౨. సఙ్ఘాదిసేసకణ్డం (భిక్ఖునీవిభఙ్గో)

౧. పఠమసఙ్ఘాదిసేససిక్ఖాపదం

ఇమే ఖో పనాయ్యాయో సత్తరస సఙ్ఘాదిసేసా

ధమ్మా ఉద్దేసం ఆగచ్ఛన్తి.

౬౭౮. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో ఉపాసకో భిక్ఖునిసఙ్ఘస్స ఉదోసితం [ఉద్దోసితం (సీ. స్యా.)] దత్వా కాలఙ్కతో హోతి. తస్స ద్వే పుత్తా హోన్తి – ఏకో అస్సద్ధో అప్పసన్నో, ఏకో సద్ధో పసన్నో. తే పేత్తికం సాపతేయ్యం విభజింసు. అథ ఖో సో అస్సద్ధో అప్పసన్నో తం సద్ధం పసన్నం ఏతదవోచ – ‘‘అమ్హాకం ఉదోసితో, తం భాజేమా’’తి. ఏవం వుత్తే సో సద్ధో పసన్నో తం అస్సద్ధం అప్పసన్నం ఏతదవోచ – ‘‘మాయ్యో, ఏవం అవచ. అమ్హాకం పితునా భిక్ఖునిసఙ్ఘస్స దిన్నో’’తి. దుతియమ్పి ఖో సో అస్సద్ధో అప్పసన్నో తం సద్ధం పసన్నం ఏతదవోచ – ‘‘అమ్హాకం ఉదోసితో, తం భాజేమా’’తి. అథ ఖో సో సద్ధో పసన్నో తం అస్సద్ధం అప్పసన్నం ఏతదవోచ – ‘‘మాయ్యో, ఏవం అవచ. అమ్హాకం పితునా భిక్ఖునిసఙ్ఘస్స దిన్నో’’తి. తతియమ్పి ఖో సో అస్సద్ధో అప్పసన్నో తం సద్ధం పసన్నం ఏతదవోచ – ‘‘అమ్హాకం ఉదోసితో, తం భాజేమా’’తి. అథ ఖో సో సద్ధో పసన్నో – ‘‘సచే మయ్హం భవిస్సతి, అహమ్పి భిక్ఖునిసఙ్ఘస్స దస్సామీ’’తి – తం అస్సద్ధం అప్పసన్నం ఏతదవోచ – ‘‘భాజేమా’’తి. అథ ఖో సో ఉదోసితో తేహి భాజీయమానో తస్స అస్సద్ధస్స అప్పసన్నస్స పాపుణాతి [పాపుణి (స్యా.)]. అథ ఖో సో అస్సద్ధో అప్పసన్నో భిక్ఖునియో ఉపసఙ్కమిత్వా ఏతదవోచ – ‘‘నిక్ఖమథాయ్యే, అమ్హాకం ఉదోసితో’’తి.

ఏవం వుత్తే థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ తం పురిసం ఏతదవోచ – ‘‘మాయ్యో, ఏవం అవచ, తుమ్హాకం పితునా భిక్ఖునిసఙ్ఘస్స దిన్నో’’తి. ‘‘దిన్నో న దిన్నో’’తి వోహారికే మహామత్తే పుచ్ఛింసు. మహామత్తా ఏవమాహంసు – ‘‘కో, అయ్యే, జానాతి భిక్ఖునిసఙ్ఘస్స దిన్నో’’తి? ఏవం వుత్తే థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ తే మహామత్తే ఏతదవోచ – ‘‘అపి నాయ్యో [అపి న్వయ్యా (స్యా.), అపి నాయ్యో (క.)] తుమ్హేహి దిట్ఠం వా సుతం వా సక్ఖిం ఠపయిత్వా దానం దియ్యమాన’’న్తి? అథ ఖో తే మహామత్తా – ‘‘సచ్చం ఖో అయ్యా ఆహా’’తి తం ఉదోసితం భిక్ఖునిసఙ్ఘస్స అకంసు. అథ ఖో సో పురిసో పరాజితో ఉజ్ఝాయతి ఖియ్యతి విపాచేతి – ‘‘అస్సమణియో ఇమా ముణ్డా బన్ధకినియో. కథఞ్హి నామ అమ్హాకం ఉదోసితం అచ్ఛిన్దాపేస్సన్తీ’’తి! థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ మహామత్తానం ఏతమత్థం ఆరోచేసి. మహామత్తా తం పురిసం దణ్డాపేసుం. అథ ఖో సో పురిసో దణ్డితో భిక్ఖునూపస్సయస్స అవిదూరే ఆజీవకసేయ్యం కారాపేత్వా ఆజీవకే ఉయ్యోజేసి – ‘‘ఏతా భిక్ఖునియో అచ్చావదథా’’తి.

థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ మహామత్తానం ఏతమత్థం ఆరోచేసి. మహామత్తా తం పురిసం బన్ధాపేసుం. మనుస్సా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘పఠమం భిక్ఖునియో ఉదోసితం అచ్ఛిన్దాపేసుం, దుతియం దణ్డాపేసుం, తతియం బన్ధాపేసుం. ఇదాని ఘాతాపేస్సన్తీ’’తి! అస్సోసుం ఖో భిక్ఖునియో తేసం మనుస్సానం ఉజ్ఝాయన్తానం ఖియ్యన్తానం విపాచేన్తానం. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ అయ్యా థుల్లనన్దా ఉస్సయవాదికా విహరిస్సతీ’’తి! అథ ఖో తా భిక్ఖునియో భిక్ఖూనం ఏతమత్థం ఆరోచేసుం…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ ఉస్సయవాదికా విహరతీతి. ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ ఉస్సయవాదికా విహరిస్సతి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –

౬౭౯. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ ఉస్సయవాదికా విహరేయ్య గహపతినా వా గహపతిపుత్తేన వా దాసేన వా కమ్మకారేన [కమ్మకరేన (సీ. స్యా.)] వా అన్తమసో సమణపరిబ్బాజకేనాపి, అయం భిక్ఖునీ పఠమాపత్తికం ధమ్మం ఆపన్నా నిస్సారణీయం సఙ్ఘాదిసేస’’న్తి.

౬౮౦. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.

ఉస్సయవాదికా నామ అడ్డకారికా వుచ్చతి.

గహపతి నామ యో కోచి అగారం అజ్ఝావసతి.

గహపతిపుత్తో నామ యే కేచి పుత్తభాతరో.

దాసో నామ అన్తోజాతో ధనక్కీతో కరమరానీతో.

కమ్మకారో నామ భటకో ఆహతకో.

సమణపరిబ్బాజకో నామ భిక్ఖుఞ్చ భిక్ఖునిఞ్చ సిక్ఖమానఞ్చ సామణేరఞ్చ సామణేరిఞ్చ ఠపేత్వా యో కోచి పరిబ్బాజకసమాపన్నో.

అడ్డం కరిస్సామీతి దుతియం వా పరియేసతి గచ్ఛతి వా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. ఏకస్స ఆరోచేతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. దుతియస్స ఆరోచేతి, ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స. అడ్డపరియోసానే ఆపత్తి సఙ్ఘాదిసేసస్స.

పఠమాపత్తికన్తి సహ వత్థుజ్ఝాచారా ఆపజ్జతి అసమనుభాసనాయ.

నిస్సారణీయన్తి సఙ్ఘమ్హా నిస్సారీయతి.

సఙ్ఘాదిసేసన్తి సఙ్ఘోవ తస్సా ఆపత్తియా మానత్తం దేతి మూలాయ పటికస్సతి అబ్భేతి, న సమ్బహులా న ఏకా భిక్ఖునీ. తేన వుచ్చతి ‘‘సఙ్ఘాదిసేసో’’తి. తస్సేవ ఆపత్తినికాయస్స నామకమ్మం అధివచనం. తేనపి వుచ్చతి ‘‘సఙ్ఘాదిసేసో’’తి.

