౩. తతియపారాజికం

౧౬౨. [ఇదం వత్థు సం. ని. ౫.౯౮౫] తేన సమయేన బుద్ధో భగవా వేసాలియం విహరతి మహావనే కూటాగారసాలాయం. తేన ఖో పన సమయేన భగవా భిక్ఖూనం అనేకపరియాయేన అసుభకథం కథేతి, అసుభాయ వణ్ణం భాసతి, అసుభభావనాయ వణ్ణం భాసతి, ఆదిస్స ఆదిస్స అసుభసమాపత్తియా వణ్ణం భాసతి. అథ ఖో భగవా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘ఇచ్ఛామహం, భిక్ఖవే, అద్ధమాసం పటిసల్లీయితుం. నమ్హి కేనచి ఉపసఙ్కమితబ్బో, అఞ్ఞత్ర ఏకేన పిణ్డపాతనీహారకేనా’’తి. ‘‘ఏవం, భన్తే’’తి, ఖో తే భిక్ఖూ భగవతో పటిస్సుణిత్వా నాస్సుధ కోచి భగవన్తం ఉపసఙ్కమతి, అఞ్ఞత్ర ఏకేన పిణ్డపాతనీహారకేన. భిక్ఖూ – ‘‘భగవా ఖో అనేకపరియాయేన అసుభకథం కథేతి, అసుభాయ వణ్ణం భాసతి, అసుభభావనాయ వణ్ణం భాసతి, ఆదిస్స ఆదిస్స అసుభసమాపత్తియా వణ్ణం భాసతీ’’తి (తే) [( ) (?) ఏవముపరిపి ఈదిసేసు ఠానేసు] అనేకాకారవోకారం అసుభభావనానుయోగమనుయుత్తా విహరన్తి. తే సకేన కాయేన అట్టీయన్తి హరాయన్తి జిగుచ్ఛన్తి. సేయ్యథాపి నామ ఇత్థీ వా పురిసో వా దహరో యువా మణ్డనకజాతికో సీసంన్హాతో అహికుణపేన వా కుక్కురకుణపేన వా మనుస్సకుణపేన వా కణ్ఠే ఆసత్తేన అట్టీయేయ్య హరాయేయ్య జిగుచ్ఛేయ్య, ఏవమేవ తే భిక్ఖూ సకేన కాయేన అట్టీయన్తా హరాయన్తా జిగుచ్ఛన్తా అత్తనాపి అత్తానం జీవితా వోరోపేన్తి, అఞ్ఞమఞ్ఞమ్పి జీవితా వోరోపేన్తి, మిగలణ్డికమ్పి సమణకుత్తకం ఉపసఙ్కమిత్వా ఏవం వదన్తి – ‘‘సాధు నో, ఆవుసో, జీవితా వోరోపేహి. ఇదం తే పత్తచీవరం భవిస్సతీ’’తి. అథ ఖో మిగలణ్డికో సమణకుత్తకో పత్తచీవరేహి భటో సమ్బహులే భిక్ఖూ జీవితా వోరోపేత్వా లోహితకం [లోహితగతం (క.)] అసిం ఆదాయ యేన వగ్గముదా నదీ తేనుపసఙ్కమి.

౧౬౩. అథ ఖో మిగలణ్డికస్స సమణకుత్తకస్స లోహితకం తం అసిం ధోవన్తస్స అహుదేవ కుక్కుచ్చం అహు విప్పటిసారో – ‘‘అలాభా వత మే, న వత మే లాభా; దుల్లద్ధం వత మే, న వత మే సులద్ధం. బహుం వత మయా అపుఞ్ఞం పసుతం, యోహం భిక్ఖూ సీలవన్తే కల్యాణధమ్మే జీవితా వోరోపేసి’’న్తి. అథ ఖో అఞ్ఞతరా మారకాయికా దేవతా అభిజ్జమానే ఉదకే ఆగన్త్వా మిగలణ్డికం సమణకుత్తకం ఏతదవోచ – ‘‘సాధు సాధు సప్పురిస, లాభా తే సప్పురిస, సులద్ధం తే సప్పురిస. బహుం తయా సప్పురిస పుఞ్ఞం పసుతం, యం త్వం అతిణ్ణే తారేసీ’’తి. అథ ఖో మిగలణ్డికో సమణకుత్తకో – ‘‘లాభా కిర మే, సులద్ధం కిర మే, బహుం కిర మయా పుఞ్ఞం పసుతం, అతిణ్ణో కిరాహం తారేమీ’’తి తిణ్హం అసిం ఆదాయ విహారేన విహారం పరివేణేన పరివేణం ఉపసఙ్కమిత్వా ఏవం వదేతి – ‘‘కో అతిణ్ణో, కం తారేమీ’’తి? తత్థ యే తే భిక్ఖూ అవీతరాగా తేసం తస్మిం సమయే హోతియేవ భయం హోతి ఛమ్భితత్తం హోతి లోమహంసో. యే పన తే భిక్ఖూ వీతరాగా తేసం తస్మిం సమయే న హోతి భయం న హోతి ఛమ్భితత్తం న హోతి లోమహంసో. అథ ఖో మిగలణ్డికో సమణకుత్తకో ఏకమ్పి భిక్ఖుం ఏకాహేన జీవితా వోరోపేసి, ద్వేపి భిక్ఖూ ఏకాహేన జీవితా వోరోపేసి, తయోపి భిక్ఖూ ఏకాహేన జీవితా వోరోపేసి, చత్తారోపి భిక్ఖూ ఏకాహేన జీవితా వోరోపేసి, పఞ్చపి భిక్ఖూ ఏకాహేన జీవితా వోరోపేసి, దసపి భిక్ఖూ ఏకాహేన జీవితా వోరోపేసి, వీసమ్పి భిక్ఖూ ఏకాహేన జీవితా వోరోపేసి, తింసమ్పి భిక్ఖూ ఏకాహేన జీవితా వోరోపేసి, చత్తాలీసమ్పి భిక్ఖూ ఏకాహేన జీవితా వోరోపేసి, పఞ్ఞాసమ్పి భిక్ఖూ ఏకాహేన జీవితా వోరోపేసి, సట్ఠిమ్పి భిక్ఖూ ఏకాహేన జీవితా వోరోపేసి.

౧౬౪. అథ ఖో భగవా తస్స అద్ధమాసస్స అచ్చయేన పటిసల్లానా వుట్ఠితో ఆయస్మన్తం ఆనన్దం ఆమన్తేసి – ‘‘కిం ను ఖో, ఆనన్ద, తనుభూతో వియ భిక్ఖుసఙ్ఘో’’తి? ‘‘తథా హి పన, భన్తే, భగవా భిక్ఖూనం అనేకపరియాయేన అసుభకథం కథేతి, అసుభాయ వణ్ణం భాసతి, అసుభభావనాయ వణ్ణం భాసతి, ఆదిస్స ఆదిస్స అసుభసమాపత్తియా వణ్ణం భాసతి. తే చ, భన్తే, భిక్ఖూ – ‘భగవా ఖో అనేకపరియాయేన అసుభకథం కథేతి, అసుభాయ వణ్ణం భాసతి, అసుభభావనాయ వణ్ణం భాసతి, ఆదిస్స ఆదిస్స అసుభసమాపత్తియా వణ్ణం భాసతీ’తి, తే అనేకాకారవోకారం అసుభభావనానుయోగమనుయుత్తా విహరన్తి. తే సకేన కాయేన అట్టీయన్తి హరాయన్తి జిగుచ్ఛన్తి. సేయ్యథాపి నామ ఇత్థీ వా పురిసో వా దహరో యువా మణ్డనకజాతికో సీసంన్హాతో అహికుణపేన వా కుక్కురకుణపేన వా మనుస్సకుణపేన వా కణ్ఠే ఆసత్తేన అట్టీయేయ్య హరాయేయ్య జిగుచ్ఛేయ్య, ఏవమేవ తే భిక్ఖూ సకేన కాయేన అట్టీయన్తా హరాయన్తా జిగుచ్ఛన్తా అత్తనాపి అత్తానం జీవితా వోరోపేన్తి, అఞ్ఞమఞ్ఞమ్పి జీవితా వోరోపేన్తి, మిగలణ్డికమ్పి సమణకుత్తకం ఉపసఙ్కమిత్వా ఏవం వదన్తి – ‘సాధు నో, ఆవుసో, జీవితా వోరోపేహి. ఇదం తే పత్తచీవరం భవిస్సతీ’తి. అథ ఖో, భన్తే, మిగలణ్డికో సమణకుత్తకో పత్తచీవరేహి భటో ఏకమ్పి భిక్ఖుం ఏకాహేన జీవితా వోరోపేసి…పే… సట్ఠిమ్పి భిక్ఖూ ఏకాహేన జీవితా వోరోపేసి. సాధు, భన్తే, భగవా అఞ్ఞం పరియాయం ఆచిక్ఖతు యథాయం భిక్ఖుసఙ్ఘో అఞ్ఞాయ సణ్ఠహేయ్యా’’తి. ‘‘తేనహానన్ద, యావతికా భిక్ఖూ వేసాలిం ఉపనిస్సాయ విహరన్తి తే సబ్బే ఉపట్ఠానసాలాయం సన్నిపాతేహీ’’తి. ‘‘ఏవం, భన్తే’’తి, ఖో ఆయస్మా ఆనన్దో భగవతో పటిస్సుణిత్వా యావతికా భిక్ఖూ వేసాలిం ఉపనిస్సాయ విహరన్తి తే సబ్బే ఉపట్ఠానసాలాయం సన్నిపాతేత్వా యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘సన్నిపతితో, భన్తే భిక్ఖుసఙ్ఘో; యస్స దాని, భన్తే, భగవా కాలం మఞ్ఞతీ’’తి.

