౭. మహాపేసకారసిక్ఖాపదం

౬౪౧. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో పురిసో పవాసం గచ్ఛన్తో పజాపతిం ఏతదవోచ – ‘‘సుత్తం ధారయిత్వా అముకస్స తన్తవాయస్స దేహి, చీవరం వాయాపేత్వా నిక్ఖిప, ఆగతో అయ్యం ఉపనన్దం చీవరేన అచ్ఛాదేస్సామీ’’తి. అస్సోసి ఖో అఞ్ఞతరో పిణ్డచారికో భిక్ఖు తస్స పురిసస్స ఇమం వాచం భాసమానస్స. అథ ఖో సో భిక్ఖు యేనాయస్మా ఉపనన్దో సక్యపుత్తో తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా ఆయస్మన్తం ఉపనన్దం సక్యపుత్తం ఏతదవోచ – ‘‘మహాపుఞ్ఞోసి త్వం, ఆవుసో ఉపనన్ద, అముకస్మిం ఓకాసే అఞ్ఞతరో పురిసో పవాసం గచ్ఛన్తో పజాపతిం ఏతదవోచ – ‘‘సుత్తం ధారయిత్వా అముకస్స తన్తవాయస్స దేహి, చీవరం వాయాపేత్వా నిక్ఖిప, ఆగతో అయ్యం ఉపనన్దం చీవరేన అచ్ఛాదేస్సామీ’’తి. ‘‘అత్థావుసో, మం సో ఉపట్ఠాకో’’తి. సోపి ఖో తన్తవాయో ఆయస్మతో ఉపనన్దస్స సక్యపుత్తస్స ఉపట్ఠాకో హోతి. అథ ఖో ఆయస్మా ఉపనన్దో సక్యపుత్తో యేన సో తన్తవాయో తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా తం తన్తవాయం ఏతదవోచ – ‘‘ఇదం ఖో, ఆవుసో, చీవరం మం ఉద్దిస్స వియ్యతి; ఆయతఞ్చ కరోహి విత్థతఞ్చ. అప్పితఞ్చ సువీతఞ్చ సుప్పవాయితఞ్చ సువిలేఖితఞ్చ సువితచ్ఛితఞ్చ కరోహీ’’తి. ‘‘ఏతే ఖో మే, భన్తే, సుత్తం ధారయిత్వా అదంసు; ఇమినా సుత్తేన చీవరం వినాహీ’’తి. ‘‘న, భన్తే, సక్కా ఆయతం వా విత్థతం వా అప్పితం వా కాతుం. సక్కా చ ఖో, భన్తే, సువీతఞ్చ సుప్పవాయితఞ్చ సువిలేఖితఞ్చ సువితచ్ఛితఞ్చ కాతు’’న్తి. ‘‘ఇఙ్ఘ త్వం, ఆవుసో, ఆయతఞ్చ కరోహి విత్థతఞ్చ అప్పితఞ్చ. న తేన సుత్తేన పటిబద్ధం భవిస్సతీ’’తి.