౬౮౧. అనాపత్తి మనుస్సేహి ఆకడ్ఢీయమానా గచ్ఛతి, ఆరక్ఖం యాచతి, అనోదిస్స ఆచిక్ఖతి, ఉమ్మత్తికాయ…పే… ఆదికమ్మికాయాతి.

పఠమసఙ్ఘాదిసేససిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.

౨. దుతియసఙ్ఘాదిసేససిక్ఖాపదం

౬౮౨. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన వేసాలియం అఞ్ఞతరస్స లిచ్ఛవిస్స పజాపతి అతిచారినీ హోతి. అథ ఖో సో లిచ్ఛవి తం ఇత్థిం ఏతదవోచ – ‘‘సాధు విరమాహి, అనత్థం ఖో తే కరిస్సామీ’’తి. ఏవమ్పి సా వుచ్చమానా నాదియి. తేన ఖో పన సమయేన వేసాలియం లిచ్ఛవిగణో సన్నిపతితో హోతి కేనచిదేవ కరణీయేన. అథ ఖో సో లిచ్ఛవి తే లిచ్ఛవయో ఏతదవోచ – ‘‘ఏకం మే, అయ్యో, ఇత్థిం అనుజానాథా’’తి. ‘‘కా నామ సా’’తి? ‘‘మయ్హం పజాపతి అతిచరతి, తం ఘాతేస్సామీ’’తి. ‘‘జానాహీ’’తి. అస్సోసి ఖో సా ఇత్థీ – ‘‘సామికో కిర మం ఘాతేతుకామో’’తి. వరభణ్డం ఆదాయ సావత్థిం గన్త్వా తిత్థియే ఉపసఙ్కమిత్వా పబ్బజ్జం యాచి. తిత్థియా న ఇచ్ఛింసు పబ్బాజేతుం. భిక్ఖునియో ఉపసఙ్కమిత్వా పబ్బజ్జం యాచి. భిక్ఖునియోపి న ఇచ్ఛింసు పబ్బాజేతుం. థుల్లనన్దం భిక్ఖునిం ఉపసఙ్కమిత్వా భణ్డకం దస్సేత్వా పబ్బజ్జం యాచి. థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ భణ్డకం గహేత్వా పబ్బాజేసి.

అథ ఖో సో లిచ్ఛవి తం ఇత్థిం గవేసన్తో సావత్థిం గన్త్వా భిక్ఖునీసు పబ్బజితం దిస్వాన యేన రాజా పసేనది కోసలో తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా రాజానం పసేనదిం కోసలం ఏతదవోచ – ‘‘పజాపతి మే, దేవ, వరభణ్డం ఆదాయ సావత్థిం అనుప్పత్తా. తం దేవో అనుజానాతూ’’తి. ‘‘తేన హి, భణే, విచినిత్వా ఆచిక్ఖా’’తి. ‘‘దిట్ఠా, దేవ, భిక్ఖునీసు పబ్బజితా’’తి. ‘‘సచే, భణే, భిక్ఖునీసు పబ్బజితా, న సా లబ్భా కిఞ్చి కాతుం. స్వాక్ఖాతో భగవతా ధమ్మో, చరతు బ్రహ్మచరియం సమ్మా దుక్ఖస్స అన్తకిరియాయా’’తి. అథ ఖో సో లిచ్ఛవి ఉజ్ఝాయతి ఖియ్యతి విపాచేతి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖునియో చోరిం పబ్బాజేస్సన్తీ’’తి! అస్సోసుం ఖో భిక్ఖునియో తస్స లిచ్ఛవిస్స ఉజ్ఝాయన్తస్స ఖియ్యన్తస్స విపాచేన్తస్స. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ అయ్యా థుల్లనన్దా చోరిం పబ్బాజేస్సతీ’’తి! అథ ఖో తా భిక్ఖునియో భిక్ఖూనం ఏతమత్థం ఆరోచేసుం…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ చోరిం పబ్బాజేతీతి [పబ్బాజేసీతి (క.)]? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ చోరిం పబ్బాజేస్సతి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –

౬౮౩. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ జానం చోరిం వజ్ఝం విదితం అనపలోకేత్వా రాజానం వా సఙ్ఘం వా గణం వా పూగం వా సేణిం వా అఞ్ఞత్ర కప్పా వుట్ఠాపేయ్య, అయమ్పి భిక్ఖునీ పఠమాపత్తికం ధమ్మం ఆపన్నా నిస్సారణీయం సఙ్ఘాదిసేస’’న్తి.

౬౮౪. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.

జానాతి నామ సామం వా జానాతి అఞ్ఞే వా తస్సా ఆరోచేన్తి, సా వా ఆరోచేతి.

చోరీ నామ యా పఞ్చమాసకం వా అతిరేకపఞ్చమాసకం వా అగ్ఘనకం అదిన్నం థేయ్యసఙ్ఖాతం ఆదియతి, ఏసా చోరీ నామ.

వజ్ఝా నామ యం కత్వా వజ్ఝప్పత్తా హోతి.

విదితా నామ అఞ్ఞేహి మనుస్సేహి ఞాతా హోతి ‘‘వజ్ఝా ఏసా’’తి.

అనపలోకేత్వాతి అనాపుచ్ఛా.

రాజా నామ యత్థ రాజా అనుసాసతి, రాజా అపలోకేతబ్బో.

సఙ్ఘో నామ భిక్ఖునిసఙ్ఘో వుచ్చతి, భిక్ఖునిసఙ్ఘో అపలోకేతబ్బో.

గణో నామ యత్థ గణో అనుసాసతి, గణో అపలోకేతబ్బో.

పూగో నామ యత్థ పూగో అనుసాసతి, పూగో అపలోకేతబ్బో.

సేణి నామ యత్థ సేణి అనుసాసతి, సేణి అపలోకేతబ్బో.

అఞ్ఞత్ర కప్పాతి ఠపేత్వా కప్పం. కప్పం నామ ద్వే కప్పాని – తిత్థియేసు వా పబ్బజితా హోతి అఞ్ఞాసు వా భిక్ఖునీసు పబ్బజితా. అఞ్ఞత్ర కప్పా ‘‘వుట్ఠాపేస్సామీ’’తి గణం వా ఆచరినిం వా పత్తం వా చీవరం వా పరియేసతి, సీమం వా సమ్మన్నతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. ఞత్తియా దుక్కటం. ద్వీహి కమ్మవాచాహి థుల్లచ్చయా. కమ్మవాచాపరియోసానే ఉపజ్ఝాయాయ ఆపత్తి సఙ్ఘాదిసేసస్స. గణస్స చ ఆచరినియా చ ఆపత్తి దుక్కటస్స.

అయమ్పీతి పురిమం ఉపాదాయ వుచ్చతి.

పఠమాపత్తికన్తి సహ వత్థుజ్ఝాచారా ఆపజ్జతి అసమనుభాసనాయ.

నిస్సారణీయన్తి సఙ్ఘమ్హా నిస్సారీయతి.

సఙ్ఘాదిసేసన్తి…పే… తేనపి వుచ్చతి సఙ్ఘాదిసేసోతి.

౬౮౫. చోరియా చోరిసఞ్ఞా అఞ్ఞత్ర కప్పా వుట్ఠాపేతి, ఆపత్తి సఙ్ఘాదిసేసస్స. చోరియా వేమతికా అఞ్ఞత్ర కప్పా వుట్ఠాపేతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. చోరియా అచోరిసఞ్ఞా అఞ్ఞత్ర కప్పా వుట్ఠాపేతి, అనాపత్తి. అచోరియా చోరిసఞ్ఞా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అచోరియా వేమతికా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అచోరియా అచోరిసఞ్ఞా, అనాపత్తి.