౧౬౫. అథ ఖో భగవా యేన ఉపట్ఠానసాలా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా పఞ్ఞత్తే ఆసనే నిసీది. నిసజ్జ ఖో భగవా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘అయమ్పి ఖో, భిక్ఖవే, ఆనాపానస్సతిసమాధి భావితో బహులీకతో సన్తో చేవ పణీతో చ అసేచనకో చ సుఖో చ విహారో ఉప్పన్నుప్పన్నే చ పాపకే అకుసలే ధమ్మే ఠానసో అన్తరధాపేతి వూపసమేతి. సేయ్యథాపి, భిక్ఖవే, గిమ్హానం పచ్ఛిమే మాసే ఉహతం [ఊహతం (క.)] రజోజల్లం తమేనం మహా అకాలమేఘో ఠానసో అన్తరధాపేతి వూపసమేతి, ఏవమేవ ఖో, భిక్ఖవే, ఆనాపానస్సతిసమాధి భావితో బహులీకతో సన్తో చేవ పణీతో చ అసేచనకో చ సుఖో చ విహారో ఉప్పన్నుప్పన్నే చ పాపకే అకుసలే ధమ్మే ఠానసో అన్తరధాపేతి వూపసమేతి. కథం భావితో చ, భిక్ఖవే, ఆనాపానస్సతిసమాధి కథం బహులీకతో సన్తో చేవ పణీతో చ అసేచనకో చ సుఖో చ విహారో ఉప్పన్నుప్పన్నే చ పాపకే అకుసలే ధమ్మే ఠానసో అన్తరధాపేతి వూపసమేతి? ఇధ, భిక్ఖవే, భిక్ఖు అరఞ్ఞగతో వా రుక్ఖమూలగతో వా సుఞ్ఞాగారగతో వా నిసీదతి పల్లఙ్కం ఆభుజిత్వా ఉజుం కాయం పణిధాయ పరిముఖం సతిం ఉపట్ఠపేత్వా. సో సతోవ అస్ససతి సతో పస్ససతి. దీఘం వా అస్ససన్తో దీఘం అస్ససామీతి పజానాతి, దీఘం వా పస్ససన్తో దీఘం పస్ససామీతి పజానాతి. రస్సం వా అస్ససన్తో రస్సం అస్ససామీతి పజానాతి, రస్సం వా పస్ససన్తో రస్సం పస్ససామీతి పజానాతి. సబ్బకాయప్పటిసంవేదీ అస్ససిస్సామీతి సిక్ఖతి. సబ్బకాయప్పటిసంవేదీ పస్ససిస్సామీతి సిక్ఖతి. పస్సమ్భయం కాయసఙ్ఖారం అస్ససిస్సామీతి సిక్ఖతి. పస్సమ్భయం కాయసఙ్ఖారం పస్ససిస్సామీతి సిక్ఖతి. పీతిప్పటిసంవేదీ అస్ససిస్సామీతి సిక్ఖతి. పీతిప్పటిసంవేదీ పస్ససిస్సామీతి సిక్ఖతి. సుఖప్పటిసంవేదీ అస్ససిస్సామీతి సిక్ఖతి. సుఖప్పటిసంవేదీ పస్ససిస్సామీతి సిక్ఖతి. చిత్తసఙ్ఖారప్పటిసంవేదీ అస్ససిస్సామీతి సిక్ఖతి. చిత్తసఙ్ఖారప్పటిసంవేదీ పస్ససిస్సామీతి సిక్ఖతి. పస్సమ్భయం చిత్తసఙ్ఖారం అస్ససిస్సామీతి సిక్ఖతి. పస్సమ్భయం చిత్తసఙ్ఖారం పస్ససిస్సామీతి సిక్ఖతి. చిత్తప్పటిసంవేదీ అస్ససిస్సామీతి సిక్ఖతి. చిత్తప్పటిసంవేదీ పస్ససిస్సామీతి సిక్ఖతి. అభిప్పమోదయం చిత్తం…పే… సమాదహం చిత్తం…పే… విమోచయం చిత్తం…పే… అనిచ్చానుపస్సీ…పే… విరాగానుపస్సీ…పే… నిరోధానుపస్సీ…పే… పటినిస్సగ్గానుపస్సీ అస్ససిస్సామీతి సిక్ఖతి. పటినిస్సగ్గానుపస్సీ పస్ససిస్సామీతి సిక్ఖతి. ఏవం భావితో ఖో, భిక్ఖవే, ఆనాపానస్సతిసమాధి ఏవం బహులీకతో సన్తో చేవ పణీతో చ అసేచనకో చ సుఖో చ విహారో ఉప్పన్నుప్పన్నే చ పాపకే అకుసలే ధమ్మే ఠానసో అన్తరధాపేతి వూపసమేతీ’’తి.

౧౬౬. అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే భిక్ఖుసఙ్ఘం సన్నిపాతాపేత్వా భిక్ఖూ పటిపుచ్ఛి – ‘‘సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, భిక్ఖూ అత్తనాపి అత్తానం జీవితా వోరోపేన్తి, అఞ్ఞమఞ్ఞమ్పి జీవితా వోరోపేన్తి మిగలణ్డికమ్పి సమణకుత్తకం ఉపసఙ్కమిత్వా ఏవం వదన్తి – ‘సాధు నో, ఆవుసో, జీవితా వోరోపేహి, ఇదం తే పత్తచీవరం భవిస్సతీ’’’తి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా – ‘‘అననుచ్ఛవికం, భిక్ఖవే, తేసం భిక్ఖూనం అననులోమికం అప్పటిరూపం అస్సామణకం అకప్పియం అకరణీయం. కథఞ్హి నామ తే, భిక్ఖవే, భిక్ఖూ అత్తనాపి అత్తానం జీవితా వోరోపేస్సన్తి, అఞ్ఞమఞ్ఞమ్పి జీవితా వోరోపేస్సన్తి, మిగలణ్డికమ్పి సమణకుత్తకం ఉపసఙ్కమిత్వా ఏవం వక్ఖన్తి – ‘సాధు నో, ఆవుసో, జీవితా వోరోపేహి, ఇదం తే పత్తచీవరం భవిస్సతీ’తి. నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

౧౬౭. ‘‘యో పన భిక్ఖు సఞ్చిచ్చ మనుస్సవిగ్గహం జీవితా వోరోపేయ్య సత్థహారకం వాస్స పరియేసేయ్య, అయమ్పి పారాజికో హోతి అసంవాసో’’తి.

ఏవఞ్చిదం భగవతా భిక్ఖూనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం హోతి.

౧౬౮. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో ఉపాసకో గిలానో హోతి. తస్స పజాపతి అభిరూపా హోతి దస్సనీయా పాసాదికా. ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ తస్సా ఇత్థియా పటిబద్ధచిత్తా హోన్తి. అథ ఖో ఛబ్బగ్గియానం భిక్ఖూనం ఏతదహోసి – ‘‘సచే ఖో సో, ఆవుసో, ఉపాసకో జీవిస్సతి న మయం తం ఇత్థిం లభిస్సామ. హన్ద మయం, ఆవుసో, తస్స ఉపాసకస్స మరణవణ్ణం సంవణ్ణేమా’’తి. అథ ఖో ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ యేన సో ఉపాసకో తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా తం ఉపాసకం ఏతదవోచుం – ‘‘త్వం ఖోసి, ఉపాసక, కతకల్యాణో కతకుసలో కతభీరుత్తాణో అకతపాపో అకతలుద్దో అకతకిబ్బిసో. కతం తయా కల్యాణం, అకతం తయా పాపం. కిం తుయ్హిమినా పాపకేన దుజ్జీవితేన! మతం తే జీవితా సేయ్యో. ఇతో త్వం కాలఙ్కతో కాయస్స భేదా పరం మరణా సుగతిం సగ్గం లోకం ఉపపజ్జిస్ససి. తత్థ దిబ్బేహి పఞ్చహి కామగుణేహి సమప్పితో సమఙ్గీభూతో పరిచారేస్ససీ’’తి.

