౪. చతుత్థపారాజికం

౧౯౩. [ఇదం వత్థు పాచి. ౬౭] తేన సమయేన బుద్ధో భగవా వేసాలియం విహరతి మహావనే కూటాగారసాలాయం. తేన ఖో పన సమయేన సమ్బహులా సన్దిట్ఠా సమ్భత్తా భిక్ఖూ వగ్గుముదాయ నదియా తీరే వస్సం ఉపగచ్ఛింసు. తేన ఖో పన సమయేన వజ్జీ దుబ్భిక్ఖా హోతి ద్వీహితికా సేతట్ఠికా సలాకావుత్తా, న సుకరా ఉఞ్ఛేన పగ్గహేన యాపేతుం. అథ ఖో తేసం భిక్ఖూనం ఏతదహోసి – ‘‘ఏతరహి ఖో వజ్జీ దుబ్భిక్ఖా ద్వీహితికా సేతట్ఠికా సలాకావుత్తా, న సుకరా ఉఞ్ఛేన పగ్గహేన యాపేతుం. కేన ను ఖో మయం ఉపాయేన సమగ్గా సమ్మోదమానా అవివదమానా ఫాసుకం వస్సం వసేయ్యామ, న చ పిణ్డకేన కిలమేయ్యామా’’తి? ఏకచ్చే ఏవమాహంసు – ‘‘హన్ద మయం, ఆవుసో, గిహీనం కమ్మన్తం అధిట్ఠేమ, ఏవం తే అమ్హాకం దాతుం మఞ్ఞిస్సన్తి. ఏవం మయం సమగ్గా సమ్మోదమానా అవివదమానా ఫాసుకం వస్సం వసిస్సామ, న చ పిణ్డకేన కిలమిస్సామా’’తి. ఏకచ్చే ఏవమాహంసు – ‘‘అలం, ఆవుసో, కిం గిహీనం కమ్మన్తం అధిట్ఠితేన! హన్ద మయం, ఆవుసో, గిహీనం దూతేయ్యం హరామ, ఏవం తే అమ్హాకం దాతుం మఞ్ఞిస్సన్తి. ఏవం మయం సమగ్గా సమ్మోదమానా అవివదమానా ఫాసుకం వస్సం వసిస్సామ, న చ పిణ్డకేన కిలమిస్సామా’’తి. ఏకచ్చే ఏవమాహంసు – ‘‘అలం, ఆవుసో, కిం గిహీనం కమ్మన్తం అధిట్ఠితేన! కిం గిహీనం దూతేయ్యం హటేన! హన్ద మయం, ఆవుసో, గిహీనం అఞ్ఞమఞ్ఞస్స ఉత్తరిమనుస్సధమ్మస్స వణ్ణం భాసిస్సామ – ‘అసుకో భిక్ఖు పఠమస్స ఝానస్స లాభీ, అసుకో భిక్ఖు దుతియస్స ఝానస్స లాభీ, అసుకో భిక్ఖు తతియస్స ఝానస్స లాభీ, అసుకో భిక్ఖు చతుత్థస్స ఝానస్స లాభీ, అసుకో భిక్ఖు సోతాపన్నో, అసుకో భిక్ఖు సకదాగామీ, అసుకో భిక్ఖు అనాగామీ, అసుకో భిక్ఖు అరహా, అసుకో భిక్ఖు తేవిజ్జో, అసుకో భిక్ఖు ఛళభిఞ్ఞో’తి. ఏవం తే అమ్హాకం దాతుం మఞ్ఞిస్సన్తి. ఏవం మయం సమగ్గా సమ్మోదమానా అవివదమానా ఫాసుకం వస్సం వసిస్సామ, న చ పిణ్డకేన కిలమిస్సామా’’తి. ‘‘ఏసోయేవ ఖో, ఆవుసో, సేయ్యో యో అమ్హాకం గిహీనం అఞ్ఞమఞ్ఞస్స ఉత్తరిమనుస్సధమ్మస్స వణ్ణో భాసితో’’తి.

౧౯౪. అథ ఖో తే భిక్ఖూ గిహీనం అఞ్ఞమఞ్ఞస్స ఉత్తరిమనుస్సధమ్మస్స వణ్ణం భాసింసు – ‘‘అసుకో భిక్ఖు పఠమస్స ఝానస్స లాభీ…పే… అసుకో భిక్ఖు ఛళభిఞ్ఞో’’తి. అథ ఖో తే మనుస్సా – ‘‘లాభా వత నో, సులద్ధం వత నో, యేసం వత నో ఏవరూపా భిక్ఖూ వస్సం ఉపగతా; న వత నో ఇతో పుబ్బే ఏవరూపా భిక్ఖూ వస్సం ఉపగతా యథయిమే భిక్ఖూ సీలవన్తో కల్యాణధమ్మా’’తి, తే న తాదిసాని భోజనాని అత్తనా పరిభుఞ్జన్తి మాతాపితూనం దేన్తి పుత్తదారస్స దేన్తి దాసకమ్మకరపోరిసస్స దేన్తి మిత్తామచ్చానం దేన్తి ఞాతిసాలోహితానం దేన్తి, యాదిసాని భిక్ఖూనం దేన్తి. తే న తాదిసాని ఖాదనీయాని సాయనీయాని పానాని అత్తనా ఖాదన్తి సాయన్తి పివన్తి మాతాపితూనం దేన్తి పుత్తదారస్స దేన్తి దాసకమ్మకరపోరిసస్స దేన్తి మిత్తామచ్చానం దేన్తి ఞాతిసాలోహితానం దేన్తి, యాదిసాని భిక్ఖూనం దేన్తి. అథ ఖో తే భిక్ఖూ వణ్ణవా అహేసుం పీణిన్ద్రియా పసన్నముఖవణ్ణా విప్పసన్నఛవివణ్ణా.

ఆచిణ్ణం ఖో పనేతం వస్సంవుట్ఠానం భిక్ఖూనం భగవన్తం దస్సనాయ ఉపసఙ్కమితుం. అథ ఖో తే భిక్ఖూ వస్సంవుట్ఠా తేమాసచ్చయేన సేనాసనం సంసామేత్వా పత్తచీవరం ఆదాయ యేన వేసాలీ తేన పక్కమింసు. అనుపుబ్బేన యేన వేసాలీ మహావనం కూటాగారసాలా యేన భగవా తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీదింసు.

తేన ఖో పన సమయేన దిసాసు వస్సంవుట్ఠా భిక్ఖూ కిసా హోన్తి లూఖా దుబ్బణ్ణా ఉప్పణ్డుప్పణ్డుకజాతా ధమనిసన్థతగత్తా; వగ్గుముదాతీరియా పన భిక్ఖూ వణ్ణవా హోన్తి పీణిన్ద్రియా పసన్నముఖవణ్ణా విప్పసన్నఛవివణ్ణా. ఆచిణ్ణం ఖో పనేతం బుద్ధానం భగవన్తానం ఆగన్తుకేహి భిక్ఖూహి సద్ధిం పటిసమ్మోదితుం. అథ ఖో భగవా వగ్గుముదాతీరియే భిక్ఖూ ఏతదవోచ – ‘‘కచ్చి, భిక్ఖవే, ఖమనీయం కచ్చి యాపనీయం కచ్చి సమగ్గా సమ్మోదమానా అవివదమానా ఫాసుకం వస్సం వసిత్థ న చ పిణ్డకేన కిలమిత్థా’’తి? ‘‘ఖమనీయం, భగవా, యాపనీయం, భగవా. సమగ్గా చ మయం, భన్తే, సమ్మోదమానా అవివదమానా ఫాసుకం వస్సం వసిమ్హా, న చ పిణ్డకేన కిలమిమ్హా’’తి. జానన్తాపి తథాగతా పుచ్ఛన్తి, జానన్తాపి న పుచ్ఛన్తి…పే… ద్వీహాకారేహి బుద్ధా భగవన్తో భిక్ఖూ పటిపుచ్ఛన్తి – ధమ్మం వా దేసేస్సామ, సావకానం వా సిక్ఖాపదం పఞ్ఞాపేస్సామాతి. అథ ఖో భగవా వగ్గుముదాతీరియే భిక్ఖూ ఏతదవోచ – ‘‘యథా కథం పన తుమ్హే, భిక్ఖవే, సమగ్గా సమ్మోదమానా అవివదమానా ఫాసుకం వస్సం వసిత్థ న చ పిణ్డకేన కిలమిత్థా’’తి? అథ ఖో తే భిక్ఖూ భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం – ‘‘కచ్చి పన వో, భిక్ఖవే, భూత’’న్తి? ‘‘అభూతం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా – ‘‘అననుచ్ఛవికం, మోఘపురిసా, అననులోమికం అప్పతిరూపం అస్సామణకం అకప్పియం అకరణీయం. కథఞ్హి నామ తుమ్హే, మోఘపురిసా, ఉదరస్స కారణా గిహీనం అఞ్ఞమఞ్ఞస్స ఉత్తరిమనుస్సధమ్మస్స వణ్ణం భాసిస్సథ! వరం తుమ్హేహి, మోఘపురిసా, తిణ్హేన గోవికన్తనేన [గోవికత్తనేన (సీ. క.)] కుచ్ఛిం పరికన్తో, న త్వేవ ఉదరస్స కారణా గిహీనం అఞ్ఞమఞ్ఞస్స ఉత్తరిమనుస్సధమ్మస్స వణ్ణో భాసితో! తం కిస్స హేతు? తతో నిదానఞ్హి, మోఘపురిసా, మరణం వా నిగచ్ఛేయ్య మరణమత్తం వా దుక్ఖం, న త్వేవ తప్పచ్చయా కాయస్స భేదా పరం మరణా అపాయం దుగ్గతిం వినిపాతం నిరయం ఉపపజ్జేయ. ఇతో నిదానఞ్చ ఖో, మోఘపురిసా, కాయస్స భేదా పరం మరణా అపాయం దుగ్గతిం వినిపాతం నిరయం ఉపపజ్జేయ్య. నేతం, మోఘపురిసా, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ’’…పే… విగరహిత్వా ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి –

౧౯౫. ‘‘పఞ్చిమే, భిక్ఖవే, మహాచోరా సన్తో సంవిజ్జమానా లోకస్మిం. కతమే పఞ్చ? ఇధ, భిక్ఖవే, ఏకచ్చస్స మహాచోరస్స ఏవం హోతి – ‘కుదాస్సు నామాహం సతేన వా సహస్సేన వా పరివుతో గామనిగమరాజధానీసు ఆహిణ్డిస్సామి హనన్తో ఘాతేన్తో ఛిన్దన్తో ఛేదాపేన్తో పచన్తో పాచేన్తో’తి! సో అపరేన సమయేన సతేన వా సహస్సేన వా పరివుతో గామనిగమరాజధానీసు ఆహిణ్డతి హనన్తో ఘాతేన్తో ఛిన్దన్తో ఛేదాపేన్తో పచన్తో పాచేన్తో. ఏవమేవ ఖో, భిక్ఖవే, ఇధేకచ్చస్స పాపభిక్ఖునో ఏవం హోతి – ‘కుదాస్సు నామాహం సతేన వా సహస్సేన వా పరివుతో గామనిగమరాజధానీసు చారికం చరిస్సామి సక్కతో గరుకతో మానితో పూజితో అపచితో గహట్ఠానఞ్చేవ పబ్బజితానఞ్చ, లాభీ చీవరపిణ్డపాతసేనాసనగిలానప్పచ్చయభేసజ్జపరిక్ఖారాన’న్తి! సో అపరేన సమయేన సతేన వా సహస్సేన వా పరివుతో గామనిగమరాజధానీసు చారికం చరతి సక్కతో గరుకతో మానితో పూజితో అపచితో గహట్ఠానఞ్చేవ పబ్బజితానఞ్చ, లాభీ చీవరపిణ్డపాతసేనాసనగిలానప్పచ్చయభేసజ్జపరిక్ఖారానం. అయం, భిక్ఖవే, పఠమో మహాచోరో సన్తో సంవిజ్జమానో లోకస్మిం.

‘‘పున చపరం, భిక్ఖవే, ఇధేకచ్చో పాపభిక్ఖు తథాగతప్పవేదితం ధమ్మవినయం పరియాపుణిత్వా అత్తనో దహతి. అయం, భిక్ఖవే, దుతియో మహాచోరో సన్తో సంవిజ్జమానో లోకస్మిం.

‘‘పున చపరం, భిక్ఖవే, ఇధేకచ్చో పాపభిక్ఖు సుద్ధం బ్రహ్మచారిం పరిసుద్ధం బ్రహ్మచరియం చరన్తం అమూలకేన అబ్రహ్మచరియేన అనుద్ధంసేతి. అయం, భిక్ఖవే, తతియో మహాచోరో సన్తో సంవిజ్జమానో లోకస్మిం.

‘‘పున చపరం, భిక్ఖవే, ఇధేకచ్చో పాపభిక్ఖు యాని తాని సఙ్ఘస్స గరుభణ్డాని గరుపరిక్ఖారాని, సేయ్యథిదం – ఆరామో ఆరామవత్థు విహారో విహారవత్థు మఞ్చో పీఠం భిసి బిమ్బోహనం [బిమ్బోహనం (సీ. స్యా.)] లోహకుమ్భీ లోహభాణకం లోహవారకో లోహకటాహం వాసీ పరసు [ఫరసు (సీ. స్యా.)] కుఠారీ కుదాలో నిఖాదనం వల్లి వేళు ముఞ్జం పబ్బజం తిణం మత్తికా దారుభణ్డం మత్తికాభణ్డం, తేహి గిహీం సఙ్గణ్హాతి ఉపలాపేతి. అయం, భిక్ఖవే, చతుత్థో మహాచోరో సన్తో సంవిజ్జమానో లోకస్మిం.

‘‘సదేవకే, భిక్ఖవే, లోకే సమారకే సబ్రహ్మకే సస్సమణబ్రాహ్మణియా పజాయ సదేవమనుస్సాయ అయం అగ్గో మహాచోరో యో అసన్తం అభూతం ఉత్తరిమనుస్సధమ్మం ఉల్లపతి. తం కిస్స హేతు? థేయ్యాయ వో, భిక్ఖవే, రట్ఠపిణ్డో భుత్తో’’తి.

[సం. ని. ౧.౩౫] అఞ్ఞథా సన్తమత్తానం, అఞ్ఞథా యో పవేదయే;

నికచ్చ కితవస్సేవ, భుత్తం థేయ్యేన తస్స తం.

[ధ. ప. ౩౦౭ ధమ్మపదేపి] కాసావకణ్ఠా బహవో, పాపధమ్మా అసఞ్ఞతా;

పాపా పాపేహి కమ్మేహి, నిరయం తే ఉపపజ్జరే.

[ధ. ప. ౩౦౭ ధమ్మపదేపి] సేయ్యో అయోగుళో భుత్తో, తత్తో అగ్గిసిఖూపమో;

యఞ్చే భుఞ్జేయ్య దుస్సీలో, రట్ఠపిణ్డం అసఞ్ఞతోతి.

అథ ఖో భగవా తే వగ్గుముదాతీరియే భిక్ఖూ అనేకపరియాయేన విగరహిత్వా దుబ్భరతాయ దుప్పోసతాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

‘‘యో పన భిక్ఖు అనభిజానం ఉత్తరిమనుస్సధమ్మం అత్తుపనాయికం అలమరియఞాణదస్సనం సముదాచరేయ్య – ‘ఇతి జానామి ఇతి పస్సామీ’తి, తతో అపరేన సమయేన సమనుగ్గాహీయమానో వా అసమనుగ్గాహీయమానో వా ఆపన్నో విసుద్ధాపేక్ఖో ఏవం వదేయ్య – ‘అజానమేవం, ఆవుసో, అవచం జానామి, అపస్సం పస్సామి. తుచ్ఛం ముసా విలపి’న్తి, అయమ్పి పారాజికో హోతి అసంవాసో’’తి.

ఏవఞ్చిదం భగవతా భిక్ఖూనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం హోతి.

