౪. భోజనవగ్గో

౧. ఆవసథపిణ్డసిక్ఖాపదం

౨౦౩. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన సావత్థియా అవిదూరే అఞ్ఞతరస్స పూగస్స ఆవసథపిణ్డో పఞ్ఞత్తో హోతి. ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ పుబ్బణ్హసమయం నివాసేత్వా పత్తచీవరమాదాయ సావత్థిం పిణ్డాయ పవిసిత్వా పిణ్డం అలభమానా ఆవసథం అగమంసు. మనుస్సా – ‘‘చిరస్సమ్పి భదన్తా ఆగతా’’తి తే సక్కచ్చం పరివిసింసు. అథ ఖో ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ దుతియమ్పి దివసం…పే… తతియమ్పి దివసం పుబ్బణ్హసమయం నివాసేత్వా పత్తచీవరమాదాయ సావత్థిం పిణ్డాయ పవిసిత్వా పిణ్డం అలభమానా ఆవసథం గన్త్వా భుఞ్జింసు. అథ ఖో ఛబ్బగ్గియానం భిక్ఖూనం ఏతదహోసి – ‘‘కిం మయం కరిస్సామ ఆరామం గన్త్వా! హియ్యోపి ఇధేవ ఆగన్తబ్బం భవిస్సతీ’’తి, తత్థేవ అనువసిత్వా అనువసిత్వా ఆవసథపిణ్డం భుఞ్జన్తి. తిత్థియా అపసక్కన్తి. మనుస్సా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ సమణా సక్యపుత్తియా అనువసిత్వా అనువసిత్వా ఆవసథపిణ్డం భుఞ్జిస్సన్తి! నయిమేసఞ్ఞేవ ఆవసథపిణ్డో పఞ్ఞత్తో; సబ్బేసఞ్ఞేవ ఆవసథపిణ్డో పఞ్ఞత్తో’’తి.

అస్సోసుం ఖో భిక్ఖూ తేసం మనుస్సానం ఉజ్ఝాయన్తానం ఖియ్యన్తానం విపాచేన్తానం. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – కథఞ్హి నామ ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ అనువసిత్వా అనువసిత్వా ఆవసథపిణ్డం భుఞ్జిస్సన్తీతి…పే… సచ్చం కిర తుమ్హే, భిక్ఖవే, అనువసిత్వా అనువసిత్వా ఆవసథపిణ్డం భుఞ్జథాతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ తుమ్హే, మోఘపురిసా, అనువసిత్వా అనువసిత్వా ఆవసథపిణ్డం భుఞ్జిస్సథ! నేతం, మోఘపురిసా, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

‘‘ఏకో ఆవసథపిణ్డో భుఞ్జితబ్బో. తతో చే ఉత్తరిం భుఞ్జేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి.

ఏవఞ్చిదం భగవతా భిక్ఖూనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం హోతి.

౨౦౪. తేన ఖో పన సమయేన ఆయస్మా సారిపుత్తో కోసలేసు జనపదే సావత్థిం గచ్ఛన్తో యేన అఞ్ఞతరో ఆవసథో తేనుపసఙ్కమి. మనుస్సా – ‘‘చిరస్సమ్పి థేరో ఆగతో’’తి సక్కచ్చం పరివిసింసు. అథ ఖో ఆయస్మతో సారిపుత్తస్స భుత్తావిస్స ఖరో ఆబాధో ఉప్పజ్జి, నాసక్ఖి తమ్హా ఆవసథా పక్కమితుం. అథ ఖో తే మనుస్సా దుతియమ్పి దివసం ఆయస్మన్తం సారిపుత్తం ఏతదవోచుం – ‘‘భుఞ్జథ, భన్తే’’తి. అథ ఖో ఆయస్మా సారిపుత్తో – ‘‘భగవతా పటిక్ఖిత్తం అనువసిత్వా అనువసిత్వా ఆవసథపిణ్డం భుఞ్జితు’’న్తి కుక్కుచ్చాయన్తో న పటిగ్గహేసి; ఛిన్నభత్తో అహోసి. అథ ఖో ఆయస్మా సారిపుత్తో సావత్థిం గన్త్వా భిక్ఖూనం ఏతమత్థం ఆరోచేసి. భిక్ఖూ భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, గిలానేన భిక్ఖునా అనువసిత్వా అనువసిత్వా ఆవసథపిణ్డం భుఞ్జితుం. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

౨౦౫. ‘‘అగిలానేన భిక్ఖునా ఏకో ఆవసథపిణ్డో భుఞ్జితబ్బో. తతో చే ఉత్తరి భుఞ్జేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి.

౨౦౬. అగిలానో నామ సక్కోతి తమ్హా ఆవసథా పక్కమితుం.

గిలానో నామ న సక్కోతి తమ్హా ఆవసథా పక్కమితుం.

ఆవసథపిణ్డో నామ పఞ్చన్నం భోజనానం అఞ్ఞతరం భోజనం – సాలాయ వా మణ్డపే వా రుక్ఖమూలే వా అజ్ఝోకాసే వా అనోదిస్స యావదత్థో పఞ్ఞత్తో హోతి. అగిలానేన భిక్ఖునా సకిం భుఞ్జితబ్బో. తతో చే ఉత్తరి ‘భుఞ్జిస్సామీ’తి పటిగ్గణ్హాతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అజ్ఝోహారే అజ్ఝోహారే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

౨౦౭. అగిలానో అగిలానసఞ్ఞీ తతుత్తరి ఆవసథపిణ్డం భుఞ్జతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అగిలానో వేమతికో తతుత్తరి ఆవసథపిణ్డం భుఞ్జతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అగిలానో గిలానసఞ్ఞీ తతుత్తరిం ఆవసథపిణ్డం భుఞ్జతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

గిలానో అగిలానసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స. గిలానో వేమతికో ఆపత్తి దుక్కటస్స. గిలానో గిలానసఞ్ఞీ, అనాపత్తి.

౨౦౮. అనాపత్తి గిలానస్స, అగిలానో సకిం భుఞ్జతి, గచ్ఛన్తో, వా ఆగచ్ఛన్తో వా భుఞ్జతి, సామికా నిమన్తేత్వా భోజేన్తి, ఓదిస్స పఞ్ఞత్తో హోతి, న యావదత్థో పఞ్ఞత్తో హోతి, పఞ్చ భోజనాని ఠపేత్వా సబ్బత్థ అనాపత్తి, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.

ఆవసథపిణ్డసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం పఠమం.

౨. గణభోజనసిక్ఖాపదం

౨౦౯. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా రాజగహే విహరతి వేళువనే కలన్దకనివాపే. తేన ఖో పన సమయేన దేవదత్తో పరిహీనలాభసక్కారో సపరిసో కులేసు విఞ్ఞాపేత్వా విఞ్ఞాపేత్వా భుఞ్జతి. మనుస్సా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ సమణా సక్యపుత్తియా కులేసు విఞ్ఞాపేత్వా విఞ్ఞాపేత్వా భుఞ్జిస్సన్తి! కస్స సమ్పన్నం న మనాపం, కస్స సాదుం న రుచ్చతీ’’తి! అస్సోసుం ఖో భిక్ఖూ తేసం మనుస్సానం ఉజ్ఝాయన్తానం ఖియ్యన్తానం విపాచేన్తానం. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ దేవదత్తో సపరిసో కులేసు విఞ్ఞాపేత్వా విఞ్ఞాపేత్వా భుఞ్జిస్సతీ’’తి…పే… సచ్చం కిర త్వం, దేవదత్త, సపరిసో కులేసు విఞ్ఞాపేత్వా విఞ్ఞాపేత్వా భుఞ్జసీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ త్వం, మోఘపురిస, సపరిసో కులేసు విఞ్ఞాపేత్వా విఞ్ఞాపేత్వా భుఞ్జిస్ససి! నేతం, మోఘపురిస, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

‘‘గణభోజనే పాచిత్తియ’’న్తి.