౧౬౯. అథ ఖో సో ఉపాసకో – ‘‘సచ్చం ఖో అయ్యా ఆహంసు. అహఞ్హి కతకల్యాణో కతకుసలో కతభీరుత్తాణో అకతపాపో అకతలుద్దో అకతకిబ్బిసో. కతం మయా కల్యాణం, అకతం మయా పాపం. కిం మయ్హిమినా పాపకేన దుజ్జీవితేన! మతం మే జీవితా సేయ్యో. ఇతో అహం కాలఙ్కతో కాయస్స భేదా పరం మరణా సుగతిం సగ్గం లోకం ఉపపజ్జిస్సామి. తత్థ దిబ్బేహి పఞ్చహి కామగుణేహి సమప్పితో సమఙ్గీభూతో పరిచారేస్సామీ’’తి, సో అసప్పాయాని చేవ భోజనాని భుఞ్జి అసప్పాయాని చ ఖాదనీయాని ఖాది అసప్పాయాని చ సాయనీయాని సాయి అసప్పాయాని చ పానాని పివి. తస్స అసప్పాయాని చేవ భోజనాని భుఞ్జతో అసప్పాయాని చ ఖాదనీయాని ఖాదతో అసప్పాయాని చ సాయనీయాని సాయతో అసప్పాయాని చ పానాని పివతో ఖరో ఆబాధో ఉప్పజ్జి. సో తేనేవ ఆబాధేన కాలమకాసి. తస్స పజాపతి ఉజ్ఝాయతి ఖియ్యతి విపాచేతి – ‘‘అలజ్జినో ఇమే సమణా సక్యపుత్తియా దుస్సీలా ముసావాదినో. ఇమే హి నామ ధమ్మచారినో సమచారినో బ్రహ్మచారినో సచ్చవాదినో సీలవన్తో కల్యాణధమ్మా పటిజానిస్సన్తి! నత్థి ఇమేసం సామఞ్ఞం నత్థి ఇమేసం బ్రహ్మఞ్ఞం, నట్ఠం ఇమేసం సామఞ్ఞం నట్ఠం ఇమేసం బ్రహ్మఞ్ఞం, కుతో ఇమేసం సామఞ్ఞం కుతో ఇమేసం బ్రహ్మఞ్ఞం, అపగతా ఇమే సామఞ్ఞా అపగతా ఇమే బ్రహ్మఞ్ఞా. ఇమే మే సామికస్స మరణవణ్ణం సంవణ్ణేసుం. ఇమేహి మే సామికో మారితో’’తి. అఞ్ఞేపి మనుస్సా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘అలజ్జినో ఇమే సమణా సక్యపుత్తియా దుస్సీలా ముసావాదినో. ఇమే హి నామ ధమ్మచారినో సమచారినో బ్రహ్మచారినో సచ్చవాదినో సీలవన్తో కల్యాణధమ్మా పటిజానిస్సన్తి! నత్థి ఇమేసం సామఞ్ఞం నత్థి ఇమేసం బ్రహ్మఞ్ఞం, నట్ఠం ఇమేసం సామఞ్ఞం నట్ఠం ఇమేసం బ్రహ్మఞ్ఞం, కుతో ఇమేసం సామఞ్ఞం కుతో ఇమేసం బ్రహ్మఞ్ఞం, అపగతా ఇమే సామఞ్ఞా అపగతా ఇమే బ్రహ్మఞ్ఞా. ఇమే ఉపాసకస్స మరణవణ్ణం సంవణ్ణేసుం. ఇమేహి ఉపాసకో మారితో’’తి. అస్సోసుం ఖో భిక్ఖూ తేసం మనుస్సానం ఉజ్ఝాయన్తానం ఖియ్యన్తానం విపాచేన్తానం. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ ఉపాసకస్స మరణవణ్ణం సంవణ్ణిస్సన్తీ’’తి!

౧౭౦. అథ ఖో తే భిక్ఖూ ఛబ్బగ్గియే భిక్ఖూ అనేకపరియాయేన విగరహిత్వా భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం…పే… ‘‘సచ్చం కిర తుమ్హే, భిక్ఖవే, ఉపాసకస్స మరణవణ్ణం సంవణ్ణేథా’’తి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా – ‘‘అననుచ్ఛవికం, మోఘపురిసా, అననులోమికం అప్పటిరూపం అస్సామణకం అకప్పియం అకరణీయం. కథఞ్హి నామ తుమ్హే, మోఘపురిసా, ఉపాసకస్స మరణవణ్ణం సంవణ్ణిస్సథ! నేతం, మోఘపురిసా, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

౧౭౧. ‘‘యో పన భిక్ఖు సఞ్చిచ్చ మనుస్సవిగ్గహం జీవితా వోరోపేయ్య సత్థహారకం వాస్స పరియేసేయ్య మరణవణ్ణం వా సంవణ్ణేయ్య మరణాయ వా సమాదపేయ్య – ‘అమ్భో పురిస, కిం తుయ్హిమినా పాపకేన దుజ్జీవితేన, మతం తే జీవితా సేయ్యో’తి, ఇతి చిత్తమనో చిత్తసఙ్కప్పో అనేకపరియాయేన మరణవణ్ణం వా సంవణ్ణేయ్య, మరణాయ వా సమాదపేయ్య, అయమ్పి పారాజికో హోతి అసంవాసో’’తి.

౧౭౨. యో పనాతి యో యాదిసో…పే… భిక్ఖూతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతో భిక్ఖూతి.

సఞ్చిచ్చాతి జానన్తో సఞ్జానన్తో చేచ్చ అభివితరిత్వా వీతిక్కమో.

మనుస్సవిగ్గహో నామ యం మాతుకుచ్ఛిస్మిం పఠమం చిత్తం ఉప్పన్నం పఠమం విఞ్ఞాణం పాతుభూతం, యావ మరణకాలా ఏత్థన్తరే ఏసో మనుస్సవిగ్గహో నామ.

జీవితా వోరోపేయ్యాతి జీవితిన్ద్రియం ఉపచ్ఛిన్దతి ఉపరోధేతి సన్తతిం వికోపేతి.

సత్థహారకం వాస్స పరియేసేయ్యాతి అసిం వా సత్తిం వా భేణ్డిం వా [భేన్దిం వా (క.)] లగుళం వా [సూలంవా లగుళంవా (స్యా.)] పాసాణం వా సత్థం వా విసం వా రజ్జుం వా.

మరణవణ్ణం వా సంవణ్ణేయ్యాతి జీవితే ఆదీనవం దస్సేతి, మరణే వణ్ణం భణతి.

మరణాయ వా సమాదపేయ్యాతి సత్థం వా ఆహర, విసం వా ఖాద, రజ్జుయా వా ఉబ్బన్ధిత్వా కాలఙ్కరోహీతి.

అమ్భో పురిసాతి ఆలపనాధివచనమేతం.

కిం తుయ్హిమినా పాపకేన దుజ్జీవితేనాతి పాపకం నామ జీవితం అడ్ఢానం జీవితం ఉపాదాయ దలిద్దానం జీవితం పాపకం లామకం, సధనానం జీవితం ఉపాదాయ అధనానం జీవితం పాపకం, దేవానం జీవితం ఉపాదాయ మనుస్సానం జీవితం పాపకం.

దుజ్జీవితం నామ హత్థచ్ఛిన్నస్స పాదచ్ఛిన్నస్స హత్థపాదచ్ఛిన్నస్స కణ్ణచ్ఛిన్నస్స నాసచ్ఛిన్నస్స కణ్ణనాసచ్ఛిన్నస్స, ఇమినా చ పాపకేన ఇమినా చ దుజ్జీవితేన మతం తే జీవితా సేయ్యోతి.

ఇతి చిత్తమనోతి యం చిత్తం తం మనో, యం మనో తం చిత్తం.

చిత్తసఙ్కప్పోతి మరణసఞ్ఞీ మరణచేతనో మరణాధిప్పాయో.

అనేకపరియాయేనాతి ఉచ్చావచేహి ఆకారేహి.

మరణవణ్ణం వా సంవణ్ణేయ్యాతి జీవితే ఆదీనవం దస్సేతి, మరణే వణ్ణం భణతి – ‘‘ఇతో త్వం కాలఙ్కతో కాయస్స భేదా పరం మరణా సుగతిం సగ్గం లోకం ఉపపజ్జిస్ససి, తత్థ దిబ్బేహి పఞ్చహి కామగుణేహి సమప్పితో సమఙ్గీభూతో పరిచారేస్ససీ’’తి.

మరణాయ వా సమాదపేయ్యాతి సత్థం వా ఆహర, విసం వా ఖాద, రజ్జుయా వా ఉబ్బన్ధిత్వా కాలఙ్కరోహి, సోబ్భే వా నరకే వా పపాతే వా పపతాతి.

అయమ్పీతి పురిమే ఉపాదాయ వుచ్చతి.

పారాజికో హోతీతి సేయ్యథాపి నామ పుథుసిలా ద్విధా భిన్నా [ద్వేధా భిన్నా (స్యా.)] అప్పటిసన్ధికా హోతి, ఏవమేవ భిక్ఖు సఞ్చిచ్చ మనుస్సవిగ్గహం జీవితా వోరోపేత్వా అస్సమణో హోతి అసక్యపుత్తియో. తేన వుచ్చతి – ‘పారాజికో హోతీ’తి.

అసంవాసోతి సంవాసో నామ ఏకకమ్మం ఏకుద్దేసో సమసిక్ఖతా – ఏసో సంవాసో నామ. సో తేన సద్ధిం నత్థి, తేన వుచ్చతి అసంవాసోతి.