౧౯౬. తేన ఖో పన సమయేన సమ్బహులా భిక్ఖూ అదిట్ఠే దిట్ఠసఞ్ఞినో అపత్తే పత్తసఞ్ఞినో అనధిగతే అధిగతసఞ్ఞినో అసచ్ఛికతే సచ్ఛికతసఞ్ఞినో అధిమానేన అఞ్ఞం బ్యాకరింసు. తేసం అపరేన సమయేన రాగాయపి చిత్తం నమతి దోసాయపి చిత్తం నమతి మోహాయపి చిత్తం నమతి. తేసం కుక్కుచ్చం అహోసి – ‘‘భగవతా సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం. మయఞ్చమ్హ అదిట్ఠే దిట్ఠసఞ్ఞినో అపత్తే పత్తసఞ్ఞినో అనధిగతే అధిగతసఞ్ఞినో అసచ్ఛికతే సచ్ఛికతసఞ్ఞినో, అధిమానేన అఞ్ఞం బ్యాకరిమ్హా. కచ్చి ను ఖో మయం పారాజికం ఆపత్తిం ఆపన్నా’’తి? తే ఆయస్మతో ఆనన్దస్స ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ఆయస్మా ఆనన్దో భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసి. ‘‘హోన్తి యే తే, ఆనన్ద [హోన్తి యేవానన్ద (స్యా.), హోన్తి తే ఆనన్ద (సీ.)], భిక్ఖూ అదిట్ఠే దిట్ఠసఞ్ఞినో అపత్తే పత్తసఞ్ఞినో అనధిగతే అధిగతసఞ్ఞినో అసచ్ఛికతే సచ్ఛికతసఞ్ఞినో అధిమానేన అఞ్ఞం బ్యాకరోన్తి. తఞ్చ ఖో ఏతం అబ్బోహారిక’’న్తి.

‘‘ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

౧౯౭. ‘‘యో పన భిక్ఖు అనభిజానం ఉత్తరిమనుస్సధమ్మం అత్తుపనాయికం అలమరియఞాణదస్సనం సముదాచరేయ్య – ‘ఇతి జానామి ఇతి పస్సామీ’తి, తతో అపరేన సమయేన సమనుగ్గాహీయమానో వా అసమనుగ్గాహీయమానో వా ఆపన్నో విసుద్ధాపేక్ఖో ఏవం వదేయ్య – ‘అజానమేవం, ఆవుసో, అవచం జానామి, అపస్సం పస్సామి. తుచ్ఛం ముసా విలపి’న్తి, అఞ్ఞత్ర అధిమానా, అయమ్పి పారాజికో హోతి అసంవాసో’’తి.

౧౯౮. యో పనాతి యో యాదిసో…పే… భిక్ఖూతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతో భిక్ఖూతి.

అనభిజానన్తి అసన్తం అభూతం అసంవిజ్జమానం అజానన్తో అపస్సన్తో అత్తని కుసలం ధమ్మం – అత్థి మే కుసలో ధమ్మోతి.

[పాచి. ౭౦] ఉత్తరిమనుస్సధమ్మో నామ ఝానం విమోక్ఖో [విమోక్ఖం (సీ. స్యా.)] సమాధి సమాపత్తి ఞాణదస్సనం మగ్గభావనా ఫలసచ్ఛికిరియా కిలేసప్పహానం వినీవరణతా చిత్తస్స సుఞ్ఞాగారే అభిరతి.

అత్తుపనాయికన్తి తే వా కుసలే ధమ్మే అత్తని ఉపనేతి అత్తానం వా తేసు కుసలేసు ధమ్మేసు ఉపనేతి.

ఞాణన్తి తిస్సో విజ్జా. దస్సనన్తి యం ఞాణం తం దస్సనం. యం దస్సనం తం ఞాణం.

సముదాచరేయ్యాతి ఆరోచేయ్య ఇత్థియా వా పురిసస్స వా గహట్ఠస్స వా పబ్బజితస్స వా.

ఇతి జానామి ఇతి పస్సామీతి జానామహం ఏతే ధమ్మే, పస్సామహం ఏతే ధమ్మే అత్థి చ ఏతే ధమ్మా మయి, అహఞ్చ ఏతేసు ధమ్మేసు సన్దిస్సామీతి.

తతో అపరేన సమయేనాతి యస్మిం ఖణే సముదాచిణ్ణం హోతి తం ఖణం తం లయం తం ముహుత్తం వీతివత్తే.

సమనుగ్గాహీయమానోతి యం వత్థు పటిఞ్ఞాతం హోతి తస్మిం వత్థుస్మిం సమనుగ్గాహీయమానో – ‘‘కిన్తే అధిగతం, కిన్తి తే అధిగతం, కదా తే అధిగతం, కత్థ తే అధిగతం, కతమే తే కిలేసా పహీనా, కతమేసం త్వం ధమ్మానం లాభీ’’తి.

అసమనుగ్గాహీయమానోతి న కేనచి వుచ్చమానో.

ఆపన్నోతి పాపిచ్ఛో ఇచ్ఛాపకతో అసన్తం అభూతం ఉత్తరిమనుస్సధమ్మం ఉల్లపిత్వా పారాజికం ఆపత్తిం ఆపన్నో హోతి.

విసుద్ధాపేక్ఖోతి గిహీ వా హోతుకామో ఉపాసకో వా హోతుకామో ఆరామికో వా హోతుకామో సామణేరో వా హోతుకామో.

అజానమేవం, ఆవుసో, అవచం – జానామి, అపస్సం పస్సామీతి నాహం ఏతే ధమ్మే జానామి, నాహం ఏతే ధమ్మే పస్సామి, నత్థి చ ఏతే ధమ్మా మయి, న చాహం ఏతేసు ధమ్మేసు సన్దిస్సామీతి.

తుచ్ఛం ముసా విలపిన్తి తుచ్ఛకం మయా భణితం, ముసా మయా భణితం, అభూతం మయా భణితం, అజానన్తేన మయా భణితం.

అఞ్ఞత్ర అధిమానాతి ఠపేత్వా అధిమానం.

అయమ్పీతి పురిమే ఉపాదాయ వుచ్చతి.

పారాజికో హోతీతి సేయ్యథాపి నామ తాలో మత్థకచ్ఛిన్నో అభబ్బో పున విరూళ్హియా, ఏవమేవ భిక్ఖు పాపిచ్ఛో ఇచ్ఛాపకతో అసన్తం అభూతం ఉత్తరిమనుస్సధమ్మం ఉల్లపిత్వా అస్సమణో హోతి అసక్యపుత్తియో. తేన వుచ్చతి – ‘‘పారాజికో హోతీ’’తి.

అసంవాసోతి సంవాసో నామ ఏకకమ్మం ఏకుద్దేసో సమసిక్ఖతా – ఏసో సంవాసో నామ. సో తేన సద్ధిం నత్థి. తేన వుచ్చతి – ‘‘అసంవాసో’’తి.

౧౯౯. ఉత్తరిమనుస్సధమ్మో నామ ఝానం విమోక్ఖో సమాధి సమాపత్తి ఞాణదస్సనం మగ్గభావనా ఫలసచ్ఛికిరియా కిలేసప్పహానం వినీవరణతా చిత్తస్స సుఞ్ఞాగారే అభిరతి.

[పాచి. ౭౦] ఝానన్తి పఠమం ఝానం దుతియం ఝానం తతియం ఝానం చతుత్థం ఝానం.

[పాచి. ౭౦] విమోక్ఖోతి సుఞ్ఞతో విమోక్ఖో అనిమిత్తో విమోక్ఖో అప్పణిహితో విమోక్ఖో.

[పాచి. ౭౦] సమాధీతి సుఞ్ఞతో సమాధి అనిమిత్తో సమాధి అప్పణిహితో సమాధి.

[పాచి. ౭౦] సమాపత్తీతి సుఞ్ఞతా సమాపత్తి అనిమిత్తా సమాపత్తి అప్పణిహితా సమాపత్తి.

[పాచి. ౭౦] ఞాణదస్సనన్తి తిస్సో విజ్జా.

[పాచి. ౭౦] మగ్గభావనాతి చత్తారో సతిపట్ఠానా, చత్తారో సమ్మప్పధానా, చత్తారో ఇద్ధిపాదా, పఞ్చిన్ద్రియాని, పఞ్చ బలాని, సత్త బోజ్ఝఙ్గా, అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో.

[పాచి. ౭౦] ఫలసచ్ఛికిరియాతి సోతాపత్తిఫలస్స సచ్ఛికిరియా, సకదాగామిఫలస్స సచ్ఛికిరియా, అనాగామిఫలస్స సచ్ఛికిరియా, అరహత్తస్స [అరహత్తఫలస్స (స్యా.)] సచ్ఛికిరియా.

[పాచి. ౭౦] కిలేసప్పహానన్తి రాగస్స పహానం దోసస్స పహానం మోహస్స పహానం.

[పాచి. ౭౦] వినీవరణతా చిత్తస్సాతి రాగా చిత్తం వినీవరణతా, దోసా చిత్తం వినీవరణతా, మోహా చిత్తం వినీవరణతా.

