౪. చతుత్థపాటిదేసనీయసిక్ఖాపదం

౫౭౦. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సక్కేసు విహరతి కపిలవత్థుస్మిం నిగ్రోధారామే. తేన ఖో పన సమయేన సాకియదాసకా అవరుద్ధా హోన్తి. సాకియానియో ఇచ్ఛన్తి ఆరఞ్ఞకేసు సేనాసనేసు భత్తం కాతుం. అస్సోసుం ఖో సాకియదాసకా – ‘‘సాకియానియో కిర ఆరఞ్ఞకేసు సేనాసనేసు భత్తం కత్తుకామా’’తి. తే మగ్గే పరియుట్ఠింసు. సాకియానియో పణీతం ఖాదనీయం భోజనీయం ఆదాయ ఆరఞ్ఞకం సేనాసనం అగమంసు. సాకియదాసకా నిక్ఖమిత్వా సాకియానియో అచ్ఛిన్దింసు చ దూసేసుఞ్చ. సాకియా నిక్ఖమిత్వా తే చోరే సభణ్డే [సహ భణ్డేన (క.)] గహేత్వా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భదన్తా ఆరామే చోరే పటివసన్తే నారోచేస్సన్తీ’’తి! అస్సోసుం ఖో భిక్ఖూ సాకియానం ఉజ్ఝాయన్తానం ఖియ్యన్తానం విపాచేన్తానం. అథ ఖో తే భిక్ఖూ భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘తేన హి, భిక్ఖవే, భిక్ఖూనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞపేస్సామి దస అత్థవసే పటిచ్చ – సఙ్ఘసుట్ఠుతాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

‘‘యాని ఖో పన తాని ఆరఞ్ఞకాని సేనాసనాని సాసఙ్కసమ్మతాని సప్పటిభయాని, యో పన భిక్ఖు తథారూపేసు సేనాసనేసు [సేనాసనేసు విహరన్తో (సీ. స్యా.)] పుబ్బే అప్పటిసంవిదితం ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా అజ్ఝారామే సహత్థా పటిగ్గహేత్వా ఖాదేయ్య వా భుఞ్జేయ్య వా, పటిదేసేతబ్బం తేన భిక్ఖునా – ‘గారయ్హం, ఆవుసో, ధమ్మం ఆపజ్జిం అసప్పాయం పాటిదేసనీయం తం పటిదేసేమీ’’’తి.

ఏవఞ్చిదం భగవతా భిక్ఖూనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం హోతి.

౫౭౧. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు ఆరఞ్ఞకేసు సేనాసనేసు గిలానో హోతి. మనుస్సా ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా ఆదాయ ఆరఞ్ఞకం సేనాసనం అగమంసు. అథ ఖో తే మనుస్సా తం భిక్ఖుం ఏతదవోచుం – ‘‘భుఞ్జథ, భన్తే’’తి. అథ ఖో సో భిక్ఖు – ‘‘భగవతా పటిక్ఖిత్తం ఆరఞ్ఞకేసు సేనాసనేసు ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా సహత్థా పటిగ్గహేత్వా ఖాదితుం భుఞ్జితు’’న్తి కుక్కుచ్చాయన్తో న పటిగ్గహేసి, నాసక్ఖి పిణ్డాయ చరితుం [పవిసితుం (క.)], ఛిన్నభత్తో అహోసి. అథ ఖో సో భిక్ఖు భిక్ఖూనం ఏతమత్థం ఆరోచేసి. భిక్ఖూ భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, గిలానేన భిక్ఖునా ఆరఞ్ఞకేసు సేనాసనేసు పుబ్బే అప్పటిసంవిదితం ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా సహత్థా పటిగ్గహేత్వా ఖాదితుం భుఞ్జితుం. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

౫౭౨. ‘‘యాని ఖో పన తాని ఆరఞ్ఞకాని సేనాసనాని సాసఙ్కసమ్మతాని సప్పటిభయాని, యో పన భిక్ఖు తథారూపేసు సేనాసనేసు పుబ్బే అప్పటిసంవిదితం ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా అజ్ఝారామే సహత్థా పటిగ్గహేత్వా అగిలానో ఖాదేయ్య వా భుఞ్జేయ్య వా, పటిదేసేతబ్బం తేన భిక్ఖునా – ‘గారయ్హం, ఆవుసో, ధమ్మం ఆపజ్జిం అసప్పాయం పాటిదేసనీయం, తం పటిదేసేమీ’’’తి.

౫౭౩. యాని ఖో పన తాని ఆరఞ్ఞకాని సేనాసనానీతి ఆరఞ్ఞకం నామ సేనాసనం పఞ్చధనుసతికం పచ్ఛిమం.

సాసఙ్కం నామ ఆరామే ఆరామూపచారే చోరానం నివిట్ఠోకాసో దిస్సతి, భుత్తోకాసో దిస్సతి, ఠితోకాసో దిస్సతి, నిసిన్నోకాసో దిస్సతి, నిపన్నోకాసో దిస్సతి.

సప్పటిభయం నామ ఆరామే ఆరామూపచారే చోరేహి మనుస్సా హతా దిస్సన్తి, విలుత్తా దిస్సన్తి, ఆకోటితా దిస్సన్తి.

యో పనాతి యో యాదిసో…పే… భిక్ఖూతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతో భిక్ఖూతి.

తథారూపేసు సేనాసనేసూతి ఏవరూపేసు సేనాసనేసు.

