౬. సురుసురువగ్గో

౬౨౭. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా కోసమ్బియం విహరతి ఘోసితారామే. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరేన బ్రాహ్మణేన సఙ్ఘస్స పయోపానం పటియత్తం హోతి. భిక్ఖూ సురుసురుకారకం ఖీరం పివన్తి. అఞ్ఞతరో నటపుబ్బకో భిక్ఖు ఏవమాహ – ‘‘సబ్బోయం మఞ్ఞే సఙ్ఘో సీతీకతో’’తి. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖు సఙ్ఘం ఆరబ్భ దవం కరిస్సతీ’’తి…పే… సచ్చం కిర త్వం, భిక్ఖు, సఙ్ఘం ఆరబ్భ దవం అకాసీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ త్వం, మోఘపురిస, సఙ్ఘం ఆరబ్భ దవం కరిస్ససి! నేతం, మోఘపురిస, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… విగరహిత్వా…పే… ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘న, భిక్ఖవే, బుద్ధం వా ధమ్మం వా సఙ్ఘం వా ఆరబ్భ దవో కాతబ్బో. యో కరేయ్య, ఆపత్తి దుక్కటస్సా’’తి. అథ ఖో భగవా తం భిక్ఖుం అనేకపరియాయేన విగరహిత్వా దుబ్భరతాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

‘‘న సురుసురుకారకం భుఞ్జిస్సామీతి సిక్ఖా కరణీయా’’తి.

న సురుసురుకారకం భుఞ్జితబ్బం. యో అనాదరియం పటిచ్చ సురుసురుకారకం భుఞ్జతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స.

అనాపత్తి అసఞ్చిచ్చ…పే… ఆదికమ్మికస్సాతి.

పఠమసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.

౬౨౮. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ హత్థనిల్లేహకం భుఞ్జన్తి…పే….

‘‘న హత్థనిల్లేహకం భుఞ్జిస్సామీతి సిక్ఖా కరణీయా’’తి.

న హత్థనిల్లేహకం భుఞ్జితబ్బం. యో అనాదరియం పటిచ్చ హత్థనిల్లేహకం భుఞ్జతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స.

అనాపత్తి అసఞ్చిచ్చ…పే… ఆదికమ్మికస్సాతి.

దుతియసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.

౬౨౯. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ పత్తనిల్లేహకం భుఞ్జన్తి…పే….

‘‘న పత్తనిల్లేహకం భుఞ్జిస్సామీతి సిక్ఖా కరణీయా’’తి.

న పత్తనిల్లేహకం భుఞ్జితబ్బం. యో అనాదరియం పటిచ్చ పత్తనిల్లేహకం భుఞ్జతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స.

అనాపత్తి అసఞ్చిచ్చ, అస్సతియా, అజానన్తస్స, గిలానస్స, పరిత్తకే సేసే ఏకతో సఙ్కడ్ఢిత్వా నిల్లేహిత్వా భుఞ్జతి, ఆపదాసు, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.

తతియసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.

౬౩౦. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ ఓట్ఠనిల్లేహకం భుఞ్జన్తి…పే….

‘‘న ఓట్ఠనిల్లేహకం భుఞ్జిస్సామీతి సిక్ఖా కరణీయా’’తి.

న ఓట్ఠనిల్లేహకం భుఞ్జితబ్బం. యో అనాదరియం పటిచ్చ ఓట్ఠనిల్లేహకం భుఞ్జతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స.

అనాపత్తి అసఞ్చిచ్చ…పే… ఆదికమ్మికస్సాతి.

చతుత్థసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.