[పాచి. ౭౦] సుఞ్ఞాగారే అభిరతీతి పఠమేన ఝానేన సుఞ్ఞాగారే అభిరతి, దుతియేన ఝానేన సుఞ్ఞాగారే అభిరతి, తతియేన ఝానేన సుఞ్ఞాగారే అభిరతి, చతుత్థేన ఝానేన సుఞ్ఞాగారే అభిరతి.

౨౦౦. తీహాకారేహి పఠమం ఝానం సమాపజ్జిన్తి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స, పుబ్బేవస్స హోతి ముసా భణిస్సన్తి, భణన్తస్స హోతి ముసా భణామీతి, భణితస్స హోతి ముసా మయా భణితన్తి.

చతూహాకారేహి పఠమం ఝానం సమాపజ్జిన్తి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స – పుబ్బేవస్స హోతి ముసా భణిస్సన్తి, భణన్తస్స హోతి ముసా భణామీతి, భణితస్స హోతి ముసా మయా భణితన్తి, వినిధాయ దిట్ఠిం.

పఞ్చహాకారేహి పఠమం ఝానం సమాపజ్జిన్తి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స – పుబ్బేవస్స హోతి ముసా భణిస్సన్తి, భణన్తస్స హోతి ముసా భణామీతి, భణితస్స హోతి ముసా మయా భణితన్తి, వినిధాయ దిట్ఠిం వినిధాయ ఖన్తిం.

ఛహాకారేహి పఠమం ఝానం సమాపజ్జిన్తి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స – పుబ్బేవస్స హోతి ముసా భణిస్సన్తి, భణన్తస్స హోతి ముసా భణామీతి, భణితస్స హోతి ముసా మయా భణితన్తి, వినిధాయ దిట్ఠిం, వినిధాయ ఖన్తిం, వినిధాయ రుచిం.

సత్తహాకారేహి పఠమం ఝానం సమాపజ్జిన్తి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స – పుబ్బేవస్స హోతి ముసా భణిస్సన్తి, భణన్తస్స హోతి ముసా భణామీతి, భణితస్స హోతి ముసా మయా భణితన్తి, వినిధాయ దిట్ఠిం, వినిధాయ ఖన్తిం, వినిధాయ రుచిం, వినిధాయ భావం.

౨౦౧. తీహాకారేహి పఠమం ఝానం సమాపజ్జామీతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స – పుబ్బేవస్స హోతి ముసా భణిస్సన్తి, భణన్తస్స హోతి ముసా భణామీతి, భణితస్స హోతి ముసా మయా భణితన్తి.

చతూహాకారేహి పఠమం ఝానం సమాపజ్జామీతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స – పుబ్బేవస్స హోతి ముసా భణిస్సన్తి, భణన్తస్స హోతి ముసా భణామీతి, భణితస్స హోతి ముసా మయా భణితన్తి, వినిధాయ దిట్ఠిం.

పఞ్చహాకారేహి పఠమం ఝానం సమాపజ్జామీతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స – పుబ్బేవస్స హోతి ముసా భణిస్సన్తి, భణన్తస్స హోతి ముసా భణామీతి, భణితస్స హోతి ముసా మయా భణితన్తి, వినిధాయ దిట్ఠిం, వినిధాయ ఖన్తిం.

ఛహాకారేహి పఠమం ఝానం సమాపజ్జామీతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స – పుబ్బేవస్స హోతి ముసా భణిస్సన్తి, భణన్తస్స హోతి ముసా భణామీతి, భణితస్స హోతి ముసా మయా భణితన్తి, వినిధాయ దిట్ఠిం, వినిధాయ ఖన్తిం, వినిధాయ రుచిం.

సత్తహాకారేహి పఠమం ఝానం సమాపజ్జామీతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స – పుబ్బేవస్స హోతి ముసా భణిస్సన్తి, భణన్తస్స హోతి ముసా భణామీతి, భణితస్స హోతి ముసా మయా భణితన్తి, వినిధాయ దిట్ఠిం, వినిధాయ ఖన్తిం, వినిధాయ రుచిం, వినిధాయ భావం.

౨౦౨. తీహాకారేహి పఠమం ఝానం సమాపన్నోతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స – పుబ్బేవస్స హోతి ముసా భణిస్సన్తి, భణన్తస్స హోతి ముసా భణామీతి, భణితస్స హోతి ముసా మయా భణితన్తి.

చతూహాకారేహి పఠమం ఝానం సమాపన్నోతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స – పుబ్బేవస్స హోతి ముసా భణిస్సన్తి, భణన్తస్స హోతి ముసా భణామీతి, భణితస్స హోతి ముసా మయా భణితన్తి, వినిధాయ దిట్ఠిం.

పఞ్చహాకారేహి పఠమం ఝానం సమాపన్నోతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స – పుబ్బేవస్స హోతి ముసా భణిస్సన్తి, భణన్తస్స హోతి ముసా భణామీతి, భణితస్స హోతి ముసా మయా భణితన్తి, వినిధాయ దిట్ఠిం, వినిధాయ ఖన్తిం.

ఛహాకారేహి పఠమం ఝానం సమాపన్నోతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స – పుబ్బేవస్స హోతి ముసా భణిస్సన్తి, భణన్తస్స హోతి ముసా భణామీతి, భణితస్స హోతి ముసా మయా భణితన్తి, వినిధాయ దిట్ఠిం, వినిధాయ ఖన్తిం, వినిధాయ రుచిం.

సత్తహాకారేహి పఠమం ఝానం సమాపన్నోతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స – పుబ్బేవస్స హోతి ముసా భణిస్సన్తి, భణన్తస్స హోతి ముసా భణామీతి, భణితస్స హోతి ముసా మయా భణితన్తి, వినిధాయ దిట్ఠిం, వినిధాయ ఖన్తిం, వినిధాయ రుచిం, వినిధాయ భావం.

౨౦౩. తీహాకారేహి పఠమస్స ఝానస్స లాభీమ్హీతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స – పుబ్బేవస్స హోతి ముసా భణిస్సన్తి, భణన్తస్స హోతి ముసా భణామీతి, భణితస్స హోతి ముసా మయా భణితన్తి.

చతూహాకారేహి పఠమస్స ఝానస్స లాభీమ్హీతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స – పుబ్బేవస్స హోతి ముసా భణిస్సన్తి, భణన్తస్స హోతి ముసా భణామీతి, భణితస్స హోతి ముసా మయా భణితన్తి, వినిధాయ దిట్ఠిం.

పఞ్చహాకారేహి పఠమస్స ఝానస్స లాభీమ్హీతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స – పుబ్బేవస్స హోతి ముసా భణిస్సన్తి, భణన్తస్స హోతి ముసా భణామీతి, భణితస్స హోతి ముసా మయా భణితన్తి, వినిధాయ దిట్ఠిం, వినిధాయ ఖన్తిం.

ఛహాకారేహి పఠమస్స ఝానస్స లాభీమ్హీతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స – పుబ్బేవస్స హోతి ముసా భణిస్సన్తి, భణన్తస్స హోతి ముసా భణామీతి, భణితస్స హోతి ముసా మయా భణితన్తి, వినిధాయ దిట్ఠిం, వినిధాయ ఖన్తిం, వినిధాయ రుచిం.

సత్తహాకారేహి పఠమస్స ఝానస్స లాభీమ్హీతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స – పుబ్బేవస్స హోతి ముసా భణిస్సన్తి, భణన్తస్స హోతి ముసా భణామీతి, భణితస్స హోతి ముసా మయా భణితన్తి, వినిధాయ దిట్ఠిం, వినిధాయ ఖన్తిం, వినిధాయ రుచిం, వినిధాయ భావం.

౨౦౪. తీహాకారేహి పఠమస్స ఝానస్స వసీమ్హీతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స – పుబ్బేవస్స హోతి ముసా భణిస్సన్తి, భణన్తస్స హోతి ముసా భణామీతి, భణితస్స హోతి ముసా మయా భణితన్తి.

చతూహాకారేహి పఠమస్స ఝానస్స వసీమ్హీతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స – పుబ్బేవస్స హోతి ముసా భణిస్సన్తి, భణన్తస్స హోతి ముసా భణామీతి, భణితస్స హోతి ముసా మయా భణితన్తి, వినిధాయ దిట్ఠిం.

పఞ్చహాకారేహి పఠమస్స ఝానస్స వసీమ్హీతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స – పుబ్బేవస్స హోతి ముసా భణిస్సన్తి, భణన్తస్స హోతి ముసా భణామీతి, భణితస్స హోతి ముసా మయా భణితన్తి, వినిధాయ దిట్ఠిం, వినిధాయ ఖన్తిం.

