౧. పత్తసిక్ఖాపదం

౫౯౮. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ బహూ పత్తే సన్నిచయం కరోన్తి. మనుస్సా విహారచారికం ఆహిణ్డన్తా పస్సిత్వా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ సమణా సక్యపుత్తియా బహూ పత్తే సన్నిచయం కరిస్సన్తి, పత్తవాణిజ్జం వా సమణా సక్యపుత్తియా కరిస్సన్తి ఆమత్తికాపణం వా పసారేస్సన్తీ’’తి! అస్సోసుం ఖో భిక్ఖూ తేసం మనుస్సానం ఉజ్ఝాయన్తానం ఖియ్యన్తానం విపాచేన్తానం. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ అతిరేకపత్తం ధారేస్సన్తీ’’తి! అథ ఖో తే భిక్ఖూ ఛబ్బగ్గియే భిక్ఖూ అనేకపరియాయేన విగరహిత్వా భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం…పే… ‘‘సచ్చం కిర తుమ్హే, భిక్ఖవే, అతిరేకపత్తం ధారేథా’’తి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ తుమ్హే, మోఘపురిసా, అతిరేకపత్తం ధారేస్సథ! నేతం, మోఘపురిసా, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ …పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

౫౯౯. ‘‘యో పన భిక్ఖు అతిరేకపత్తం ధారేయ్య, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియ’’న్తి.

ఏవఞ్చిదం భగవతా భిక్ఖూనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం హోతి.

౬౦౦. తేన ఖో పన సమయేన ఆయస్మతో ఆనన్దస్స అతిరేకపత్తో ఉప్పన్నో హోతి. ఆయస్మా చ ఆనన్దో తం పత్తం ఆయస్మతో సారిపుత్తస్స దాతుకామో హోతి. ఆయస్మా చ సారిపుత్తో సాకేతే విహరతి. అథ ఖో ఆయస్మతో ఆనన్దస్స ఏతదహోసి – ‘‘భగవతా సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం – ‘న అతిరేకపత్తో ధారేతబ్బో’తి. అయఞ్చ మే అతిరేకపత్తో ఉప్పన్నో. అహఞ్చిమం పత్తం ఆయస్మతో సారిపుత్తస్స దాతుకామో. ఆయస్మా చ సారిపుత్తో సాకేతే విహరతి. కథం ను ఖో మయా పటిపజ్జితబ్బ’’న్తి? భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసి. ‘‘కీవచిరం పనానన్ద, సారిపుత్తో ఆగచ్ఛిస్సతీ’’తి? ‘‘నవమం వా, భగవా, దివసం దసమం వా’’తి. అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, దసాహపరమం అతిరేకపత్తం ధారేతుం. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

౬౦౧. ‘‘దసాహపరమం అతిరేకపత్తో ధారేతబ్బో. తం అతిక్కామయతో నిస్సగ్గియం పాచిత్తియ’’న్తి.

౬౦౨. దసాహపరమన్తి దసాహపరమతా ధారేతబ్బో.

అతిరేకపత్తో నామ అనధిట్ఠితో అవికప్పితో.

పత్తో నామ ద్వే పత్తా అయోపత్తో మత్తికాపత్తోతి.

తయో పత్తస్స వణ్ణా ఉక్కట్ఠో పత్తో మజ్ఝిమో పత్తో ఓమకో పత్తో. ఉక్కట్ఠో నామ పత్తో అడ్ఢాళ్హకోదనం గణ్హాతి చతుభాగం ఖాదనం తదుపియం బ్యఞ్జనం. మజ్ఝిమో నామ పత్తో నాళికోదనం గణ్హాతి చతుభాగం ఖాదనం తదుపియం బ్యఞ్జనం. ఓమకో నామ పత్తో పత్థోదనం గణ్హాతి చతుభాగం ఖాదనం తదుపియం బ్యఞ్జనం. తతో ఉక్కట్ఠో అపత్తో, ఓమకో అపత్తో.

తం అతిక్కామయతో నిస్సగ్గియో హోతీతి ఏకాదసే అరుణుగ్గమనే నిస్సగ్గియో హోతి. నిస్సజ్జితబ్బో సఙ్ఘస్స వా గణస్స వా పుగ్గలస్స వా. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, నిస్సజ్జితబ్బో. తేన భిక్ఖునా సఙ్ఘం ఉపసఙ్కమిత్వా ఏకంసం ఉత్తరాసఙ్గం కరిత్వా వుడ్ఢానం భిక్ఖూనం పాదే వన్దిత్వా ఉక్కుటికం నిసీదిత్వా అఞ్జలిం పగ్గహేత్వా ఏవమస్స వచనీయో – ‘‘అయం మే, భన్తే, పత్తో దసాహాతిక్కన్తో నిస్సగ్గియో. ఇమాహం సఙ్ఘస్స నిస్సజ్జామీ’’తి. నిస్సజ్జిత్వా ఆపత్తి దేసేతబ్బా. బ్యత్తేన భిక్ఖునా పటిబలేన ఆపత్తి పటిగ్గహేతబ్బా, నిస్సట్ఠపత్తో దాతబ్బో.

