౮. రూపియసిక్ఖాపదం
౫౮౨. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా రాజగహే విహరతి వేళువనే కలన్దకనివాపే. తేన ఖో పన సమయేన ఆయస్మా ఉపనన్దో సక్యపుత్తో అఞ్ఞతరస్స కులస్స కులూపకో హోతి నిచ్చభత్తికో. యం తస్మిం కులే ఉప్పజ్జతి ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా తతో ఆయస్మతో ఉపనన్దస్స సక్యపుత్తస్స పటివిసో ఠపియ్యతి. తేన ఖో పన సమయేన సాయం తస్మిం కులే మంసం ఉప్పన్నం హోతి. తతో ఆయస్మతో ఉపనన్దస్స సక్యపుత్తస్స పటివిసో ఠపితో హోతి. తస్స కులస్స దారకో రత్తియా పచ్చూససమయం పచ్చుట్ఠాయ రోదతి – ‘‘మంసం మే దేథా’’తి. అథ ఖో సో పురిసో పజాపతిం ఏతదవోచ – ‘‘అయ్యస్స పటివిసం దారకస్స దేహి. అఞ్ఞం చేతాపేత్వా అయ్యస్స దస్సామా’’తి.
అథ ఖో ఆయస్మా ఉపనన్దో సక్యపుత్తో పుబ్బణ్హసమయం నివాసేత్వా పత్తచీవరం ఆదాయ యేన తం కులం తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా పఞ్ఞత్తే ఆసనే నిసీది. అథ ఖో సో పురిసో యేనాయస్మా ఉపనన్దో సక్యపుత్తో తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా ఆయస్మన్తం ఉపనన్దం సక్యపుత్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో సో పురిసో ఆయస్మన్తం ఉపనన్దం సక్యపుత్తం ఏతదవోచ – ‘‘హియ్యో ఖో, భన్తే, సాయం మంసం ఉప్పన్నం అహోసి. తతో అయ్యస్స పటివిసో ఠపితో. అయం, భన్తే, దారకో రత్తియా పచ్చూససమయం పచ్చుట్ఠాయ రోదతి – ‘మంసం మే దేథా’తి. అయ్యస్స పటివిసో దారకస్స దిన్నో. కహాపణేన, భన్తే, కిం ఆహరియ్యతూ’’తి? ‘‘పరిచ్చత్తో మే, ఆవుసో, కహాపణో’’తి? ‘‘ఆమ, భన్తే, పరిచ్చత్తో’’తి. ‘‘తఞ్ఞేవ మే, ఆవుసో, కహాపణం దేహీ’’తి.
అథ ఖో సో పురిసో ఆయస్మతో ఉపనన్దస్స సక్యపుత్తస్స కహాపణం దత్వా ఉజ్ఝాయతి ఖియ్యతి విపాచేతి – ‘‘తథేవ మయం రూపియం పటిగ్గణ్హామ ఏవమేవిమే సమణా సక్యపుత్తియా రూపియం పటిగ్గణ్హన్తీ’’తి. అస్సోసుం ఖో భిక్ఖూ తస్స పురిసస్స ఉజ్ఝాయన్తస్స ఖియ్యన్తస్స విపాచేన్తస్స. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ ఆయస్మా ఉపనన్దో సక్యపుత్తో రూపియం పటిగ్గహేస్సతీ’’తి! అథ ఖో తే భిక్ఖూ ఆయస్మన్తం ఉపనన్దం సక్యపుత్తం అనేకపరియాయేన విగరహిత్వా భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం…పే… ‘‘సచ్చం కిర త్వం, ఉపనన్ద, రూపియం పటిగ్గహేసీ’’తి [పటిగ్గణ్హాసీతి (స్యా.)]? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ త్వం, మోఘపురిస, రూపియం పటిగ్గహేస్ససి! నేతం, మోఘపురిస, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –
౫౮౩. ‘‘యో పన భిక్ఖు జాతరూపరజతం ఉగ్గణ్హేయ్య వా ఉగ్గణ్హాపేయ్య వా ఉపనిక్ఖిత్తం వా సాదియేయ్య, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియ’’న్తి.
౫౮౪. యో పనాతి యో యాదిసో…పే… భిక్ఖూతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతో భిక్ఖూతి.
జాతరూపం నామ సత్థువణ్ణో వుచ్చతి.
రజతం నామ కహాపణో లోహమాసకో దారుమాసకో జతుమాసకో యే వోహారం గచ్ఛన్తి.
ఉగ్గణ్హేయ్యాతి సయం గణ్హాతి నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం [నిస్సగ్గియం హోతి (స్యా.)].
ఉగ్గణ్హాపేయ్యాతి అఞ్ఞం గాహాపేతి నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం [నిస్సగ్గియం హోతి (స్యా.)].