ఛహాకారేహి పఠమస్స ఝానస్స వసీమ్హీతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స – పుబ్బేవస్స హోతి ముసా భణిస్సన్తి, భణన్తస్స హోతి ముసా భణామీతి, భణితస్స హోతి ముసా మయా భణితన్తి, వినిధాయ దిట్ఠిం, వినిధాయ ఖన్తిం, వినిధాయ రుచిం.

సత్తహాకారేహి పఠమస్స ఝానస్స వసీమ్హీతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స – పుబ్బేవస్స హోతి ముసా భణిస్సన్తి, భణన్తస్స హోతి ముసా భణామీతి, భణితస్స హోతి ముసా మయా భణితన్తి, వినిధాయ దిట్ఠిం, వినిధాయ ఖన్తిం, వినిధాయ రుచిం, వినిధాయ భావం.

౨౦౫. తీహాకారేహి పఠమం ఝానం సచ్ఛికతం మయాతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స – పుబ్బేవస్స హోతి ముసా భణిస్సన్తి, భణన్తస్స హోతి ముసా భణామీతి, భణితస్స హోతి ముసా మయా భణితన్తి.

చతూహాకారేహి పఠమం ఝానం సచ్ఛికతం మయాతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స – పుబ్బేవస్స హోతి ముసా భణిస్సన్తి, భణన్తస్స హోతి ముసా భణామీతి, భణితస్స హోతి ముసా మయా భణితన్తి, వినిధాయ దిట్ఠిం.

పఞ్చహాకారేహి పఠమం ఝానం సచ్ఛికతం మయాతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స – పుబ్బేవస్స హోతి ముసా భణిస్సన్తి, భణన్తస్స హోతి ముసా భణామీతి, భణితస్స హోతి ముసా మయా భణితన్తి, వినిధాయ దిట్ఠిం, వినిధాయ ఖన్తిం.

ఛహాకారేహి పఠమం ఝానం సచ్ఛికతం మయాతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స – పుబ్బేవస్స హోతి ముసా భణిస్సన్తి, భణన్తస్స హోతి ముసా భణామీతి, భణితస్స హోతి ముసా మయా భణితన్తి, వినిధాయ దిట్ఠిం, వినిధాయ ఖన్తిం, వినిధాయ రుచిం.

సత్తహాకారేహి పఠమం ఝానం సచ్ఛికతం మయాతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స – పుబ్బేవస్స హోతి ముసా భణిస్సన్తి, భణన్తస్స హోతి ముసా భణామీతి, భణితస్స హోతి ముసా మయా భణితన్తి, వినిధాయ దిట్ఠిం, వినిధాయ ఖన్తిం, వినిధాయ రుచిం, వినిధాయ భావం.

యథా ఇదం పఠమం ఝానం విత్థారితం తం సబ్బమ్పి విత్థారేతబ్బం.

౨౦౬. తీహాకారేహి…పే… సత్తహాకారేహి దుతియం ఝానం…పే… తతియం ఝానం…పే… చతుత్థం ఝానం సమాపజ్జిం… సమాపజ్జామి… సమాపన్నో… చతుత్థస్స ఝానస్స లాభీమ్హి… వసీమ్హి… చతుత్థం ఝానం సచ్ఛికతం మయాతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స. పుబ్బేవస్స హోతి ముసా భణిస్సన్తి, భణన్తస్స హోతి ముసా భణామీతి, భణితస్స హోతి ముసా మయా భణితన్తి, వినిధాయ దిట్ఠిం, వినిధాయ ఖన్తిం, వినిధాయ రుచిం, వినిధాయ భావం.

౨౦౭. తీహాకారేహి సుఞ్ఞతం విమోక్ఖం… అనిమిత్తం విమోక్ఖం… అప్పణిహితం విమోక్ఖం… సమాపజ్జిం… సమాపజ్జామి… సమాపన్నో… అప్పణిహితస్స విమోక్ఖస్స లాభీమ్హి… వసీమ్హి… అప్పణిహితో విమోక్ఖో సచ్ఛికతో మయాతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స…పే….

తీహాకారేహి సుఞ్ఞతం సమాధిం… అనిమిత్తం సమాధిం… అప్పణిహితం సమాధిం సమాపజ్జిం… సమాపజ్జామి… సమాపన్నో… అప్పణిహితస్స సమాధిస్స లాభీమ్హి… వసీమ్హి… అప్పణిహితో సమాధి సచ్ఛికతో మయాతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

తీహాకారేహి సుఞ్ఞతం సమాపత్తిం… అనిమిత్తం సమాపత్తిం… అప్పణిహితం సమాపత్తిం సమాపజ్జిం… సమాపజ్జామి… సమాపన్నో… అప్పణిహితాయ సమాపత్తియా లాభీమ్హి… వసీమ్హి… అప్పణిహితా సమాపత్తి సచ్ఛికతా మయాతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

తీహాకారేహి తిస్సో విజ్జా సమాపజ్జిం… సమాపజ్జామి సమాపన్నో… తిస్సన్నం విజ్జానం లాభీమ్హి… వసీమ్హి… తిస్సో విజ్జా సచ్ఛికతా మయాతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

తీహాకారేహి చత్తారో సతిపట్ఠానే… చత్తారో సమ్మప్పధానే… చత్తారో ఇద్ధిపాదే సమాపజ్జిం… సమాపజ్జామి… సమాపన్నో… చతున్నం ఇద్ధిపాదానం లాభీమ్హి… వసీమ్హి… చత్తారో ఇద్ధిపాదా సచ్ఛికతా మయాతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

తీహాకారేహి పఞ్చిన్ద్రియాని… పఞ్చ బలాని సమాపజ్జిం… సమాపజ్జామి… సమాపన్నో … పఞ్చన్నం బలానం లాభీమ్హి… వసీమ్హి… పఞ్చబలాని సచ్ఛికతాని మయాతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

తీహాకారేహి సత్త బోజ్ఝఙ్గే సమాపజ్జిం… సమాపజ్జామి… సమాపన్నో… సత్తన్నం బోజ్ఝఙ్గానం లాభీమ్హి… వసీమ్హి… సత్త బోజ్ఝఙ్గా సచ్ఛికతా మయాతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

తీహాకారేహి అరియం అట్ఠఙ్గికం మగ్గం సమాపజ్జిం… సమాపజ్జామి… సమాపన్నో… అరియస్స అట్ఠఙ్గికస్స మగ్గస్స లాభీమ్హి… వసీమ్హి… అరియో అట్ఠఙ్గికో మగ్గో సచ్ఛికతో మయాతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

తీహాకారేహి సోతాపత్తిఫలం… సకదాగామిఫలం… అనాగామిఫలం… అరహత్తం సమాపజ్జిం… సమాపజ్జామి… సమాపన్నో… అరహత్తస్స లాభీమ్హి వసీమ్హి అరహత్తం సచ్ఛికతం మయాతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

తీహాకారేహి రాగో మే చత్తో వన్తో ముత్తో పహీనో పటినిస్సట్ఠో ఉక్ఖేటితో సముక్ఖేటితోతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

తీహాకారేహి దోసో మే చత్తో వన్తో ముత్తో పహీనో పటినిస్సట్ఠో ఉక్ఖేటితో సముక్ఖేటితోతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

తీహాకారేహి మోహో మే చత్తో వన్తో ముత్తో పహీనో పటినిస్సట్ఠో ఉక్ఖేటితో సముక్ఖేటితోతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

తీహాకారేహి రాగా మే చిత్తం వినీవరణన్తి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

తీహాకారేహి దోసా మే చిత్తం వినీవరణన్తి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

తీహాకారేహి …పే… సత్తహాకారేహి మోహా మే చిత్తం వినీవరణన్తి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స – పుబ్బేవస్స హోతి ముసా భణిస్సన్తి, భణన్తస్స హోతి ముసా భణామీతి, భణితస్స హోతి ముసా మయా భణితన్తి, వినిధాయ దిట్ఠిం, వినిధాయ ఖన్తిం, వినిధాయ రుచిం, వినిధాయ భావం.

సుద్ధికం నిట్ఠితం.

౨౦౮. తీహాకారేహి పఠమఞ్చ ఝానం దుతియఞ్చ ఝానం సమాపజ్జిం… సమాపజ్జామి… సమాపన్నో… పఠమస్స చ ఝానస్స దుతియస్స చ ఝానస్స లాభీమ్హి… వసీమ్హి… పఠమఞ్చ ఝానం దుతియఞ్చ ఝానం సచ్ఛికతం మయాతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స…పే….