౬౩౧. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా భగ్గేసు విహరతి సుసుమారగిరే [సుంసుమారగిరే (సీ. స్యా.), సంసుమారగిరే (క.)] భేసకళావనే మిగదాయే. తేన ఖో పన సమయేన భిక్ఖూ కోకనదే [కోకనుదే (క.)] పాసాదే సామిసేన హత్థేన పానీయథాలకం పటిగ్గణ్హన్తి. మనుస్సా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ సమణా సక్యపుత్తియా సామిసేన హత్థేన పానీయథాలకం పటిగ్గహేస్సన్తి, సేయ్యథాపి గిహీ కామభోగినో’’తి! అస్సోసుం ఖో భిక్ఖూ తేసం మనుస్సానం ఉజ్ఝాయన్తానం ఖియ్యన్తానం విపాచేన్తానం. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖూ సామిసేన హత్థేన పానీయథాలకం పటిగ్గహేస్సన్తీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, భిక్ఖూ సామిసేన హత్థేన పానీయథాలకం పటిగ్గణ్హన్తీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ తే, భిక్ఖవే, మోఘపురిసా సామిసేన హత్థేన పానీయథాలకం పటిగ్గహేస్సన్తి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

‘‘న సామిసేన హత్థేన పానీయథాలకం పటిగ్గహేస్సామీతి సిక్ఖా కరణీయా’’తి.

న సామిసేన హత్థేన పానీయథాలకో పటిగ్గహేతబ్బో. యో అనాదరియం పటిచ్చ సామిసేన హత్థేన పానీయథాలకం పటిగ్గణ్హాతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స.

అనాపత్తి అసఞ్చిచ్చ, అస్సతియా, అజానన్తస్స, గిలానస్స, ‘‘ధోవిస్సామీ’’తి వా ‘‘ధోవాపేస్సామీ’’తి వా పటిగ్గణ్హాతి, ఆపదాసు, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.

పఞ్చమసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.

౬౩౨. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా భగ్గేసు విహరతి సుసుమారగిరే భేసకళావనే మిగదాయే. తేన ఖో పన సమయేన భిక్ఖూ కోకనదే పాసాదే ససిత్థకం పత్తధోవనం అన్తరఘరే ఛడ్డేన్తి. మనుస్సా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ సమణా సక్యపుత్తియా ససిత్థకం పత్తధోవనం అన్తరఘరే ఛడ్డేస్సన్తి, సేయ్యథాపి గిహీ కామభోగినో’’తి! అస్సోసుం ఖో భిక్ఖూ తేసం మనుస్సానం ఉజ్ఝాయన్తానం ఖియ్యన్తానం విపాచేన్తానం. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖూ ససిత్థకం పత్తధోవనం అన్తరఘరే ఛడ్డేస్సన్తీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, భిక్ఖూ ససిత్థకం పత్తధోవనం అన్తరఘరే ఛడ్డేన్తీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ తే, భిక్ఖవే, మోఘపురిసా ససిత్థకం పత్తధోవనం అన్తరఘరే ఛడ్డేస్సన్తి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

‘‘న ససిత్థకం పత్తధోవనం అన్తరఘరే ఛడ్డేస్సామీతి సిక్ఖా కరణీయా’’తి.

న ససిత్థకం పత్తధోవనం అన్తరఘరే ఛడ్డేతబ్బం. యో అనాదరియం పటిచ్చ ససిత్థకం పత్తధోవనం అన్తరఘరే ఛడ్డేతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స.

అనాపత్తి అసఞ్చిచ్చ, అస్సతియా, అజానన్తస్స, గిలానస్స, ఉద్ధరిత్వా వా భిన్దిత్వా వా పటిగ్గహే వా నీహరిత్వా వా ఛడ్డేతి, ఆపదాసు, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.

ఛట్ఠసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.

౬౩౩. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ ఛత్తపాణిస్స ధమ్మం దేసేన్తి. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ ఛత్తపాణిస్స ధమ్మం దేసేస్సన్తీ’’తి…పే… సచ్చం కిర తుమ్హే, భిక్ఖవే, ఛత్తపాణిస్స ధమ్మం దేసేథాతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ తుమ్హే, మోఘపురిసా, ఛత్తపాణిస్స ధమ్మం దేసేస్సథ! నేతం, మోఘపురిసా, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

‘‘న ఛత్తపాణిస్స ధమ్మం దేసేస్సామీతి సిక్ఖా కరణీయా’’తి.

ఏవఞ్చిదం భగవతా భిక్ఖూనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం హోతి.

