౫. నిసీదనసన్థతసిక్ఖాపదం

౫౬౫. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. అథ ఖో భగవా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘ఇచ్ఛామహం, భిక్ఖవే, తేమాసం పటిసల్లీయితుం. నమ్హి కేనచి ఉపసఙ్కమితబ్బో, అఞ్ఞత్ర ఏకేన పిణ్డపాతనీహారకేనా’’తి. ‘‘ఏవం, భన్తే,’’తి ఖో తే భిక్ఖూ భగవతో పటిస్సుణిత్వా నాస్సుధ కోచి భగవన్తం ఉపసఙ్కమతి, అఞ్ఞత్ర ఏకేన పిణ్డపాతనీహారకేన. తేన ఖో పన సమయేన సావత్థియా సఙ్ఘేన కతికా కతా హోతి – ‘‘ఇచ్ఛతావుసో, భగవా తేమాసం పటిసల్లీయితుం. న భగవా కేనచి ఉపసఙ్కమితబ్బో, అఞ్ఞత్ర ఏకేన పిణ్డపాతనీహారకేన. యో భగవన్తం ఉపసఙ్కమతి సో పాచిత్తియం దేసాపేతబ్బో’’తి. అథ ఖో ఆయస్మా ఉపసేనో వఙ్గన్తపుత్తో, సపరిసో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఆచిణ్ణం ఖో పనేతం బుద్ధానం భగవన్తానం ఆగన్తుకేహి భిక్ఖూహి సద్ధిం పటిసమ్మోదితుం. అథ ఖో భగవా ఆయస్మన్తం ఉపసేనం వఙ్గన్తపుత్తం ఏతదవోచ – ‘‘కచ్చి వో, ఉపసేన, ఖమనీయం కచ్చి యాపనీయం, కచ్చిత్థ అప్పకిలమథేన అద్ధానం ఆగతా’’తి? ‘‘ఖమనీయం, భగవా, యాపనీయం, భగవా. అప్పకిలమథేన చ మయం, భన్తే, అద్ధానం ఆగతా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన ఆయస్మతో ఉపసేనస్స వఙ్గన్తపుత్తస్స సద్ధివిహారికో భిక్ఖు భగవతో అవిదూరే నిసిన్నో హోతి. అథ ఖో భగవా తం భిక్ఖుం ఏతదవోచ – ‘‘మనాపాని తే, భిక్ఖు, పంసుకూలానీ’’తి? ‘‘న ఖో మే, భన్తే, మనాపాని పంసుకూలానీ’’తి. ‘‘కిస్స పన త్వం, భిక్ఖు, పంసుకూలికో’’తి? ‘‘ఉపజ్ఝాయో మే, భన్తే, పంసుకూలికో. ఏవం అహమ్పి పంసుకూలికో’’తి. అథ ఖో భగవా ఆయస్మన్తం ఉపసేనం వఙ్గన్తపుత్తం ఏతదవోచ – ‘‘పాసాదికా ఖో త్యాయం, ఉపసేన, పరిసా. కథం త్వం, ఉపసేన, పరిసం వినేసీ’’తి? ‘‘యో మం, భన్తే, ఉపసమ్పదం యాచతి తమహం [తాహం (క.)] ఏవం వదామి – ‘అహం ఖో, ఆవుసో, ఆరఞ్ఞికో పిణ్డపాతికో పంసుకూలికో. సచే త్వమ్పి ఆరఞ్ఞికో భవిస్ససి పిణ్డపాతికో పంసుకూలికో, ఏవాహం తం ఉపసమ్పాదేస్సామీ’తి. సచే మే పటిస్సుణాతి ఉపసమ్పాదేమి, నో చే మే పటిస్సుణాతి న ఉపసమ్పాదేమి. యో మం నిస్సయం యాచతి తమహం [తాహం (క.)] ఏవం వదామి – ‘అహం ఖో, ఆవుసో, ఆరఞ్ఞికో పిణ్డపాతికో పంసుకూలికో. సచే త్వమ్పి ఆరఞ్ఞికో భవిస్ససి పిణ్డపాతికో పంసుకూలికో, ఏవాహం తే నిస్సయం దస్సామీ’తి. సచే మే పటిస్సుణాతి నిస్సయం దేమి, నో చే మే పటిస్సుణాతి న నిస్సయం దేమి. ఏవం ఖో అహం, భన్తే, పరిసం వినేమీ’’తి.