౬౦౩. ‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. అయం పత్తో ఇత్థన్నామస్స భిక్ఖునో నిస్సగ్గియో సఙ్ఘస్స నిస్సట్ఠో. యది సఙ్ఘస్స పత్తకల్లం, సఙ్ఘో ఇమం పత్తం ఇత్థన్నామస్స భిక్ఖునో దదేయ్యా’’తి.

౬౦౪. తేన భిక్ఖునా సమ్బహులే భిక్ఖూ ఉపసఙ్కమిత్వా ఏకంసం ఉత్తరాసఙ్గం కరిత్వా వుడ్ఢానం భిక్ఖూనం పాదే వన్దిత్వా ఉక్కుటికం నిసీదిత్వా అఞ్జలిం పగ్గహేత్వా ఏవమస్సు వచనీయా – ‘‘అయం మే, భన్తే, పత్తో దసాహాతిక్కన్తో నిస్సగ్గియో. ఇమాహం ఆయస్మన్తానం నిస్సజ్జామీ’’తి. నిస్సజ్జిత్వా ఆపత్తి దేసేతబ్బా. బ్యత్తేన భిక్ఖునా పటిబలేన ఆపత్తి పటిగ్గహేతబ్బా, నిస్సట్ఠపత్తో దాతబ్బో.

౬౦౫. ‘‘సుణన్తు మే ఆయస్మన్తా. అయం పత్తో ఇత్థన్నామస్స భిక్ఖునో నిస్సగ్గియో ఆయస్మన్తానం నిస్సట్ఠో. యదాయస్మన్తానం పత్తకల్లం, ఆయస్మన్తా ఇమం పత్తం ఇత్థన్నామస్స భిక్ఖునో దదేయ్యు’’న్తి.

౬౦౬. తేన భిక్ఖునా ఏకం భిక్ఖుం ఉపసఙ్కమిత్వా ఏకంసం ఉత్తరాసఙ్గం కరిత్వా ఉక్కుటికం నిసీదిత్వా అఞ్జలిం పగ్గహేత్వా ఏవమస్స వచనీయో – ‘‘అయం మే, ఆవుసో, పత్తో దసాహాతిక్కన్తో నిస్సగ్గియో. ఇమాహం ఆయస్మతో నిస్సజ్జామీ’’తి. నిస్సజ్జిత్వా ఆపత్తి దేసేతబ్బా. తేన భిక్ఖునా ఆపత్తి పటిగ్గహేతబ్బా, నిస్సట్ఠపత్తో దాతబ్బో – ‘‘ఇమం పత్తం ఆయస్మతో దమ్మీ’’తి.

౬౦౭. దసాహాతిక్కన్తే అతిక్కన్తసఞ్ఞీ, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం. దసాహాతిక్కన్తే వేమతికో, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం. దసాహాతిక్కన్తే అనతిక్కన్తసఞ్ఞీ, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం. అనధిట్ఠితే అధిట్ఠితసఞ్ఞీ, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం. అవికప్పితే వికప్పితసఞ్ఞీ, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం. అవిస్సజ్జితే విస్సజ్జితసఞ్ఞీ, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం. అనట్ఠే నట్ఠసఞ్ఞీ నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం. అవినట్ఠే వినట్ఠసఞ్ఞీ, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం. అభిన్నే భిన్నసఞ్ఞీ, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం. అవిలుత్తే విలుత్తసఞ్ఞీ, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం.

నిస్సగ్గియం పత్తం అనిస్సజ్జిత్వా పరిభుఞ్జతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. దసాహానతిక్కన్తే అతిక్కన్తసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స. దసాహానతిక్కన్తే వేమతికో, ఆపత్తి దుక్కటస్స. దసాహానతిక్కన్తే అనతిక్కన్తసఞ్ఞీ, అనాపత్తి.

౬౦౮. అనాపత్తి అన్తోదసాహం అధిట్ఠేతి, వికప్పేతి, విస్సజ్జేతి, నస్సతి, వినస్సతి, భిజ్జతి, అచ్ఛిన్దిత్వా గణ్హన్తి, విస్సాసం గణ్హన్తి, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.

తేన ఖో పన సమయేన ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ నిస్సట్ఠపత్తం న దేన్తి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘న, భిక్ఖవే, నిస్సట్ఠపత్తో న దాతబ్బో. యో న దదేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్సా’’తి.

పత్తసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం పఠమం.