౧. పఠమసఙ్ఘాదిసేససిక్ఖాపదం

ఇమే ఖో పనాయ్యాయో సత్తరస సఙ్ఘాదిసేసా

ధమ్మా ఉద్దేసం ఆగచ్ఛన్తి.

౬౭౮. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో ఉపాసకో భిక్ఖునిసఙ్ఘస్స ఉదోసితం [ఉద్దోసితం (సీ. స్యా.)] దత్వా కాలఙ్కతో హోతి. తస్స ద్వే పుత్తా హోన్తి – ఏకో అస్సద్ధో అప్పసన్నో, ఏకో సద్ధో పసన్నో. తే పేత్తికం సాపతేయ్యం విభజింసు. అథ ఖో సో అస్సద్ధో అప్పసన్నో తం సద్ధం పసన్నం ఏతదవోచ – ‘‘అమ్హాకం ఉదోసితో, తం భాజేమా’’తి. ఏవం వుత్తే సో సద్ధో పసన్నో తం అస్సద్ధం అప్పసన్నం ఏతదవోచ – ‘‘మాయ్యో, ఏవం అవచ. అమ్హాకం పితునా భిక్ఖునిసఙ్ఘస్స దిన్నో’’తి. దుతియమ్పి ఖో సో అస్సద్ధో అప్పసన్నో తం సద్ధం పసన్నం ఏతదవోచ – ‘‘అమ్హాకం ఉదోసితో, తం భాజేమా’’తి. అథ ఖో సో సద్ధో పసన్నో తం అస్సద్ధం అప్పసన్నం ఏతదవోచ – ‘‘మాయ్యో, ఏవం అవచ. అమ్హాకం పితునా భిక్ఖునిసఙ్ఘస్స దిన్నో’’తి. తతియమ్పి ఖో సో అస్సద్ధో అప్పసన్నో తం సద్ధం పసన్నం ఏతదవోచ – ‘‘అమ్హాకం ఉదోసితో, తం భాజేమా’’తి. అథ ఖో సో సద్ధో పసన్నో – ‘‘సచే మయ్హం భవిస్సతి, అహమ్పి భిక్ఖునిసఙ్ఘస్స దస్సామీ’’తి – తం అస్సద్ధం అప్పసన్నం ఏతదవోచ – ‘‘భాజేమా’’తి. అథ ఖో సో ఉదోసితో తేహి భాజీయమానో తస్స అస్సద్ధస్స అప్పసన్నస్స పాపుణాతి [పాపుణి (స్యా.)]. అథ ఖో సో అస్సద్ధో అప్పసన్నో భిక్ఖునియో ఉపసఙ్కమిత్వా ఏతదవోచ – ‘‘నిక్ఖమథాయ్యే, అమ్హాకం ఉదోసితో’’తి.

ఏవం వుత్తే థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ తం పురిసం ఏతదవోచ – ‘‘మాయ్యో, ఏవం అవచ, తుమ్హాకం పితునా భిక్ఖునిసఙ్ఘస్స దిన్నో’’తి. ‘‘దిన్నో న దిన్నో’’తి వోహారికే మహామత్తే పుచ్ఛింసు. మహామత్తా ఏవమాహంసు – ‘‘కో, అయ్యే, జానాతి భిక్ఖునిసఙ్ఘస్స దిన్నో’’తి? ఏవం వుత్తే థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ తే మహామత్తే ఏతదవోచ – ‘‘అపి నాయ్యో [అపి న్వయ్యా (స్యా.), అపి నాయ్యో (క.)] తుమ్హేహి దిట్ఠం వా సుతం వా సక్ఖిం ఠపయిత్వా దానం దియ్యమాన’’న్తి? అథ ఖో తే మహామత్తా – ‘‘సచ్చం ఖో అయ్యా ఆహా’’తి తం ఉదోసితం భిక్ఖునిసఙ్ఘస్స అకంసు. అథ ఖో సో పురిసో పరాజితో ఉజ్ఝాయతి ఖియ్యతి విపాచేతి – ‘‘అస్సమణియో ఇమా ముణ్డా బన్ధకినియో. కథఞ్హి నామ అమ్హాకం ఉదోసితం అచ్ఛిన్దాపేస్సన్తీ’’తి! థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ మహామత్తానం ఏతమత్థం ఆరోచేసి. మహామత్తా తం పురిసం దణ్డాపేసుం. అథ ఖో సో పురిసో దణ్డితో భిక్ఖునూపస్సయస్స అవిదూరే ఆజీవకసేయ్యం కారాపేత్వా ఆజీవకే ఉయ్యోజేసి – ‘‘ఏతా భిక్ఖునియో అచ్చావదథా’’తి.

థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ మహామత్తానం ఏతమత్థం ఆరోచేసి. మహామత్తా తం పురిసం బన్ధాపేసుం. మనుస్సా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘పఠమం భిక్ఖునియో ఉదోసితం అచ్ఛిన్దాపేసుం, దుతియం దణ్డాపేసుం, తతియం బన్ధాపేసుం. ఇదాని ఘాతాపేస్సన్తీ’’తి! అస్సోసుం ఖో భిక్ఖునియో తేసం మనుస్సానం ఉజ్ఝాయన్తానం ఖియ్యన్తానం విపాచేన్తానం. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ అయ్యా థుల్లనన్దా ఉస్సయవాదికా విహరిస్సతీ’’తి! అథ ఖో తా భిక్ఖునియో భిక్ఖూనం ఏతమత్థం ఆరోచేసుం…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ ఉస్సయవాదికా విహరతీతి. ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ ఉస్సయవాదికా విహరిస్సతి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –

౬౭౯. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ ఉస్సయవాదికా విహరేయ్య గహపతినా వా గహపతిపుత్తేన వా దాసేన వా కమ్మకారేన [కమ్మకరేన (సీ. స్యా.)] వా అన్తమసో సమణపరిబ్బాజకేనాపి, అయం భిక్ఖునీ పఠమాపత్తికం ధమ్మం ఆపన్నా నిస్సారణీయం సఙ్ఘాదిసేస’’న్తి.

౬౮౦. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.

ఉస్సయవాదికా నామ అడ్డకారికా వుచ్చతి.

గహపతి నామ యో కోచి అగారం అజ్ఝావసతి.

గహపతిపుత్తో నామ యే కేచి పుత్తభాతరో.

దాసో నామ అన్తోజాతో ధనక్కీతో కరమరానీతో.

కమ్మకారో నామ భటకో ఆహతకో.

సమణపరిబ్బాజకో నామ భిక్ఖుఞ్చ భిక్ఖునిఞ్చ సిక్ఖమానఞ్చ సామణేరఞ్చ సామణేరిఞ్చ ఠపేత్వా యో కోచి పరిబ్బాజకసమాపన్నో.

అడ్డం కరిస్సామీతి దుతియం వా పరియేసతి గచ్ఛతి వా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. ఏకస్స ఆరోచేతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. దుతియస్స ఆరోచేతి, ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స. అడ్డపరియోసానే ఆపత్తి సఙ్ఘాదిసేసస్స.

పఠమాపత్తికన్తి సహ వత్థుజ్ఝాచారా ఆపజ్జతి అసమనుభాసనాయ.

నిస్సారణీయన్తి సఙ్ఘమ్హా నిస్సారీయతి.

సఙ్ఘాదిసేసన్తి సఙ్ఘోవ తస్సా ఆపత్తియా మానత్తం దేతి మూలాయ పటికస్సతి అబ్భేతి, న సమ్బహులా న ఏకా భిక్ఖునీ. తేన వుచ్చతి ‘‘సఙ్ఘాదిసేసో’’తి. తస్సేవ ఆపత్తినికాయస్స నామకమ్మం అధివచనం. తేనపి వుచ్చతి ‘‘సఙ్ఘాదిసేసో’’తి.

౬౮౧. అనాపత్తి మనుస్సేహి ఆకడ్ఢీయమానా గచ్ఛతి, ఆరక్ఖం యాచతి, అనోదిస్స ఆచిక్ఖతి, ఉమ్మత్తికాయ…పే… ఆదికమ్మికాయాతి.

పఠమసఙ్ఘాదిసేససిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.