౧౭౩. సామం, అధిట్ఠాయ, దూతేన, దూతపరంపరాయ, విసక్కియేన దూతేన, గతపచ్చాగతేన దూతేన, అరహో రహోసఞ్ఞీ, రహో అరహోసఞ్ఞీ, అరహో అరహోసఞ్ఞీ, రహో రహోసఞ్ఞీ కాయేన సంవణ్ణేతి, వాచాయ సంవణ్ణేతి, కాయేన వాచాయ సంవణ్ణేతి, దూతేన సంవణ్ణేతి, లేఖాయ సంవణ్ణేతి, ఓపాతం అపస్సేనం, ఉపనిక్ఖిపనం, భేసజ్జం, రూపూపహారో, సద్దూపహారో, గన్ధూపహారో, రసూపహారో, ఫోట్ఠబ్బూపహారో, ధమ్మూపహారో, ఆచిక్ఖనా, అనుసాసనీ, సఙ్కేతకమ్మం, నిమిత్తకమ్మన్తి.

౧౭౪. సామన్తి సయం హనతి కాయేన వా కాయపటిబద్ధేన వా నిస్సగ్గియేన వా.

అధిట్ఠాయాతి అధిట్ఠహిత్వా ఆణాపేతి – ‘‘ఏవం విజ్ఝ, ఏవం పహర, ఏవం ఘాతేహీ’’తి.

భిక్ఖు భిక్ఖుం ఆణాపేతి – ‘‘ఇత్థన్నామం జీవితా వోరోపేహీ’’తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. సో తం మఞ్ఞమానో తం జీవితా వోరోపేతి, ఆపత్తి ఉభిన్నం పారాజికస్స.

భిక్ఖు భిక్ఖుం ఆణాపేతి – ‘‘ఇత్థన్నామం జీవితా వోరోపేహీ’’తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. సో తం మఞ్ఞమానో అఞ్ఞం జీవితా వోరోపేత్తి, మూలట్ఠస్స అనాపత్తి. వధకస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

భిక్ఖు భిక్ఖుం ఆణాపేతి – ‘‘ఇత్థన్నామం జీవితా వోరోపేహీ’’తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. సో అఞ్ఞం మఞ్ఞమానో తం జీవితా వోరోపేతి, ఆపత్తి ఉభిన్నం పారాజికస్స.

భిక్ఖు భిక్ఖుం ఆణాపేతి – ‘‘ఇత్థన్నామం జీవితా వోరోపేహీ’’తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. సో అఞ్ఞం మఞ్ఞమానో అఞ్ఞం జీవితా వోరోపేతి; మూలట్ఠస్స అనాపత్తి, వధకస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

భిక్ఖు భిక్ఖుం ఆణాపేతి – ‘‘ఇత్థన్నామస్స పావద – ‘ఇత్థన్నామో ఇత్థన్నామస్స పావదతు – ఇత్థన్నామో ఇత్థన్నామం జీవితా వోరోపేతూ’’’తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. సో ఇతరస్స ఆరోచేతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. వధకో పటిగ్గణ్హాతి, మూలట్ఠస్స ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స. సో తం జీవితా వోరోపేతి, ఆపత్తి సబ్బేసం పారాజికస్స.

భిక్ఖు భిక్ఖుం ఆణాపేతి – ‘‘ఇత్థన్నామస్స పావద – ‘ఇత్థన్నామో ఇత్థన్నామస్స పావదతు – ఇత్థన్నామో ఇత్థన్నామం జీవితా వోరోపేతూ’’’తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. సో అఞ్ఞం ఆణాపేతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. వధకో పటిగ్గణ్హాతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. సో తం జీవితా వోరోపేతి, మూలట్ఠస్స అనాపత్తి; ఆణాపకస్స చ వధకస్స చ ఆపత్తి పారాజికస్స.

భిక్ఖు భిక్ఖుం ఆణాపేతి – ‘‘ఇత్థన్నామం జీవితా వోరోపేహీ’’తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. సో గన్త్వా పున పచ్చాగచ్ఛతి – ‘‘నాహం సక్కోమి తం జీవితా వోరోపేతు’’న్తి. సో పున ఆణాపేతి – ‘‘యదా సక్కోసి తదా తం జీవితా వోరోపేహీ’’తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. సో తం జీవితా వోరోపేతి, ఆపత్తి ఉభిన్నం పారాజికస్స.

భిక్ఖు భిక్ఖుం ఆణాపేతి – ‘‘ఇత్థన్నామం జీవితా వోరోపేహీ’’తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. సో ఆణాపేత్వా విప్పటిసారీ న సావేతి – ‘‘మా ఘాతేహీ’’తి. సో తం జీవితా వోరోపేతి, ఆపత్తి ఉభిన్నం పారాజికస్స.

భిక్ఖు భిక్ఖుం ఆణాపేతి – ‘‘ఇత్థన్నామం జీవితా వోరోపేహీ’’తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. సో ఆణాపేత్వా విప్పటిసారీ సావేతి – ‘‘మా ఘాతేహీ’’తి. సో – ‘‘ఆణత్తో అహం తయా’’తి తం జీవితా వోరోపేతి, మూలట్ఠస్స అనాపత్తి. వధకస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

భిక్ఖు భిక్ఖుం ఆణాపేతి – ‘‘ఇత్థన్నామం జీవితా వోరోపేహీ’’తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. సో ఆణాపేత్వా విప్పటిసారీ సావేతి – ‘‘మా ఘాతేహీ’’తి. సో సాధూతి ఓరమతి, ఉభిన్నం అనాపత్తి.

౧౭౫. అరహో రహోసఞ్ఞీ ఉల్లపతి – ‘‘అహో ఇత్థన్నామో హతో అస్సా’’తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. రహో అరహోసఞ్ఞీ ఉల్లపతి – ‘‘అహో ఇత్థన్నామో హతో అస్సా’’తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అరహో అరహోసఞ్ఞీ ఉల్లపతి – ‘‘అహో ఇత్థన్నామో హతో అస్సా’’తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. రహో రహోసఞ్ఞీ ఉల్లపతి – ‘‘అహో ఇత్థన్నామో హతో అస్సా’’తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స.

కాయేన సంవణ్ణేతి నామ కాయేన వికారం కరోతి – ‘‘యో ఏవం మరతి సో ధనం వా లభతి యసం వా లభతి సగ్గం వా గచ్ఛతీ’’తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. తాయ సంవణ్ణనాయ మరిస్సామీతి దుక్ఖం వేదనం ఉప్పాదేతి, ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స. మరతి, ఆపత్తి పారాజికస్స.

వాచాయ సంవణ్ణేతి నామ వాచాయ భణతి – ‘‘యో ఏవం మరతి సో ధనం వా లభతి యసం వా లభతి సగ్గం వా గచ్ఛతీ’’తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. తాయ సంవణ్ణనాయ మరిస్సామీతి దుక్ఖం వేదనం ఉప్పాదేతి, ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స. మరతి, ఆపత్తి పారాజికస్స.

కాయేన వాచాయ సంవణ్ణేతి నామ కాయేన చ వికారం కరోతి, వాచాయ చ భణతి – ‘‘యో ఏవం మరతి సో ధనం వా లభతి యసం వా లభతి సగ్గం వా గచ్ఛతీ’’తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. తాయ సంవణ్ణనాయ మరిస్సామీతి దుక్ఖం వేదనం ఉప్పాదేతి, ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స. మరతి, ఆపత్తి పారాజికస్స.

దూతేన సంవణ్ణేతి నామ దూతస్స సాసనం ఆరోచేతి – ‘‘యో ఏవం మరతి సో ధనం వా లభతి యసం వా లభతి సగ్గం వా గచ్ఛతీ’’తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. దూతస్స సాసనం సుత్వా మరిస్సామీతి దుక్ఖం వేదనం ఉప్పాదేతి, ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స. మరతి, ఆపత్తి పారాజికస్స.

౧౭౬. లేఖాయ సంవణ్ణేతి నామ లేఖం ఛిన్దతి – ‘‘యో ఏవం మరతి సో ధనం వా లభతి యసం వా లభతి సగ్గం వా గచ్ఛతీ’’తి, అక్ఖరక్ఖరాయ ఆపత్తి దుక్కటస్స. లేఖం పస్సిత్వా మరిస్సామీతి దుక్ఖం వేదనం ఉప్పాదేతి, ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స. మరతి, ఆపత్తి పారాజికస్స.

ఓపాతం నామ మనుస్సం ఉద్దిస్స ఓపాతం ఖనతి – ‘‘పపతిత్వా మరిస్సతీ’’తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. పపతితే దుక్ఖా వేదనా ఉప్పజ్జతి, ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స. మరతి, ఆపత్తి పారాజికస్స. అనోదిస్స ఓపాతం ఖనతి – ‘‘యో కోచి పపతిత్వా మరిస్సతీ’’తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. మనుస్సో తస్మిం పపతతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. పపతితే దుక్ఖా వేదనా ఉప్పజ్జతి, ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స. మరతి, ఆపత్తి పారాజికస్స. యక్ఖో వా పేతో వా తిరచ్ఛానగతమనుస్సవిగ్గహో వా తస్మిం పపతతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. పపతితే దుక్ఖా వేదనా ఉప్పజ్జతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. మరతి, ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స. తిరచ్ఛానగతో తస్మిం పపతతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. పపతితే దుక్ఖా వేదనా ఉప్పజ్జతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. మరతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

౧౭౭. అపస్సేనం నామ అపస్సేనే సత్థం వా ఠపేతి విసేన వా మక్ఖేతి దుబ్బలం వా కరోతి సోబ్భే వా నరకే వా పపాతే వా ఠపేతి – ‘‘పపతిత్వా మరిస్సతీ’’తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. సత్థేన వా విసేన వా పపతితేన వా దుక్ఖా వేదనా ఉప్పజ్జతి, ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స. మరతి, ఆపత్తి పారాజికస్స.