ఏవఞ్చిదం భగవతా భిక్ఖూనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం హోతి.

౨౧౦. తేన ఖో పన సమయేన మనుస్సా గిలానే భిక్ఖూ భత్తేన నిమన్తేన్తి. భిక్ఖూ కుక్కుచ్చాయన్తా నాధివాసేన్తి – ‘‘పటిక్ఖిత్తం భగవతా గణభోజన’’న్తి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, గిలానేన భిక్ఖునా గణభోజనం భుఞ్జితుం. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

‘‘గణభోజనే, అఞ్ఞత్ర సమయా, పాచిత్తియం. తత్థాయం సమయో. గిలానసమయో – అయం తత్థ సమయో’’తి.

ఏవఞ్చిదం భగవతా భిక్ఖూనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం హోతి.

౨౧౧. తేన ఖో పన సమయేన మనుస్సా చీవరదానసమయే సచీవరభత్తం పటియాదేత్వా భిక్ఖూ నిమన్తేన్తి – ‘‘భోజేత్వా చీవరేన అచ్ఛాదేస్సామా’’తి. భిక్ఖూ కుక్కుచ్చాయన్తా నాధివాసేన్తి – ‘‘పటిక్ఖిత్తం భగవతా గణభోజన’’న్తి. చీవరం పరిత్తం ఉప్పజ్జతి. భిక్ఖూ భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం…పే… అనుజానామి, భిక్ఖవే, చీవరదానసమయే గణభోజనం భుఞ్జితుం. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

‘‘గణభోజనే, అఞ్ఞత్ర సమయా, పాచిత్తియం. తత్థాయం సమయో. గిలానసమయో, చీవరదానసమయో – అయం తత్థ సమయో’’తి.

ఏవఞ్చిదం భగవతా భిక్ఖూనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం హోతి.

౨౧౨. తేన ఖో పన సమయేన మనుస్సా చీవరకారకే భిక్ఖూ భత్తేన నిమన్తేన్తి. భిక్ఖూ కుక్కుచ్చాయన్తా నాధివాసేన్తి – ‘‘పటిక్ఖిత్తం భగవతా గణభోజన’’న్తి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం…పే… అనుజానామి, భిక్ఖవే, చీవరకారసమయే గణభోజనం భుఞ్జితుం. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

‘‘గణభోజనే, అఞ్ఞత్ర సమయా, పాచిత్తియం. తత్థాయం సమయో. గిలానసమయో, చీవరదానసమయో, చీవరకారసమయో – అయం తత్థ సమయో’’తి.

ఏవఞ్చిదం భగవతా భిక్ఖూనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం హోతి.

౨౧౩. తేన ఖో పన సమయేన భిక్ఖూ మనుస్సేహి సద్ధిం అద్ధానం గచ్ఛన్తి. అథ ఖో తే భిక్ఖూ తే మనుస్సే ఏతదవోచుం – ‘‘ముహుత్తం, ఆవుసో, ఆగమేథ; పిణ్డాయ చరిస్సామా’’తి. తే ఏవమాహంసు – ‘‘ఇధేవ, భన్తే, భుఞ్జథా’’తి. భిక్ఖూ కుక్కుచ్చాయన్తా న పటిగ్గణ్హన్తి – ‘‘పటిక్ఖిత్తం భగవతా గణభోజన’’న్తి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం…పే… అనుజానామి, భిక్ఖవే, అద్ధానగమనసమయే గణభోజనం భుఞ్జితుం. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

‘‘గణభోజనే, అఞ్ఞత్ర సమయా, పాచిత్తియం. తత్థాయం సమయో. గిలానసమయో, చీవరదానసమయో, చీవరకారసమయో, అద్ధానగమనసమయో – అయం తత్థ సమయో’’తి.

ఏవఞ్చిదం భగవతా భిక్ఖూనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం హోతి.

౨౧౪. తేన ఖో పన సమయేన భిక్ఖూ మనుస్సేహి సద్ధిం నావాయ గచ్ఛన్తి. అథ ఖో తే భిక్ఖూ తే మనుస్సే ఏతదవోచుం – ‘‘ముహుత్తం, ఆవుసో, తీరం ఉపనేథ; పిణ్డాయ చరిస్సామా’’తి. తే ఏవమాహంసు – ‘‘ఇధేవ, భన్తే, భుఞ్జథా’’తి. భిక్ఖూ కుక్కుచ్చాయన్తా న పటిగ్గణ్హన్తి – ‘‘పటిక్ఖిత్తం భగవతా గణభోజన’’న్తి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం…పే… అనుజానామి, భిక్ఖవే, నావాభిరుహనసమయే గణభోజనం భుఞ్జితుం. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

‘‘గణభోజనే, అఞ్ఞత్ర సమయా, పాచిత్తియం. తత్థాయం సమయో. గిలానసమయో, చీవరదానసమయో, చీవరకారసమయో, అద్ధానగమనసమయో, నావాభిరుహనసమయో – అయం తత్థ సమయో’’తి.

ఏవఞ్చిదం భగవతా భిక్ఖూనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం హోతి.

౨౧౫. తేన ౦ ఖో పన సమయేన దిసాసు వస్సంవుట్ఠా భిక్ఖూ రాజగహం ఆగచ్ఛన్తి భగవన్తం దస్సనాయ. మనుస్సా నానావేరజ్జకే భిక్ఖూ పస్సిత్వా భత్తేన నిమన్తేన్తి. భిక్ఖూ కుక్కుచ్చాయన్తా నాధివాసేన్తి – ‘‘పటిక్ఖిత్తం భగవతా గణభోజన’’న్తి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం…పే… అనుజానామి, భిక్ఖవే, మహాసమయే గణభోజనం భుఞ్జితుం. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

‘‘గణభోజనే, అఞ్ఞత్ర సమయా, పాచిత్తియం. తత్థాయం సమయో. గిలానసమయో, చీవరదానసమయో, చీవరకారసమయో, అద్ధానగమనసమయో, నావాభిరుహనసమయో, మహాసమయో – అయం తత్థ సమయో’’తి.

ఏవఞ్చిదం భగవతా భిక్ఖూనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం హోతి.

౨౧౬. తేన ఖో పన సమయేన రఞ్ఞో మాగధస్స సేనియస్స బిమ్బిసారస్స ఞాతిసాలోహితో ఆజీవకేసు పబ్బజితో హోతి. అథ ఖో సో ఆజీవకో యేన రాజా మాగధో సేనియో బిమ్బిసారో తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా రాజానం మాగధం సేనియం బిమ్బిసారం ఏతదవోచ – ‘‘ఇచ్ఛామహం, మహారాజ, సబ్బపాసణ్డికభత్తం కాతు’’న్తి. ‘‘సచే త్వం, భన్తే, బుద్ధప్పముఖం భిక్ఖుసఙ్ఘం పఠమం భోజేయ్యాసి’’. ‘‘ఏవం కరేయ్యామీ’’తి. అథ ఖో సో ఆజీవకో భిక్ఖూనం సన్తికే దూతం పాహేసి – ‘‘అధివాసేన్తు మే భిక్ఖూ స్వాతనాయ భత్త’’న్తి. భిక్ఖూ కుక్కుచ్చాయన్తా నాధివాసేన్తి – ‘‘పటిక్ఖిత్తం భగవతా గణభోజన’’న్తి. అథ ఖో సో ఆజీవకో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవతా సద్ధిం సమ్మోది, సమ్మోదనీయం కథం సారణీయం వీతిసారేత్వా ఏకమన్తం అట్ఠాసి. ఏకమన్తం ఠితో ఖో సో ఆజీవకో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘భవమ్పి గోతమో పబ్బజితో, అహమ్పి పబ్బజితో; అరహతి పబ్బజితో పబ్బజితస్స పిణ్డం పటిగ్గహేతుం. అధివాసేతు మే భవం గోతమో స్వాతనాయ భత్తం సద్ధిం భిక్ఖుసఙ్ఘేనా’’తి. అధివాసేసి భగవా తుణ్హీభావేన. అథ ఖో సో ఆజీవకో భగవతో అధివాసనం విదిత్వా పక్కామి. అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, సమణభత్తసమయే గణభోజనం భుఞ్జితుం. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

౨౧౭. గణభోజనే , అఞ్ఞత్ర సమయా, పాచిత్తియం. తత్థాయం సమయో. గిలానసమయో, చీవరదానసమయో, చీవరకారసమయో, అద్ధానగమనసమయో, నావాభిరుహనసమయో, మహాసమయో, సమణభత్తసమయో – అయం తత్థ సమయో’’తి.