ఉపనిక్ఖిత్తం వా సాదియేయ్యాతి ఇదం అయ్యస్స హోతూతి ఉపనిక్ఖిత్తం సాదియతి, నిస్సగ్గియం హోతి. సఙ్ఘమజ్ఝే నిస్సజ్జితబ్బం. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, నిస్సజ్జితబ్బం – తేన భిక్ఖునా సఙ్ఘం ఉపసఙ్కమిత్వా ఏకంసం ఉత్తరాసఙ్గం కరిత్వా వుడ్ఢానం భిక్ఖూనం పాదే వన్దిత్వా ఉక్కుటికం నిసీదిత్వా అఞ్జలిం పగ్గహేత్వా ఏవమస్స వచనీయో – ‘‘అహం, భన్తే, రూపియం పటిగ్గహేసిం. ఇదం మే నిస్సగ్గియం. ఇమాహం సఙ్ఘస్స నిస్సజ్జామీ’’తి. నిస్సజ్జిత్వా ఆపత్తి దేసేతబ్బా. బ్యత్తేన భిక్ఖునా పటిబలేన ఆపత్తి పటిగ్గహేతబ్బా. సచే తత్థ ఆగచ్ఛతి ఆరామికో వా ఉపాసకో వా సో వత్తబ్బో – ‘‘ఆవుసో, ఇమం జానాహీ’’తి. సచే సో భణతి – ‘‘ఇమినా కిం ఆహరియ్యతూ’’తి, న వత్తబ్బో – ‘‘ఇమం వా ఇమం వా ఆహరా’’తి. కప్పియం ఆచిక్ఖితబ్బం – సప్పి వా తేలం వా మధు వా ఫాణితం వా. సచే సో తేన పరివత్తేత్వా కప్పియం ఆహరతి రూపియప్పటిగ్గాహకం ఠపేత్వా సబ్బేహేవ పరిభుఞ్జితబ్బం. ఏవఞ్చేతం లభేథ, ఇచ్చేతం కుసలం; నో చే లభేథ, సో వత్తబ్బో – ‘‘ఆవుసో, ఇమం ఛడ్డేహీ’’తి. సచే సో ఛడ్డేతి, ఇచ్చేతం కుసలం; నో చే ఛడ్డేతి, పఞ్చహఙ్గేహి సమన్నాగతో భిక్ఖు రూపియఛడ్డకో సమ్మన్నితబ్బో – యో న ఛన్దాగతిం గచ్ఛేయ్య, న దోసాగతిం గచ్ఛేయ్య, న మోహాగతిం గచ్ఛేయ్య, న భయాగతిం గచ్ఛేయ్య, ఛడ్డితాఛడ్డితఞ్చ జానేయ్య. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, సమ్మన్నితబ్బో. పఠమం భిక్ఖు యాచితబ్బో. యాచిత్వా బ్యత్తేన భిక్ఖునా పటిబలేన సఙ్ఘో ఞాపేతబ్బో –
౫౮౫. ‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. యది సఙ్ఘస్స పత్తకల్లం, సఙ్ఘో ఇత్థన్నామం భిక్ఖుం రూపియఛడ్డకం సమ్మన్నేయ్య. ఏసా ఞత్తి.
‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. సఙ్ఘో ఇత్థన్నామం భిక్ఖుం రూపియఛడ్డకం సమ్మన్నతి. యస్సాయస్మతో ఖమతి ఇత్థన్నామస్స భిక్ఖునో రూపియఛడ్డకస్స సమ్ముతి, సో తుణ్హస్స; యస్స నక్ఖమతి, సో భాసేయ్య.
‘‘సమ్మతో సఙ్ఘేన ఇత్థన్నామో భిక్ఖు రూపియఛడ్డకో. ఖమతి సఙ్ఘస్స, తస్మా తుణ్హీ, ఏవమేతం ధారయామీ’’తి.
తేన సమ్మతేన భిక్ఖునా అనిమిత్తం కత్వా పాతేతబ్బం. సచే నిమిత్తం కత్వా పాతేతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స.
౫౮౬. రూపియే రూపియసఞ్ఞీ రూపియం పటిగ్గణ్హాతి, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం. రూపియే వేమతికో రూపియం పటిగ్గణ్హాతి, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం. రూపియే అరూపియసఞ్ఞీ రూపియం పటిగ్గణ్హాతి, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం.
అరూపియే రూపియసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అరూపియే వేమతికో, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అరూపియే అరూపియసఞ్ఞీ, అనాపత్తి.
అనాపత్తి అజ్ఝారామే వా అజ్ఝావసథే వా ఉగ్గహేత్వా వా ఉగ్గహాపేత్వా వా నిక్ఖిపతి – యస్స భవిస్సతి సో హరిస్సతీతి, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.
రూపియసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం అట్ఠమం.