తీహాకారేహి పఠమఞ్చ ఝానం తతియఞ్చ ఝానం సమాపజ్జిం… సమాపజ్జామి… సమాపన్నో… పఠమస్స చ ఝానస్స తతియస్స చ ఝానస్స లాభీమ్హి… వసీమ్హి… పఠమఞ్చ ఝానం తతియఞ్చ ఝానం సచ్ఛికతం మయాతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

తీహాకారేహి పఠమఞ్చ ఝానం చతుత్థఞ్చ ఝానం సమాపజ్జిం… సమాపజ్జామి… సమాపన్నో… పఠమస్స చ ఝానస్స చతుత్థస్స చ ఝానస్స లాభీమ్హి… వసీమ్హి… పఠమఞ్చ ఝానం చతుత్థఞ్చ ఝానం సచ్ఛికతం మయాతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

తీహాకారేహి పఠమఞ్చ ఝానం సుఞ్ఞతఞ్చ విమోక్ఖం… పఠమఞ్చ ఝానం అనిమిత్తఞ్చ విమోక్ఖం… పఠమఞ్చ ఝానం అప్పణిహితఞ్చ విమోక్ఖం సమాపజ్జిం… సమాపజ్జామి… సమాపన్నో… పఠమస్స చ ఝానస్స అప్పణిహితస్స చ విమోక్ఖస్స లాభీమ్హి… వసీమ్హి… పఠమఞ్చ ఝానం అప్పణిహితో చ విమోక్ఖో సచ్ఛికతో మయాతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

తీహాకారేహి పఠమఞ్చ ఝానం సుఞ్ఞతఞ్చ సమాధిం… పఠమఞ్చ ఝానం అనిమిత్తఞ్చ సమాధిం… పఠమఞ్చ ఝానం అప్పణిహితఞ్చ సమాధిం సమాపజ్జిం… సమాపజ్జామి… సమాపన్నో పఠమస్స చ ఝానస్స అప్పణిహితస్స చ సమాధిస్స లాభీమ్హి… వసీమ్హి… పఠమఞ్చ ఝానం అప్పణిహితో చ సమాధి సచ్ఛికతో మయాతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

తీహాకారేహి పఠమఞ్చ ఝానం సుఞ్ఞతఞ్చ సమాపత్తిం… పఠమఞ్చ ఝానం అనిమిత్తఞ్చ సమాపత్తిం… పఠమఞ్చ ఝానం అప్పణిహితఞ్చ సమాపత్తిం సమాపజ్జిం… సమాపజ్జామి… సమాపన్నో పఠమస్స చ ఝానస్స అప్పణిహితాయ చ సమాపత్తియా లాభీమ్హి… వసీమ్హి… పఠమఞ్చ ఝానం అప్పణిహితా చ సమాపత్తి సచ్ఛికతా మయాతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

తీహాకారేహి పఠమఞ్చ ఝానం తిస్సో చ విజ్జా సమాపజ్జిం… సమాపజ్జామి… సమాపన్నో… పఠమస్స చ ఝానస్స తిస్సన్నఞ్చ విజ్జానం లాభీమ్హి… వసీమ్హి… పఠమఞ్చ ఝానం తిస్సో చ విజ్జా సచ్ఛికతా మయాతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

తీహాకారేహి పఠమఞ్చ ఝానం చత్తారో చ సతిపట్ఠానే… పఠమఞ్చ ఝానం చత్తారో చ సమ్మప్పధానే… పఠమఞ్చ ఝానం చత్తారో చ ఇద్ధిపాదే సమాపజ్జిం… సమాపజ్జామి… సమాపన్నో… పఠమస్స చ ఝానస్స చతున్నఞ్చ ఇద్ధిపాదానం లాభీమ్హి… వసీమ్హి… పఠమఞ్చ ఝానం చత్తారో చ ఇద్ధిపాదా సచ్ఛికతా మయాతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

తీహాకారేహి పఠమఞ్చ ఝానం పఞ్చ చ ఇన్ద్రియాని… పఠమఞ్చ ఝానం పఞ్చ చ బలాని సమాపజ్జిం… సమాపజ్జామి… సమాపన్నో… పఠమస్స చ ఝానస్స పఞ్చన్నఞ్చ బలానం లాభీమ్హి… వసీమ్హి… పఠమఞ్చ ఝానం పఞ్చ చ బలాని సచ్ఛికతాని మయాతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

౨౦౯. తీహాకారేహి పఠమఞ్చ ఝానం సత్త చ బోజ్ఝఙ్గే సమాపజ్జిం… సమాపజ్జామి… సమాపన్నో… పఠమస్స చ ఝానస్స సత్తన్నఞ్చ బోజ్ఝఙ్గానం లాభీమ్హి… వసీమ్హి… పఠమఞ్చ ఝానం సత్త చ బోజ్ఝఙ్గా సచ్ఛికతా మయాతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

తీహాకారేహి పఠమఞ్చ ఝానం అరియఞ్చ అట్ఠఙ్గికం మగ్గం సమాపజ్జిం… సమాపజ్జామి… సమాపన్నో… పఠమస్స చ ఝానస్స అరియస్స చ అట్ఠఙ్గికస్స మగ్గస్స లాభీమ్హి వసీమ్హి… పఠమఞ్చ ఝానం అరియో చ అట్ఠఙ్గికో మగ్గో సచ్ఛికతో మయాతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

తీహాకారేహి పఠమఞ్చ ఝానం సోతాపత్తిఫలఞ్చ… పఠమఞ్చ ఝానం సకదాగామిఫలఞ్చ… పఠమఞ్చ ఝానం అనాగామిఫలఞ్చ… పఠమఞ్చ ఝానం అరహత్తఞ్చ సమాపజ్జిం… సమాపజ్జామి… సమాపన్నో… పఠమస్స చ ఝానస్స అరహత్తస్స చ లాభీమ్హి… వసీమ్హి… పఠమఞ్చ ఝానం అరహత్తఞ్చ సచ్ఛికతం మయాతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

తీహాకారేహి పఠమఞ్చ ఝానం సమాపజ్జిం… సమాపజ్జామి… సమాపన్నో… పఠమస్స చ ఝానస్స లాభీమ్హి… వసీమ్హి… పఠమఞ్చ ఝానం సచ్ఛికతం మయా, రాగో చ మే చత్తో… దోసో చ మే చత్తో… మోహో చ మే చత్తో వన్తో ముత్తో పహీనో పటినిస్సట్ఠో ఉక్ఖేటితో సముక్ఖేటితోతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

తీహాకారేహి…పే… సత్తహాకారేహి పఠమఞ్చ ఝానం సమాపజ్జిం… సమాపజ్జామి… సమాపన్నో… పఠమస్స చ ఝానస్స లాభీమ్హి… వసీమ్హి… పఠమఞ్చ ఝానం సచ్ఛికతం మయా, రాగా చ మే చిత్తం వినీవరణం… దోసా చ మే చిత్తం వినీవరణం… మోహా చ మే చిత్తం వినీవరణన్తి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స. పుబ్బేవస్స హోతి ముసా భణిస్సన్తి, భణన్తస్స హోతి ముసా భణామీతి, భణితస్స హోతి ముసా మయా భణితన్తి, వినిధాయ దిట్ఠిం, వినిధాయ ఖన్తిం, వినిధాయ రుచిం, వినిధాయ భావం.

ఖణ్డచక్కం నిట్ఠితం.