౬౮౬. అనాపత్తి అజానన్తీ వుట్ఠాపేతి, అపలోకేత్వా వుట్ఠాపేతి, కప్పకతం వుట్ఠాపేతి, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.

దుతియసఙ్ఘాదిసేససిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.

౩. తతియసఙ్ఘాదిసేససిక్ఖాపదం

౬౮౭. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన భద్దాయ కాపిలానియా అన్తేవాసినీ భిక్ఖునీ భిక్ఖునీహి సద్ధిం భణ్డిత్వా గామకం [గామకే (స్యా.)] ఞాతికులం అగమాసి. భద్దా కాపిలానీ తం భిక్ఖునిం అపస్సన్తీ భిక్ఖునియో పుచ్ఛి – ‘‘కహం ఇత్థన్నామా, న దిస్సతీ’’తి! ‘‘భిక్ఖునీహి సద్ధిం, అయ్యే, భణ్డిత్వా న దిస్సతీ’’తి. ‘‘అమ్మా, అముకస్మిం గామకే ఏతిస్సా ఞాతికులం. తత్థ గన్త్వా విచినథా’’తి. భిక్ఖునియో తత్థ గన్త్వా తం భిక్ఖునిం పస్సిత్వా ఏతదవోచుం – ‘‘కిస్స త్వం, అయ్యే, ఏకికా ఆగతా, కచ్చిసి అప్పధంసితా’’తి? ‘‘అప్పధంసితామ్హి, అయ్యే’’తి. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖునీ ఏకా గామన్తరం గచ్ఛిస్సతీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, భిక్ఖునీ ఏకా గామన్తరం గచ్ఛతీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, భిక్ఖునీ ఏకా గామన్తరం గచ్ఛిస్సతి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –

‘‘యా పన భిక్ఖునీ ఏకా గామన్తరం గచ్ఛేయ్య, అయమ్పి భిక్ఖునీ పఠమాపత్తికం ధమ్మం ఆపన్నా నిస్సారణీయం సఙ్ఘాదిసేస’’న్తి.

ఏవఞ్చిదం భగవతా భిక్ఖునీనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం హోతి.

౬౮౮. తేన ఖో పన సమయేన ద్వే భిక్ఖునియో సాకేతా సావత్థిం అద్ధానమగ్గప్పటిపన్నా హోన్తి. అన్తరామగ్గే నదీ తరితబ్బా హోతి. అథ ఖో తా భిక్ఖునియో నావికే ఉపసఙ్కమిత్వా ఏతదవోచుం – ‘‘సాధు నో, ఆవుసో, తారేథా’’తి. ‘‘నాయ్యే, సక్కా ఉభో సకిం తారేతు’’న్తి. ఏకో ఏకం ఉత్తారేసి. ఉత్తిణ్ణో ఉత్తిణ్ణం దూసేసి. అనుత్తిణ్ణో అనుత్తిణ్ణం దూసేసి. తా పచ్ఛా సమాగన్త్వా పుచ్ఛింసు – ‘‘కచ్చిసి, అయ్యే, అప్పధంసితా’’తి? ‘‘పధంసితామ్హి, అయ్యే! త్వం పన, అయ్యే, అప్పధంసితా’’తి? ‘‘పధంసితామ్హి, అయ్యే’’తి. అథ ఖో తా భిక్ఖునియో సావత్థిం గన్త్వా భిక్ఖునీనం ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖునీ ఏకా నదీపారం గచ్ఛిస్సతీ’’తి! అథ ఖో తా భిక్ఖునియో భిక్ఖూనం ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. భిక్ఖూ భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, భిక్ఖునీ ఏకా నదీపారం గచ్ఛతీ’’తి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, భిక్ఖునీ ఏకా నదీపారం గచ్ఛిస్సతి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –

‘‘యా పన భిక్ఖునీ ఏకా వా గామన్తరం గచ్ఛేయ్య, ఏకా వా నదీపారం గచ్ఛేయ్య, అయమ్పి భిక్ఖునీ పఠమాపత్తికం ధమ్మం ఆపన్నా నిస్సారణీయం సఙ్ఘాదిసేస’’న్తి.

ఏవఞ్చిదం భగవతా భిక్ఖునీనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం హోతి.

౬౮౯. తేన ఖో పన సమయేన సమ్బహులా భిక్ఖునియో కోసలేసు జనపదే సావత్థిం గచ్ఛన్తా [గన్త్వా (క.)] సాయం అఞ్ఞతరం గామం ఉపగచ్ఛింసు. తత్థ అఞ్ఞతరా భిక్ఖునీ అభిరూపా హోతి దస్సనీయా పాసాదికా. అఞ్ఞతరో పురిసో తస్సా భిక్ఖునియా సహ దస్సనేన పటిబద్ధచిత్తో హోతి. అథ ఖో సో పురిసో తాసం భిక్ఖునీనం సేయ్యం పఞ్ఞపేన్తో తస్సా భిక్ఖునియా సేయ్యం ఏకమన్తం పఞ్ఞాపేసి. అథ ఖో సా భిక్ఖునీ సల్లక్ఖేత్వా – ‘‘పరియుట్ఠితో అయం పురిసో; సచే రత్తిం ఆగచ్ఛిస్సతి, విస్సరో మే భవిస్సతీ’’తి, భిక్ఖునియో అనాపుచ్ఛా అఞ్ఞతరం కులం గన్త్వా సేయ్యం కప్పేసి. అథ ఖో సో పురిసో రత్తిం ఆగన్త్వా తం భిక్ఖునిం గవేసన్తో భిక్ఖునియో ఘట్టేసి. భిక్ఖునియో తం భిక్ఖునిం అపస్సన్తియో ఏవమాహంసు – ‘‘నిస్సంసయం ఖో సా భిక్ఖునీ పురిసేన సద్ధిం నిక్ఖన్తా’’తి.

అథ ఖో సా భిక్ఖునీ తస్సా రత్తియా అచ్చయేన యేన తా భిక్ఖునియో తేనుపసఙ్కమి. భిక్ఖునియో తం భిక్ఖునిం ఏతదవోచుం – ‘‘కిస్స త్వం, అయ్యే, పురిసేన సద్ధిం నిక్ఖన్తా’’తి? ‘‘నాహం, అయ్యే, పురిసేన సద్ధిం నిక్ఖన్తా’’తి. భిక్ఖునీనం ఏతమత్థం ఆరోచేసి. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖునీ ఏకా రత్తిం విప్పవసిస్సతీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, భిక్ఖునీ ఏకా రత్తిం విప్పవసీతి [విప్పవసీతి (క.)]? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, భిక్ఖునీ ఏకా రత్తిం విప్పవసిస్సతి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –

‘‘యా పన భిక్ఖునీ ఏకా వా గామన్తరం గచ్ఛేయ్య, ఏకా వా నదీపారం గచ్ఛేయ్య, ఏకా వా రత్తిం విప్పవసేయ్య, అయమ్పి భిక్ఖునీ పఠమాపత్తికం ధమ్మం ఆపన్నా నిస్సారణీయం సఙ్ఘాదిసేస’’న్తి.

ఏవఞ్చిదం భగవతా భిక్ఖునీనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం హోతి.