౨౧౮. గణభోజనం నామ యత్థ చత్తారో భిక్ఖూ పఞ్చన్నం భోజనానం అఞ్ఞతరేన భోజనేన నిమన్తితా భుఞ్జన్తి. ఏతం గణభోజనం నామ.

అఞ్ఞత్ర సమయాతి ఠపేత్వా సమయం.

గిలానసమయో నామ అన్తమసో పాదాపి ఫలితా [ఫాలితా (స్యా. క.)] హోన్తి. ‘‘గిలానసమయో’’తి భుఞ్జితబ్బం.

చీవరదానసమయో నామ అనత్థతే కథినే వస్సానస్స పచ్ఛిమో మాసో, అత్థతే కథినే పఞ్చమాసా. ‘‘చీవరదానసమయో’’తి భుఞ్జితబ్బం.

చీవరకారసమయో నామ చీవరే కయిరమానే. ‘‘చీవరకారసమయో’’తి భుఞ్జితబ్బం.

అద్ధానగమనసమయో నామ ‘‘అద్ధయోజనం గచ్ఛిస్సామీ’’తి భుఞ్జితబ్బం, గచ్ఛన్తేన భుఞ్జితబ్బం, గతేన భుఞ్జితబ్బం.

నావాభిరుహనసమయో నామ ‘‘నావం అభిరుహిస్సామీ’’తి భుఞ్జితబ్బం, ఆరుళ్హేన భుఞ్జితబ్బం, ఓరుళ్హేన భుఞ్జితబ్బం.

మహాసమయో నామ యత్థ ద్వే తయో భిక్ఖూ పిణ్డాయ చరిత్వా యాపేన్తి, చతుత్థే ఆగతే న యాపేన్తి. ‘‘మహాసమయో’’తి భుఞ్జితబ్బం.

సమణభత్తసమయో నామ యో కోచి పరిబ్బాజకసమాపన్నో భత్తం కరోతి. ‘‘సమణభత్తసమయో’’తి భుఞ్జితబ్బం.

‘‘అఞ్ఞత్ర సమయా భుఞ్జిస్సామీ’’తి పటిగ్గణ్హాతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అజ్ఝోహారే అజ్ఝోహారే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

౨౧౯. గణభోజనే గణభోజనసఞ్ఞీ, అఞ్ఞత్ర సమయా, భుఞ్జతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. గణభోజనే వేమతికో, అఞ్ఞత్ర సమయా, భుఞ్జతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. గణభోజనే నగణభోజనసఞ్ఞీ, అఞ్ఞత్ర సమయా, భుఞ్జతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

నగణభోజనే గణభోజనసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స. నగణభోజనే వేమతికో, ఆపత్తి దుక్కటస్స. నగణభోజనే నగణభోజనసఞ్ఞీ, అనాపత్తి.

౨౨౦. అనాపత్తి సమయే, ద్వే తయో ఏకతో భుఞ్జన్తి, పిణ్డాయ చరిత్వా ఏకతో సన్నిపతిత్వా భుఞ్జన్తి, నిచ్చభత్తం, సలాకభత్తం, పక్ఖికం, ఉపోసథికం, పాటిపదికం, పఞ్చ భోజనాని ఠపేత్వా సబ్బత్థ అనాపత్తి, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.

గణభోజనసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం దుతియం.

౩. పరమ్పరభోజనసిక్ఖాపదం

౨౨౧. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా వేసాలియం విహరతి మహావనే కూటాగారసాలాయం. తేన ఖో పన సమయేన వేసాలియం పణీతానం భత్తానం భత్తపటిపాటి అధిట్ఠితా హోతి. అథ ఖో అఞ్ఞతరస్స దలిద్దస్స కమ్మకారస్స [కమ్మకరస్స (సీ.)] ఏతదహోసి – ‘‘న ఖో ఇదం ఓరకం భవిస్సతి యథయిమే మనుస్సా సక్కచ్చం భత్తం కరోన్తి; యంనూనాహమ్పి భత్తం కరేయ్య’’న్తి. అథ ఖో సో దలిద్దో కమ్మకారో యేన కిరపతికో తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా తం కిరపతికం ఏతదవోచ – ‘‘ఇచ్ఛామహం, అయ్యపుత్త, బుద్ధప్పముఖస్స భిక్ఖుసఙ్ఘస్స భత్తం కాతుం. దేహి మే వేతన’’న్తి. సోపి ఖో కిరపతికో సద్ధో హోతి పసన్నో. అథ ఖో సో కిరపతికో తస్స దలిద్దస్స కమ్మకారస్స అబ్భాతిరేకం [అతిరేకం (స్యా.)] వేతనం అదాసి. అథ ఖో సో దలిద్దో కమ్మకారో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో సో దలిద్దో కమ్మకారో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘అధివాసేతు మే, భన్తే, భగవా స్వాతనాయ భత్తం సద్ధిం భిక్ఖుసఙ్ఘేనా’’తి. ‘‘మహా ఖో, ఆవుసో, భిక్ఖుసఙ్ఘో. జానాహీ’’తి. ‘‘హోతు [హోతు మే (క.)] భన్తే, మహా భిక్ఖుసఙ్ఘో. బహూ మే బదరా పటియత్తా బదరమిస్సేన పేయ్యా పరిపూరిస్సన్తీ’’తి. అధివాసేసి భగవా తుణ్హీభావేన.

అథ ఖో సో దలిద్దో కమ్మకారో భగవతో అధివాసనం విదిత్వా ఉట్ఠాయాసనా భగవన్తం అభివాదేత్వా పదక్ఖిణం కత్వా పక్కామి. అస్సోసుం ఖో భిక్ఖూ – ‘‘దలిద్దేన కిర కమ్మకారేన స్వాతనాయ బుద్ధప్పముఖో భిక్ఖుసఙ్ఘో నిమన్తితో, బదరమిస్సేన పేయ్యా పరిపూరిస్సన్తీ’’తి. తే కాలస్సేవ పిణ్డాయ చరిత్వా భుఞ్జింసు. అస్సోసుం ఖో మనుస్సా – ‘‘దలిద్దేన కిర కమ్మకారేన బుద్ధప్పముఖో భిక్ఖుసఙ్ఘో నిమన్తితో’’తి. తే దలిద్దస్స కమ్మకారస్స పహూతం ఖాదనీయం భోజనీయం అభిహరింసు. అథ ఖో సో దలిద్దో కమ్మకారో తస్సా రత్తియా అచ్చయేన పణీతం ఖాదనీయం భోజనీయం పటియాదాపేత్వా భగవతో కాలం ఆరోచాపేసి – ‘‘కాలో, భన్తే, నిట్ఠితం భత్త’’న్తి.