ఉపనిక్ఖిపనం నామ అసిం వా సత్తిం వా భేణ్డిం వా లగుళం వా పాసాణం వా సత్థం వా విసం వా రజ్జుం వా ఉపనిక్ఖిపతి – ‘‘ఇమినా మరిస్సతీ’’తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. ‘‘తేన మరిస్సామీ’’తి దుక్ఖం వేదనం ఉప్పాదేతి, ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స. మరతి, ఆపత్తి పారాజికస్స.

భేసజ్జం నామ సప్పిం వా నవనీతం వా తేలం వా మధుం వా ఫాణితం వా దేతి – ‘‘ఇమం సాయిత్వా మరిస్సతీ’’తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. తం సాయితే దుక్ఖా వేదనా ఉప్పజ్జతి, ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స. మరతి, ఆపత్తి పారాజికస్స.

౧౭౮. రూపూపహారో నామ అమనాపికం రూపం ఉపసంహరతి భయానకం భేరవం – ‘‘ఇమం పస్సిత్వా ఉత్తసిత్వా మరిస్సతీ’’తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. తం పస్సిత్వా ఉత్తసతి, ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స. మరతి, ఆపత్తి పారాజికస్స. మనాపికం రూపం ఉపసంహరతి [ఉపసంహరతి పేమనీయం హదయఙ్గమం (స్యా.)] – ‘‘ఇమం పస్సిత్వా అలాభకేన సుస్సిత్వా మరిస్సతీ’’తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. తం పస్సిత్వా అలాభకేన సుస్సతి, ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స. మరతి, ఆపత్తి పారాజికస్స.

సద్దూపహారో నామ అమనాపికం సద్దం ఉపసంహరతి భయానకం భేరవం – ‘‘ఇమం సుత్వా ఉత్తసిత్వా మరిస్సతీ’’తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. తం సుత్వా ఉత్తసతి, ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స. మరతి, ఆపత్తి పారాజికస్స. మనాపికం సద్దం ఉపసంహరతి పేమనీయం హదయఙ్గమం – ‘‘ఇమం సుత్వా అలాభకేన సుస్సిత్వా మరిస్సతీ’’తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. తం సుత్వా అలాభకేన సుస్సతి, ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స. మరతి, ఆపత్తి పారాజికస్స.

గన్ధూపహారో నామ అమనాపికం గన్ధం ఉపసంహరతి జేగుచ్ఛం పాటికుల్యం [పటికూలం (?)] – ‘‘ఇమం ఘాయిత్వా జేగుచ్ఛతా పాటికుల్యతా మరిస్సతీ’’తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. తం ఘాయితే జేగుచ్ఛతా పాటికుల్యతా దుక్ఖా వేదనా ఉప్పజ్జతి, ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స. మరతి, ఆపత్తి పారాజికస్స. మనాపికం గన్ధం ఉపసంహరతి – ‘‘ఇమం ఘాయిత్వా అలాభకేన సుస్సిత్వా మరిస్సతీ’’తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. తం ఘాయిత్వా అలాభకేన సుస్సతి, ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స. మరతి, ఆపత్తి పారాజికస్స.

రసూపహారో నామ అమనాపికం రసం ఉపసంహరతి జేగుచ్ఛం పాటికుల్యం [పటికూలం (?)] – ‘‘ఇమం సాయిత్వా జేగుచ్ఛతా పాటికుల్యతా మరిస్సతీ’’తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. తం సాయితే జేగుచ్ఛతా పాటికుల్యతా దుక్ఖా వేదనా ఉప్పజ్జతి, ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స. మరతి, ఆపత్తి పారాజికస్స. మనాపికం రసం ఉపసంహరతి – ‘‘ఇమం సాయిత్వా అలాభకేన సుస్సిత్వా మరిస్సతీ’’తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. తం సాయిత్వా అలాభకేన సుస్సతి, ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స. మరతి, ఆపత్తి పారాజికస్స.

ఫోట్ఠబ్బూపహారో నామ అమనాపికం ఫోట్ఠబ్బం ఉపసంహరతి దుక్ఖసమ్ఫస్సం ఖరసమ్ఫస్సం – ‘‘ఇమినా ఫుట్ఠో మరిస్సతీ’’తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. తేన ఫుట్ఠస్స దుక్ఖా వేదనా ఉప్పజ్జతి, ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స. మరతి, ఆపత్తి పారాజికస్స. మనాపికం ఫోట్ఠబ్బం ఉపసంహరతి సుఖసమ్ఫస్సం ముదుసమ్ఫస్సం – ‘‘ఇమినా ఫుట్ఠో అలాభకేన సుస్సిత్వా మరిస్సతీ’’తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. తేన ఫుట్ఠో అలాభకేన సుస్సతి, ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స. మరతి, ఆపత్తి పారాజికస్స.

ధమ్మూపహారో నామ నేరయికస్స నిరయకథం కథేతి – ‘‘ఇమం సుత్వా ఉత్తసిత్వా మరిస్సతీ’’తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. తం సుత్వా ఉత్తసతి, ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స. మరతి, ఆపత్తి పారాజికస్స. కల్యాణకమ్మస్స సగ్గకథం కథేతి – ‘‘ఇమం సుత్వా అధిముత్తో మరిస్సతీ’’తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. తం సుత్వా అధిముత్తో మరిస్సామీతి దుక్ఖం వేదనం ఉప్పాదేతి, ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స. మరతి, ఆపత్తి పారాజికస్స.

౧౭౯. ఆచిక్ఖనా నామ పుట్ఠో భణతి – ‘‘ఏవం మరస్సు. యో ఏవం మరతి సో ధనం వా లభతి యసం వా లభతి సగ్గం వా గచ్ఛతీ’’తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. తాయ ఆచిక్ఖనాయ మరిస్సామీతి దుక్ఖం వేదనం ఉప్పాదేతి, ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స. మరతి, ఆపత్తి పారాజికస్స.

అనుసాసనీ నామ అపుట్ఠో భణతి – ‘‘ఏవం మరస్సు. యో ఏవం మరతి సో ధనం వా లభతి యసం వా లభతి సగ్గం వా గచ్ఛతీ’’తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. తాయ అనుసాసనియా మరిస్సామీతి దుక్ఖం వేదనం ఉప్పాదేతి, ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స. మరతి, ఆపత్తి పారాజికస్స.

సఙ్కేతకమ్మం నామ సఙ్కేతం కరోతి పురేభత్తం వా పచ్ఛాభత్తం వా రత్తిం వా దివా వా – ‘‘తేన సఙ్కేతేన తం జీవితా వోరోపేహీ’’తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. తేన సఙ్కేతేన తం జీవితా వోరోపేతి, ఆపత్తి ఉభిన్నం పారాజికస్స. తం సఙ్కేతం పురే వా పచ్ఛా వా తం జీవితా వోరోపేతి, మూలట్ఠస్స అనాపత్తి, వధకస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

నిమిత్తకమ్మం నామ నిమిత్తం కరోతి – ‘‘అక్ఖిం వా నిఖణిస్సామి భముకం వా ఉక్ఖిపిస్సామి సీసం వా ఉక్ఖిపిస్సామి, తేన నిమిత్తేన తం జీవితా వోరోపేహీ’’తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. తేన నిమిత్తేన తం జీవితా వోరోపేతి, ఆపత్తి ఉభిన్నం పారాజికస్స. తం నిమిత్తం పురే వా పచ్ఛా వా తం జీవితా వోరోపేతి, మూలట్ఠస్స అనాపత్తి, వధకస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

అనాపత్తి అసఞ్చిచ్చ అజానన్తస్స నమరణాధిప్పాయస్స ఉమ్మత్తకస్స [ఉమ్మత్తకస్స ఖిత్తచిత్తస్స వేదనాట్టస్స (స్యా.)] ఆదికమ్మికస్సాతి.

మనుస్సవిగ్గహపారాజికమ్హి పఠమభాణవారో నిట్ఠితో.

వినీతవత్థుఉద్దానగాథా

సంవణ్ణనా నిసీదన్తో, ముసలోదుక్ఖలేన చ;

వుడ్ఢపబ్బజితాభిసన్నో, అగ్గవీమంసనావిసం.

తయో చ వత్థుకమ్మేహి, ఇట్ఠకాహిపరే తయో;

వాసీ గోపానసీ చేవ, అట్టకోతరణం పతి.

సేదం నత్థుఞ్చ సమ్బాహో, న్హాపనబ్భఞ్జనేన చ;

ఉట్ఠాపేన్తో నిపాతేన్తో, అన్నపానేన మారణం.

జారగబ్భో సపత్తీ చ, మాతా పుత్తం ఉభో వధి;

ఉభో న మియ్యరే మద్దా, తాపం వఞ్ఝా విజాయినీ.