౬౯౦. తేన ఖో పన సమయేన సమ్బహులా భిక్ఖునియో కోసలేసు జనపదే సావత్థిం అద్ధానమగ్గప్పటిపన్నా హోన్తి. తత్థ అఞ్ఞతరా భిక్ఖునీ వచ్చేన పీళితా ఏకికా ఓహీయిత్వా [ఓహియిత్వా (క.)] పచ్ఛా అగమాసి. మనుస్సా తం భిక్ఖునిం పస్సిత్వా దూసేసుం. అథ ఖో సా భిక్ఖునీ యేన తా భిక్ఖునియో తేనుపసఙ్కమి. భిక్ఖునియో తం భిక్ఖునిం ఏతదవోచుం – ‘‘కిస్స త్వం, అయ్యే, ఏకికా ఓహీనా, కచ్చిసి అప్పధంసితా’’తి? ‘‘పధంసితామ్హి, అయ్యే’’తి. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – కథఞ్హి నామ భిక్ఖునీ ఏకా గణమ్హా ఓహీయిస్సతీతి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, భిక్ఖునీ ఏకా గణమ్హా ఓహీయతీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, భిక్ఖునీ ఏకా గణమ్హా ఓహీయిస్సతి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –

౬౯౧. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ ఏకా వా గామన్తరం గచ్ఛేయ్య, ఏకా వా నదీపారం గచ్ఛేయ్య, ఏకా వా రత్తిం విప్పవసేయ్య, ఏకా వా గణమ్హా ఓహీయేయ్య, అయమ్పి భిక్ఖునీ పఠమాపత్తికం ధమ్మం ఆపన్నా నిస్సారణీయం సఙ్ఘాదిసేస’’న్తి.

౬౯౨. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.

ఏకా వా గామన్తరం గచ్ఛేయ్యాతి పరిక్ఖిత్తస్స గామస్స పరిక్ఖేపం పఠమం పాదం అతిక్కామేన్తియా ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స, దుతియం పాదం అతిక్కామేన్తియా ఆపత్తి సఙ్ఘాదిసేసస్స.

అపరిక్ఖిత్తస్స గామస్స ఉపచారం పఠమం పాదం అతిక్కామేన్తియా ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స. దుతియం పాదం అతిక్కామేన్తియా ఆపత్తి సఙ్ఘాదిసేసస్స.

ఏకా వా నదీపారం గచ్ఛేయ్యాతి నదీ నామ తిమణ్డలం పటిచ్ఛాదేత్వా యత్థ కత్థచి ఉత్తరన్తియా భిక్ఖునియా అన్తరవాసకో తేమియతి. పఠమం పాదం ఉత్తరన్తియా ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స. దుతియం పాదం ఉత్తరన్తియా ఆపత్తి సఙ్ఘాదిసేసస్స.

ఏకా వా రత్తిం విప్పవసేయ్యాతి సహ అరుణుగ్గమనా దుతియికాయ భిక్ఖునియా హత్థపాసం విజహన్తియా ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స. విజహితే ఆపత్తి సఙ్ఘాదిసేసస్స.

ఏకా వా గణమ్హా ఓహీయేయ్యాతి అగామకే అరఞ్ఞే దుతియికాయ భిక్ఖునియా దస్సనూపచారం వా సవనూపచారం వా విజహన్తియా ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స. విజహితే ఆపత్తి సఙ్ఘాదిసేసస్స.

అయమ్పీతి పురిమాయో ఉపాదాయ వుచ్చతి.

పఠమాపత్తికన్తి సహ వత్థుజ్ఝాచారా ఆపజ్జతి అసమనుభాసనాయ.

నిస్సారణీయన్తి సఙ్ఘమ్హా నిస్సారీయతి.

సఙ్ఘాదిసేసోతి…పే… తేనపి వుచ్చతి సఙ్ఘాదిసేసోతి.

౬౯౩. అనాపత్తి దుతియికా భిక్ఖునీ పక్కన్తా వా హోతి విబ్భన్తా వా కాలఙ్కతా వా పక్ఖసఙ్కన్తా వా, ఆపదాసు, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.

తతియసఙ్ఘాదిసేససిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.

౪. చతుత్థసఙ్ఘాదిసేససిక్ఖాపదం

౬౯౪. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన చణ్డకాళీ భిక్ఖునీ భణ్డనకారికా హోతి కలహకారికా వివాదకారికా భస్సకారికా సఙ్ఘే అధికరణకారికా. థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ తస్సా కమ్మే కరీయమానే పటిక్కోసతి. తేన ఖో పన సమయేన థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ గామకం అగమాసి కేనచిదేవ కరణీయేన. అథ ఖో భిక్ఖునిసఙ్ఘో – ‘‘థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ పక్కన్తా’’తి, చణ్డకాళిం భిక్ఖునిం ఆపత్తియా అదస్సనే [అదస్సనేన (క.)] ఉక్ఖిపి. థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ గామకే తం కరణీయం తీరేత్వా పునదేవ సావత్థిం పచ్చాగచ్ఛి. చణ్డకాళీ భిక్ఖునీ థుల్లనన్దాయ భిక్ఖునియా ఆగచ్ఛన్తియా నేవ ఆసనం పఞ్ఞపేసి న పాదోదకం పాదపీఠం పాదకఠలికం ఉపనిక్ఖిపి న పచ్చుగ్గన్త్వా పత్తచీవరం పటిగ్గహేసి న పానీయేన ఆపుచ్ఛి. థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ చణ్డకాళిం భిక్ఖునిం ఏతదవోచ – ‘‘కిస్స త్వం, అయ్యే, మయి ఆగచ్ఛన్తియా నేవ ఆసనం పఞ్ఞపేసి న పాదోదకం పాదపీఠం పాదకఠలికం ఉపనిక్ఖిపి న పచ్చుగ్గన్త్వా పత్తచీవరం పటిగ్గహేసి న పానీయేన ఆపుచ్ఛీ’’తి? ‘‘ఏవఞ్హేతం, అయ్యే, హోతి యథా తం అనాథాయా’’తి. ‘‘కిస్స పన త్వం, అయ్యే, అనాథా’’తి? ‘‘ఇమా మం, అయ్యే, భిక్ఖునియో – ‘‘అయం అనాథా అప్పఞ్ఞాతా, నత్థి ఇమిస్సా కాచి పటివత్తా’’తి, ఆపత్తియా అదస్సనే [అదస్సనేన (క.)] ఉక్ఖిపింసూ’’తి.

థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ – ‘‘బాలా ఏతా అబ్యత్తా ఏతా, నేవ జానన్తి కమ్మం వా కమ్మదోసం వా కమ్మవిపత్తిం వా కమ్మసమ్పత్తిం వా. మయం ఖో జానామ కమ్మమ్పి కమ్మదోసమ్పి కమ్మవిపత్తిమ్పి కమ్మసమ్పత్తిమ్పి. మయం ఖో అకతం వా కమ్మం కారేయ్యామ కతం వా కమ్మం కోపేయ్యామా’’తి, లహుం లహుం భిక్ఖునిసఙ్ఘం సన్నిపాతేత్వా చణ్డకాళిం భిక్ఖునిం ఓసారేసి. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ అయ్యా థుల్లనన్దా సమగ్గేన సఙ్ఘేన ఉక్ఖిత్తం భిక్ఖునిం ధమ్మేన వినయేన సత్థుసాసనేన అనపలోకేత్వా కారకసఙ్ఘం అనఞ్ఞాయ గణస్స ఛన్దం ఓసారేస్సతీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ సమగ్గేన సఙ్ఘేన ఉక్ఖిత్తం భిక్ఖునిం ధమ్మేన వినయేన సత్థుసాసనేన అనపలోకేత్వా కారకసఙ్ఘం అనఞ్ఞాయ గణస్స ఛన్దం ఓసారేతీతి [ఓసారేసీతి (క.)]? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ సమగ్గేన సఙ్ఘేన ఉక్ఖిత్తం భిక్ఖునిం ధమ్మేన వినయేన సత్థుసాసనేన అనపలోకేత్వా కారకసఙ్ఘం అనఞ్ఞాయ గణస్స ఛన్దం ఓసారేస్సతి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –

౬౯౫. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ సమగ్గేన సఙ్ఘేన ఉక్ఖిత్తం భిక్ఖునిం ధమ్మేన వినయేన సత్థుసాసనేన అనపలోకేత్వా కారకసఙ్ఘం అనఞ్ఞాయ గణస్స ఛన్దం ఓసారేయ్య, అయమ్పి భిక్ఖునీ పఠమాపత్తికం ధమ్మం ఆపన్నా నిస్సారణీయం సఙ్ఘాదిసేస’’న్తి.