అథ ఖో భగవా పుబ్బణ్హసమయం నివాసేత్వా పత్తచీవరమాదాయ యేన తస్స దలిద్దస్స కమ్మకారస్స నివేసనం తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా పఞ్ఞత్తే ఆసనే నిసీది సద్ధిం భిక్ఖుసఙ్ఘేన. అథ ఖో సో దలిద్దో కమ్మకారో భత్తగ్గే భిక్ఖూ పరివిసతి. భిక్ఖూ ఏవమాహంసు – ‘‘థోకం, ఆవుసో, దేహి. థోకం, ఆవుసో, దేహీ’’తి. ‘‘మా ఖో తుమ్హే, భన్తే, ‘అయం దలిద్దో కమ్మకారో’తి థోకం థోకం పటిగ్గణ్హిత్థ. పహూతం మే ఖాదనీయం భోజనీయం పటియత్తం.

పటిగ్గణ్హథ, భన్తే, యావదత్థ’’న్తి. ‘‘న ఖో మయం, ఆవుసో, ఏతంకారణా థోకం థోకం పటిగ్గణ్హామ. అపిచ, మయం కాలస్సేవ పిణ్డాయ చరిత్వా భుఞ్జిమ్హా; తేన మయం థోకం థోకం పటిగ్గణ్హామా’’తి.

అథ ఖో సో దలిద్దో కమ్మకారో ఉజ్ఝాయతి ఖియ్యతి విపాచేతి – ‘‘కథఞ్హి నామ భదన్తా మయా నిమన్తితా అఞ్ఞత్ర భుఞ్జిస్సన్తి! న చాహం పటిబలో యావదత్థం దాతు’’న్తి? అస్సోసుం ఖో భిక్ఖూ తస్స దలిద్దస్స కమ్మకారస్స ఉజ్ఝాయన్తస్స ఖియ్యన్తస్స విపాచేన్తస్స. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖూ అఞ్ఞత్ర నిమన్తితా అఞ్ఞత్ర భుఞ్జిస్సన్తీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, భిక్ఖూ అఞ్ఞత్ర నిమన్తితా అఞ్ఞత్ర భుఞ్జన్తీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ తే, భిక్ఖవే, మోఘపురిసా అఞ్ఞత్ర నిమన్తితా అఞ్ఞత్ర భుఞ్జిస్సన్తి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

‘‘పరమ్పరభోజనే పాచిత్తియ’’న్తి.

ఏవఞ్చిదం భగవతా భిక్ఖూనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం హోతి.

౨౨౨. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు గిలానో హోతి. అఞ్ఞతరో భిక్ఖు పిణ్డపాతం ఆదాయ యేన సో భిక్ఖు తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా తం భిక్ఖుం ఏతదవోచ – ‘‘భుఞ్జాహి, ఆవుసో’’తి. ‘‘అలం, ఆవుసో, అత్థి మే భత్తపచ్చాసా’’తి. తస్స భిక్ఖునో పిణ్డపాతో ఉస్సూరే [ఉస్సూరేన (క.)] ఆహరీయిత్థ. సో భిక్ఖు న చిత్తరూపం భుఞ్జి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, గిలానేన భిక్ఖునా పరమ్పరభోజనం భుఞ్జితుం. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

‘‘పరమ్పరభోజనే, అఞ్ఞత్ర సమయా, పాచిత్తియం. తత్థాయం సమయో. గిలానసమయో – అయం తత్థ సమయో’’తి.

ఏవఞ్చిదం భగవతా భిక్ఖూనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం హోతి.

౨౨౩. తేన ఖో పన సమయేన మనుస్సా చీవరదానసమయే సచీవరభత్తం పటియాదేత్వా [పటియాదాపేత్వా (ఇతిపి)] భిక్ఖూ నిమన్తేన్తి – ‘‘భోజేత్వా చీవరేన అచ్ఛాదేస్సామా’’తి. భిక్ఖూ కుక్కుచ్చాయన్తా నాధివాసేన్తి – ‘‘పటిక్ఖిత్తం భగవతా పరమ్పరభోజన’’న్తి. చీవరం పరిత్తం ఉప్పజ్జతి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం…పే… అనుజానామి, భిక్ఖవే, చీవరదానసమయే పరమ్పరభోజనం భుఞ్జితుం. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

‘‘పరమ్పరభోజనే, అఞ్ఞత్ర సమయా, పాచిత్తియం. తత్థాయం సమయో. గిలానసమయో, చీవరదానసమయో – అయం తత్థ సమయో’’తి.

ఏవఞ్చిదం భగవతా భిక్ఖూనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం హోతి.

౨౨౪. తేన ఖో పన సమయేన మనుస్సా చీవరకారకే భిక్ఖూ భత్తేన నిమన్తేన్తి. భిక్ఖూ కుక్కుచ్చాయన్తా నాధివాసేన్తి – ‘‘పటిక్ఖిత్తం భగవతా పరమ్పరభోజన’’న్తి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం…పే… అనుజానామి, భిక్ఖవే, చీవరకారసమయే పరమ్పరభోజనం భుఞ్జితుం. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

౨౨౫. ‘‘పరమ్పరభోజనే, అఞ్ఞత్ర సమయా, పాచిత్తియం. తత్థాయం సమయో. గిలానసమయో, చీవరదానసమయో, చీవరకారసమయో – అయం తత్థ సమయో’’తి.

ఏవఞ్చిదం భగవతా భిక్ఖూనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం హోతి.

౨౨౬. అథ ఖో భగవా పుబ్బణ్హసమయం నివాసేత్వా పత్తచీవరమాదాయ ఆయస్మతా ఆనన్దేన పచ్ఛాసమణేన యేన అఞ్ఞతరం కులం తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా పఞ్ఞత్తే ఆసనే నిసీది. అథ ఖో తే మనుస్సా భగవతో చ ఆయస్మతో చ ఆనన్దస్స భోజనం అదంసు. ఆయస్మా ఆనన్దో కుక్కుచ్చాయన్తో న పటిగ్గణ్హాతి. ‘‘గణ్హాహి [పతిగణ్హాహి (సీ.)], ఆనన్దా’’తి. ‘‘అలం, భగవా, అత్థి మే భత్తపచ్చాసా’’తి. ‘‘తేనహానన్ద, వికప్పేత్వా గణ్హాహీ’’తి. అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, వికప్పేత్వా [భత్తపచ్చాసం వికప్పేత్వా (స్యా.)] పరమ్పరభోజనం భుఞ్జితుం. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, వికప్పేతబ్బం – ‘మయ్హం భత్తపచ్చాసం ఇత్థన్నామస్స దమ్మీ’’’తి.

౨౨౭. పరమ్పరభోజనం నామ పఞ్చన్నం భోజనానం అఞ్ఞతరేన భోజనేన నిమన్తితో, తం ఠపేత్వా అఞ్ఞం పఞ్చన్నం భోజనానం అఞ్ఞతరం భోజనం భుఞ్జతి, ఏతం పరమ్పరభోజనం నామ.

అఞ్ఞత్ర సమయాతి ఠపేత్వా సమయం.

గిలానసమయో నామ న సక్కోతి ఏకాసనే నిసిన్నో యావదత్థం భుఞ్జితుం. ‘‘గిలానసమయో’’తి భుఞ్జితబ్బం.

చీవరదానసమయో నామ అనత్థతే కథినే వస్సానస్స పచ్ఛిమో మాసో, అత్థతే కథినే పఞ్చ మాసా. ‘‘చీవరదానసమయో’’తి భుఞ్జితబ్బం.

