๔. เมตฺตาภาวนานิทฺเทส
๑. เมตฺตา ภาวน มิจฺฉมฺปิ, สุณ พุทฺธวโจ ยิทํ;
โทส นิคฺคหณตฺถาย, โทโส เมตฺตายเวริหิ.
๒. อกฺโกจฺฉิมํ อวธิมํ, อชินิมํ อหาสิเม;
เยจ ตํ อุปนยฺหนฺติ, เวรํ เตสํ นสมฺมติ.
๓. อกฺโกจฺฉิมํ อวธิมํ, อชินิมํ อหาสิเม;
เยจตํ นุปนยฺหนฺติ, เวรํ เตสํ อุปสมฺมติ.
๔. นหิเวเรน เวรานิ, สมฺมนฺติธ กุทาจน;
อเวเรนจ สมฺมนฺติ, เอสธมฺโม สนนฺตโน.
๕. ปเรจ นวิชานนฺติ, มย เมตฺถ ยมามเส;
เยจ ตตฺถ วิชานนฺติ, ตโต สมฺมนฺติ เมธคา.
๖. กุทฺโธ อตฺถํ นชานาติ, กุทฺโธ ธมฺมํ นปสฺสติ;
สทา อนฺธตมํ โหติ, ยํโกโธ สหเตนรํ.
๗. อุภินฺน มตฺถํ จรติ, อตฺตโนจ ปรสฺสจ;
ปรํ สํกุปฺปิตํ ญตฺวา, โย สโต อุปสมฺมติ.
๘. ตสฺเสว เตน ปาปิยฺโย, โย กุทฺธํ ปฏิกุชฺฌติ;
กุทฺธํ อปฏิกุชฺฌนฺโต, สงฺคามํ เชติ ทุชฺชยํ.
๙. ขนฺตี ปรมํ ตโป ติติกฺขา,
นิพฺพานํ ปรมํ วทนฺติ พุทฺธา;
นหิ ปพฺพชิโต ปรูปฆาตี,
นสมโณ โหติ ปรํ วิเหฐยนฺโต.
๑๐. อโกเธน ชิเน โกธํ, อสาธุํ สาธุนา ชิเน;
ชิเน กทริยํ ทาเนน, สจฺเจนา ลิกวาทินํ.
๑๑. โย เว อุปฺปติตํ โกธํ, รถํ ภนฺตํว วารเย;
ต มหํ สารถี พฺรูมิ, รสฺมิคฺคาโห อิตโรชโน.
๑๒. ปุริสสฺส หิ ชาตสฺส, กุธารี ชายเต มุเข;
ยาย ฉินฺทติ อตฺตานํ, พาโล ทุพฺภาสิตํภณํ.
๑๓. เสโล ยถา เอกคฺฆโน, วาเตน นสมีรติ;
เอวํ นินฺทา ปสํสาสุ, นสมิญฺชนฺติ ปณฺฑิตา.
๑๔. สมานภาคํ กฺรุพฺเพถ, คาเม อกฺกุฏฺฐ วนฺทิตํ;
มโนปโทสํ รกฺเขยฺย, สนฺโต อนุณฺณโต สิยา.
๑๕. นปโร ปรํ นิกุปฺเปถ, นาติมญฺเญถ กตฺถจิ นกิญฺจิ;
พฺยาโรสนา ปฏิฆสญฺญา, นญฺญมญฺญสฺส ทุกฺข มิจฺเฉยฺย.
๑๖. มาตา ยถา นิยํ ปุตฺต,
มายุสา เอกปุตฺต มนุรกฺเข;
เอวมฺปิ สพฺพ ภูเตสุ,
มานสํ ภาวเย อปริมาณํ.
๑๗. สุตฺวาน ทุสิโต พหุํ วาจํ,
สมณานํวา ปุถุชนานํ;
ผรุเสน หิ น ปฏิวชฺชา,
น หิ สนฺโต ปฏิเสนึ กโรนฺติ.
๑๘. สจฺจํ ภเณ นกุชฺเฌยฺย, ทชฺชา อปฺปมฺปิ ยาจิโต;
เอเตหิ ตีหิ ฐาเนหิ, คจฺเฉ เทวาน สนฺติเก.
๑๙. น ปเรสํ วิโลมานิ, น ปเรสํ กตากตํ;
อตฺตโนว อเวกฺเขยฺย, กตานิ อกตานิจ.
๒๐. สุ ทสํ วชฺชมญฺเญสํ, อตฺตโน ปน ทุทฺทสํ;
ปเรสญฺหิ โส วชฺชานิ, โอผุนาติ ยถา ภุสํ;
อตฺตโน ปน ฉาเทติ, กลึว กิตวา สฏฺโฐ.
๒๑. นิธีนํว ปวตฺตานํ, ยํ ปสฺเส วชฺชทสฺสินํ;
นิคฺคยฺหวาทึ เมธาวึ, ตาทิสํ ปณฺฑิตํ ภเช.
