౯. రూపియసంవోహారసిక్ఖాపదం
౫౮౭. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ నానప్పకారకం రూపియసంవోహారం సమాపజ్జన్తి. మనుస్సా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ సమణా సక్యపుత్తియా నానప్పకారకం రూపియసంవోహారం సమాపజ్జిస్సన్తి, సేయ్యథాపి గిహీ కామభోగినో’’తి! అస్సోసుం ఖో భిక్ఖూ తేసం మనుస్సానం ఉజ్ఝాయన్తానం ఖియ్యన్తానం విపాచేన్తానం. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ నానప్పకారకం రూపియసంవోహారం సమాపజ్జిస్సన్తీ’’తి! అథ ఖో తే భిక్ఖూ ఛబ్బగ్గియే భిక్ఖూ అనేకపరియాయేన విగరహిత్వా భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం…పే… ‘‘సచ్చం కిర తుమ్హే, భిక్ఖవే, నానప్పకారకం రూపియసంవోహారం సమాపజ్జథా’’తి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ తుమ్హే, మోఘపురిసా, నానప్పకారకం రూపియసంవోహారం సమాపజ్జిస్సథ! నేతం, మోఘపురిసా, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –
౫౮౮. ‘‘యో పన భిక్ఖు నానప్పకారకం రూపియసంవోహారం సమాపజ్జేయ్య, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియ’’న్తి.
౫౮౯. యో పనాతి యో యాదిసో…పే… భిక్ఖూతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతో భిక్ఖూతి.
నానప్పకారకం నామ కతమ్పి అకతమ్పి కతాకతమ్పి. కతం నామ సీసూపగం గీవూపగం హత్థూపగం పాదూపగం కటూపగం. అకతం నామ ఘనకతం వుచ్చతి. కతాకతం నామ తదుభయం.
రూపియం నామ సత్థువణ్ణో కహాపణో, లోహమాసకో, దారుమాసకో, జతుమాసకో యే వోహారం గచ్ఛన్తి.
సమాపజ్జేయ్యాతి కతేన కతం చేతాపేతి, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం [నిస్సగ్గియం హోతి (స్యా.)]. కతేన అకతం చేతాపేతి, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం. కతేన కతాకతం చేతాపేతి, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం. అకతేన కతం చేతాపేతి, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం. అకతేన అకతం చేతాపేతి, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం. అకతేన కతాకతం చేతాపేతి, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం. కతాకతేన కతం చేతాపేతి, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం. కతాకతేన అకతం చేతాపేతి, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం. కతాకతేన కతాకతం చేతాపేతి, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం. సఙ్ఘమజ్ఝే నిస్సజ్జితబ్బం. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, నిస్సజ్జితబ్బం. తేన భిక్ఖునా సఙ్ఘం ఉపసఙ్కమిత్వా ఏకంసం ఉత్తరాసఙ్గం కరిత్వా వుడ్ఢానం భిక్ఖూనం పాదే వన్దిత్వా ఉక్కుటికం నిసీదిత్వా అఞ్జలిం పగ్గహేత్వా ఏవమస్స వచనీయో – ‘‘అహం, భన్తే, నానప్పకారకం రూపియసంవోహారం సమాపజ్జిం. ఇదం మే నిస్సగ్గియం. ఇమాహం సఙ్ఘస్స నిస్సజ్జామీ’’తి. నిస్సజ్జిత్వా ఆపత్తి దేసేతబ్బా. బ్యత్తేన భిక్ఖునా పటిబలేన ఆపత్తి పటిగ్గహేతబ్బా. సచే తత్థ ఆగచ్ఛతి ఆరామికో వా ఉపాసకో వా సో వత్తబ్బో – ‘‘ఆవుసో, ఇమం జానాహీ’’తి. సచే సో భణతి – ‘‘ఇమినా కిం ఆహరియ్యతూ’’తి, న వత్తబ్బో – ‘‘ఇమం వా ఇమం వా ఆహరా’’తి. కప్పియం ఆచిక్ఖితబ్బం – సప్పి వా తేలం వా మధు వా ఫాణితం వా. సచే సో తేన పరివత్తేత్వా కప్పియం ఆహరతి, రూపియచేతాపకం ఠపేత్వా, సబ్బేహేవ పరిభుఞ్జితబ్బం. ఏవఞ్చేతం లభేథ, ఇచ్చేతం కుసలం; నో చే లభేథ, సో వత్తబ్బో – ‘‘ఆవుసో, ఇమం ఛడ్డేహీ’’తి. సచే సో ఛడ్డేతి, ఇచ్చేతం కుసలం; నో చే ఛడ్డేతి, పఞ్చహఙ్గేహి సమన్నాగతో భిక్ఖు రూపియఛడ్డకో సమ్మన్నితబ్బో – యో న ఛన్దాగతిం గచ్ఛేయ్య, న దోసాగతిం గచ్ఛేయ్య, న మోహాగతిం గచ్ఛేయ్య, న భయాగతిం గచ్ఛేయ్య, ఛడ్డితాఛడ్డితఞ్చ జానేయ్య. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, సమ్మన్నితబ్బో. పఠమం భిక్ఖు యాచితబ్బో. యాచిత్వా బ్యత్తేన భిక్ఖునా పటిబలేన సఙ్ఘో ఞాపేతబ్బో –
౫౯౦. ‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. యది సఙ్ఘస్స పత్తకల్లం, సఙ్ఘో ఇత్థన్నామం భిక్ఖుం రూపియఛడ్డకం సమ్మన్నేయ్య. ఏసా ఞత్తి.
‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. సఙ్ఘో ఇత్థన్నామం భిక్ఖుం రూపియఛడ్డకం సమ్మన్నతి. యస్సాయస్మతో ఖమతి ఇత్థన్నామస్స భిక్ఖునో రూపియఛడ్డకస్స సమ్ముతి, సో తుణ్హస్స; యస్స నక్ఖమతి, సో భాసేయ్య.
‘‘సమ్మతో సఙ్ఘేన ఇత్థన్నామో భిక్ఖు రూపియఛడ్డకో. ఖమతి సఙ్ఘస్స, తస్మా తుణ్హీ, ఏవమేతం ధారయామీ’’తి.
తేన సమ్మతేన భిక్ఖునా అనిమిత్తం కత్వా పాతేతబ్బం. సచే నిమిత్తం కత్వా పాతేతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స.
౫౯౧. రూపియే రూపియసఞ్ఞీ రూపియం చేతాపేతి, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం. రూపియే వేమతికో రూపియం చేతాపేతి, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం. రూపియే అరూపియసఞ్ఞీ రూపియం చేతాపేతి, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం. అరూపియే రూపియసఞ్ఞీ రూపియం చేతాపేతి, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం. అరూపియే వేమతికో రూపియం చేతాపేతి, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం. అరూపియే అరూపియసఞ్ఞీ రూపియం చేతాపేతి, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం.
అరూపియే రూపియసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అరూపియే వేమతికో, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అరూపియే అరూపియసఞ్ఞీ, అనాపత్తి.
౫౯౨. అనాపత్తి ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.
రూపియసంవోహారసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం నవమం.