౬౯౬. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.

సమగ్గో నామ సఙ్ఘో సమానసంవాసకో సమానసీమాయం ఠితో.

ఉక్ఖిత్తా నామ ఆపత్తియా అదస్సనే వా అప్పటికమ్మే వా అప్పటినిస్సగ్గే వా [అదస్సనేన వా అప్పటికమ్మేన వా అప్పటినిస్సగ్గేన వా (క.), అదస్సనే వా అప్పటికమ్మే వా పాపికాయ దిట్ఠియా అప్పటినిస్సగ్గే వా (?)] ఉక్ఖిత్తా.

ధమ్మేన వినయేనాతి యేన ధమ్మేన యేన వినయేన.

సత్థుసాసనేనాతి జినసాసనేన బుద్ధసాసనేన.

అనపలోకేత్వా కారకసఙ్ఘన్తి కమ్మకారకసఙ్ఘం అనాపుచ్ఛా.

అనఞ్ఞాయ గణస్స ఛన్దన్తి గణస్స ఛన్దం అజానిత్వా.

‘‘ఓసారేస్సామీ’’తి గణం వా పరియేసతి, సీమం వా సమ్మన్నతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. ఞత్తియా దుక్కటం, ద్వీహి కమ్మవాచాహి థుల్లచ్చయా, కమ్మవాచాపరియోసానే ఆపత్తి సఙ్ఘాదిసేసస్స.

అయమ్పీతి పురిమాయో ఉపాదాయ వుచ్చతి.

పఠమాపత్తికన్తి సహ వత్థుజ్ఝాచారా ఆపజ్జతి అసమనుభాసనాయ.

నిస్సారణీయన్తి సఙ్ఘమ్హా నిస్సారీయతి.

సఙ్ఘాదిసేసోతి…పే… తేనపి వుచ్చతి సఙ్ఘాదిసేసోతి.

౬౯౭. ధమ్మకమ్మే ధమ్మకమ్మసఞ్ఞా ఓసారేతి, ఆపత్తి సఙ్ఘాదిసేసస్స. ధమ్మకమ్మే వేమతికా ఓసారేతి ఆపత్తి సఙ్ఘాదిసేసస్స. ధమ్మకమ్మే అధమ్మకమ్మసఞ్ఞా ఓసారేతి, ఆపత్తి సఙ్ఘాదిసేసస్స.

అధమ్మకమ్మే ధమ్మకమ్మసఞ్ఞా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అధమ్మకమ్మే వేమతికా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అధమ్మకమ్మే అధమ్మకమ్మసఞ్ఞా, ఆపత్తి దుక్కటస్స.

౬౯౮. అనాపత్తి కమ్మకారకసఙ్ఘం అపలోకేత్వా ఓసారేతి, గణస్స ఛన్దం జానిత్వా ఓసారేతి, వత్తే వత్తన్తిం ఓసారేతి, అసన్తే కమ్మకారకసఙ్ఘే ఓసారేతి, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.

చతుత్థసఙ్ఘాదిసేససిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.

౫. పఞ్చమసఙ్ఘాదిసేససిక్ఖాపదం

౬౯౯. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన సున్దరీనన్దా భిక్ఖునీ అభిరూపా హోతి దస్సనీయా పాసాదికా. మనుస్సా భత్తగ్గే సున్దరీనన్దం భిక్ఖునిం పస్సిత్వా అవస్సుతా అవస్సుతాయ సున్దరీనన్దాయ భిక్ఖునియా అగ్గమగ్గాని భోజనాని దేన్తి. సున్దరీనన్దా భిక్ఖునీ యావదత్థం భుఞ్జతి; అఞ్ఞా భిక్ఖునియో న చిత్తరూపం లభన్తి. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ అయ్యా సున్దరీనన్దా అవస్సుతా అవస్సుతస్స పురిసపుగ్గలస్స హత్థతో ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా సహత్థా పటిగ్గహేత్వా ఖాదిస్సతి భుఞ్జిస్సతీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, సున్దరీనన్దా భిక్ఖునీ అవస్సుతా అవస్సుతస్స పురిసపుగ్గలస్స హత్థతో ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా సహత్థా పటిగ్గహేత్వా ఖాదతి భుఞ్జతీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, సున్దరీనన్దా భిక్ఖునీ అవస్సుతా అవస్సుతస్స పురిసపుగ్గలస్స హత్థతో ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా సహత్థా పటిగ్గహేత్వా ఖాదిస్సతి భుఞ్జిస్సతి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –

౭౦౦. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ అవస్సుతా అవస్సుతస్స పురిసపుగ్గలస్స హత్థతో ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా సహత్థా పటిగ్గహేత్వా ఖాదేయ్య వా భుఞ్జేయ్య వా, అయమ్పి భిక్ఖునీ పఠమాపత్తికం ధమ్మం ఆపన్నా నిస్సారణీయం సఙ్ఘాదిసేస’’న్తి.

౭౦౧. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.

అవస్సుతా నామ సారత్తా అపేక్ఖవతీ పటిబద్ధచిత్తా.

అవస్సుతో నామ సారత్తో అపేక్ఖవా పటిబద్ధచిత్తో.

పురిసపుగ్గలో నామ మనుస్సపురిసో, న యక్ఖో న పేతో న తిరచ్ఛానగతో, విఞ్ఞూ పటిబలో సారజ్జితుం.

ఖాదనీయం నామ పఞ్చ భోజనాని – ఉదకదన్తపోనం ఠపేత్వా అవసేసం ఖాదనీయం నామ.

భోజనీయం నామ పఞ్చ భోజనాని – ఓదనో, కుమ్మాసో, సత్తు, మచ్ఛో, మంసం.

‘‘ఖాదిస్సామి భుఞ్జిస్సామీ’’తి పటిగ్గణ్హాతి, ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స. అజ్ఝోహారే అజ్ఝోహారే ఆపత్తి సఙ్ఘాదిసేసస్స.

అయమ్పీతి పురిమాయో ఉపాదాయ వుచ్చతి.

పఠమాపత్తికన్తి సహ వత్థుజ్ఝాచారా ఆపజ్జతి అసమనుభాసనాయ.

నిస్సారణీయన్తి సఙ్ఘమ్హా నిస్సారీయతి.

సఙ్ఘాదిసేసోతి…పే… తేనపి వుచ్చతి సఙ్ఘాదిసేసోతి.

ఉదకదన్తపోనం పటిగ్గణ్హాతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. ఏకతోఅవస్సుతే ‘‘ఖాదిస్సామి భుఞ్జిస్సామీ’’తి పటిగ్గణ్హాతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స.

౭౦౨. అజ్ఝోహారే అజ్ఝోహారే ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స. ఉదకదన్తపోనం పటిగ్గణ్హాతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. ఉభతోఅవస్సుతే యక్ఖస్స వా పేతస్స వా పణ్డకస్స వా తిరచ్ఛానగతమనుస్సవిగ్గహస్స వా హత్థతో ‘‘ఖాదిస్సామి భుఞ్జిస్సామీ’’తి పటిగ్గణ్హాతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అజ్ఝోహారే అజ్ఝోహారే ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స. ఉదకదన్తపోనం పటిగ్గణ్హాతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. ఏకతోఅవస్సుతే ‘‘ఖాదిస్సామి భుఞ్జిస్సామీ’’తి పటిగ్గణ్హాతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అజ్ఝోహారే అజ్ఝోహారే ఆపత్తి దుక్కటస్స. ఉదకదన్తపోనం పటిగ్గణ్హాతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స.