‘‘సాధు సాధు, ఉపసేన. సాధు ఖో త్వం, ఉపసేన, పరిసం వినేసి. జానాసి పన త్వం, ఉపసేన, సావత్థియా సఙ్ఘస్స కతిక’’న్తి? ‘‘న ఖో అహం, భన్తే, జానామి సావత్థియా సఙ్ఘస్స కతిక’’న్తి. ‘‘సావత్థియా ఖో, ఉపసేన, సఙ్ఘేన కతికా కతా – ‘ఇచ్ఛతావుసో, భగవా తేమాసం పటిసల్లీయితుం. న భగవా కేనచి ఉపసఙ్కమితబ్బో, అఞ్ఞత్ర ఏకేన పిణ్డపాతనీహారకేన. యో భగవన్తం ఉపసఙ్కమతి సో పాచిత్తియం దేసాపేతబ్బో’తి. ‘‘పఞ్ఞాయిస్సతి, భన్తే, సావత్థియా సఙ్ఘో సకాయ కతికాయ, న మయం అపఞ్ఞత్తం పఞ్ఞపేస్సామ పఞ్ఞత్తం వా న సముచ్ఛిన్దిస్సామ, యథాపఞ్ఞత్తేసు సిక్ఖాపదేసు సమాదాయ వత్తిస్సామా’’తి. ‘‘సాధు సాధు, ఉపసేన, అపఞ్ఞత్తం న పఞ్ఞపేతబ్బం, పఞ్ఞత్తం వా న సముచ్ఛిన్దితబ్బం, యథాపఞ్ఞత్తేసు సిక్ఖాపదేసు సమాదాయ వత్తితబ్బం. అనుజానామి, ఉపసేన, యే తే భిక్ఖూ ఆరఞ్ఞికా పిణ్డపాతికా పంసుకూలికా యథాసుఖం మం దస్సనాయ ఉపసఙ్కమన్తూ’’తి.

౫౬౬. తేన ఖో పన సమయేన సమ్బహులా భిక్ఖూ బహిద్వారకోట్ఠకే ఠితా హోన్తి – ‘‘మయం ఆయస్మన్తం ఉపసేనం వఙ్గన్తపుత్తం పాచిత్తియం దేసాపేస్సామా’’తి. అథ ఖో ఆయస్మా ఉపసేనో వఙ్గన్తపుత్తో సపరిసో ఉట్ఠాయాసనా భగవన్తం అభివాదేత్వా పదక్ఖిణం కత్వా పక్కామి. అథ ఖో తే భిక్ఖూ ఆయస్మన్తం ఉపసేనం వఙ్గన్తపుత్తం ఏతదవోచుం – ‘‘జానాసి త్వం, ఆవుసో ఉపసేన, సావత్థియా సఙ్ఘస్స కతిక’’న్తి. ‘‘భగవాపి మం, ఆవుసో, ఏవమాహ – ‘జానాసి పన త్వం, ఉపసేన, సావత్థియా సఙ్ఘస్స కతిక’న్తి? న ఖో అహం, భన్తే, జానామి సావత్థియా సఙ్ఘస్స కతిక’’న్తి. ‘‘సావత్థియా ఖో, ఉపసేన, సఙ్ఘేన కతికా కతా – ఇచ్ఛతావుసో, భగవా తేమాసం పటిసల్లీయితుం. న భగవా కేనచి ఉపసఙ్కమితబ్బో, అఞ్ఞత్ర ఏకేన పిణ్డపాతనీహారకేన. యో భగవన్తం ఉపసఙ్కమతి సో పాచిత్తియం దేసాపేతబ్బో’’తి. ‘‘పఞ్ఞాయిస్సతి, భన్తే, సావత్థియా సఙ్ఘో సకాయ కతికాయ, న మయం అపఞ్ఞత్తం పఞ్ఞపేస్సామ పఞ్ఞత్తం వా న సముచ్ఛిన్దిస్సామ, యథాపఞ్ఞత్తేసు సిక్ఖాపదేసు సమాదాయ వత్తిస్సామాతి. అనుఞ్ఞాతావుసో, భగవతా – ‘యే తే భిక్ఖూ ఆరఞ్ఞికా పిణ్డపాతికా పంసుకూలికా యథాసుఖం మం దస్సనాయ ఉపసఙ్కమన్తూ’’’తి.