చీవరకారసమయో నామ చీవరే కయిరమానే. ‘‘చీవరకారసమయో’’తి భుఞ్జితబ్బం.

‘‘అఞ్ఞత్ర సమయా భుఞ్జిస్సామీ’’తి పటిగ్గణ్హాతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అజ్ఝోహారే అజ్ఝోహారే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

౨౨౮. పరమ్పరభోజనే పరమ్పరభోజనసఞ్ఞీ, అఞ్ఞత్ర సమయా, భుఞ్జతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. పరమ్పరభోజనే వేమతికో, అఞ్ఞత్ర సమయా, భుఞ్జతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. పరమ్పరభోజనే నపరమ్పరభోజనసఞ్ఞీ, అఞ్ఞత్ర సమయా, భుఞ్జతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

నపరమ్పరభోజనే పరమ్పరభోజనసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స. నపరమ్పరభోజనే వేమతికో, ఆపత్తి దుక్కటస్స. నపరమ్పరభోజనే నపరమ్పరభోజనసఞ్ఞీ, అనాపత్తి.

౨౨౯. అనాపత్తి సమయే, వికప్పేత్వా భుఞ్జతి, ద్వే తయో నిమన్తనే ఏకతో భుఞ్జతి, నిమన్తనపటిపాటియా భుఞ్జతి, సకలేన గామేన నిమన్తితో తస్మిం గామే యత్థ కత్థచి భుఞ్జతి, సకలేన పూగేన నిమన్తితో తస్మిం పూగే యత్థ కత్థచి భుఞ్జతి, నిమన్తియమానో భిక్ఖం గహేస్సామీతి భణతి, నిచ్చభత్తే, సలాకభత్తే, పక్ఖికే, ఉపోసథికే, పాటిపదికే, పఞ్చ భోజనాని ఠపేత్వా సబ్బత్థ అనాపత్తి, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.

పరమ్పరభోజనసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం తతియం.

౪. కాణమాతుసిక్ఖాపదం

౨౩౦. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన కాణమాతా ఉపాసికా సద్ధా హోతి పసన్నా. కాణా గామకే అఞ్ఞతరస్స పురిసస్స దిన్నా హోతి. అథ ఖో కాణా మాతుఘరం అగమాసి కేనచిదేవ కరణీయేన. అథ ఖో కాణాయ సామికో కాణాయ సన్తికే దూతం పాహేసి – ‘‘ఆగచ్ఛతు కాణా, ఇచ్ఛామి కాణాయ ఆగత’’న్తి. అథ ఖో కాణమాతా ఉపాసికా ‘‘కిస్మిం వియ రిత్తహత్థం గన్తు’’న్తి పూవం [పూపం (ణ్వాది)] పచి. పక్కే పూవే అఞ్ఞతరో పిణ్డచారికో భిక్ఖు కాణమాతాయ ఉపాసికాయ నివేసనం పావిసి. అథ ఖో కాణమాతా ఉపాసికా తస్స భిక్ఖునో పూవం దాపేసి. సో నిక్ఖమిత్వా అఞ్ఞస్స ఆచిక్ఖి. తస్సపి పూవం దాపేసి. సోపి నిక్ఖమిత్వా అఞ్ఞస్స ఆచిక్ఖి. తస్సపి పూవం దాపేసి. యథాపటియత్తం పూవం పరిక్ఖయం అగమాసి. దుతియమ్పి ఖో కాణాయ సామికో కాణాయ సన్తికే దూతం పాహేసి – ‘‘ఆగచ్ఛతు కాణా, ఇచ్ఛామి కాణాయ ఆగత’’న్తి. దుతియమ్పి ఖో కాణమాతా ఉపాసికా ‘‘కిస్మిం వియ రిత్తహత్తం గన్తు’’న్తి పూవం పచి. పక్కే పూవే అఞ్ఞతరో పిణ్డచారికో భిక్ఖు కాణమాతాయ ఉపాసికాయ నివేసనం పావిసి. అథ ఖో కాణమాతా ఉపాసికా తస్స భిక్ఖునో పూవం దాపేసి. సో నిక్ఖమిత్వా అఞ్ఞస్స ఆచిక్ఖి. తస్సపి పూవం దాపేసి. సోపి నిక్ఖమిత్వా అఞ్ఞస్స ఆచిక్ఖి. తస్సపి పూవం దాపేసి. యథాపటియత్తం పూవం పరిక్ఖయం అగమాసి. తతియమ్పి ఖో కాణాయ సామికో కాణాయ సన్తికే దూతం పాహేసి – ‘‘ఆగచ్ఛతు కాణా, ఇచ్ఛామి కాణాయ ఆగతం. సచే కాణా నాగచ్ఛిస్సతి, అహం అఞ్ఞం పజాపతిం ఆనేస్సామీ’’తి. తతియమ్పి ఖో కాణమాతా ఉపాసికా కిస్మిం వియ రిత్తహత్థం గన్తున్తి పూవం పచి. పక్కే పూవే అఞ్ఞతరో పిణ్డచారికో భిక్ఖు కాణమాతాయ ఉపాసికాయ నివేసనం పావిసి. అథ ఖో కాణమాతా ఉపాసికా తస్స భిక్ఖునో పూవం దాపేసి. సో నిక్ఖమిత్వా అఞ్ఞస్స ఆచిక్ఖి. తస్సపి పూవం దాపేసి. సోపి నిక్ఖమిత్వా అఞ్ఞస్స ఆచిక్ఖి. తస్సపి పూవం దాపేసి. యథాపటియత్తం పూవం పరిక్ఖయం అగమాసి. అథ ఖో కాణాయ సామికో అఞ్ఞం పజాపతిం ఆనేసి.

అస్సోసి ఖో కాణా – ‘‘తేన కిర పురిసేన అఞ్ఞా పజాపతి ఆనీతా’’తి. సా రోదన్తీ అట్ఠాసి. అథ ఖో భగవా పుబ్బణ్హసమయం నివాసేత్వా పత్తచీవరమాదాయ యేన కాణమాతాయ ఉపాసికాయ నివేసనం తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా పఞ్ఞత్తే ఆసనే నిసీది. అథ ఖో కాణమాతా ఉపాసికా యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నం ఖో కాణమాతరం ఉపాసికం భగవా ఏతదవోచ – ‘‘కిస్సాయం కాణా రోదతీ’’తి? అథ ఖో కాణమాతా ఉపాసికా భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసి. అథ ఖో భగవా కాణమాతరం ఉపాసికం ధమ్మియా కథాయ సన్దస్సేత్వా సమాదపేత్వా సముత్తేజేత్వా సమ్పహంసేత్వా ఉట్ఠాయాసనా పక్కామి.