అప్పటిసంవిదితం నామ పఞ్చన్నం పటిసంవిదితం, ఏతం అప్పటిసంవిదితం నామ. ఆరామం ఆరామూపచారం ఠపేత్వా పటిసంవిదితం, ఏతం [ఏతమ్పి (సీ.)] అప్పటిసంవిదితం నామ.

పటిసంవిదితం నామ యో కోచి ఇత్థీ వా పురిసో వా ఆరామం ఆరామూపచారం ఆగన్త్వా ఆరోచేతి – ‘‘ఇత్థన్నామస్స, భన్తే, ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా ఆహరిస్సన్తీ’’తి. సచే సాసఙ్కం హోతి, సాసఙ్కన్తి ఆచిక్ఖితబ్బం; సచే సప్పటిభయం హోతి, సప్పటిభయన్తి ఆచిక్ఖితబ్బం; సచే – ‘‘హోతు, భన్తే, ఆహరియిస్సతీ’’తి భణతి, చోరా వత్తబ్బా – ‘‘మనుస్సా ఇధూపచరన్తి అపసక్కథా’’తి. యాగుయా పటిసంవిదితే తస్సా పరివారో ఆహరియ్యతి, ఏతం పటిసంవిదితం నామ. భత్తేన పటిసంవిదితే తస్స పరివారో ఆహరియ్యతి, ఏతం పటిసంవిదితం నామ. ఖాదనీయేన పటిసంవిదితే తస్స పరివారో ఆహరియ్యతి, ఏతం పటిసంవిదితం నామ. కులేన పటిసంవిదితే యో తస్మిం కులే మనుస్సో ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా ఆహరతి, ఏతం పటిసంవిదితం నామ. గామేన పటిసంవిదితే యో తస్మిం గామే మనుస్సో ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా ఆహరతి, ఏతం పటిసంవిదితం నామ. పూగేన పటిసంవిదితే యో తస్మిం పూగే మనుస్సో ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా ఆహరతి, ఏతం పటిసంవిదితం నామ.

ఖాదనీయం నామ పఞ్చ భోజనాని – యామకాలికం సత్తాహకాలికం యావజీవికం ఠపేత్వా అవసేసం ఖాదనీయం నామ.

భోజనీయం నామ పఞ్చ భోజనాని – ఓదనో, కుమ్మాసో, సత్తు, మచ్ఛో, మంసం.

అజ్ఝారామో నామ పరిక్ఖిత్తస్స ఆరామస్స అన్తోఆరామో. అపరిక్ఖిత్తస్స ఉపచారో.

అగిలానో నామ సక్కోతి పిణ్డాయ చరితుం [గన్తుం (క.)].

గిలానో నామ న సక్కోతి పిణ్డాయ చరితుం [గన్తుం (క.)].

అప్పటిసంవిదితం అగిలానో ‘‘ఖాదిస్సామి భుఞ్జిస్సామీ’’తి పటిగ్గణ్హాతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అజ్ఝోహారే అజ్ఝోహారే ఆపత్తి పాటిదేసనీయస్స.

౫౭౪. అప్పటిసంవిదితే అప్పటిసంవిదితసఞ్ఞీ ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా అజ్ఝారామే సహత్థా పటిగ్గహేత్వా అగిలానో ఖాదతి వా భుఞ్జతి వా, ఆపత్తి పాటిదేసనీయస్స. అప్పటిసంవిదితే వేమతికో ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా అజ్ఝారామే సహత్థా పటిగ్గహేత్వా అగిలానో ఖాదతి వా భుఞ్జతి వా, ఆపత్తి పాటిదేసనీయస్స. అప్పటిసంవిదితే పటిసంవిదితసఞ్ఞీ ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా అజ్ఝారామే సహత్థా పటిగ్గహేత్వా అగిలానో ఖాదతి వా భుఞ్జతి వా, ఆపత్తి పాటిదేసనీయస్స.

యామకాలికం సత్తాహకాలికం యావజీవికం ఆహారత్థాయ పటిగ్గణ్హాతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అజ్ఝోహారే అజ్ఝోహారే ఆపత్తి దుక్కటస్స. పటిసంవిదితే అప్పటిసంవిదితసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స. పటిసంవిదితే వేమతికో, ఆపత్తి దుక్కటస్స. పటిసంవిదితే పటిసంవిదితసఞ్ఞీ, అనాపత్తి.

౫౭౫. అనాపత్తి పటిసంవిదితే, గిలానస్స, పటిసంవిదితే వా గిలానస్స వా సేసకం భుఞ్జతి, బహారామే పటిగ్గహేత్వా అన్తోఆరామే భుఞ్జతి, తత్థ జాతకం మూలం వా తచం వా పత్తం వా పుప్ఫం వా ఫలం వా భుఞ్జతి, యామకాలికం సత్తాహకాలికం యావజీవికం సతి పచ్చయే పరిభుఞ్జతి, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.

చతుత్థపాటిదేసనీయసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం.

ఉద్దిట్ఠా ఖో, ఆయస్మన్తో, చత్తారో పాటిదేసనీయా ధమ్మా. తత్థాయస్మన్తే పుచ్ఛామి – ‘‘కచ్చిత్థ పరిసుద్ధా’’? దుతియమ్పి పుచ్ఛామి – ‘‘కచ్చిత్థ పరిసుద్ధా’’? తతియమ్పి పుచ్ఛామి – ‘‘కచ్చిత్థ పరిసుద్ధా’’? పరిసుద్ధేత్థాయస్మన్తో, తస్మా తుణ్హీ, ఏవమేతం ధారయామీతి.

పాటిదేసనీయకణ్డం నిట్ఠితం.