౭౦౩. అనాపత్తి ఉభతోఅనవస్సుతా హోన్తి, ‘‘అనవస్సుతో’’తి జానన్తీ పటిగ్గణ్హాతి, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.

పఞ్చమసఙ్ఘాదిసేససిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.

౬. ఛట్ఠసఙ్ఘాదిసేససిక్ఖాపదం

౭౦౪. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన సున్దరీనన్దా భిక్ఖునీ అభిరూపా హోతి దస్సనీయా పాసాదికా. మనుస్సా భత్తగ్గే సున్దరీనన్దం భిక్ఖునిం పస్సిత్వా అవస్సుతా సున్దరీనన్దాయ భిక్ఖునియా అగ్గమగ్గాని భోజనాని దేన్తి. సున్దరీనన్దా భిక్ఖునీ కుక్కుచ్చాయన్తీ న పటిగ్గణ్హాతి. అనన్తరికా భిక్ఖునీ సున్దరీనన్దం భిక్ఖునిం ఏతదవోచ – ‘‘కిస్స త్వం, అయ్యే, న పటిగ్గణ్హాసీ’’తి? ‘‘అవస్సుతా, అయ్యే’’తి. ‘‘త్వం పన, అయ్యే, అవస్సుతా’’తి? ‘‘నాహం, అయ్యే, అవస్సుతా’’తి. ‘‘కిం తే, అయ్యే, ఏసో పురిసపుగ్గలో కరిస్సతి అవస్సుతో వా అనవస్సుతో వా, యతో త్వం అనవస్సుతా. ఇఙ్ఘం, అయ్యే, యం తే ఏసో పురిసపుగ్గలో దేతి ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా తం త్వం సహత్థా పటిగ్గహేత్వా ఖాద వా, భుఞ్జ వా’’తి.

యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖునీ ఏవం వక్ఖతి – ‘కిం తే, అయ్యే, ఏసో పురిసపుగ్గలో కరిస్సతి అవస్సుతో వా అనవస్సుతో వా, యతో త్వం అనవస్సుతా. ఇఙ్ఘ, అయ్యే, యం తే ఏసో పురిసపుగ్గలో దేతి ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా తం త్వం సహత్థా పటిగ్గహేత్వా ఖాద వా భుఞ్జ వా’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, భిక్ఖునీ ఏవం వదేతి – ‘‘కిం తే, అయ్యే, ఏసో పురిసపుగ్గలో కరిస్సతి అవస్సుతో వా అనవస్సుతో వా యతో త్వం అనవస్సుతా! ఇఙ్ఘ, అయ్యే, యం తే ఏసో పురిసపుగ్గలో దేతి ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా తం త్వం సహత్థా పటిగ్గహేత్వా ఖాద వా భుఞ్జ వా’’తి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, భిక్ఖునీ ఏవం వక్ఖతి – ‘‘కిం తే, అయ్యే, ఏసో పురిసపుగ్గలో కరిస్సతి అవస్సుతో వా అనవస్సుతో వా యతో త్వం అనవస్సుతా; ఇఙ్ఘ, అయ్యే, యం తే ఏసో పురిసపుగ్గలో దేతి ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా తం త్వం సహత్థా పటిగ్గహేత్వా ఖాద వా భుఞ్జ వా’’. నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –

౭౦౫. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ ఏవం వదేయ్య – ‘కిం తే, అయ్యే, ఏసో పురిసపుగ్గలో కరిస్సతి అవస్సుతో వా అనవస్సుతో వా, యతో త్వం అనవస్సుతా. ఇఙ్ఘ, అయ్యే, యం తే ఏసో పురిసపుగ్గలో దేతి ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా తం త్వం సహత్థా పటిగ్గహేత్వా ఖాద వా భుఞ్జ వా’తి, అయమ్పి భిక్ఖునీ పఠమాపత్తికం ధమ్మం ఆపన్నా నిస్సారణీయం సఙ్ఘాదిసేస’’న్తి.

౭౦౬. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.

ఏవం వదేయ్యాతి – ‘‘కిం తే, అయ్యే, ఏసో పురిసపుగ్గలో కరిస్సతి అవస్సుతో వా అనవస్సుతో వా, యతో త్వం అనవస్సుతా. ఇఙ్ఘ, అయ్యే, యం తే ఏసో పురిసపుగ్గలో దేతి ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా తం త్వం సహత్థా పటిగ్గహేత్వా ఖాద వా భుఞ్జ వా’’తి ఉయ్యోజేతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. తస్సా వచనేన ‘‘ఖాదిస్సామి భుఞ్జిస్సామీ’’తి పటిగ్గణ్హాతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అజ్ఝోహారే అజ్ఝోహారే ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స. భోజనపరియోసానే ఆపత్తి సఙ్ఘాదిసేసస్స.

అయమ్పీతి పురిమాయో ఉపాదాయ వుచ్చతి.

పఠమాపత్తికన్తి సహ వత్థుజ్ఝాచారా ఆపజ్జతి అసమనుభాసనాయ.

నిస్సారణీయన్తి సఙ్ఘమ్హా నిస్సారీయతి.

సఙ్ఘాదిసేసోతి…పే… తేనపి వుచ్చతి సఙ్ఘాదిసేసోతి.

ఉదకదన్తపోనం ‘‘పటిగ్గణ్హా’’తి ఉయ్యోజేతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. తస్సా వచనేన ఖాదిస్సామి భుఞ్జిస్సామీ’’తి పటిగ్గణ్హాతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స.

౭౦౭. ఏకతోఅవస్సుతే యక్ఖస్స వా పేతస్స వా పణ్డకస్స వా తిరచ్ఛానగతమనుస్సవిగ్గహస్స వా హత్థతో ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా ‘‘ఖాద వా భుఞ్జ వా’’తి ఉయ్యోజేతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. తస్సా వచనేన ‘‘ఖాదిస్సామి భుఞ్జిస్సామీ’’తి పటిగ్గణ్హాతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అజ్ఝోహారే అజ్ఝోహారే ఆపత్తి దుక్కటస్స. భోజనపరియోసానే ఆపత్తి థుల్లచ్చయస్స. ఉదకదన్తపోనం పటిగ్గణ్హాతి ఉయ్యోజేతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. తస్సా వచనేన ‘‘ఖాదిస్సామి భుఞ్జిస్సామీ’’తి పటిగ్గణ్హాతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స.

౭౦౮. అనాపత్తి ‘‘అనవస్సుతో’’తి జానన్తీ ఉయ్యోజేతి, ‘‘కుపితా న పటిగ్గణ్హాతీ’’తి ఉయ్యోజేతి, ‘‘కులానుద్దయతాయ న పటిగ్గణ్హాతీ’’తి ఉయ్యోజేతి, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.

ఛట్ఠసఙ్ఘాదిసేససిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.