౨౩౧. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో సత్థో రాజగహా పటియాలోకం గన్తుకామో హోతి. అఞ్ఞతరో పిణ్డచారికో భిక్ఖు తం సత్థం పిణ్డాయ పావిసి. అఞ్ఞతరో ఉపాసకో తస్స భిక్ఖునో సత్తుం దాపేసి. సో నిక్ఖమిత్వా అఞ్ఞస్స ఆచిక్ఖి. తస్సపి సత్తుం దాపేసి. సో నిక్ఖమిత్వా అఞ్ఞస్స ఆచిక్ఖి. తస్సపి సత్తుం దాపేసి. యథాపటియత్తం పాథేయ్యం పరిక్ఖయం అగమాసి. అథ ఖో సో ఉపాసకో తే మనుస్సే ఏతదవోచ – ‘‘అజ్జణ్హో, అయ్యా, ఆగమేథ, యథాపటియత్తం పాథేయ్యం అయ్యానం దిన్నం. పాథేయ్యం పటియాదేస్సామీ’’తి. ‘‘నాయ్యో [నాయ్య (స్యా.)] సక్కా ఆగమేతుం, పయాతో సత్థో’’తి అగమంసు. అథ ఖో తస్స ఉపాసకస్స పాథేయ్యం పటియాదేత్వా పచ్ఛా గచ్ఛన్తస్స చోరా అచ్ఛిన్దింసు. మనుస్సా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ సమణా సక్యపుత్తియా న మత్తం జానిత్వా పటిగ్గహేస్సన్తి! అయం ఇమేసం దత్వా పచ్ఛా గచ్ఛన్తో చోరేహి అచ్ఛిన్నో’’తి. అస్సోసుం ఖో భిక్ఖూ తేసం మనుస్సానం ఉజ్ఝాయన్తానం ఖియ్యన్తానం విపాచేన్తానం. అథ ఖో తే భిక్ఖూ భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘తేన హి, భిక్ఖవే, భిక్ఖూనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞపేస్సామి దస అత్థవసే పటిచ్చ – సఙ్ఘసుట్ఠుతాయ, సఙ్ఘఫాసుతాయ…పే… వినయానుగ్గహాయ. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

౨౩౨. ‘‘భిక్ఖుం పనేవ కులం ఉపగతం పూవేహి వా మన్థేహి వా అభిహట్ఠుం పవారేయ్య, ఆకఙ్ఖమానేన భిక్ఖునా ద్వత్తిపత్తపూరా పటిగ్గహేతబ్బా తతో చే ఉత్తరి పటిగ్గణ్హేయ్య పాచిత్తియం. ద్వత్తిపత్తపూరే పటిగ్గహేత్వా తతో నీహరిత్వా భిక్ఖూహి సద్ధిం సంవిభజితబ్బం. అయం తత్థ సామీచీ’’తి.

౨౩౩. భిక్ఖుం పనేవ కులం ఉపగతన్తి కులం నామ చత్తారి కులాని – ఖత్తియకులం, బ్రాహ్మణకులం, వేస్సకులం, సుద్దకులం.

ఉపగతన్తి తత్థ గతం.

పూవం నామ యంకిఞ్చి పహేణకత్థాయ పటియత్తం.

మన్థం నామ యంకిఞ్చి పాథేయ్యత్థాయ పటియత్తం.

అభిహట్ఠుం పవారేయ్యాతి యావతకం ఇచ్ఛసి తావతకం గణ్హాహీతి.

ఆకఙ్ఖమానేనాతి ఇచ్ఛమానేన.

ద్వత్తిపత్తపూరా పటిగ్గహేతబ్బాతి ద్వేతయో పత్తపూరా పటిగ్గహేతబ్బా.

తతో చే ఉత్తరి పటిగణ్హేయ్యాతి తతుత్తరి పటిగ్గణ్హాతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

ద్వత్తిపత్తపూరే పటిగ్గహేత్వా తతో నిక్ఖమన్తేన భిక్ఖుం పస్సిత్వా ఆచిక్ఖితబ్బం – ‘‘అముత్ర మయా ద్వత్తిపత్తపూరా పటిగ్గహితా, మా ఖో తత్థ పటిగ్గణ్హీ’’తి. సచే పస్సిత్వా న ఆచిక్ఖతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. సచే ఆచిక్ఖితే పటిగ్గణ్హాతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స.

తతో నీహరిత్వా భిక్ఖూహి సద్ధిం సంవిభజితబ్బన్తి పటిక్కమనం నీహరిత్వా సంవిభజితబ్బం.

అయం తత్థ సామీచీతి అయం తత్థ అనుధమ్మతా.

౨౩౪. అతిరేకద్వత్తిపత్తపూరే అతిరేకసఞ్ఞీ పటిగ్గణ్హాతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అతిరేకద్వత్తిపత్తపూరే వేమతికో పటిగ్గణ్హాతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అతిరేకద్వత్తిపత్తపూరే ఊనకసఞ్ఞీ పటిగ్గణ్హాతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

ఊనకద్వత్తిపత్తపూరే అతిరేకసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స. ఊనకద్వత్తిపత్తపూరే వేమతికో, ఆపత్తి దుక్కటస్స. ఊనకద్వత్తిపత్తపూరే ఊనకసఞ్ఞీ, అనాపత్తి.

౨౩౫. అనాపత్తి ద్వత్తిపత్తపూరే పటిగ్గణ్హాతి, ఊనకద్వత్తిపత్తపూరే పటిగ్గణ్హాతి, న పహేణకత్థాయ న పాథేయ్యత్థాయ పటియత్తం దేన్తి, పహేణకత్థాయ వా పాథేయ్యత్థాయ వా పటియత్తసేసకం దేన్తి, గమనే పటిప్పస్సద్ధే దేన్తి, ఞాతకానం పవారితానం, అఞ్ఞస్సత్థాయ, అత్తనో ధనేన, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.

కాణమాతుసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం చతుత్థం.

౫. పఠమపవారణాసిక్ఖాపదం

౨౩౬. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో బ్రాహ్మణో భిక్ఖూ నిమన్తేత్వా భోజేసి. భిక్ఖూ భుత్తావీ పవారితా ఞాతికులాని గన్త్వా ఏకచ్చే భుఞ్జింసు ఏకచ్చే పిణ్డపాతం ఆదాయ అగమంసు. అథ ఖో సో బ్రాహ్మణో పటివిస్సకే [పటివిసకే (యోజనా)] ఏతదవోచ – ‘‘భిక్ఖూ మయా అయ్యా సన్తప్పితా. ఏథ, తుమ్హేపి సన్తప్పేస్సామీ’’తి. తే ఏవమాహంసు – ‘‘కిం త్వం, అయ్యో [అయ్య (స్యా.)], అమ్హే సన్తప్పేస్ససి? యేపి తయా నిమన్తితా తేపి అమ్హాకం ఘరాని ఆగన్త్వా ఏకచ్చే భుఞ్జింసు ఏకచ్చే పిణ్డపాతం ఆదాయ అగమంసూ’’తి!

అథ ఖో సో బ్రాహ్మణో ఉజ్ఝాయతి ఖియ్యతి విపాచేతి – ‘‘కథఞ్హి నామ భదన్తా అమ్హాకం ఘరే భుఞ్జిత్వా అఞ్ఞత్ర భుఞ్జిస్సన్తి! న చాహం పటిబలో యావదత్థం దాతు’’న్తి! అస్సోసుం ఖో భిక్ఖూ తస్స బ్రాహ్మణస్స ఉజ్ఝాయన్తస్స ఖియ్యన్తస్స విపాచేన్తస్స. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖూ భుత్తావీ పవారితా అఞ్ఞత్ర భుఞ్జిస్సన్తీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, భిక్ఖూ భుత్తావీ పవారితా అఞ్ఞత్ర భుఞ్జన్తీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ తే, భిక్ఖవే, మోఘపురిసా భుత్తావీ పవారితా అఞ్ఞత్ర భుఞ్జిస్సన్తి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

‘‘యో పన భిక్ఖు భుత్తావీ పవారితో ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా ఖాదేయ్య వా భుఞ్జేయ్య వా, పాచిత్తియ’’న్తి.

ఏవఞ్చిదం భగవతా భిక్ఖూనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం హోతి.