౬౩౪. తేన ఖో పన సమయేన భిక్ఖూ ఛత్తపాణిస్స గిలానస్స ధమ్మం దేసేతుం కుక్కుచ్చాయన్తి. మనుస్సా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ సమణా సక్యపుత్తియా ఛత్తపాణిస్స గిలానస్స ధమ్మం న దేసేస్సన్తీ’’తి! అస్సోసుం ఖో భిక్ఖూ తేసం మనుస్సానం ఉజ్ఝాయన్తానం ఖియ్యన్తానం విపాచేన్తానం. అథ ఖో తే భిక్ఖూ భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, ఛత్తపాణిస్స గిలానస్స ధమ్మం దేసేతుం. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

‘‘న ఛత్తపాణిస్స అగిలానస్స ధమ్మం దేసేస్సామీతి సిక్ఖా కరణీయా’’తి.

ఛత్తం నామ తీణి ఛత్తాని – సేతచ్ఛత్తం, కిలఞ్జచ్ఛత్తం, పణ్ణచ్ఛత్తం మణ్డలబద్ధం సలాకబద్ధం.

ధమ్మో నామ బుద్ధభాసితో సావకభాసితో ఇసిభాసితో దేవతాభాసితో అత్థూపసఞ్హితో ధమ్మూపసఞ్హితో.

దేసేయ్యాతి పదేన దేసేతి, పదే పదే ఆపత్తి దుక్కటస్స. అక్ఖరాయ దేసేతి, అక్ఖరక్ఖరాయ ఆపత్తి దుక్కటస్స. న ఛత్తపాణిస్స అగిలానస్స ధమ్మో దేసేతబ్బో. యో అనాదరియం పటిచ్చ ఛత్తపాణిస్స అగిలానస్స ధమ్మం దేసేతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స.

అనాపత్తి అసఞ్చిచ్చ…పే… ఆదికమ్మికస్సాతి.

సత్తమసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.

౬౩౫. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ దణ్డపాణిస్స ధమ్మం దేసేన్తి…పే….

‘‘న దణ్డపాణిస్స అగిలానస్స ధమ్మం దేసేస్సామీతి సిక్ఖా కరణీయా’’తి.

దణ్డో నామ మజ్ఝిమస్స పురిసస్స చతుహత్థో దణ్డో. తతో ఉక్కట్ఠో అదణ్డో, ఓమకో అదణ్డో.

న దణ్డపాణిస్స అగిలానస్స ధమ్మో దేసేతబ్బో. యో అనాదరియం పటిచ్చ దణ్డపాణిస్స అగిలానస్స ధమ్మం దేసేతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స.

అనాపత్తి అసఞ్చిచ్చ…పే… ఆదికమ్మికస్సాతి.

అట్ఠమసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.

౬౩౬. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ సత్థపాణిస్స ధమ్మం దేసేన్తి…పే….

‘‘న సత్థపాణిస్స అగిలానస్స ధమ్మం దేసేస్సామీతి సిక్ఖా కరణీయా’’తి.

సత్థం నామ ఏకతోధారం ఉభతోధారం పహరణం.

న సత్థపాణిస్స అగిలానస్స ధమ్మో దేసేతబ్బో. యో అనాదరియం పటిచ్చ సత్థపాణిస్స అగిలానస్స ధమ్మం దేసేతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స.

అనాపత్తి అసఞ్చిచ్చ…పే… ఆదికమ్మికస్సాతి.

నవమసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.

౬౩౭. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ ఆవుధపాణిస్స ధమ్మం దేసేన్తి…పే….

‘‘న ఆవుధపాణిస్స అగిలానస్స ధమ్మం దేసేస్సామీతి సిక్ఖా కరణీయా’’తి.

ఆవుధం నామ చాపో కోదణ్డో.

న ఆవుధపాణిస్స అగిలానస్స ధమ్మో దేసేతబ్బో. యో అనాదరియం పటిచ్చ ఆవుధపాణిస్స అగిలానస్స ధమ్మం దేసేతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స.

అనాపత్తి అసఞ్చిచ్చ…పే… ఆదికమ్మికస్సాతి.

దసమసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.

సురుసురువగ్గో ఛట్ఠో.