అథ ఖో సో తన్తవాయో యథాభతం సుత్తం తన్తే ఉపనేత్వా యేన సా ఇత్థీ తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా తం ఇత్థిం ఏతదవోచ – ‘‘సుత్తేన, అయ్యే, అత్థో’’తి. ‘‘నను త్వం అయ్యో [అయ్య (స్యా.)] మయా వుత్తో – ‘ఇమినా సుత్తేన చీవరం వినాహీ’’’తి. ‘‘సచ్చాహం, అయ్యే, తయా వుత్తో – ‘ఇమినా సుత్తేన చీవరం వినాహీ’తి. అపిచ, మం అయ్యో ఉపనన్దో ఏవమాహ – ‘ఇఙ్ఘ త్వం, ఆవుసో, ఆయతఞ్చ కరోహి విత్థతఞ్చ అప్పితఞ్చ, న తేన సుత్తేన పటిబద్ధం భవిస్సతీ’’’తి. అథ ఖో సా ఇత్థీ యత్తకంయేవ సుత్తం పఠమం అదాసి తత్తకం పచ్ఛా అదాసి. అస్సోసి ఖో ఆయస్మా ఉపనన్దో సక్యపుత్తో – ‘‘సో కిర పురిసో పవాసతో ఆగతో’’తి. అథ ఖో ఆయస్మా ఉపనన్దో సక్యపుత్తో యేన తస్స పురిసస్స నివేసనం తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా పఞ్ఞత్తే ఆసనే నిసీది. అథ ఖో సో పురిసో యేనాయస్మా ఉపనన్దో సక్యపుత్తో తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా ఆయస్మన్తం ఉపనన్దం సక్యపుత్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో సో పురిసో పజాపతిం ఏతదవోచ – ‘‘వీతం తం చీవర’’న్తి? ‘‘ఆమాయ్య, వీతం తం చీవర’’న్తి. ‘‘ఆహర, అయ్యం ఉపనన్దం చీవరేన అచ్ఛాదేస్సామీ’’తి. అథ ఖో సా ఇత్థీ తం చీవరం నీహరిత్వా సామికస్స దత్వా ఏతమత్థం ఆరోచేసి. అథ ఖో సో పురిసో ఆయస్మతో ఉపనన్దస్స సక్యపుత్తస్స చీవరం దత్వా ఉజ్ఝాయతి ఖియ్యతి విపాచేతి – ‘‘మహిచ్ఛా ఇమే సమణా సక్యపుత్తియా అసన్తుట్ఠా. నయిమే సుకరా చీవరేన అచ్ఛాదేతుం. కథఞ్హి నామ అయ్యో ఉపనన్దో మయా పుబ్బే అప్పవారితో తన్తవాయే [గహపతికస్స తన్తవాయే (క.)] ఉపసఙ్కమిత్వా చీవరే వికప్పం ఆపజ్జిస్సతీ’’తి.

అస్సోసుం ఖో భిక్ఖూ తస్స పురిసస్స ఉజ్ఝాయన్తస్స ఖియ్యన్తస్స విపాచేన్తస్స. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ ఆయస్మా ఉపనన్దో సక్యపుత్తో పుబ్బే అప్పవారితో గహపతికస్స తన్తవాయే ఉపసఙ్కమిత్వా చీవరే వికప్పం ఆపజ్జిస్సతీ’’తి! అథ ఖో తే భిక్ఖూ ఆయస్మన్తం ఉపనన్దం సక్యపుత్తం అనేకపరియాయేన విగరహిత్వా భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం…పే… ‘‘సచ్చం కిర త్వం, ఉపనన్ద, పుబ్బే అప్పవారితో గహపతికస్స తన్తవాయే ఉపసఙ్కమిత్వా చీవరే వికప్పం ఆపజ్జీ’’తి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. ‘‘ఞాతకో తే, ఉపనన్ద, అఞ్ఞాతకో’’తి? ‘‘అఞ్ఞాతకో, భగవా’’తి. ‘‘అఞ్ఞాతకో, మోఘపురిస, అఞ్ఞాతకస్స న జానాతి పతిరూపం వా అప్పతిరూపం వా సన్తం వా అసన్తం వా. తత్థ నామ త్వం, మోఘపురిస, పుబ్బే అప్పవారితో అఞ్ఞాతకస్స గహపతికస్స తన్తవాయే ఉపసఙ్కమిత్వా చీవరే వికప్పం ఆపజ్జిస్ససి! నేతం, మోఘపురిస, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

౬౪౨. ‘‘భిక్ఖుం పనేవ ఉద్దిస్స అఞ్ఞాతకో గహపతి వా గహపతానీ వా తన్తవాయేహి చీవరం వాయాపేయ్య, తత్ర చే సో భిక్ఖు పుబ్బే అప్పవారితో తన్తవాయే ఉపసఙ్కమిత్వా చీవరే వికప్పం ఆపజ్జేయ్య – ‘ఇదం ఖో, ఆవుసో, చీవరం మం ఉద్దిస్స వియ్యతి. ఆయతఞ్చ కరోథ విత్థతఞ్చ. అప్పితఞ్చ సువీతఞ్చ సుప్పవాయితఞ్చ సువిలేఖితఞ్చ సువితచ్ఛితఞ్చ కరోథ. అప్పేవ నామ మయమ్పి ఆయస్మన్తానం కిఞ్చిమత్తం అనుపదజ్జేయ్యామా’తి. ఏవఞ్చ సో భిక్ఖు వత్వా కిఞ్చిమత్తం అనుపదజ్జేయ్య అన్తమసో పిణ్డపాతమత్తమ్పి, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియ’’న్తి.

౬౪౩. భిక్ఖుం పనేవ ఉద్దిస్సాతి భిక్ఖుస్సత్థాయ భిక్ఖుం ఆరమ్మణం కరిత్వా భిక్ఖుం అచ్ఛాదేతుకామో.