๒๒. ตาทิสํ ภชมานสฺส,
เสยฺโยโหติ นปาปิโย;
อิติ วุตฺตํ มุนินฺเทน,
ติโลกคฺเคน สตฺถุนา.
๒๓. เมตฺตา คนฺเธน วาเสนฺโต,
โทสํ ทูเรกเร พุโธ;
ทูราสนฺเนสุ สพฺเพสุ,
อตฺตโน เวริเกสุปิ.
๒๔. หเน โทสู ปนาหานิ, อนตฺถ การกานิ หิ;
เตสฺว สนฺเตสุ สพฺเพสุ, เมตฺตาโหติ สุนิมฺมลา.
๒๕. สตํ ทุชฺชน วาเกฺยหิ, นมโน ยาติ วิกฺริยํ;
นหิตาปยิตุํ สกฺกา, คงฺคานทึ ติณุกฺกยา.
๒๖. นหิ นินฺทา ปสํสาหิ, สตํ มโนวิการตา;
น กทาจิปิ กมฺเปยฺย, วาเตหิ เสลปพฺพโต.
๒๗. นทิยํ ขุทฺทกา นาวา, วิจีหิ อุนฺนโตนตา;
มหานาวา นกมฺปนฺติ, มหนฺตีหิ วิจีหิปิ.
๒๘. โลเก ปสํส นินฺทาหิ, ทุชฺชโนวุนฺนโตนโต;
สนฺโตปญฺโญ นจลติ, มหานินฺทา ถุตีหิปิ.
๒๙. เสโลเสโล นิเลเหว,
วณฺณาวณฺณา อสสฺสตา;
ลาภาลาภา สุขาทุกฺขา,
ยสายสา นกมฺปติ.
๓๐. ขมาธคฺค กเรตสฺส, ทุชฺชโน กึ กริสฺสติ;
อติเณ ปติโต อคฺคิ, สยเมว ปสมฺภติ.
๓๑. สยเมว สกตฺตานํ, มจฺจุพฺภเยน ตจฺฉตุ;
มาญฺเญ ตจฺฉตุ โทเสน, กิมตฺถํ อญฺญตจฺฉนํ.
๓๒. มาญฺเญ ตจฺฉ ตุโทเสน, นเสยฺโย อญฺญตจฺฉนํ;
มาญฺโญ ตํ อหิพฺยคฺเฆว, โทมนสฺเสน ภายตุ.
๓๓. นิสฺสาย ครุกาตพฺพํ, พหูนํ ปาปโมจนํ;
อจาปลฺเลน สนฺเตน, ครุกาตพฺพตํ วเช.
๓๔. นิสฺสาย ครุกาตพฺพํ, พหูนํ ปุญฺญวฑฺฒนํ;
ครุกาตพฺพตํ คจฺเฉ, ธีติยา สีล คุตฺติยา.
๓๕. สนฺตํ หิ สีลวํ ธีตึ, หิโรตฺตปฺเปน ภายติ;
ทุชฺชนํ โทมนสฺเสน, อหิพฺยคฺเฆว ภายติ.
๓๖. นผรุสาย วาจาย, อญฺเญ ทเมยฺย ปณฺฑิโต;
อตฺตานํว ทเมตฺวาน, อญฺเญ สเณฺหน โอวเท.
๓๗. จิตฺเต สเณฺห อสณฺหาปิ, นวาจาผรุสา ภเว;
ตสฺมา โอวา ทนาทีสุ, รกฺเขยฺย ถทฺธจิตฺตโต.
๓๘. อตฺตาน โมวทตฺถาย, สิกฺเขยฺย พุทฺธภาสิตํ;
ปรมฺปิ อนุกมฺปาย, อิจฺฉนฺโต อนุสาสเย.
๓๙. อญฺญํ นนิคฺคเห กิญฺจิ, สุเตน ปฏิปตฺติยา;
อตฺตนิคฺคหณํ เสยฺโย, นุนฺนเมยฺย ชิโนรโส.
๔๐. นาวีกเรยฺย โทสํวา, โลภํ มานํ สกํมลํ;
มาญฺเญ มญฺญนฺตุ ตํ ทิสฺวา, จิรปฺปพฺพ ชิโต นุติ.
๔๑. กกเจน ตฺตเฉเทนฺเต, เวริเกปินโทสเย;
อิจฺโจวาทํ มุนินฺทสฺส, สมฺปฏิจฺฉ ชิโนรโส.
๔๒. เวรี อจฺจุปนาหีปิ, รูเปว ทุกฺขการโก;
น ตฺว ตพฺพิสเย นาเม, ทุกฺขํ มากริ เจตสิ.
๔๓. เวรี ติพนฺธ เวโรปิ, อิเหว ทุกฺขการโก;
ภวนฺตรํ นอเนฺวติ, สกมฺมุนา คโต หิโส.
