౯. పణీతభోజనసిక్ఖాపదం
౨౫౭. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ పణీతభోజనాని అత్తనో అత్థాయ విఞ్ఞాపేత్వా భుఞ్జన్తి. మనుస్సా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ సమణా సక్యపుత్తియా పణీతభోజనాని అత్తనో అత్థాయ విఞ్ఞాపేత్వా భుఞ్జిస్సన్తి! కస్స సమ్పన్నం న మనాపం, కస్స సాదుం న రుచ్చతీ’’తి!! అస్సోసుం ఖో భిక్ఖూ తేసం మనుస్సానం ఉజ్ఝాయన్తానం ఖియ్యన్తానం విపాచేన్తానం. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ పణీతభోజనాని అత్తనో అత్థాయ విఞ్ఞాపేత్వా భుఞ్జిస్సన్తీ’’తి …పే… సచ్చం కిర తుమ్హే, భిక్ఖవే, పణీతభోజనాని అత్తనో అత్థాయ విఞ్ఞాపేత్వా భుఞ్జథాతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా …పే… కథఞ్హి నామ తుమ్హే, మోఘపురిసా, పణీతభోజనాని అత్తనో అత్థాయ విఞ్ఞాపేత్వా భుఞ్జిస్సథ! నేతం, మోఘపురిసా, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –
‘‘యాని ఖో పన తాని పణీతభోజనాని, సేయ్యథిదం – సప్పి నవనీతం తేలం మధు ఫాణితం మచ్ఛో మంసం ఖీరం దధి. యో పన భిక్ఖు ఏవరూపాని పణీతభోజనాని అత్తనో అత్థాయ విఞ్ఞాపేత్వా భుఞ్జేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి.
ఏవఞ్చిదం భగవతా భిక్ఖూనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం హోతి.
౨౫౮. తేన ఖో పన సమయేన భిక్ఖూ గిలానా హోన్తి. గిలానపుచ్ఛకా భిక్ఖూ గిలానే భిక్ఖూ ఏతదవోచుం – ‘‘కచ్చావుసో ఖమనీయం, కచ్చి యాపనీయ’’న్తి? ‘‘పుబ్బే మయం, ఆవుసో, పణీతభోజనాని అత్తనో అత్థాయ విఞ్ఞాపేత్వా భుఞ్జామ, తేన నో ఫాసు హోతి; ఇదాని పన ‘‘భగవతా పటిక్ఖిత్త’’న్తి కుక్కుచ్చాయన్తా న విఞ్ఞాపేమ, తేన నో న ఫాసు హోతీ’’తి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, గిలానేన భిక్ఖునా పణీతభోజనాని అత్తనో అత్థాయ విఞ్ఞాపేత్వా భుఞ్జితుం. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –
౨౫౯. ‘‘యాని ఖో పన తాని పణీతభోజనాని, సేయ్యథిదం – సప్పి నవనీతం తేలం మధు ఫాణితం మచ్ఛో మంసం ఖీరం దధి. యో పన భిక్ఖు ఏవరూపాని పణీతభోజనాని అగిలానో అత్తనో అత్థాయ విఞ్ఞాపేత్వా భుఞ్జేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి.
౨౬౦. యాని ఖో పన తాని పణీతభోజనానీతి సప్పి నామ గోసప్పి వా అజికాసప్పి వా మహింససప్పి వా, యేసం మంసం కప్పతి తేసం సప్పి.
నవనీతం నామ తేసఞ్ఞేవ నవనీతం.
తేలం నామ తిలతేలం సాసపతేలం మధుకతేలం ఏరణ్డతేలం వసాతేలం.
మధు నామ మక్ఖికామధు.
ఫాణితం నామ ఉచ్ఛుమ్హా నిబ్బత్తం.
మచ్ఛో నామ ఉదకో [ఉదకచరో (స్యా. క.)] వుచ్చతి.
మంసం నామ యేసం మంసం కప్పతి, తేసం మంసం.
ఖీరం నామ గోఖీరం వా అజికాఖీరం వా మహింసఖీరం వా, యేసం మంసం కప్పతి, తేసం ఖీరం.
దధి నామ తేసఞ్ఞేవ దధి.
యో పనాతి యో యాదిసో…పే… భిక్ఖూతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతో భిక్ఖూతి.
ఏవరూపాని పణీతభోజనానీతి తథారూపాని పణీతభోజనాని.
అగిలానో నామ యస్స వినా పణీతభోజనాని ఫాసు హోతి.
గిలానో నామ యస్స వినా పణీతభోజనాని న ఫాసు హోతి.
అగిలానో అత్తనో అత్థాయ విఞ్ఞాపేతి, పయోగే [పయోగే పయోగే (క.)] దుక్కటం. పటిలాభేన ‘‘భుఞ్జిస్సామీ’’తి పటిగ్గణ్హాతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అజ్ఝోహారే అజ్ఝోహారే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
౨౬౧. అగిలానో అగిలానసఞ్ఞీ పణీతభోజనాని అత్తనో అత్థాయ విఞ్ఞాపేత్వా భుఞ్జతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అగిలానో వేమతికో పణీతభోజనాని అత్తనో అత్థాయ విఞ్ఞాపేత్వా భుఞ్జతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అగిలానో గిలానసఞ్ఞీ పణీతభోజనాని అత్తనో అత్థాయ విఞ్ఞాపేత్వా భుఞ్జతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
గిలానో అగిలానసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స. గిలానో వేమతికో, ఆపత్తి దుక్కటస్స. గిలానో గిలానసఞ్ఞీ అనాపత్తి.
౨౬౨. అనాపత్తి గిలానస్స, గిలానో హుత్వా విఞ్ఞాపేత్వా అగిలానో భుఞ్జతి, గిలానస్స సేసకం భుఞ్జతి, ఞాతకానం పవారితానం అఞ్ఞస్సత్థాయ అత్తనో ధనేన, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.
పణీతభోజనసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం నవమం.