิสฺสาโส เนวกาตพฺโพ,

ถีสุ ราชกุเลสุ จ.

๒๘. หตฺถี หตฺถสหสฺเสน,

สตหตฺเถน วาชิโน;

สิงฺคิโน ทสหตฺเถน,

ฐานจาเคน ทุชฺชโน.

๒๙. อาปทตฺถํ ธนํ รกฺเข,

ทารํ รกฺเข ธเนหิปิ;

อตฺตานํ สตตํ รกฺเข,

ทาเรหิปิ ธเนหิปิ.

๓๐. ปรทารํ ปรทพฺพํ,

ปริวาทํ ปรสฺส จ;

ปริหาสํ คุรุฏฺฐาเน,

จาปลฺยญฺจ วิวชฺชเย.

๓๑. จเช เอกํ กุลสฺสตฺเถ,

คามสฺสตฺเถ กุลํ จเช;

คาม ชนปทสฺสตฺเถ,

อตฺตตฺเถ ปถวึ จเช.

๓๒. จลเตฺยเกน ปาเทน,

ติฏฺฐ เตฺยเกน พุทฺธิมา;

นาสมิกฺขฺย ปรํ ฐานํ,

ปุพฺพมายตนํ จเช.

๓๓. ลุทฺธ มตฺเถน คเณฺหยฺย,

ถทฺธ มญฺชลี กมฺมุนา;

มูฬฺหํ ฉนฺโท นุวตฺเตน,

ตถา ตเถน ปณฺฑิตํ.

๓๔. อตฺถนาสํ มโนตาปํ,

เคเห ทุจฺจริตานิ จ;

วญฺจนญฺจ ปมาณญฺจ,

มติมา น ปกาสเย.

๓๕. ธนธญฺญปฺปโยเคสุ,

ตถา วิชฺชาคเมสุ จ;

อาหาเร พฺยวหาเร จ,

จตฺตลชฺโช สทา ภเว.

๓๖. ธนิโน โสตฺถิโย ราชา,

นที เวชฺโช ตุ ปญฺจโม;

ปญฺจ ยตฺร นวิชฺชนฺเต,

ตตฺร วาสํ นการเย.

๓๗. ยสฺมึเทเส น สมฺมานํ,

น ปีติ นจ พนฺธวา;

น จ วิชฺชาคโม โกจิ,

ตํเทสํ ปริวชฺชเย.