పతోదం నిగ్గహే యక్ఖో, వాళయక్ఖఞ్చ పాహిణి;

తం మఞ్ఞమానో పహరి, సగ్గఞ్చ నిరయం భణే.

ఆళవియా తయో రుక్ఖా, దాయేహి అపరే తయో;

మా కిలమేసి న తుయ్హం, తక్కం సోవీరకేన చాతి.

వినీతవత్థు

౧౮౦. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు గిలానో హోతి. తస్స భిక్ఖూ కారుఞ్ఞేన మరణవణ్ణం సంవణ్ణేసుం. సో భిక్ఖు కాలమకాసి. తేసం కుక్కుచ్చం అహోసి ‘‘భగవతా సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం, కచ్చి ను ఖో మయం పారాజికం ఆపత్తిం ఆపన్నా’’తి? భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘ఆపత్తిం తుమ్హే, భిక్ఖవే, ఆపన్నా పారాజిక’’న్తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో పిణ్డచారికో భిక్ఖు పీఠకే పిలోతికాయ పటిచ్ఛన్నం దారకం నిసీదన్తో ఓత్థరిత్వా మారేసి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి ‘‘భగవతా సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం, కచ్చి ను ఖో అహం పారాజికం ఆపత్తిం ఆపన్నో’’తి? భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసి. ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, పారాజికస్స. న చ, భిక్ఖవే, అప్పటివేక్ఖిత్వా ఆసనే నిసీదితబ్బం; యో నిసీదేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు భత్తగ్గే అన్తరఘరే ఆసనం పఞ్ఞపేన్తో ముసలే ఉస్సితే ఏకం ముసలం అగ్గహేసి. దుతియో ముసలో పరిపతిత్వా అఞ్ఞతరస్స దారకస్స మత్థకే అవత్థాసి. సో కాలమకాసి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘కించిత్తో త్వం, భిక్ఖూ’’తి? ‘‘అసఞ్చిచ్చ అహం, భగవా’’తి. ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, అసఞ్చిచ్చా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు భత్తగ్గే అన్తరఘరే ఆసనం పఞ్ఞపేన్తో ఉదుక్ఖలభణ్డికం అక్కమిత్వా పవట్టేసి. అఞ్ఞతరం దారకం ఓత్థరిత్వా మారేసి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, అసఞ్చిచ్చా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన పితాపుత్తా భిక్ఖూసు పబ్బజితా హోన్తి. కాలే ఆరోచితే పుత్తో పితరం ఏతదవోచ – ‘‘గచ్ఛ, భన్తే, సఙ్ఘో తం పతిమానేతీ’’తి పిట్ఠియం గహేత్వా పణామేసి. సో పపతిత్వా కాలమకాసి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘కించిత్తో త్వం, భిక్ఖూ’’తి? ‘‘నాహం, భగవా, మరణాధిప్పాయో’’తి. ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, నమరణాధిప్పాయస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన పితాపుత్తా భిక్ఖూసు పబ్బజితా హోన్తి. కాలే ఆరోచితే పుత్తో పితరం ఏతదవోచ – ‘‘గచ్ఛ, భన్తే, సఙ్ఘో తం పతిమానేతీ’’తి మరణాధిప్పాయో పిట్ఠియం గహేత్వా పణామేసి. సో పపతిత్వా కాలమకాసి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘ఆపత్తిం త్వం, భిక్ఖు, ఆపన్నో పారాజిక’’న్తి.

తేన ఖో పన సమయేన పితాపుత్తా భిక్ఖూసు పబ్బజితా హోన్తి. కాలే ఆరోచితే పుత్తో పితరం ఏతదవోచ – ‘‘గచ్ఛ, భన్తే, సఙ్ఘో తం పతిమానేతీ’’తి మరణాధిప్పాయో పిట్ఠియం గహేత్వా పణామేసి. సో పపతిత్వా న కాలమకాసి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, పారాజికస్స; ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్సా’’తి.

౧౮౧. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరస్స భిక్ఖునో భుఞ్జన్తస్స మంసం కణ్ఠే విలగ్గం హోతి. అఞ్ఞతరో భిక్ఖు తస్స భిక్ఖునో గీవాయం పహారం అదాసి. సలోహితం మంసం పతి. సో భిక్ఖు కాలమకాసి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, నమరణాధిప్పాయస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరస్స భిక్ఖునో భుఞ్జన్తస్స మంసం కణ్ఠే విలగ్గం హోతి. అఞ్ఞతరో భిక్ఖు మరణాధిప్పాయో తస్స భిక్ఖునో గీవాయం పహారం అదాసి. సలోహితం మంసం పతి. సో భిక్ఖు కాలమకాసి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘ఆపత్తిం త్వం, భిక్ఖు, ఆపన్నో పారాజిక’’న్తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరస్స భిక్ఖునో భుఞ్జన్తస్స మంసం కణ్ఠే విలగ్గం హోతి. అఞ్ఞతరో భిక్ఖు మరణాధిప్పాయో తస్స భిక్ఖునో గీవాయం పహారం అదాసి. సలోహితం మంసం పతి. సో భిక్ఖు న కాలమకాసి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, పారాజికస్స; ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో పిణ్డచారికో భిక్ఖు విసగతం పిణ్డపాతం లభిత్వా పటిక్కమనం హరిత్వా భిక్ఖూనం అగ్గకారికం అదాసి. తే భిక్ఖూ కాలమకంసు. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘కించిత్తో త్వం, భిక్ఖూ’’తి? ‘‘నాహం, భగవా, జానామీ’’తి. ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, అజానన్తస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు వీమంసాధిప్పాయో అఞ్ఞతరస్స భిక్ఖునో విసం అదాసి. సో భిక్ఖు కాలమకాసి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘కించిత్తో త్వం, భిక్ఖూ’’తి? ‘‘వీమంసాధిప్పాయో అహం, భగవా’’తి. ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, పారాజికస్స; ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్సా’’తి.

౧౮౨. తేన ఖో పన సమయేన ఆళవకా [ఆళవికా (స్యా.)] భిక్ఖూ విహారవత్థుం కరోన్తి. అఞ్ఞతరో భిక్ఖు హేట్ఠా హుత్వా సిలం ఉచ్చారేసి. ఉపరిమేన భిక్ఖునా దుగ్గహితా సిలా హేట్ఠిమస్స భిక్ఖునో మత్థకే అవత్థాసి. సో భిక్ఖు కాలమకాసి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, అసఞ్చిచ్చా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన ఆళవకా భిక్ఖూ విహారవత్థుం కరోన్తి. అఞ్ఞతరో భిక్ఖు హేట్ఠా హుత్వా సిలం ఉచ్చారేసి. ఉపరిమో భిక్ఖు మరణాధిప్పాయో హేట్ఠిమస్స భిక్ఖునో మత్థకే సిలం ముఞ్చి. సో భిక్ఖు కాలమకాసి…పే… సో భిక్ఖు న కాలమకాసి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, పారాజికస్స; ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన ఆళవకా భిక్ఖూ విహారస్స కుట్టం ఉట్ఠాపేన్తి. అఞ్ఞతరో భిక్ఖు హేట్ఠా హుత్వా ఇట్ఠకం ఉచ్చారేసి. ఉపరిమేన భిక్ఖునా దుగ్గహితా ఇట్ఠకా హేట్ఠిమస్స భిక్ఖునో మత్థకే అవత్థాసి. సో భిక్ఖు కాలమకాసి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపతి, భిక్ఖు, అసఞ్చిచ్చా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన ఆళవకా భిక్ఖూ విహారస్స కుట్టం ఉట్ఠాపేన్తి. అఞ్ఞతరో భిక్ఖు హేట్ఠా హుత్వా ఇట్ఠకం ఉచ్చారేసి. ఉపరిమో భిక్ఖు మరణాధిప్పాయో హేట్ఠిమస్స భిక్ఖునో మత్థకే ఇట్ఠకం ముఞ్చి. సో భిక్ఖు కాలమకాసి…పే… సో భిక్ఖు న కాలమకాసి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, పారాజికస్స; ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్సా’’తి.