౨౩౭. తేన ఖో పన సమయేన భిక్ఖూ గిలానానం భిక్ఖూనం పణీతే పిణ్డపాతే నీహరన్తి. గిలానా న చిత్తరూపం భుఞ్జన్తి. తాని భిక్ఖూ ఛట్టేన్తి. అస్సోసి ఖో భగవా ఉచ్చాసద్దం మహాసద్దం కాకోరవసద్దం. సుత్వాన ఆయస్మన్తం ఆనన్దం ఆమన్తేసి – ‘‘కిం ను ఖో సో, ఆనన్ద, ఉచ్చాసద్దో మహాసద్దో కాకోరవసద్దో’’తి? అథ ఖో ఆయస్మా ఆనన్దో భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసి. ‘‘భుఞ్జేయ్యుం పనానన్ద, భిక్ఖూ గిలానాతిరిత్త’’న్తి. ‘‘న భుఞ్జేయ్యుం, భగవా’’తి. అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘అనుజానామి భిక్ఖవే, గిలానస్స చ అగిలానస్స చ అతిరిత్తం భుఞ్జితుం. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, అతిరిత్తం కాతబ్బం – ‘‘అలమేతం సబ్బ’’న్తి. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

౨౩౮. ‘‘యో పన భిక్ఖు భుత్తావీ పవారితో అనతిరిత్తం ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా ఖాదేయ్య వా భుఞ్జేయ్య వా, పాచిత్తియ’’న్తి.

౨౩౯. యో పనాతి యో యాదిసో…పే… భిక్ఖూతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతో భిక్ఖూతి.

భుత్తావీ నామ పఞ్చన్నం భోజనానం అఞ్ఞతరం భోజనం అన్తమసో కుసగ్గేనపి భుత్తం హోతి.

పవారితో నామ అసనం పఞ్ఞాయతి, భోజనం పఞ్ఞాయతి, హత్థపాసే ఠితో అభిహరతి, పటిక్ఖేపో పఞ్ఞాయతి.

అనతిరిత్తం నామ అకప్పియకతం హోతి, అప్పటిగ్గహితకతం హోతి, అనుచ్చారితకతం హోతి, అహత్థపాసే కతం హోతి, అభుత్తావినా కతం హోతి, భుత్తావినా పవారితేన ఆసనా వుట్ఠితేన కతం హోతి, ‘‘అలమేతం సబ్బన్తి అవుత్తం హోతి, న గిలానాతిరిత్తం హోతి’’ – ఏతం అనతిరిత్తం నామ.

అతిరిత్తం నామ కప్పియకతం హోతి, పటిగ్గహితకతం హోతి, ఉచ్చారితకతం హోతి, హత్థపాసే కతం హోతి, భుత్తావినా కతం హోతి, భుత్తావినా పవారితేన ఆసనా అవుట్ఠితేన కతం హోతి, ‘‘అలమేతం సబ్బ’’న్తి వుత్తం హోతి, గిలానాతిరిత్తం హోతి – ఏతం అతిరిత్తం నామ.

ఖాదనీయం నామ పఞ్చ భోజనాని – యామకాలికం సత్తాహకాలికం యావజీవికం ఠపేత్వా అవసేసం ఖాదనీయం నామ.

భోజనీయం నామ పఞ్చ భోజనాని – ఓదనో, కుమ్మాసో, సత్తు, మచ్ఛో, మంసం.

‘‘ఖాదిస్సామి భుఞ్జిస్సామీ’’తి పటిగ్గణ్హాతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స అజ్ఝోహారే అజ్ఝోహారే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

౨౪౦. అనతిరిత్తే అనతిరిత్తసఞ్ఞీ ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా ఖాదతి వా భుఞ్జతి వా, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అనతిరిత్తే వేమతికో ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా ఖాదతి వా భుఞ్జతి వా, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అనతిరిత్తే అతిరిత్తసఞ్ఞీ ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా ఖాదతి వా భుఞ్జతి వా, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

యామకాలికం సత్తాహకాలికం యావజీవికం ఆహారత్థాయ పటిగ్గణ్హాతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అజ్ఝోహారే అజ్ఝోహారే ఆపత్తి దుక్కటస్స. అతిరిత్తే అనతిరిత్తసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అతిరిత్తే వేమతికో, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అతిరిత్తే అతిరిత్తసఞ్ఞీ, అనాపత్తి.

౨౪౧. అనాపత్తి అతిరిత్తం కారాపేత్వా భుఞ్జతి, ‘‘అతిరిత్తం కారాపేత్వా భుఞ్జిస్సామీ’’తి పటిగ్గణ్హాతి, అఞ్ఞస్సత్థాయ హరన్తో గచ్ఛతి, గిలానస్స సేసకం భుఞ్జతి, యామకాలికం సత్తాహకాలికం యావజీవికం సతి పచ్చయే పరిభుఞ్జతి, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.

పఠమపవారణాసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం పఞ్చమం.

౬. దుతియపవారణాసిక్ఖాపదం

౨౪౨. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన ద్వే భిక్ఖూ కోసలేసు జనపదే సావత్థిం అద్ధానమగ్గప్పటిపన్నా హోన్తి. ఏకో భిక్ఖు అనాచారం ఆచరతి. దుతియో భిక్ఖు తం భిక్ఖుం ఏతదవోచ – ‘‘మావుసో, ఏవరూపమకాసి, నేతం కప్పతీ’’తి. సో తస్మిం ఉపనన్ధి. అథ ఖో తే భిక్ఖూ సావత్థిం అగమంసు. తేన ఖో పన సమయేన సావత్థియం అఞ్ఞతరస్స పూగస్స సఙ్ఘభత్తం హోతి. దుతియో భిక్ఖు భుత్తావీ పవారితో హోతి. ఉపనద్ధో [ఉపనన్ధో (క.)] భిక్ఖు ఞాతికులం గన్త్వా పిణ్డపాతం ఆదాయ యేన సో భిక్ఖు తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా తం భిక్ఖుం ఏతదవోచ – ‘‘భుఞ్జాహి, ఆవుసో’’తి. ‘‘అలం, ఆవుసో, పరిపుణ్ణోమ్హీ’’తి. ‘‘సున్దరో, ఆవుసో, పిణ్డపాతో, భుఞ్జాహీ’’తి. అథ ఖో సో భిక్ఖు తేన భిక్ఖునా నిప్పీళియమానో తం పిణ్డపాతం భుఞ్జి. ఉపనద్ధో భిక్ఖు తం భిక్ఖుం ఏతదవోచ – ‘‘త్వమ్పి [త్వం హి (స్యా.)] నామ, ఆవుసో, మం వత్తబ్బం మఞ్ఞసి యం త్వం భుత్తావీ పవారితో అనతిరిత్తం భోజనం భుఞ్జసీ’’తి. ‘‘నను, ఆవుసో, ఆచిక్ఖితబ్బ’’న్తి. ‘‘నను, ఆవుసో, పుచ్ఛితబ్బ’’న్తి.

అథ ఖో సో భిక్ఖు భిక్ఖూనం ఏతమత్థం ఆరోచేసి. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖు భిక్ఖుం భుత్తావిం పవారితం అనతిరిత్తేన భోజనేన అభిహట్ఠుం పవారేస్సతీ’’ తి…పే… సచ్చం కిర త్వం, భిక్ఖు, భిక్ఖుం భుత్తావిం పవారితం అనతిరిత్తేన భోజనేన అభిహట్ఠుం పవారేసీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ త్వం, మోఘపురిస, భిక్ఖుం భుత్తావిం పవారితం అనతిరిత్తేన భోజనేన అభిహట్ఠుం పవారేస్ససి! నేతం, మోఘపురిస, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన భిక్ఖవే ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

౨౪౩. ‘‘యో పన భిక్ఖు భిక్ఖుం భుత్తావిం పవారితం అనతిరిత్తేన ఖాదనీయేన వా భోజనీయేన వా అభిహట్ఠుం పవారేయ్య – ‘హన్ద, భిక్ఖు, ఖాద వా భుఞ్జ వా’తి, జానం ఆసాదనాపేక్ఖో, భుత్తస్మిం, పాచిత్తియ’’న్తి.

౨౪౪. యో పనాతి యో యాదిసో…పే… భిక్ఖూతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతో భిక్ఖూతి.

