౩. పరమ్పరభోజనసిక్ఖాపదం

౨౨౧. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా వేసాలియం విహరతి మహావనే కూటాగారసాలాయం. తేన ఖో పన సమయేన వేసాలియం పణీతానం భత్తానం భత్తపటిపాటి అధిట్ఠితా హోతి. అథ ఖో అఞ్ఞతరస్స దలిద్దస్స కమ్మకారస్స [కమ్మకరస్స (సీ.)] ఏతదహోసి – ‘‘న ఖో ఇదం ఓరకం భవిస్సతి యథయిమే మనుస్సా సక్కచ్చం భత్తం కరోన్తి; యంనూనాహమ్పి భత్తం కరేయ్య’’న్తి. అథ ఖో సో దలిద్దో కమ్మకారో యేన కిరపతికో తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా తం కిరపతికం ఏతదవోచ – ‘‘ఇచ్ఛామహం, అయ్యపుత్త, బుద్ధప్పముఖస్స భిక్ఖుసఙ్ఘస్స భత్తం కాతుం. దేహి మే వేతన’’న్తి. సోపి ఖో కిరపతికో సద్ధో హోతి పసన్నో. అథ ఖో సో కిరపతికో తస్స దలిద్దస్స కమ్మకారస్స అబ్భాతిరేకం [అతిరేకం (స్యా.)] వేతనం అదాసి. అథ ఖో సో దలిద్దో కమ్మకారో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీది. ఏకమన్తం నిసిన్నో ఖో సో దలిద్దో కమ్మకారో భగవన్తం ఏతదవోచ – ‘‘అధివాసేతు మే, భన్తే, భగవా స్వాతనాయ భత్తం సద్ధిం భిక్ఖుసఙ్ఘేనా’’తి. ‘‘మహా ఖో, ఆవుసో, భిక్ఖుసఙ్ఘో. జానాహీ’’తి. ‘‘హోతు [హోతు మే (క.)] భన్తే, మహా భిక్ఖుసఙ్ఘో. బహూ మే బదరా పటియత్తా బదరమిస్సేన పేయ్యా పరిపూరిస్సన్తీ’’తి. అధివాసేసి భగవా తుణ్హీభావేన.

అథ ఖో సో దలిద్దో కమ్మకారో భగవతో అధివాసనం విదిత్వా ఉట్ఠాయాసనా భగవన్తం అభివాదేత్వా పదక్ఖిణం కత్వా పక్కామి. అస్సోసుం ఖో భిక్ఖూ – ‘‘దలిద్దేన కిర కమ్మకారేన స్వాతనాయ బుద్ధప్పముఖో భిక్ఖుసఙ్ఘో నిమన్తితో, బదరమిస్సేన పేయ్యా పరిపూరిస్సన్తీ’’తి. తే కాలస్సేవ పిణ్డాయ చరిత్వా భుఞ్జింసు. అస్సోసుం ఖో మనుస్సా – ‘‘దలిద్దేన కిర కమ్మకారేన బుద్ధప్పముఖో భిక్ఖుసఙ్ఘో నిమన్తితో’’తి. తే దలిద్దస్స కమ్మకారస్స పహూతం ఖాదనీయం భోజనీయం అభిహరింసు. అథ ఖో సో దలిద్దో కమ్మకారో తస్సా రత్తియా అచ్చయేన పణీతం ఖాదనీయం భోజనీయం పటియాదాపేత్వా భగవతో కాలం ఆరోచాపేసి – ‘‘కాలో, భన్తే, నిట్ఠితం భత్త’’న్తి.