౧౮౩. తేన ఖో పన సమయేన ఆళవకా భిక్ఖూ నవకమ్మం కరోన్తి. అఞ్ఞతరో భిక్ఖు హేట్ఠా హుత్వా వాసిం ఉచ్చారేసి. ఉపరిమేన భిక్ఖునా దుగ్గహితా వాసీ హేట్ఠిమస్స భిక్ఖునో మత్థకే అవత్థాసి. సో భిక్ఖు కాలమకాసి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, అసఞ్చిచ్చా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన ఆళవకా భిక్ఖూ నవకమ్మం కరోన్తి. అఞ్ఞతరో భిక్ఖు హేట్ఠా హుత్వా వాసిం ఉచ్చారేసి. ఉపరిమో భిక్ఖు మరణాధిప్పాయో హేట్ఠిమస్స భిక్ఖునో మత్థకే వాసిం ముఞ్చి. సో భిక్ఖు కాలమకాసి…పే… సో భిక్ఖు న కాలమకాసి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, పారాజికస్స; ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన ఆళవకా భిక్ఖూ నవకమ్మం కరోన్తి. అఞ్ఞతరో భిక్ఖు హేట్ఠా హుత్వా గోపానసిం ఉచ్చారేసి. ఉపరిమేన భిక్ఖునా దుగ్గహితా గోపానసీ హేట్ఠిమస్స భిక్ఖునో మత్థకే అవత్థాసి. సో భిక్ఖు కాలమకాసి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, అసఞ్చిచ్చా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన ఆళవకా భిక్ఖూ నవకమ్మం కరోన్తి. అఞ్ఞతరో భిక్ఖు హేట్ఠా హుత్వా గోపానసిం ఉచ్చారేసి. ఉపరిమో భిక్ఖు మరణాధిప్పాయో హేట్ఠిమస్స భిక్ఖునో మత్థకే గోపానసిం ముఞ్చి. సో భిక్ఖు కాలమకాసి…పే… సో భిక్ఖు న కాలమకాసి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, పారాజికస్స; ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన ఆళవకా భిక్ఖూ నవకమ్మం కరోన్తా అట్టకం బన్ధన్తి. అఞ్ఞతరో భిక్ఖు అఞ్ఞతరం భిక్ఖుం ఏతదవోచ – ‘‘ఆవుసో, అత్రట్ఠితో బన్ధాహీ’’తి. సో తత్రట్ఠితో బన్ధన్తో పరిపతిత్వా కాలమకాసి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘కించిత్తో త్వం, భిక్ఖూ’’తి? ‘‘నాహం, భగవా, మరణాధిప్పాయో’’తి. ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, నమరణాధిప్పాయస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన ఆళవకా భిక్ఖూ నవకమ్మం కరోన్తా అట్టకం బన్ధన్తి. అఞ్ఞతరో భిక్ఖు మరణాధిప్పాయో అఞ్ఞతరం భిక్ఖుం ఏతదవోచ – ‘‘ఆవుసో, అత్రట్ఠితో బన్ధాహీ’’తి. సో తత్రట్ఠితో బన్ధన్తో పరిపతిత్వా కాలమకాసి…పే… పరిపతిత్వా న కాలమకాసి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, పారాజికస్స; ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు విహారం ఛాదేత్వా ఓతరతి. అఞ్ఞతరో భిక్ఖు తం భిక్ఖుం ఏతదవోచ – ‘‘ఆవుసో, ఇతో ఓతరాహీ’’తి. సో తేన ఓతరన్తో పరిపతిత్వా కాలమకాసి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, నమరణాధిప్పాయస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు విహారం ఛాదేత్వా ఓతరతి. అఞ్ఞతరో భిక్ఖు మరణాధిప్పాయో తం భిక్ఖుం ఏతదవోచ – ‘‘ఆవుసో, ఇతో ఓతరాహీ’’తి. సో తేన ఓతరన్తో పరిపతిత్వా కాలమకాసి…పే… పరిపతిత్వా న కాలమకాసి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, పారాజికస్స; ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు అనభిరతియా పీళితో గిజ్ఝకూటం పబ్బతం అభిరుహిత్వా పపాతే పపతన్తో అఞ్ఞతరం విలీవకారం ఓత్థరిత్వా మారేసి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, పారాజికస్స. న చ, భిక్ఖవే, అత్తానం పాతేతబ్బం. యో పాతేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ గిజ్ఝకూటం పబ్బతం అభిరుహిత్వా దవాయ సిలం పవిజ్ఝింసు. సా అఞ్ఞతరం గోపాలకం ఓత్థరిత్వా మారేసి. తేసం కుక్కుచ్చం అహోసి …పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖవే, పారాజికస్స. న చ, భిక్ఖవే, దవాయ సిలా పవిజ్ఝితబ్బా. యో పవిజ్ఝేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్సా’’తి.

౧౮౪. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు గిలానో హోతి. తం భిక్ఖూ సేదేసుం. సో భిక్ఖు కాలమకాసి. తేసం కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖవే, నమరణాధిప్పాయస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు గిలానో హోతి. తం భిక్ఖూ మరణాధిప్పాయా సేదేసుం. సో భిక్ఖు కాలమకాసి.…పే… సో భిక్ఖు న కాలమకాసి. తేసం కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖవే, పారాజికస్స; ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరస్స భిక్ఖునో సీసాభితాపో హోతి. తస్స భిక్ఖూ నత్థుం అదంసు. సో భిక్ఖు కాలమకాసి. తేసం కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖవే, నమరణాధిప్పాయస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరస్స భిక్ఖునో సీసాభితాపో హోతి. తస్స భిక్ఖూ మరణాధిప్పాయా నత్థుం అదంసు. సో భిక్ఖు కాలమకాసి…పే… సో భిక్ఖు న కాలమకాసి. తేసం కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖవే, పారాజికస్స; ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు గిలానో హోతి. తం భిక్ఖూ సమ్బాహేసుం. సో భిక్ఖు కాలమకాసి. తేసం కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖవే, నమరణాధిప్పాయస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు గిలానో హోతి. తం భిక్ఖూ మరణాధిప్పాయా సమ్బాహేసుం. సో భిక్ఖు కాలమకాసి…పే… సో భిక్ఖు న కాలమకాసి. తేసం కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖవే, పారాజికస్స; ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు గిలానో హోతి. తం భిక్ఖు న్హాపేసుం. సో భిక్ఖు కాలమకాసి. తేసం కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖవే, నమరణాధిప్పాయస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు గిలానో హోతి. తం భిక్ఖూ మరణాధిప్పాయా న్హాపేసుం. సో భిక్ఖు కాలమకాసి…పే… సో భిక్ఖు న కాలమకాసి. తేసం కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖవే, పారాజికస్స; ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు గిలానో హోతి. తం భిక్ఖూ తేలేన అబ్భఞ్జింసు. సో భిక్ఖు కాలమకాసి. తేసం కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖవే, నమరణాధిప్పాయస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు గిలానో హోతి. తం భిక్ఖూ మరణాధిప్పాయా తేలేన అబ్భఞ్జింసు. సో భిక్ఖు కాలమకాసి…పే… సో భిక్ఖు న కాలమకాసి. తేసం కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖవే, పారాజికస్స; ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్సా’’తి.

౧౮౫. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు గిలానో హోతి. తం భిక్ఖూ ఉట్ఠాపేసుం. సో భిక్ఖు కాలమకాసి. తేసం కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖవే, నమరణాధిప్పాయస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు గిలానో హోతి. తం భిక్ఖూ మరణాధిప్పాయా ఉట్ఠాపేసుం. సో భిక్ఖు కాలమకాసి…పే… సో భిక్ఖు న కాలమకాసి. తేసం కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖవే, పారాజికస్స; ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు గిలానో హోతి. తం భిక్ఖూ నిపాతేసుం. సో భిక్ఖు కాలమకాసి. తేసం కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖవే, నమరణాధిప్పాయస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు గిలానో హోతి. తం భిక్ఖూ మరణాధిప్పాయా నిపాతేసుం. సో భిక్ఖు కాలమకాసి…పే… సో భిక్ఖు న కాలమకాసి. తేసం కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖవే, పారాజికస్స; ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు గిలానో హోతి. తస్స భిక్ఖూ అన్నం అదంసు. సో భిక్ఖు కాలమకాసి. తేసం కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖవే, నమరణాధిప్పాయస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు గిలానో హోతి. తస్స భిక్ఖూ మరణాధిప్పాయా అన్నం అదంసు. సో భిక్ఖు కాలమకాసి…పే… సో భిక్ఖు న కాలమకాసి. తేసం కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖవే, పారాజికస్స; ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు గిలానో హోతి. తస్స భిక్ఖు పానం అదంసు. సో భిక్ఖు కాలమకాసి. తేసం కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖవే, నమరణాధిప్పాయస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు గిలానో హోతి. తస్స భిక్ఖూ మరణాధిప్పాయా పానం అదంసు. సో భిక్ఖు కాలమకాసి…పే… సో భిక్ఖు న కాలమకాసి. తేసం కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖవే, పారాజికస్స; ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్సా’’తి.