భిక్ఖున్తి అఞ్ఞం భిక్ఖుం.

భుత్తావీ నామ పఞ్చన్నం భోజనానం అఞ్ఞతరం భోజనం, అన్తమసో కుసగ్గేనపి భుత్తం హోతి.

పవారితో నామ అసనం పఞ్ఞాయతి, భోజనం పఞ్ఞాయతి, హత్థపాసే ఠితో అభిహరతి, పటిక్ఖేపో పఞ్ఞాయతి.

అనతిరిత్తం నామ అకప్పియకతం హోతి, అప్పటిగ్గహితకతం హోతి, అనుచ్చారితకతం హోతి, అహత్థపాసే కతం హోతి, అభుత్తావినా కతం హోతి, భుత్తావినా పవారితేన ఆసనా వుట్ఠితేన కతం హోతి, ‘‘అలమేతం సబ్బ’’న్తి అవుత్తం హోతి, న గిలానాతిరిత్తం హోతి – ఏతం అనతిరిత్తం నామ.

ఖాదనీయం నామ పఞ్చ భోజనాని – యామకాలికం సత్తాహకాలికం యావజీవికం ఠపేత్వా అవసేసం ఖాదనీయం నామ.

భోజనీయం నామ పఞ్చ భోజనాని – ఓదనో, కుమ్మాసో, సత్తు, మచ్ఛో, మంసం.

అభిహట్ఠుం పవారేయ్యాతి యావతకం ఇచ్ఛసి తావతకం గణ్హాహీతి.

జానాతి నామ సామం వా జానాతి, అఞ్ఞే వా తస్స ఆరోచేన్తి, సో వా ఆరోచేతి.

ఆసాదనాపేక్ఖోతి ‘‘ఇమినా ఇమం చోదేస్సామి సారేస్సామి పటిచోదేస్సామి పటిసారేస్సామి మఙ్కు కరిస్సామీ’’తి అభిహరతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. తస్స వచనేన ‘‘ఖాదిస్సామి భుఞ్జిస్సామీ’’తి పటిగ్గణ్హాతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అజ్ఝోహారే అజ్ఝోహారే ఆపత్తి దుక్కటస్స. భోజనపరియోసానే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

౨౪౫. పవారితే పవారితసఞ్ఞీ అనతిరిత్తేన ఖాదనీయేన వా భోజనీయేన వా అభిహట్ఠుం పవారేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. పవారితే వేమతికో అనతిరిత్తేన ఖాదనీయేన వా భోజనీయేన వా అభిహట్ఠుం పవారేతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. పవారితే అప్పవారితసఞ్ఞీ అనతిరిత్తేన ఖాదనీయేన వా భోజనీయేన వా అభిహట్ఠుం పవారేతి, అనాపత్తి. యామకాలికం సత్తాహకాలికం యావజీవికం ఆహారత్థాయ అభిహరతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. తస్స వచనేన ‘‘ఖాదిస్సామి భుఞ్జిస్సామీ’’తి పటిగ్గణ్హాతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అజ్ఝోహారే అజ్ఝోహారే ఆపత్తి దుక్కటస్స. అప్పవారితే పవారితసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అప్పవారితే వేమతికో, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అప్పవారితే అప్పవారితసఞ్ఞీ, అనాపత్తి.

౨౪౬. అనాపత్తి అతిరిత్తం కారాపేత్వా దేతి, ‘‘అతిరిత్తం కారాపేత్వా భుఞ్జాహీ’’తి దేతి, అఞ్ఞస్సత్థాయ హరన్తో గచ్ఛాహీతి దేతి, గిలానస్స సేసకం దేతి, ‘‘యామకాలికం సత్తాహకాలికం యావజీవికం సతి పచ్చయే పరిభుఞ్జా’’తి దేతి, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.

దుతియపవారణాసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం ఛట్ఠం.

౭. వికాలభోజనసిక్ఖాపదం

౨౪౭. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా రాజగహే విహరతి వేళువనే కలన్దకనివాపే. తేన ఖో పన సమయేన రాజగహే గిరగ్గసమజ్జో హోతి. సత్తరసవగ్గియా భిక్ఖూ గిరగ్గసమజ్జం దస్సనాయ అగమంసు. మనుస్సా సత్తరసవగ్గియే భిక్ఖూ పస్సిత్వా నహాపేత్వా విలిమ్పేత్వా భోజేత్వా ఖాదనీయం అదంసు. సత్తరసవగ్గియా భిక్ఖూ ఖాదనీయం ఆదాయ ఆరామం గన్త్వా ఛబ్బగ్గియే భిక్ఖూ ఏతదవోచుం – ‘‘గణ్హాథావుసో, ఖాదనీయం ఖాదథా’’తి. ‘‘కుతో తుమ్హేహి, ఆవుసో, ఖాదనీయం లద్ధ’’న్తి? సత్తరసవగ్గియా భిక్ఖూ ఛబ్బగ్గియానం భిక్ఖూనం ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. ‘‘కిం పన తుమ్హే, ఆవుసో, వికాలే భోజనం భుఞ్జథా’’తి? ‘‘ఏవమావుసో’’తి. ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ సత్తరసవగ్గియా భిక్ఖూ వికాలే భోజనం భుఞ్జిస్సన్తీ’’తి! అథ ఖో ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ భిక్ఖూనం ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ సత్తరసవగ్గియా భిక్ఖూ వికాలే భోజనం భుఞ్జిస్సన్తీ’’తి…పే… సచ్చం కిర తుమ్హే, భిక్ఖవే, వికాలే భోజనం భుఞ్జథాతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ తుమ్హే, మోఘపురిసా, వికాలే భోజనం భుఞ్జిస్సథ! నేతం, మోఘపురిసా, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

౨౪౮. యో పన భిక్ఖు వికాలే ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా ఖాదేయ్య వా భుఞ్జేయ్య వా, పాచిత్తియ’’న్తి.

౨౪౯. యో పనాతి యో యాదిసో…పే… భిక్ఖూతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతో భిక్ఖూతి.

వికాలో నామ మజ్ఝన్హికే వీతివత్తే యావ అరుణుగ్గమనా.

ఖాదనీయం నామ పఞ్చ భోజనాని – యామకాలికం సత్తాహకాలికం యావజీవికం ఠపేత్వా అవసేసం ఖాదనీయం నామ.

భోజనీయం నామ పఞ్చ భోజనాని – ఓదనో, కుమ్మాసో, సత్తు, మచ్ఛో, మంసం.

‘‘ఖాదిస్సామి భుఞ్జిస్సామీ’’తి పటిగ్గణ్హాతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అజ్ఝోహారే అజ్ఝోహారే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

౨౫౦. వికాలే వికాలసఞ్ఞీ ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా ఖాదతి వా భుఞ్జతి వా, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. వికాలే వేమతికో ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా ఖాదతి వా భుఞ్జతి వా, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. వికాలే కాలసఞ్ఞీ ఖాదనీయం వా భోజనీయం వా ఖాదతి వా భుఞ్జతి వా, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

యామకాలికం సత్తాహకాలికం యావజీవికం ఆహారత్థాయ పటిగ్గణ్హాతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అజ్ఝోహారే అజ్ఝోహారే ఆపత్తి దుక్కటస్స. కాలే వికాలసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స. కాలే వేమతికో, ఆపత్తి దుక్కటస్స. కాలే కాలసఞ్ఞీ, అనాపత్తి.

౨౫౧. అనాపత్తి యామకాలికం సత్తాహకాలికం యావజీవికం సతి పచ్చయే పరిభుఞ్జతి, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.

వికాలభోజనసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం సత్తమం.

౮. సన్నిధికారకసిక్ఖాపదం