๔๔. โทโสตุ อิห ปีเฬตฺวา,
ทุกฺขาวโห ภเวภเว;
มหานตฺถ กรํ โทสํ,
กสฺมา วฑฺเฒติ เจตสิ.
๔๕. เมตฺตาสีตมฺพุเสเกน, ชิโนวาท มนุสฺสรํ;
มหา นตฺถ กรํ โทสํ, นิพฺพายตุ ส เจตสิ.
๔๖. ฉทฺทนฺโต ลุทฺทกํ ปาปํ, ภูริทตฺโตหิ ตุณฺฑิกํ;
ธมฺมปาโล ขมิ ตาตํ, กปินฺโท กนฺทโร ปตํ.
๔๗. อสงฺเขฺยยฺย ตฺตภาเวสุ, ปรวชฺชํ ติติกฺขโต;
นาถสฺส ปารมึ ขนฺตึ, สรํ ธีโร ติติกฺขตุ.
๔๘. สาสเน จิรวาเสน, เอวํ นิทฺโทสกา อิติ;
ตุวํ ปฏิจฺจ มญฺญนฺตุ, สาสเน สปฺปโยชนํ.
๔๙. สาสเน จิร วาสาปิ, มาทิสาว อิเม อิติ;
ตมาคมฺม นมญฺญนฺตุ, สาสเน นิปฺปโยชนํ.
๕๐. เทฺว อุเสตีติ โทโส โส, สปรํ ทยฺหเต ทฺวยํ;
ปหาตพฺโพ ส สพฺเพสุ, ปรตฺถ สตฺถ มิจฺฉตา.
๕๑. ปรทินฺเนหิ โนอายุ, ติฏฺฐเต นาตฺตโน วสา;
ปรวชฺชํ ขเมตพฺพํ, นสาธุ อญฺญวิโรธิโต.
๕๒. เชคุจฺฉ กฺโกส นินฺทานิ, พาโล คณฺหาติ อกฺขโม;
ขมนฺโตตุ นคณฺหาติ, ชานํ เชคุจฺฉิตานิติ.
๕๓. ปรทินฺนานิ วจฺจานิ, ปาภตนฺติ นโกจิปิ;
คเณฺหยฺเยวํ ทุรุตฺตานิ, อคณฺหนฺโต ขเม สโต.
๕๔. นทิ กลฺโลล วิจิโย, ตีรํ ปตฺวา สมนฺติธ;
สพฺเพ อุปฺปติตา โทสา, ขนฺติปตฺวา สมนฺติ เต.
๕๕. โทสุมฺมตฺตก วาจาย, นุมฺมตฺโต กึกริสฺสติ;
ภเว ยฺยุมฺมตฺตโก โสว, ตาทิสํ วจนํ ภณํ.
๕๖. โกธโน อกฺขโม อญฺญ, ทุฏฺฐสญฺญี ภยาลุโก;
คามมชฺเฌ อฬกฺโกว, ตถา มาโหหิ ตํ ชห.
๕๗. เมตฺตาลุโก ขมาสีโล,
สพฺพฏฺฐาเนสุนิพฺภโย;
ปรตฺถ สตฺถ มิจฺฉนฺโต,
ขนฺติ เมตฺตญฺจ ภาวเย.
๕๘. ปรกฺโกสานิ นินฺทานิ, ตํว ปจฺเจนฺติ นาญฺญคู;
ขิตฺตํปํสุว วาตุทฺธํ, ครุกํ กึ ขมายเต.
๕๙. อกฺโกสนฺโตจ นินฺทีจ, ปีฬิโต สก กมฺมุนา;
อิธ เปจฺจจ นีเจยฺโย, นํนยํ คณฺหิ อกฺขโม.
๖๐. อกฺโกโส มํ นอาคจฺฉิ,
ตสฺเสวา นตฺถการโก;
อิติ ญตฺวาว สปฺปญฺโญ,
อกฺโกสํ น ครุํ กเร.
๖๑. วิการาปตฺติ มิจฺฉนฺโต, เวรี พหุ มุปกฺกมิ;
มามิตฺตวส มเนฺวหิ, นิพฺพิกาโร ตุวํภว.
๖๒. เมตฺตมฺพุนา สทฺโทโสจ, ปรโทโสจ สมฺมติ;
เมตฺตาเสเกน สพฺเพสุ, สพฺพโตคฺคึ นิปารเย.
๖๓. สโทส ปรโทสคฺคึ, สพฺพโต ทิสโต ฏฺฐิตํ;
เมตฺตา โตเยน วาเรยฺย, สิยา นิพฺพุติ สพฺพธิ.
๖๔. นคเม อตฺตโน อคฺคึ, ปรคฺคึวาปิ นาคเม;
เมตฺตมฺพุนาว นิพฺพาตุ, สปรคฺคิ ทฺวยํ ภุสํ.
๖๕. คุณี คุณี นนฺทินฺทาย, ปสํสาย คุณี คุณี;
นินฺทํนินฺทํ นกุปฺเปยฺย, นสาทิเย ถุตึ ถุตึ.