౭. సత్తమసఙ్ఘాదిసేససిక్ఖాపదం

౭౦౯. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన చణ్డకాళీ భిక్ఖునీ భిక్ఖునీహి సద్ధిం భణ్డిత్వా కుపితా అనత్తమనా ఏవం వదేతి – ‘‘బుద్ధం పచ్చాచిక్ఖామి, ధమ్మం పచ్చాచిక్ఖామి, సఙ్ఘం పచ్చాచిక్ఖామి, సిక్ఖం పచ్చాచిక్ఖామి. కిన్నుమావ సమణియో యా సమణియో సక్యధీతరో, సన్తఞ్ఞాపి సమణియో లజ్జినియో కుక్కుచ్చికా సిక్ఖాకామా తాసాహం సన్తికే బ్రహ్మచరియం చరిస్సామీ’’తి. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ అయ్యా చణ్డకాళీ [చణ్డకాళీ భిక్ఖునీ (క.)] కుపితా అనత్తమనా ఏవం వక్ఖతి – బుద్ధం పచ్చాచిక్ఖామి…పే… సిక్ఖం పచ్చాచిక్ఖామి. కిన్నుమావ సమణియో యా సమణియో సక్యధీతరో, సన్తఞ్ఞాపి సమణియో లజ్జినియో కుక్కుచ్చికా సిక్ఖాకామా తాసాహం సన్తికే బ్రహ్మచరియం చరిస్సామీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, చణ్డకాళీ భిక్ఖునీ కుపితా అనత్తమనా ఏవం వదేతి – ‘‘బుద్ధం పచ్చాచిక్ఖామి…పే… సిక్ఖం పచ్చాచిక్ఖామి. కిన్నుమావ సమణియో యా సమణియో సక్యధీతరో, సన్తఞ్ఞాపి సమణియో లజ్జినియో కుక్కుచ్చికా సిక్ఖాకామా, తాసాహం సన్తికే బ్రహ్మచరియం చరిస్సామీ’’తి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, చణ్డకాళీ భిక్ఖునీ కుపితా అనత్తమనా ఏవం వక్ఖతి – ‘‘బుద్ధం పచ్చాచిక్ఖామి…పే… సిక్ఖం పచ్చాచిక్ఖామి. కిన్నుమావ సమణియో యా సమణియో సక్యధీతరో, సన్తఞ్ఞాపి సమణియో లజ్జినియో కుక్కుచ్చికా సిక్ఖాకామా, తాసాహం సన్తికే బ్రహ్మచరియం చరిస్సామీ’’తి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –

౭౧౦. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ కుపితా అనత్తమనా ఏవం వదేయ్య – ‘బుద్ధం పచ్చాచిక్ఖామి, ధమ్మం పచ్చాచిక్ఖామి, సఙ్ఘం పచ్చాచిక్ఖామి, సిక్ఖం పచ్చాచిక్ఖామి. కిన్నుమావ సమణియో యా సమణియో సక్యధీతరో! సన్తఞ్ఞాపి సమణియో లజ్జినియో కుక్కుచ్చికా సిక్ఖాకామా, తాసాహం సన్తికే బ్రహ్మచరియం చరిస్సామీ’తి, సా భిక్ఖునీ భిక్ఖునీహి ఏవమస్స వచనీయా – ‘మాయ్యే, కుపితా అనత్తమనా ఏవం అవచ – బుద్ధం పచ్చాచిక్ఖామి, ధమ్మం పచ్చాచిక్ఖామి, సఙ్ఘం పచ్చాచిక్ఖామి, సిక్ఖం పచ్చాచిక్ఖామి. కిన్నుమావ సమణియో యా సమణియో సక్యధీతరో! సన్తఞ్ఞాపి సమణియో లజ్జినియో కుక్కుచ్చికా సిక్ఖాకామా, తాసాహం సన్తికే బ్రహ్మచరియం చరిస్సామీతి, అభిరమాయ్యే, స్వాక్ఖాతో ధమ్మో; చర బ్రహ్మచరియం సమ్మా దుక్ఖస్స అన్తకిరియాయా’తి. ఏవఞ్చ సా భిక్ఖునీ భిక్ఖునీహి వుచ్చమానా తథేవ పగ్గణ్హేయ్య, సా భిక్ఖునీ భిక్ఖునీహి యావతతియం సమనుభాసితబ్బా తస్స పటినిస్సగ్గాయ. యావతతియఞ్చే సమనుభాసీయమానా తం పటినిస్సజ్జేయ్య ఇచ్చేతం కుసలం; నో చే పటినిస్సజ్జేయ్య, అయమ్పి భిక్ఖునీ యావతతియకం ధమ్మం ఆపన్నా నిస్సారణీయం సఙ్ఘాదిసేస’’న్తి.

౭౧౧. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.

కుపితా అనత్తమనాతి అనభిరద్ధా ఆహతచిత్తా ఖిలజాతా.

ఏవం వదేయ్యాతి – ‘‘బుద్ధం పచ్చాచిక్ఖామి…పే… సిక్ఖం పచ్చాచిక్ఖామి. కిన్నుమావ సమణియో యా సమణియో సక్యధీతరో! సన్తఞ్ఞాపి సమణియో లజ్జినియో కుక్కుచ్చికా సిక్ఖాకామా, తాసాహం సన్తికే బ్రహ్మచరియం చరిస్సామీ’’తి.

సా భిక్ఖునీతి యా సా ఏవంవాదినీ భిక్ఖునీ. భిక్ఖునీహీతి అఞ్ఞాహి భిక్ఖునీహి.

యా పస్సన్తి యా సుణన్తి తాహి వత్తబ్బా – ‘‘మాయ్యే, కుపితా అనత్తమనా ఏవం అవచ – ‘బుద్ధం పచ్చాచిక్ఖామి…పే… సిక్ఖం పచ్చాచిక్ఖామి. కిన్నుమావ సమణియో యా సమణియో సక్యధీతరో! సన్తఞ్ఞాపి సమణియో లజ్జినియో కుక్కుచ్చికా సిక్ఖాకామా, తాసాహం సన్తికే బ్రహ్మచరియం చరిస్సామీ’తి. అభిరమాయ్యే, స్వాక్ఖాతో ధమ్మో; చర బ్రహ్మచరియం సమ్మా దుక్ఖస్స అన్తకిరియాయా’’తి. దుతియమ్పి వత్తబ్బా. తతియమ్పి వత్తబ్బా. సచే పటినిస్సజ్జతి ఇచ్చేతం కుసలం, నో చే పటినిస్సజ్జతి ఆపత్తి దుక్కటస్స. సుత్వా న వదన్తి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. సా భిక్ఖునీ సఙ్ఘమజ్ఝమ్పి ఆకడ్ఢిత్వా వత్తబ్బా – ‘‘మాయ్యే, కుపితా అనత్తమనా ఏవం అవచ – ‘బుద్ధం పచ్చాచిక్ఖామి…పే… సిక్ఖం పచ్చాచిక్ఖామి. కిన్నుమావ సమణియో యా సమణియో సక్యధీతరో! సన్తఞ్ఞాపి సమణియో లజ్జినియో కుక్కుచ్చికా సిక్ఖాకామా, తాసాహం సన్తికే బ్రహ్మచరియం చరిస్సామీ’తి. అభిరమాయ్యే, స్వాక్ఖాతో ధమ్మో; చర బ్రహ్మచరియం సమ్మా దుక్ఖస్స అన్తకిరియాయా’’తి. దుతియమ్పి వత్తబ్బా. తతియమ్పి వత్తబ్బా. సచే పటినిస్సజ్జతి ఇచ్చేతం కుసలం, నో చే పటినిస్సజ్జతి ఆపత్తి దుక్కటస్స. సా భిక్ఖునీ సమనుభాసితబ్బా. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, సమనుభాసితబ్బా. బ్యత్తాయ భిక్ఖునియా పటిబలాయ సఙ్ఘో ఞాపేతబ్బో –

౭౧౨. ‘‘సుణాతు మే, అయ్యే, సఙ్ఘో. అయం ఇత్థన్నామా భిక్ఖునీ కుపితా అనత్తమనా ఏవం వదేతి – ‘బుద్ధం పచ్చాచిక్ఖామి, ధమ్మం పచ్చాచిక్ఖామి, సఙ్ఘం పచ్చాచిక్ఖామి, సిక్ఖం పచ్చాచిక్ఖామి. కిన్నుమావ సమణియో యా సమణియో సక్యధీతరో! సన్తఞ్ఞాపి సమణియో లజ్జినియో కుక్కుచ్చికా సిక్ఖాకామా తాసాహం సన్తికే బ్రహ్మచరియం చరిస్సామీ’తి. సా తం వత్థుం న పటినిస్సజ్జతి. యది సఙ్ఘస్స పత్తకల్లం, సఙ్ఘో ఇత్థన్నామం భిక్ఖునిం సమనుభాసేయ్య తస్స వత్థుస్స పటినిస్సగ్గాయ. ఏసా ఞత్తి.