౨౧౦. తీహాకారేహి దుతియఞ్చ ఝానం తతియఞ్చ ఝానం సమాపజ్జిం… సమాపజ్జామి… సమాపన్నో… దుతియస్స చ ఝానస్స తతియస్స చ ఝానస్స లాభీమ్హి… వసీమ్హి… దుతియఞ్చ ఝానం తతియఞ్చ ఝానం సచ్ఛికతం మయాతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

తీహాకారేహి దుతియఞ్చ ఝానం చతుత్థఞ్చ ఝానం సమాపజ్జిం… సమాపజ్జామి… సమాపన్నో… దుతియస్స చ ఝానస్స చతుత్థస్స చ ఝానస్స లాభీమ్హి… వసీమ్హి… దుతియఞ్చ ఝానం చతుత్థఞ్చ ఝానం సచ్ఛికతం మయాతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

తీహాకారేహి దుతియఞ్చ ఝానం సుఞ్ఞతఞ్చ విమోక్ఖం… అనిమిత్తఞ్చ విమోక్ఖం… అప్పణిహితఞ్చ విమోక్ఖం… సుఞ్ఞతఞ్చ సమాధిం… అనిమిత్తఞ్చ సమాధిం… అప్పణిహితఞ్చ సమాధిం… సుఞ్ఞతఞ్చ సమాపత్తిం… అనిమిత్తఞ్చ సమాపత్తిం… అప్పణిహితఞ్చ సమాపత్తిం… తిస్సో చ విజ్జా… చత్తారో చ సతిపట్ఠానే… చత్తారో చ సమ్మప్పధానే… చత్తారో చ ఇద్ధిపాదే… పఞ్చ చ ఇన్ద్రియాని… పఞ్చ చ బలాని… సత్త చ బోజ్ఝఙ్గే… అరియఞ్చ అట్ఠఙ్గికం మగ్గం… సోతాపత్తిఫలఞ్చ… సకదాగామిఫలఞ్చ… అనాగామిఫలఞ్చ… అరహత్తఞ్చ సమాపజ్జిం… సమాపజ్జామి… సమాపన్నో… దుతియస్స చ ఝానస్స అరహత్తస్స చ లాభీమ్హి… వసీమ్హి… దుతియఞ్చ ఝానం అరహత్తఞ్చ సచ్ఛికతం మయాతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

తీహాకారేహి దుతియఞ్చ ఝానం సమాపజ్జిం… సమాపజ్జామి… సమాపన్నో… దుతియస్స చ ఝానస్స లాభీమ్హి… వసీమ్హి… దుతియఞ్చ ఝానం సచ్ఛికతం మయా, రాగో చ మే చత్తో… దోసో చ మే చత్తో… మోహో చ మే చత్తో వన్తో ముత్తో పహీనో పటినిస్సట్ఠో ఉక్ఖేటితో సముక్ఖేటితో. రాగా చ మే చిత్తం వినీవరణం… దోసా చ మే చిత్తం వినీవరణం… మోహా చ మే చిత్తం వినీవరణన్తి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

తీహాకారేహి …పే… సత్తహాకారేహి దుతియఞ్చ ఝానం పఠమఞ్చ ఝానం సమాపజ్జిం… సమాపజ్జామి… సమాపన్నో… దుతియస్స చ ఝానస్స పఠమస్స చ ఝానస్స లాభీమ్హి… వసీమ్హి… దుతియఞ్చ ఝానం పఠమఞ్చ ఝానం సచ్ఛికతం మయాతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స…పే… వినిధాయ భావం.

బద్ధచక్కం.

ఏవం ఏకేకం మూలం కాతున బద్ధచక్కం పరివత్తకం కత్తబ్బం.

ఇదం సంఖిత్తం.

౨౧౧. తీహాకారేహి తతియఞ్చ ఝానం చతుత్థఞ్చ ఝానం…పే… తతియఞ్చ ఝానం అరహత్తఞ్చ సమాపజ్జిం… సమాపజ్జామి… సమాపన్నో… తతియస్స చ ఝానస్స అరహత్తస్స చ లాభీమ్హి… వసీమ్హి… తతియఞ్చ ఝానం అరహత్తఞ్చ సచ్ఛికతం మయాతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

తీహాకారేహి తతియఞ్చ ఝానం సమాపజ్జిం… సమాపజ్జామి… సమాపన్నో… తతియస్స చ ఝానస్స లాభీమ్హి… వసీమ్హి… తతియఞ్చ ఝానం సచ్ఛికతం మయా, రాగో చ మే చత్తో… దోసో చ మే చత్తో… మోహో చ మే చత్తో వన్తో ముత్తో పహీనో పటినిస్సట్ఠో ఉక్ఖేటితో సముక్ఖేటితో. రాగా చ మే చిత్తం వినీవరణం… దోసా చ మే చిత్తం వినీవరణం… మోహా చ మే చిత్తం వినీవరణన్తి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

తీహాకారేహి తతియఞ్చ ఝానం పఠమఞ్చ ఝానం… తతియఞ్చ ఝానం దుతియఞ్చ ఝానం సమాపజ్జిం… సమాపజ్జామి… సమాపన్నో… తతియస్స చ ఝానస్స దుతియస్స చ ఝానస్స లాభీమ్హి… వసీమ్హి… తతియఞ్చ ఝానం దుతియఞ్చ ఝానం సచ్ఛికతం మయాతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

తీకారేహి మోహా చ మే చిత్తం వినీవరణం పఠమఞ్చ ఝానం…పే… దుతియఞ్చ ఝానం… తతియఞ్చ ఝానం… చతుత్థఞ్చ ఝానం సమాపజ్జిం సమాపజ్జామి… సమాపన్నో… మోహా చ మే చిత్తం వినీవరణం చతుత్థస్స చ ఝానస్స లాభీమ్హి… వసీమ్హి… మోహా చ మే చిత్తం వినీవరణం చతుత్థఞ్చ ఝానం సచ్ఛికతం మయాతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

౨౧౨. తీహాకారేహి మోహా చ మే చిత్తం వినీవరణం సుఞ్ఞతఞ్చ విమోక్ఖం… అనిమిత్తఞ్చ విమోక్ఖం… అప్పణిహితఞ్చ విమోక్ఖం సమాపజ్జిం… సమాపజ్జామి… సమాపన్నో… మోహా చ మే చిత్తం వినీవరణం అప్పణిహితస్స చ విమోక్ఖస్స లాభీమ్హి… వసీమ్హి… మోహా చ మే చిత్తం వినీవరణం అప్పణిహితో చ విమోక్ఖో సచ్ఛికతో మయాతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

తీహాకారేహి మోహా చ మే చిత్తం వినీవరణం సుఞ్ఞతఞ్చ సమాధిం… అనిమిత్తఞ్చ సమాధిం… అప్పణిహితఞ్చ సమాధిం సమాపజ్జిం… సమాపజ్జామి… సమాపన్నో… మోహా చ మే చిత్తం వినీవరణం అప్పణిహితస్స చ సమాధిస్స లాభీమ్హి… వసీమ్హి… మోహా చ మే చిత్తం వినీవరణం అప్పణిహితో చ సమాధి సచ్ఛికతో మయాతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

తీహాకారేహి మోహా చ మే చిత్తం వినీవరణం సుఞ్ఞతఞ్చ సమాపత్తిం… అనిమిత్తఞ్చ సమాపత్తిం… అప్పణిహితఞ్చ సమాపత్తిం సమాపజ్జిం సమాపజ్జామి… సమాపన్నో… మోహా చ మే చిత్తం వినీవరణం అప్పణిహితాయ చ సమాపత్తియా లాభీమ్హి… వసీమ్హి… మోహా చ మే చిత్తం వినీవరణం అప్పణిహితా చ సమాపత్తి సచ్ఛికతా మయాతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

తీహాకారేహి మోహా చ మే చిత్తం వినీవరణం తిస్సో చ విజ్జా సమాపజ్జిం… సమాపజ్జామి… సమాపన్నో… ‘మోహా చ మే చిత్తం వినీవరణం తిస్సన్నఞ్చ విజ్జానం లాభీమ్హి… వసీమ్హి… మోహా చ మే చిత్తం వినీవరణం తిస్సో చ విజ్జా సచ్ఛికతా మయాతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

తీహాకారేహి మోహా చ మే చిత్తం వినీవరణం చత్తారో చ సతిపట్ఠానే… చత్తారో చ సమ్మప్పధానే… చత్తారో చ ఇద్ధిపాదే సమాపజ్జిం… సమాపజ్జామి… సమాపన్నో… మోహా చ మే చిత్తం వినీవరణం చతున్నఞ్చ ఇద్ధిపాదానం లాభీమ్హి… వసీమ్హి… మోహా చ మే చిత్తం వినీవరణం చత్తారో చ ఇద్ధిపాదా సచ్ఛికతా మయాతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

౨౧౩. తీహాకారేహి మోహా చ మే చిత్తం వినీవరణం పఞ్చ చ ఇన్ద్రియాని… పఞ్చ చ బలాని సమాపజ్జిం… సమాపజ్జామి… సమాపన్నో… మోహా చ మే చిత్తం వినీవరణం పఞ్చన్నఞ్చ బలానం లాభీమ్హి… వసీమ్హి… మోహా చ మే చిత్తం వినీవరణం పఞ్చ చ బలాని సచ్ఛికతాని మయాతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

