౧. సహధమ్మికసిక్ఖాపదం

౪౩౩. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా కోసమ్బియం విహరతి ఘోసితారామే. తేన ఖో పన సమయేన ఆయస్మా ఛన్నో అనాచారం ఆచరతి. భిక్ఖూ ఏవమాహంసు – ‘‘మావుసో ఛన్న, ఏవరూపం అకాసి. నేతం కప్పతీ’’తి. సో ఏవం వదేతి – ‘‘న తావాహం, ఆవుసో, ఏతస్మిం సిక్ఖాపదే సిక్ఖిస్సామి యావ న అఞ్ఞం భిక్ఖుం బ్యత్తం వినయధరం పరిపుచ్ఛామీ’’తి. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ ఆయస్మా ఛన్నో భిక్ఖూహి సహధమ్మికం వుచ్చమానో ఏవం వక్ఖతి – న తావాహం, ఆవుసో, ఏతస్మిం సిక్ఖాపదే సిక్ఖిస్సామి యావ న అఞ్ఞం భిక్ఖుం బ్యత్తం వినయధరం పరిపుచ్ఛామీ’’తి…పే… సచ్చం కిర త్వం, ఛన్న, భిక్ఖూహి సహధమ్మికం వుచ్చమానో ఏవం వదేసి – ‘‘న తావాహం, ఆవుసో, ఏతస్మిం సిక్ఖాపదే సిక్ఖిస్సామి యావ న అఞ్ఞం భిక్ఖుం బ్యత్తం వినయధరం పరిపుచ్ఛామీ’’తి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ త్వం, మోఘపురిస, భిక్ఖూహి సహధమ్మికం వుచ్చమానో ఏవం వక్ఖసి – ‘‘న తావాహం, ఆవుసో, ఏతస్మిం సిక్ఖాపదే సిక్ఖిస్సామి యావ న అఞ్ఞం భిక్ఖుం బ్యత్తం వినయధరం పరిపుచ్ఛామీ’’తి. నేతం, మోఘపురిస, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

౪౩౪. ‘‘యో పన భిక్ఖు భిక్ఖూహి సహధమ్మికం వుచ్చమానో ఏవం వదేయ్య – ‘న తావాహం, ఆవుసో, ఏతస్మిం సిక్ఖాపదే సిక్ఖిస్సామి యావ న అఞ్ఞం భిక్ఖుం బ్యత్తం వినయధరం పరిపుచ్ఛామీ’తి, పాచిత్తియం. సిక్ఖమానేన, భిక్ఖవే, భిక్ఖునా అఞ్ఞాతబ్బం పరిపుచ్ఛితబ్బం పరిపఞ్హితబ్బం. అయం తత్థ సామీచీ’’తి.

౪౩౫. యో పనాతి యో యాదిసో…పే… భిక్ఖూతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతో భిక్ఖూతి.

భిక్ఖూహీతి అఞ్ఞేహి భిక్ఖూహి.

సహధమ్మికం నామ యం భగవతా పఞ్ఞత్తం సిక్ఖాపదం ఏతం సహధమ్మికం నామ. తేన వుచ్చమానో ఏవం వదేతి [వదేయ్య (క.)] – ‘‘న తావాహం, ఆవుసో, ఏతస్మిం సిక్ఖాపదే సిక్ఖిస్సామి యావ న అఞ్ఞం భిక్ఖుం బ్యత్తం వినయధరం పరిపుచ్ఛామీ’’తి [ఇమాని పదాని స్యా. పోత్థకే న దిస్సన్తి]. పణ్డితం బ్యత్తం [ఇమాని పదాని స్యా. పోత్థకే న దిస్సన్తి] మేధావిం బహుస్సుతం ధమ్మకథికం పరిపుచ్ఛామీతి భణతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

౪౩౬. ఉపసమ్పన్నే ఉపసమ్పన్నసఞ్ఞీ ఏవం వదేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ఉపసమ్పన్నే వేమతికో ఏవం వదేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ఉపసమ్పన్నే అనుపసమ్పన్నసఞ్ఞీ ఏవం వదేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

అపఞ్ఞత్తేన వుచ్చమానో – ‘‘ఇదం న సల్లేఖాయ న ధుతత్థాయ న పాసాదికతాయ న అపచయాయ న వీరియారమ్భాయ సంవత్తతీ’’తి ఏవం వదేతి, ‘‘న తావాహం, ఆవుసో, ఏతస్మిం సిక్ఖాపదే సిక్ఖిస్సామి యావ న అఞ్ఞం భిక్ఖుం బ్యత్తం వినయధరం పణ్డితం మేధావిం బహుస్సుతం ధమ్మకథికం పరిపుచ్ఛామీ’’తి భణతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స.

అనుపసమ్పన్నేన పఞ్ఞత్తేన వా అపఞ్ఞత్తేన వా వుచ్చమానో – ‘‘ఇదం న సల్లేఖాయ న ధుతత్థాయ న పాసాదికతాయ న అపచయాయ న వీరియారమ్భాయ సంవత్తతీ’’తి ఏవం వదేతి, ‘‘న తావాహం, ఆవుసో, ఏతస్మిం సిక్ఖాపదే సిక్ఖిస్సామి యావ న అఞ్ఞం భిక్ఖుం బ్యత్తం వినయధరం పణ్డితం మేధావిం బహుస్సుతం ధమ్మకథికం పరిపుచ్ఛామీ’’తి భణతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుపసమ్పన్నే ఉపసమ్పన్నసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుపసమ్పన్నే వేమతికో, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుపసమ్పన్నే అనుపసమ్పన్నసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స.

సిక్ఖమానేనాతి సిక్ఖితుకామేన.

అఞ్ఞాతబ్బన్తి జానితబ్బం.

పరిపుచ్ఛితబ్బన్తి ‘‘ఇదం, భన్తే, కథం; ఇమస్స వా క్వత్థో’’తి?

పరిపఞ్హితబ్బన్తి చిన్తేతబ్బం తులయితబ్బం.

అయం తత్థ సామీచీతి అయం తత్థ అనుధమ్మతా.

౪౩౭. అనాపత్తి ‘‘జానిస్సామి సిక్ఖిస్సామీ’’తి భణతి, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.

సహధమ్మికసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం పఠమం.