అఞ్ఞాతకో నామ మాతితో వా పితితో వా యావ సత్తమా పితామహయుగా అసమ్బద్ధో.

గహపతి నామ యో కోచి అగారం అజ్ఝావసతి.

గహపతానీ నామ యా కాచి అగారం అజ్ఝావసతి.

తన్తవాయేహీతి పేసకారేహి.

చీవరం నామ ఛన్నం చీవరానం అఞ్ఞతరం చీవరం వికప్పనుపగం పచ్ఛిమం.

వాయాపేయ్యాతి వినాపేతి.

తత్ర చే సో భిక్ఖూతి యం భిక్ఖుం ఉద్దిస్స చీవరం వియ్యతి సో భిక్ఖు.

పుబ్బే అప్పవారితోతి పుబ్బే అవుత్తో హోతి – ‘‘కీదిసేన తే, భన్తే, చీవరేన అత్థో, కీదిసం తే చీవరం వాయాపేమీ’’తి?

తన్తవాయే ఉపసఙ్కమిత్వాతి ఘరం గన్త్వా యత్థ కత్థచి ఉపసఙ్కమిత్వా.

చీవరే వికప్పం ఆపజ్జేయ్యాతి – ‘‘ఇదం ఖో, ఆవుసో, చీవరం మం ఉద్దిస్స వియ్యతి, ఆయతఞ్చ కరోథ విత్థతఞ్చ. అప్పితఞ్చ సువీతఞ్చ సుప్పవాయితఞ్చ సువిలేఖితఞ్చ సువితచ్ఛితఞ్చ కరోథ. అప్పేవ నామ మయమ్పి ఆయస్మన్తానం కిఞ్చిమత్తం అనుపదజ్జేయ్యామా’’తి.

ఏవఞ్చ సో భిక్ఖు వత్వా కిఞ్చిమత్తం అనుపదజ్జేయ్య అన్తమసో పిణ్డపాతమత్తమ్పీతి. పిణ్డపాతో నామ యాగుపి భత్తమ్పి ఖాదనీయమ్పి చుణ్ణపిణ్డోపి దన్తకట్ఠమ్పి దసికసుత్తమ్పి, అన్తమసో ధమ్మమ్పి భణతి.

తస్స వచనేన ఆయతం వా విత్థతం వా అప్పితం వా కరోతి, పయోగే దుక్కటం. పటిలాభేన నిస్సగ్గియం హోతి. నిస్సజ్జితబ్బం సఙ్ఘస్స వా గణస్స వా పుగ్గలస్స వా. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, నిస్సజ్జితబ్బం…పే… ఇదం మే, భన్తే, చీవరం పుబ్బే అప్పవారితో అఞ్ఞాతకస్స గహపతికస్స తన్తవాయే ఉపసఙ్కమిత్వా చీవరే వికప్పం ఆపన్నం నిస్సగ్గియం. ఇమాహం సఙ్ఘస్స నిస్సజ్జామీతి…పే… దదేయ్యాతి…పే… దదేయ్యున్తి…పే… ఆయస్మతో దమ్మీతి.

౬౪౪. అఞ్ఞాతకే అఞ్ఞాతకసఞ్ఞీ పుబ్బే అప్పవారితో గహపతికస్స తన్తవాయే ఉపసఙ్కమిత్వా చీవరే వికప్పం ఆపజ్జతి, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం. అఞ్ఞాతకే వేమతికో పుబ్బే అప్పవారితో గహపతికస్స తన్తవాయే ఉపసఙ్కమిత్వా చీవరే వికప్పం ఆపజ్జతి, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం. అఞ్ఞాతకే ఞాతకసఞ్ఞీ పుబ్బే అప్పవారితో గహపతికస్స తన్తవాయే ఉపసఙ్కమిత్వా చీవరే వికప్పం ఆపజ్జతి, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం.

ఞాతకే అఞాతకసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స. ఞాతకే వేమతికో, ఆపత్తి దుక్కటస్స. ఞాతకే ఞాతకసఞ్ఞీ, అనాపత్తి.

౬౪౫. అనాపత్తి – ఞాతకానం, పవారితానం, అఞ్ఞస్సత్థాయ, అత్తనో ధనేన, మహగ్ఘం వాయాపేతుకామస్స అప్పగ్ఘం వాయాపేతి, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.

మహాపేసకారసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం సత్తమం.