౧౮౬. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరా ఇత్థీ పవుత్థపతికా జారేన గబ్భినీ హోతి. సా కులూపకం భిక్ఖుం ఏతదవోచ – ‘‘ఇఙ్ఘాయ్య గబ్భపాతనం జానాహీ’’తి. ‘‘సుట్ఠు, భగినీ’’తి తస్సా గబ్భపాతనం అదాసి. దారకో కాలమకాసి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘ఆపత్తిం త్వం, భిక్ఖు, ఆపన్నో పారాజిక’’న్తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరస్స పురిసస్స ద్వే పజాపతియో హోన్తి – ఏకా వఞ్ఝా, ఏకా విజాయినీ. వఞ్ఝా ఇత్థీ కులూపకం భిక్ఖుం ఏతదవోచ – ‘‘సచే సా, భన్తే, విజాయిస్సతి సబ్బస్స కుటుమ్బస్స ఇస్సరా భవిస్సతి. ఇఙ్ఘాయ్య, తస్సా గబ్భపాతనం జానాహీ’’తి.‘‘సుట్ఠు, భగినీ’’తి తస్సా గబ్భపాతనం అదాసి. దారకో కాలమకాసి, మాతా న కాలమకాసి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘ఆపత్తిం త్వం, భిక్ఖు, ఆపన్నో పారాజిక’’న్తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరస్స పురిసస్స ద్వే పజాపతియో హోన్తి – ఏకా వఞ్ఝా, ఏకా విజాయినీ. వఞ్ఝా ఇత్థీ కులూపకం భిక్ఖుం ఏతదవోచ – ‘‘సచే సా, భన్తే, విజాయిస్సతి సబ్బస్స కుటుమ్బస్స ఇస్సరా భవిస్సతి. ఇఙ్ఘాయ్య, తస్సా గబ్భపాతనం జానాహీ’’తి. ‘‘సుట్ఠు, భగినీ’’తి తస్సా గబ్భపాతనం అదాసి. మాతా కాలమకాసి, దారకో న కాలమకాసి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, పారాజికస్స; ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరస్స పురిసస్స ద్వే పజాపతియో హోన్తి – ఏకా వఞ్ఝా, ఏకా విజాయినీ. వఞ్ఝా ఇత్థీ కులూపకం భిక్ఖుం ఏతదవోచ – ‘‘సచే సా, భన్తే, విజాయిస్సతి సబ్బస్స కుటుమ్బస్స ఇస్సరా భవిస్సతి. ఇఙ్ఘాయ్య, తస్సా గబ్భపాతనం జానాహీ’’తి. ‘‘సుట్ఠు, భగినీ’’తి తస్సా గబ్భపాతనం అదాసి. ఉభో కాలమకంసు…పే… ఉభో న కాలమకంసు. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, పారాజికస్స; ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్సా’’తి.

౧౮౭. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరా గబ్భినీ ఇత్థీ కులూపకం భిక్ఖుం ఏతదవోచ – ‘‘ఇఙ్ఘాయ్య, గబ్భపాతనం జానాహీ’’తి. ‘‘తేన హి, భగిని, మద్దస్సూ’’తి. సా మద్దాపేత్వా గబ్భం పాతేసి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘ఆపత్తిం త్వం, భిక్ఖు, ఆపన్నో పారాజిక’’న్తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరా గబ్భినీ ఇత్థీ కులూపకం భిక్ఖుం ఏతదవోచ – ‘‘ఇఙ్ఘాయ్య, గబ్భపాతనం జానాహీ’’తి. ‘‘తేన హి, భగిని, తాపేహీ’’తి. సా తాపేత్వా గబ్భం పాతేసి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘ఆపత్తిం త్వం, భిక్ఖు, ఆపన్నో పారాజిక’’న్తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరా వఞ్ఝా ఇత్థీ కులూపకం భిక్ఖుం ఏతదవోచ – ‘‘ఇఙ్ఘాయ్య, భేసజ్జం జానాహి యేనాహం విజాయేయ్య’’న్తి. ‘‘సుట్ఠు, భగినీ’’తి తస్సా భేసజ్జం అదాసి. సా కాలమకాసి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, పారాజికస్స; ఆపత్తి దుక్కటస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరా విజాయినీ ఇత్థీ కులూపకం భిక్ఖుం ఏతదవోచ – ‘‘ఇఙ్ఘాయ్య, భేసజ్జం జానాహి యేనాహం న విజాయేయ్య’’న్తి. ‘‘సుట్ఠు, భగినీ’’తి తస్సా భేసజ్జం అదాసి. సా కాలమకాసి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, పారాజికస్స; ఆపత్తి దుక్కటస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ సత్తరసవగ్గియం భిక్ఖుం అఙ్గులిపతోదకేన హాసేసుం. సో భిక్ఖు ఉత్తన్తో అనస్సాసకో కాలమకాసి. తేసం కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖవే, పారాజికస్సా’’తి [పారాజికస్స, ఆపత్తి పాచిత్తియస్సాతి (స్యా.)].

తేన ఖో పన సమయేన సత్తరసవగ్గియా భిక్ఖూ ఛబ్బగ్గియం భిక్ఖుం కమ్మం కరిస్సామాతి ఓత్థరిత్వా మారేసుం. తేసం కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖవే, పారాజికస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భూతవేజ్జకో భిక్ఖు యక్ఖం జీవితా వోరోపేసి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, పారాజికస్స; ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు అఞ్ఞతరం భిక్ఖుం వాళయక్ఖవిహారం పాహేసి. తం యక్ఖా జీవితా వోరోపేసుం. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, నమరణాధిప్పాయస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు మరణాధిప్పాయో అఞ్ఞతరం భిక్ఖుం వాళయక్ఖవిహారం పాహేసి. తం యక్ఖా జీవితా వోరోపేసుం…పే… తం యక్ఖా జీవితా న వోరోపేసుం. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, పారాజికస్స; ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు అఞ్ఞతరం భిక్ఖుం వాళకన్తారం పాహేసి. తం వాళా జీవితా వోరోపేసుం. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, నమరణాధిప్పాయస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు మరణాధిప్పాయో అఞ్ఞతరం భిక్ఖుం వాళకన్తారం పాహేసి. తం వాళా జీవితా వోరోపేసుం…పే… తం వాళా జీవితా న వోరోపేసుం. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, పారాజికస్స; ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు అఞ్ఞతరం భిక్ఖుం చోరకన్తారం పాహేసి. తం చోరా జీవితా వోరోపేసుం. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, నమరణాధిప్పాయస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు మరణాధిప్పాయో అఞ్ఞతరం భిక్ఖుం చోరకన్తారం పాహేసి. తం చోరా జీవితా వోరోపేసుం…పే… తం చోరా జీవితా న వోరోపేసుం. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, పారాజికస్స; ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్సా’’తి.

౧౮౮. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు తం మఞ్ఞమానో తం జీవితా వోరోపేసి…పే… తం మఞ్ఞమానో అఞ్ఞం జీవితా వోరోపేసి…పే… అఞ్ఞం మఞ్ఞమానో తం జీవితా వోరోపేసి…పే… అఞ్ఞం మఞ్ఞమానో అఞ్ఞం జీవితా వోరోపేసి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘ఆపత్తిం త్వం, భిక్ఖు, ఆపన్నో పారాజిక’’న్తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు అమనుస్సేన గహితో హోతి. అఞ్ఞతరో భిక్ఖు తస్స భిక్ఖునో పహారం అదాసి. సో భిక్ఖు కాలమకాసి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, నమరణాధిప్పాయస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు అమనుస్సేన గహితో హోతి. అఞ్ఞతరో భిక్ఖు మరణాధిప్పాయో తస్స భిక్ఖునో పహారం అదాసి. సో భిక్ఖు కాలమకాసి…పే… సో భిక్ఖు న కాలమకాసి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, పారాజికస్స; ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు కల్యాణకమ్మస్స సగ్గకథం కథేసి. సో అధిముత్తో కాలమకాసి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, నమరణాధిప్పాయస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు మరణాధిప్పాయో కల్యాణకమ్మస్స సగ్గకథం కథేసి. సో అధిముత్తో కాలమకాసి…పే… సో అధిముత్తో న కాలమకాసి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, పారాజికస్స; ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు నేరయికస్స నిరయకథం కథేసి. సో ఉత్తసిత్వా కాలమకాసి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, నమరణాధిప్పాయస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు మరణాధిప్పాయో నేరయికస్స నిరయకథం కథేసి. సో ఉత్తసిత్వా కాలమకాసి…పే… సో ఉత్తసిత్వా న కాలమకాసి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, పారాజికస్స; ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్సా’’తి.

౧౮౯. తేన ఖో పన సమయేన ఆళవకా భిక్ఖూ నవకమ్మం కరోన్తా రుక్ఖం ఛిన్దన్తి. అఞ్ఞతరో భిక్ఖు అఞ్ఞతరం భిక్ఖుం ఏతదవోచ – ‘‘ఆవుసో, అత్రట్ఠితో ఛిన్దాహీ’’తి. తం తత్రట్ఠితం ఛిన్దన్తం రుక్ఖో ఓత్థరిత్వా మారేసి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, నమరణాధిప్పాయస్సా’’తి.

తేన ఖో పన సమయేన ఆళవకా భిక్ఖూ నవకమ్మం కరోన్తా రుక్ఖం ఛిన్దన్తి. అఞ్ఞతరో భిక్ఖు మరణాధిప్పాయో అఞ్ఞతరం భిక్ఖుం ఏతదవోచ – ‘‘ఆవుసో, అత్రట్ఠితో ఛిన్దాహీ’’తి. తం తత్రట్ఠితం ఛిన్దన్తం రుక్ఖో ఓత్థరిత్వా మారేసి…పే… రుక్ఖో ఓత్థరిత్వా న మారేసి. తస్స కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖు, పారాజికస్స; ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్సా’’తి.

౧౯౦. తేన ఖో పన సమయేన ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ దాయం ఆలిమ్పేసుం [ఆళిమ్పేసుం (స్యా. క.)]; మనుస్సా దడ్ఢా కాలమకంసు. తేసం కుక్కుచ్చం అహోసి…పే… ‘‘అనాపత్తి, భిక్ఖవే, నమరణాధిప్పాయస్సా’’తి.