౮. అచ్చేకచీవరసిక్ఖాపదం
౬౪౬. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో మహామత్తో పవాసం గచ్ఛన్తో భిక్ఖూనం సన్తికే దూతం పాహేసి – ‘‘ఆగచ్ఛన్తు భదన్తా వస్సావాసికం దస్సామీ’’తి. భిక్ఖూ – ‘వస్సంవుట్ఠానం భగవతా వస్సావాసికం అనుఞ్ఞాత’న్తి, కుక్కుచ్చాయన్తా నాగమంసు. అథ ఖో సో మహామత్తో ఉజ్ఝాయతి ఖియ్యతి విపాచేతి – ‘‘కథఞ్హి నామ భదన్తా మయా దూతే పహితే నాగచ్ఛిస్సన్తి! అహఞ్హి సేనాయ గచ్ఛామి. దుజ్జానం జీవితం దుజ్జానం మరణ’’న్తి. అస్సోసుం ఖో భిక్ఖూ తస్స మహామత్తస్స ఉజ్ఝాయన్తస్స ఖియ్యన్తస్స విపాచేన్తస్స. అథ ఖో తే భిక్ఖూ భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, అచ్చేకచీవరం పటిగ్గహేత్వా నిక్ఖిపితు’’న్తి.
౬౪౭. తేన ఖో పన సమయేన భిక్ఖూ – ‘‘భగవతా అనుఞ్ఞాతం అచ్చేకచీవరం పటిగ్గహేత్వా నిక్ఖిపితు’’న్తి, అచ్చేకచీవరాని పటిగ్గహేత్వా చీవరకాలసమయం అతిక్కామేన్తి. తాని చీవరాని చీవరవంసే భణ్డికాబద్ధాని తిట్ఠన్తి. అద్దస ఖో ఆయస్మా ఆనన్దో సేనాసనచారికం ఆహిణ్డన్తో తాని చీవరాని చీవరవంసే భణ్డికాబద్ధాని. తిట్ఠన్తే దిస్వా భిక్ఖూ ఏతదవోచ – ‘‘కస్సిమాని, ఆవుసో, చీవరాని చీవరవంసే భణ్డికాబద్ధాని తిట్ఠన్తీ’’తి? ‘‘అమ్హాకం, ఆవుసో, అచ్చేకచీవరానీ’’తి. ‘‘కీవచిరం పనావుసో, ఇమాని చీవరాని నిక్ఖిత్తానీ’’తి? అథ ఖో తే భిక్ఖూ ఆయస్మతో ఆనన్దస్స యథానిక్ఖిత్తం ఆరోచేసుం. ఆయస్మా ఆనన్దో ఉజ్ఝాయతి ఖియ్యతి విపాచేతి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖూ అచ్చేకచీవరం పటిగ్గహేత్వా చీవరకాలసమయం అతిక్కామేస్సన్తీ’’తి! అథ ఖో ఆయస్మా ఆనన్దో తే భిక్ఖూ అనేకపరియాయేన విగరహిత్వా భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసి…పే… – ‘‘సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, భిక్ఖూ అచ్చేకచీవరం పటిగ్గహేత్వా చీవరకాలసమయం అతిక్కామేన్తీ’’తి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ తే, భిక్ఖవే, మోఘపురిసా అచ్చేకచీవరం పటిగ్గహేత్వా చీవరకాలసమయం అతిక్కామేస్సన్తి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –
౬౪౮. ‘‘దసాహానాగతం కత్తికతేమాసికపుణ్ణమం భిక్ఖునో పనేవ అచ్చేకచీవరం ఉప్పజ్జేయ్య, అచ్చేకం మఞ్ఞమానేన భిక్ఖునా పటిగ్గహేతబ్బం, పటిగ్గహేత్వా యావ చీవరకాలసమయం నిక్ఖిపితబ్బం. తతో చే ఉత్తరి నిక్ఖిపేయ్య, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియ’’న్తి.
