౧౦. ఉయ్యోధికసిక్ఖాపదం

౩౨౨. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ దిరత్తతిరత్తం సేనాయ వసమానా ఉయ్యోధికమ్పి బలగ్గమ్పి సేనాబ్యూహమ్పి అనీకదస్సనమ్పి గచ్ఛన్తి. అఞ్ఞతరోపి ఛబ్బగ్గియో భిక్ఖు ఉయ్యోధికం గన్త్వా కణ్డేన పటివిద్ధో హోతి. మనుస్సా తం భిక్ఖుం ఉప్పణ్డేసుం – ‘‘కచ్చి, భన్తే, సుయుద్ధం అహోసి, కతి తే లక్ఖాని లద్ధానీ’’తి? సో భిక్ఖు తేహి మనుస్సేహి ఉప్పణ్డీయమానో మఙ్కు అహోసి. మనుస్సా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ సమణా సక్యపుత్తియా ఉయ్యోధికం దస్సనాయ ఆగచ్ఛిస్సన్తి! అమ్హాకమ్పి అలాభా, అమ్హాకమ్పి దుల్లద్ధం, యే మయం ఆజీవస్స హేతు పుత్తదారస్స కారణా ఉయ్యోధికం ఆగచ్ఛామా’’తి. అస్సోసుం ఖో భిక్ఖూ తేసం మనుస్సానం ఉజ్ఝాయన్తానం ఖియ్యన్తానం విపాచేన్తానం. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ ఉయ్యోధికం దస్సనాయ గచ్ఛిస్సన్తీ’’తి…పే… సచ్చం కిర తుమ్హే, భిక్ఖవే, ఉయ్యోధికం దస్సనాయ గచ్ఛథాతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ తుమ్హే, మోఘపురిసా, ఉయ్యోధికం దస్సనాయ గచ్ఛిస్సథ! నేతం, మోఘపురిసా, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

౩౨౩. ‘‘దిరత్తతిరత్తం చే భిక్ఖు సేనాయ వసమానో ఉయ్యోధికం వా బలగ్గం వా సేనాబ్యూహం వా అనీకదస్సనం వా గచ్ఛేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి.

౩౨౪. దిరత్తతిరత్తం చే భిక్ఖు సేనాయ వసమానోతి ద్వేతిస్సో రత్తియో వసమానో.

ఉయ్యోధికం నామ యత్థ సమ్పహారో దిస్సతి.

బలగ్గం నామ ఏత్తకా హత్థీ, ఏత్తకా అస్సా, ఏత్తకా రథా, ఏత్తకా పత్తీ.

సేనాబ్యూహం నామ ఇతో హత్థీ హోన్తు, ఇతో అస్సా హోన్తు, ఇతో రథా హోన్తు, ఇతో పత్తికా హోన్తు.

అనీకం నామ హత్థానీకం, అస్సానీకం, రథానీకం, పత్తానీకం. తయో హత్థీ పచ్ఛిమం హత్థానీకం, తయో అస్సా పచ్ఛిమం అస్సానీకం, తయో రథా పచ్ఛిమం రథానీకం, చత్తారో పురిసా సరహత్థా పత్తీ పచ్ఛిమం పత్తానీకం. దస్సనాయ గచ్ఛతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. యత్థ ఠితో పస్సతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. దస్సనూపచారం విజహిత్వా పునప్పునం పస్సతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

ఏకమేకం దస్సనాయ గచ్ఛతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. యత్థ ఠితో పస్సతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. దస్సనూపచారం విజహిత్వా పునప్పునం పస్సతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స.

౩౨౫. అనాపత్తి ఆరామే ఠితో పస్సతి, భిక్ఖుస్స ఠితోకాసం వా నిసిన్నోకాసం వా నిపన్నోకాసం వా ఆగన్త్వా సమ్పహారో దిస్సతి, పటిపథం గచ్ఛన్తో పస్సతి, సతి కరణీయే గన్త్వా పస్సతి, ఆపదాసు, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.

ఉయ్యోధికసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం దసమం.

అచేలకవగ్గో పఞ్చమో.

తస్సుద్దానం –

పూవం కథోపనన్దస్స, తయంపట్ఠాకమేవ చ;

మహానామో పసేనది, సేనావిద్ధో ఇమే దసాతి [అచేలకం ఉయ్యోజఞ్చ, సభోజనం దువే రహో; సభత్తకఞ్చ భేసజ్జం, ఉయ్యుత్తం సేనుయ్యోధికం].