‘‘సుణాతు మే, అయ్యే, సఙ్ఘో. అయం ఇత్థన్నామా భిక్ఖునీ కుపితా అనత్తమనా ఏవం వదేతి – ‘బుద్ధం పచ్చాచిక్ఖామి…పే… సిక్ఖం పచ్చాచిక్ఖామి. కిన్నుమావ సమణియో యా సమణియో సక్యధీతరో! సన్తఞ్ఞాపి సమణియో లజ్జినియో కుక్కుచ్చికా సిక్ఖాకామా, తాసాహం సన్తికే బ్రహ్మచరియం చరిస్సామీ’తి. సా తం వత్థుం న పటినిస్సజ్జతి. సఙ్ఘో ఇత్థన్నామం భిక్ఖునిం సమనుభాసతి తస్స వత్థుస్స పటినిస్సగ్గాయ. యస్సా అయ్యాయ ఖమతి ఇత్థన్నామాయ భిక్ఖునియా సమనుభాసనా తస్స వత్థుస్స పటినిస్సగ్గాయ, సా తుణ్హస్స; యస్సా నక్ఖమతి సా, భాసేయ్య.

‘‘దుతియమ్పి ఏతమత్థం వదామి…పే… తతియమ్పి ఏతమత్థం వదామి…పే….

‘‘సమనుభట్ఠా సఙ్ఘేన ఇత్థన్నామా భిక్ఖునీ తస్స వత్థుస్స పటినిస్సగ్గాయ. ఖమతి సఙ్ఘస్స, తస్మా తుణ్హీ, ఏవమేతం ధారయామీ’’తి.

ఞత్తియా దుక్కటం. ద్వీహి కమ్మవాచాహి థుల్లచ్చయా. కమ్మవాచాపరియోసానే ఆపత్తి సఙ్ఘాదిసేసస్స. సఙ్ఘాదిసేసం అజ్ఝాపజ్జన్తియా ఞత్తియా దుక్కటం, ద్వీహి కమ్మవాచాహి థుల్లచ్చయా పటిప్పస్సమ్భన్తి.

అయమ్పీతి పురిమాయో ఉపాదాయ వుచ్చతి.

యావతతియకన్తి యావతతియం సమనుభాసనాయ ఆపజ్జతి, న సహ వత్థుజ్ఝాచారా.

నిస్సారణీయన్తి సఙ్ఘమ్హా నిస్సారీయతి.

సఙ్ఘాదిసేసోతి…పే… తేనపి వుచ్చతి సఙ్ఘాదిసేసోతి.

౭౧౩. ధమ్మకమ్మే ధమ్మకమ్మసఞ్ఞా న పటినిస్సజ్జతి, ఆపత్తి సఙ్ఘాదిసేసస్స. ధమ్మకమ్మే వేమతికా న పటినిస్సజ్జతి, ఆపత్తి సఙ్ఘాదిసేసస్స. ధమ్మకమ్మే అధమ్మకమ్మసఞ్ఞా న పటినిస్సజ్జతి, ఆపత్తి సఙ్ఘాదిసేసస్స.

అధమ్మకమ్మే ధమ్మకమ్మసఞ్ఞా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అధమ్మకమ్మే వేమతికా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అధమ్మకమ్మే అధమ్మకమ్మసఞ్ఞా, ఆపత్తి దుక్కటస్స.

౭౧౪. అనాపత్తి అసమనుభాసన్తియా, పటినిస్సజ్జన్తియా, ఉమ్మత్తికాయ, ఆదికమ్మికాయాతి.

సత్తమసఙ్ఘాదిసేససిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.

౮. అట్ఠమసఙ్ఘాదిసేససిక్ఖాపదం

౭౧౫. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన చణ్డకాళీ భిక్ఖునీ కిస్మిఞ్చిదేవ అధికరణే పచ్చాకతా కుపితా అనత్తమనా ఏవం వదేతి – ‘‘ఛన్దగామినియో చ భిక్ఖునియో, దోసగామినియో చ భిక్ఖునియో, మోహగామినియో చ భిక్ఖునియో, భయగామినియో చ భిక్ఖునియో’’తి. యా తా భిక్ఖునియో అప్పిచ్ఛా…పే… తా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ అయ్యా చణ్డకాళీ కిస్మిఞ్చిదేవ అధికరణే పచ్చాకతా కుపితా అనత్తమనా ఏవం వక్ఖతి – ఛన్దగామినియో చ భిక్ఖునియో…పే… భయగామినియో చ భిక్ఖునియో’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, చణ్డకాళీ భిక్ఖునీ కిస్మిఞ్చిదేవ అధికరణే పచ్చాకతా కుపితా అనత్తమనా ఏవం వదేతి – ‘‘ఛన్దగామినియో చ భిక్ఖునియో…పే… భయగామినియో చ భిక్ఖునియో’’తి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ, భిక్ఖవే, చణ్డకాళీ భిక్ఖునీ కిస్మిఞ్చిదేవ అధికరణే పచ్చాకతా కుపితా అనత్తమనా ఏవం వక్ఖతి – ‘‘ఛన్దగామినియో చ భిక్ఖునియో…పే… భయగామినియో చ భిక్ఖునియో’’తి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునియో ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసన్తు –

౭౧౬. ‘‘యా పన భిక్ఖునీ కిస్మిఞ్చిదేవ అధికరణే పచ్చాకతా కుపితా అనత్తమనా ఏవం వదేయ్య – ‘ఛన్దగామినియో చ భిక్ఖునియో, దోసగామినియో చ భిక్ఖునియో, మోహగామినియో చ భిక్ఖునియో, భయగామినియో చ భిక్ఖునియో’తి, సా భిక్ఖునీ భిక్ఖునీహి ఏవమస్స వచనీయా – ‘మాయ్యే, కిస్మిఞ్చిదేవ అధికరణే పచ్చాకతా కుపితా అనత్తమనా ఏవం అవచ – ఛన్దగామినియో చ భిక్ఖునియో దోసగామినియో చ భిక్ఖునియో మోహగామినియో చ భిక్ఖునియో భయగామినియో చ భిక్ఖునియోతి. అయ్యా ఖో ఛన్దాపి గచ్ఛేయ్య, దోసాపి గచ్ఛేయ్య, మోహాపి గచ్ఛేయ్య, భయాపి గచ్ఛేయ్యా’తి. ఏవఞ్చ సా భిక్ఖునీ భిక్ఖునీహి వుచ్చమానా తథేవ పగ్గణ్హేయ్య, సా భిక్ఖునీ భిక్ఖునీహి యావతతియం సమనుభాసితబ్బా తస్స పటినిస్సగ్గాయ. యావతతియఞ్చే సమనుభాసీయమానా తం పటినిస్సజ్జేయ్య, ఇచ్చేతం కుసలం; నో చే పటినిస్సజ్జేయ్య, అయమ్పి భిక్ఖునీ యావతతియకం ధమ్మం ఆపన్నా నిస్సారణీయం సఙ్ఘాదిసేస’’న్తి.

౭౧౭. యా పనాతి యా యాదిసా…పే… భిక్ఖునీతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతా భిక్ఖునీతి.

కిస్మిఞ్చిదేవ అధికరణేతి అధికరణం నామ చత్తారి అధికరణాని – వివాదాధికరణం, అనువాదాధికరణం, ఆపత్తాధికరణం, కిచ్చాధికరణం.

పచ్చాకతా నామ పరాజితా వుచ్చతి.

కుపితా అనత్తమనాతి అనభిరద్ధా ఆహతచిత్తా ఖిలజాతా.

ఏవం వదేయ్యాతి – ‘‘ఛన్దగామినియో చ భిక్ఖునియో…పే… భయగామినియో చ భిక్ఖునియో’’తి.