౬౪౯. దసాహానాగతన్తి దసాహానాగతాయ పవారణాయ.
కత్తికతేమాసికపుణ్ణమన్తి పవారణా కత్తికా వుచ్చతి.
అచ్చేకచీవరం నామ సేనాయ వా గన్తుకామో హోతి, పవాసం వా గన్తుకామో హోతి, గిలానో వా హోతి, గబ్భినీ వా హోతి, అస్సద్ధస్స వా సద్ధా ఉప్పన్నా హోతి, అప్పసన్నస్స వా పసాదో ఉప్పన్నో హోతి, సో చే భిక్ఖూనం సన్తికే దూతం పహిణేయ్య – ‘‘ఆగచ్ఛన్తు భదన్తా వస్సావాసికం దస్సామీ’’తి, ఏతం అచ్చేకచీవరం నామ.
అచ్చేకం మఞ్ఞమానేన భిక్ఖునా పటిగ్గహేతబ్బం పటిగ్గహేత్వా యావ చీవరకాలసమయం నిక్ఖిపితబ్బన్తి సఞ్ఞాణం కత్వా నిక్ఖిపితబ్బం – ‘‘ఇదం అచ్చేకచీవర’’న్తి.
చీవరకాలసమయో నామ అనత్థతే కథినే వస్సానస్స పచ్ఛిమో మాసో, అత్థతే కథినే పఞ్చమాసా.
తతో చే ఉత్తరి నిక్ఖిపేయ్యాతి అనత్థతే కథినే వస్సానస్స పచ్ఛిమం దివసం అతిక్కామేతి, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం [నిస్సగ్గియం హోతి (స్యా.)]. అత్థతే కథినే కథినుద్ధారదివసం అతిక్కామేతి, నిస్సగ్గియం హోతి. నిస్సజ్జితబ్బం సఙ్ఘస్స వా గణస్స వా పుగ్గలస్స వా. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, నిస్సజ్జితబ్బం…పే… ఇదం మే, భన్తే, అచ్చేకచీవరం చీవరకాలసమయం అతిక్కామితం నిస్సగ్గియం. ఇమాహం సఙ్ఘస్స నిస్సజ్జామీతి…పే… దదేయ్యాతి…పే… దదేయ్యున్తి…పే… ఆయస్మతో దమ్మీతి.
౬౫౦. అచ్చేకచీవరే అచ్చేకచీవరసఞ్ఞీ చీవరకాలసమయం అతిక్కామేతి, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం. అచ్చేకచీవరే వేమతికో చీవరకాలసమయం అతిక్కామేతి, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం. అచ్చేకచీవరే అనచ్చేకచీవరసఞ్ఞీ చీవరకాలసమయం అతిక్కామేతి, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం. అనధిట్ఠితే అధిట్ఠితసఞ్ఞీ …పే… అవికప్పితే వికప్పితసఞ్ఞీ… అవిస్సజ్జితే విస్సజ్జితసఞ్ఞీ… అనట్ఠే నట్ఠసఞ్ఞీ… అవినట్ఠే వినట్ఠసఞ్ఞీ… అదడ్ఢే దడ్ఢసఞ్ఞీ… అవిలుత్తే విలుత్తసఞ్ఞీ చీవరకాలసమయం అతిక్కామేతి, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం.
నిస్సగ్గియం చీవరం అనిస్సజ్జిత్వా పరిభుఞ్జతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనచ్చేకచీవరే అచ్చేకచీవరసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనచ్చేకచీవరే వేమతికో, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనచ్చేకచీవరే అనచ్చేకచీవరసఞ్ఞీ, అనాపత్తి.
౬౫౧. అనాపత్తి – అన్తోసమయే అధిట్ఠేతి, వికప్పేతి, విస్సజ్జేతి, నస్సతి, వినస్సతి, డయ్హతి, అచ్ఛిన్దిత్వా గణ్హన్తి, విస్సాసం గణ్హన్తి, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.
అచ్చేకచీవరసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం అట్ఠమం.