అథ ఖో తే భిక్ఖూ – ‘‘సచ్చం ఖో ఆయస్మా ఉపసేనో ఆహ – ‘న అపఞ్ఞత్తం పఞ్ఞపేతబ్బం, పఞ్ఞత్తం వా న సముచ్ఛిన్దితబ్బం, యథాపఞ్ఞత్తేసు సిక్ఖాపదేసు సమాదాయ వత్తితబ్బ’’’న్తి. అస్సోసుం ఖో భిక్ఖూ – ‘‘అనుఞ్ఞాతా కిర భగవతా – ‘యే తే భిక్ఖూ ఆరఞ్ఞికా పిణ్డపాతికా పంసుకూలికా యథాసుఖం మం దస్సనాయ ఉపసఙ్కమన్తూ’’’తి. తే భగవన్తం దస్సనం పిహేన్తా [దస్సనాయ పిహయమానా (స్యా.)] సన్థతాని ఉజ్ఝిత్వా ఆరఞ్ఞికఙ్గం పిణ్డపాతికఙ్గం పంసుకూలికఙ్గం సమాదియింసు. అథ ఖో భగవా సమ్బహులేహి భిక్ఖూహి సద్ధిం సేనాసనచారికం ఆహిణ్డన్తో అద్దస సన్థతాని తహం తహం ఉజ్ఝితాని. పస్సిత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘కస్సిమాని, భిక్ఖవే, సన్థతాని తహం తహం ఉజ్ఝితానీ’’తి? అథ ఖో తే భిక్ఖూ భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘తేన హి, భిక్ఖవే, భిక్ఖూనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞపేస్సామి దస అత్థవసే పటిచ్చ – సఙ్ఘసుట్ఠుతాయ, సఙ్ఘఫాసుతాయ,…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

౫౬౭. ‘‘నిసీదనసన్థతం పన భిక్ఖునా కారయమానేన పురాణసన్థతస్స సామన్తా సుగతవిదత్థి ఆదాతబ్బా దుబ్బణ్ణకరణాయ, అనాదా చే భిక్ఖు పురాణసన్థతస్స సామన్తా సుగతవిదత్థిం నవం నిసీదనసన్థతం కారాపేయ్య, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియ’’న్తి.

౫౬౮. నిసీదనం నామ సదసం వుచ్చతి.

సన్థతం నామ సన్థరిత్వా కతం హోతి అవాయిమం.

కారయమానేనాతి కరోన్తో వా కారాపేన్తో వా.

పురాణసన్థతం నామ సకిం నివత్థమ్పి సకిం పారుతమ్పి.

సామన్తా సుగతవిదత్థి ఆదాతబ్బా దుబ్బణ్ణకరణాయాతి థిరభావాయ వట్టం వా చతురస్సం వా ఛిన్దిత్వా ఏకదేసే వా సన్థరితబ్బం విజటేత్వా వా సన్థరితబ్బం.

అనాదా చే భిక్ఖు పురాణసన్థతస్స సామన్తా సుగతవిదత్థిన్తి అనాదియిత్వా పురాణసన్థతస్స సామన్తా సుగతవిదత్థిం నవం నిసీదనసన్థతం కరోతి వా కారాపేతి వా, పయోగే దుక్కటం, పటిలాభేన నిస్సగ్గియం హోతి. నిస్సజ్జితబ్బం సఙ్ఘస్స వా గణస్స వా పుగ్గలస్స వా. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, నిస్సజ్జితబ్బం…పే… ఇదం మే, భన్తే, నిసీదనసన్థతం అనాదియిత్వా పురాణసన్థతస్స సామన్తా సుగతవిదత్థిం కారాపితం నిస్సగ్గియం. ఇమాహం సఙ్ఘస్స నిస్సజ్జామీతి…పే… దదేయ్యాతి…పే… ఆయస్మతో దమ్మీతి.

౫౬౯. అత్తనా విప్పకతం అత్తనా పరియోసాపేతి, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం. అత్తనా విప్పకతం పరేహి పరియోసాపేతి, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం. పరేహి విప్పకతం అత్తనా పరియోసాపేతి, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం. పరేహి విప్పకతం పరేహి పరియోసాపేతి, నిస్సగ్గియం పాచిత్తియం.

అఞ్ఞస్సత్థాయ కరోతి వా కారాపేతి వా, ఆపత్తి దుక్కటస్స.

౫౭౦. అనాపత్తి – పురాణసన్థతస్స సామన్తా సుగతవిదత్థిం ఆదియిత్వా కరోతి, అలభన్తో థోకతరం ఆదియిత్వా కరోతి, అలభన్తో అనాదియిత్వా కరోతి, అఞ్ఞేన కతం పటిలభిత్వా పరిభుఞ్జతి, వితానం వా భూమత్థరణం వా సాణిపాకారం వా భిసిం వా బిబ్బోహనం వా కరోతి, ఉమ్మత్తకస్స ఆదికమ్మికస్సాతి.

నిసీదనసన్థతసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం పఞ్చమం.