తీహాకారేహి మోహా చ మే చిత్తం వినీవరణం సత్త చ బోజ్ఝఙ్గే సమాపజ్జిం… సమాపజ్జామి… సమాపన్నో… మోహా చ మే చిత్తం వినీవరణం సత్తన్నఞ్చ బోజ్ఝఙ్గానం లాభీమ్హి … వసీమ్హి… మోహా చ మే చిత్తం వినీవరణం సత్త చ బోజ్ఝఙ్గా సచ్ఛికతా మయాతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

తీహాకారేహి మోహా చ మే చిత్తం వినీవరణం అరియఞ్చ అట్ఠఙ్గికం మగ్గం సమాపజ్జిం… సమాపజ్జామి… సమాపన్నో… మోహా చ మే చిత్తం వినీవరణం అరియస్స చ అట్ఠఙ్గికస్స మగ్గస్స లాభీమ్హి… వసీమ్హి… మోహా చ మే చిత్తం వినీవరణం అరియో చ అట్ఠఙ్గికో మగ్గో సచ్ఛికతో మయాతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

తీహాకారేహి మోహా చ మే చిత్తం వినీవరణం సోతాపత్తిఫలఞ్చ… సకదాగామిఫలఞ్చ… అనాగామిఫలఞ్చ… అరహత్తఞ్చ సమాపజ్జిం… సమాపజ్జామి… సమాపన్నో… మోహా చ మే చిత్తం వినీవరణం అరహత్తస్స చ లాభీమ్హి… వసీమ్హి… మోహా చ మే చిత్తం వినీవరణం అరహత్తఞ్చ సచ్ఛికతం మయాతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

తీహాకారేహి మోహా చ మే చిత్తం వినీవరణం, రాగో చ మే చత్తో… దోసో చ మే చత్తో… మోహో చ మే చత్తో వన్తో ముత్తో పహీనో పటినిస్సట్ఠో ఉక్ఖేటితో సముక్ఖేటితోతి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స.

తీహాకారేహి…పే… సత్తహాకారేహి మోహా చ మే చిత్తం వినీవరణం రాగా చ మే చిత్తం వినీవరణం… దోసా చ మే చిత్తం వినీవరణన్తి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స పుబ్బేవస్స హోతి ముసా భణిస్సన్తి, భణన్తస్స హోతి ముసా భణామీతి, భణితస్స హోతి ముసా మయా భణితన్తి, వినిధాయ దిట్ఠిం, వినిధాయ ఖన్తిం, వినిధాయ రుచిం, వినిధాయ భావం.

ఏకమూలకం నిట్ఠితం. [ఏకమూలకం సఙ్ఖిత్తం నిట్ఠితం (స్యా.)]

యథా ఏకమూలకం విత్థారితం ఏవమేవ దుమూలకాదిపి విత్థారేతబ్బం.

ఇదం సబ్బమూలకం

౨౧౪. తీహాకారేహి …పే… సత్తహాకారేహి పఠమఞ్చ ఝానం దుతియఞ్చ ఝానం తతియఞ్చ ఝానం చతుత్థఞ్చ ఝానం సుఞ్ఞతఞ్చ విమోక్ఖం అనిమిత్తఞ్చ విమోక్ఖం అప్పణిహితఞ్చ విమోక్ఖం సుఞ్ఞతఞ్చ సమాధిం అనిమిత్తఞ్చ సమాధిం అప్పణిహితఞ్చ సమాధిం సుఞ్ఞతఞ్చ సమాపత్తిం అనిమిత్తఞ్చ సమాపత్తిం అప్పణిహితఞ్చ సమాపత్తిం తిస్సో చ విజ్జా చత్తారో చ సతిపట్ఠానే చత్తారో చ సమ్మప్పధానే చత్తారో చ ఇద్ధిపాదే పఞ్చ చ ఇన్ద్రియాని పఞ్చ చ బలాని సత్త చ బోజ్ఝఙ్గే అరియఞ్చ అట్ఠఙ్గికం మగ్గం సోతాపత్తిఫలఞ్చ సకదాగామిఫలఞ్చ అనాగామిఫలఞ్చ అరహత్తఞ్చ సమాపజ్జిం… సమాపజ్జామి… సమాపన్నో…పే… రాగో చ మే చత్తో, దోసో చ మే చత్తో, మోహో చ మే చత్తో వన్తో ముత్తో పహీనో పటినిస్సట్ఠో ఉక్ఖేటితో సముక్ఖేటితో. రాగా చ మే చిత్తం వినీవరణం, దోసా చ మే చిత్తం వినీవరణం, మోహా చ మే చిత్తం వినీవరణన్తి సమ్పజానముసా భణన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స. పుబ్బేవస్స హోతి ముసా భణిస్సన్తి, భణన్తస్స హోతి ముసా భణామీతి, భణితస్స హోతి ముసా మయా భణితన్తి, వినిధాయ దిట్ఠిం, వినిధాయ ఖన్తిం, వినిధాయ రుచిం, వినిధాయ భావం.

సబ్బమూలకం నిట్ఠితం.

సుద్ధికవారకథా నిట్ఠితా.

౨౧౫. తీహాకారేహి పఠమం ఝానం సమాపజ్జిన్తి వత్తుకామో దుతియం ఝానం సమాపజ్జిన్తి సమ్పజానముసా భణన్తస్స పటివిజానన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స; న పటివిజానన్తస్స ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స.

తీహాకారేహి పఠమం ఝానం సమాపజ్జిన్తి వత్తుకామో తతియం ఝానం సమాపజ్జిన్తి సమ్పజానముసా భణన్తస్స పటివిజానన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స; న పటివిజానన్తస్స ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స.

తీహాకారేహి పఠమం ఝానం సమాపజ్జిన్తి వత్తుకామో చతుత్థం ఝానం సమాపజ్జిన్తి సమ్పజానముసా భణన్తస్స పటివిజానన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స; న పటివిజానన్తస్స ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స.

తీహాకారేహి …పే… సత్తహాకారేహి పఠమం ఝానం సమాపజ్జిన్తి వత్తుకామో సుఞ్ఞతం విమోక్ఖం… అనిమిత్తం విమోక్ఖం… అప్పణిహితం విమోక్ఖం… సుఞ్ఞతం సమాధిం… అనిమిత్తం సమాధిం… అప్పణిహితం సమాధిం… సుఞ్ఞతం సమాపత్తిం… అనిమిత్తం సమాపత్తిం… అప్పణిహితం సమాపత్తిం… తిస్సో విజ్జా… చత్తారో సతిపట్ఠానే… చత్తారో సమ్మప్పధానే… చత్తారో ఇద్ధిపాదే… పఞ్చిన్ద్రియాని… పఞ్చ బలాని… సత్త బోజ్ఝఙ్గే… అరియం అట్ఠఙ్గికం మగ్గం… సోతాపత్తిఫలం… సకదాగామిఫలం… అనాగామిఫలం… అరహత్తం సమాపజ్జిం…పే… రాగో మే చత్తో… దోసో మే చత్తో… మోహో మే చత్తో వన్తో ముత్తో పహీనో పటినిస్సట్ఠో ఉక్ఖేటితో సముక్ఖేటితో. రాగా మే చిత్తం వినీవరణం… దోసా మే చిత్తం వినీవరణం… మోహా మే చిత్తం వినీవరణన్తి సమ్పజానముసా భణన్తస్స పటివిజానన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స; న పటివిజానన్తస్స ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స. పుబ్బేవస్స హోతి ముసా భణిస్సన్తి, భణన్తస్స హోతి ముసా భణామీతి, భణితస్స హోతి ముసా మయా భణితన్తి, వినిధాయ దిట్ఠిం, వినిధాయ ఖన్తిం, వినిధాయ రుచిం, వినిధాయ భావం.

వత్థువిసారకస్స ఏకమూలకస్స ఖణ్డచక్కం నిట్ఠితం.

౨౧౬. తీహాకారేహి దుతియం ఝానం సమాపజ్జిన్తి వత్తుకామో తతియం ఝానం సమాపజ్జిన్తి సమ్పజానముసా భణన్తస్స పటివిజానన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స; న పటివిజానన్తస్స ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స.

తీహాకారేహి దుతియం ఝానం సమాపజ్జిన్తి వత్తుకామో చతుత్థం ఝానం సమాపజ్జిన్తి…పే… మోహా చ మే చిత్తం వినీవరణన్తి సమ్పజానముసా భణన్తస్స పటివిజానన్తస్స ఆపత్తి పారాజికస్స; న పటివిజానన్తస్స ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స.