అథ ఖో భగవా పుబ్బణ్హసమయం నివాసేత్వా పత్తచీవరమాదాయ యేన తస్స దలిద్దస్స కమ్మకారస్స నివేసనం తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా పఞ్ఞత్తే ఆసనే నిసీది సద్ధిం భిక్ఖుసఙ్ఘేన. అథ ఖో సో దలిద్దో కమ్మకారో భత్తగ్గే భిక్ఖూ పరివిసతి. భిక్ఖూ ఏవమాహంసు – ‘‘థోకం, ఆవుసో, దేహి. థోకం, ఆవుసో, దేహీ’’తి. ‘‘మా ఖో తుమ్హే, భన్తే, ‘అయం దలిద్దో కమ్మకారో’తి థోకం థోకం పటిగ్గణ్హిత్థ. పహూతం మే ఖాదనీయం భోజనీయం పటియత్తం.

పటిగ్గణ్హథ, భన్తే, యావదత్థ’’న్తి. ‘‘న ఖో మయం, ఆవుసో, ఏతంకారణా థోకం థోకం పటిగ్గణ్హామ. అపిచ, మయం కాలస్సేవ పిణ్డాయ చరిత్వా భుఞ్జిమ్హా; తేన మయం థోకం థోకం పటిగ్గణ్హామా’’తి.

అథ ఖో సో దలిద్దో కమ్మకారో ఉజ్ఝాయతి ఖియ్యతి విపాచేతి – ‘‘కథఞ్హి నామ భదన్తా మయా నిమన్తితా అఞ్ఞత్ర భుఞ్జిస్సన్తి! న చాహం పటిబలో యావదత్థం దాతు’’న్తి? అస్సోసుం ఖో భిక్ఖూ తస్స దలిద్దస్స కమ్మకారస్స ఉజ్ఝాయన్తస్స ఖియ్యన్తస్స విపాచేన్తస్స. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖూ అఞ్ఞత్ర నిమన్తితా అఞ్ఞత్ర భుఞ్జిస్సన్తీ’’తి…పే… సచ్చం కిర, భిక్ఖవే, భిక్ఖూ అఞ్ఞత్ర నిమన్తితా అఞ్ఞత్ర భుఞ్జన్తీతి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ తే, భిక్ఖవే, మోఘపురిసా అఞ్ఞత్ర నిమన్తితా అఞ్ఞత్ర భుఞ్జిస్సన్తి! నేతం, భిక్ఖవే, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

‘‘పరమ్పరభోజనే పాచిత్తియ’’న్తి.

ఏవఞ్చిదం భగవతా భిక్ఖూనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం హోతి.

౨౨౨. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు గిలానో హోతి. అఞ్ఞతరో భిక్ఖు పిణ్డపాతం ఆదాయ యేన సో భిక్ఖు తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా తం భిక్ఖుం ఏతదవోచ – ‘‘భుఞ్జాహి, ఆవుసో’’తి. ‘‘అలం, ఆవుసో, అత్థి మే భత్తపచ్చాసా’’తి. తస్స భిక్ఖునో పిణ్డపాతో ఉస్సూరే [ఉస్సూరేన (క.)] ఆహరీయిత్థ. సో భిక్ఖు న చిత్తరూపం భుఞ్జి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, గిలానేన భిక్ఖునా పరమ్పరభోజనం భుఞ్జితుం. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

‘‘పరమ్పరభోజనే, అఞ్ఞత్ర సమయా, పాచిత్తియం. తత్థాయం సమయో. గిలానసమయో – అయం తత్థ సమయో’’తి.

ఏవఞ్చిదం భగవతా భిక్ఖూనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం హోతి.

౨౨౩. తేన ఖో పన సమయేన మనుస్సా చీవరదానసమయే సచీవరభత్తం పటియాదేత్వా [పటియాదాపేత్వా (ఇతిపి)] భిక్ఖూ నిమన్తేన్తి – ‘‘భోజేత్వా చీవరేన అచ్ఛాదేస్సామా’’తి. భిక్ఖూ కుక్కుచ్చాయన్తా నాధివాసేన్తి – ‘‘పటిక్ఖిత్తం భగవతా పరమ్పరభోజన’’న్తి. చీవరం పరిత్తం ఉప్పజ్జతి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం…పే… అనుజానామి, భిక్ఖవే, చీవరదానసమయే పరమ్పరభోజనం భుఞ్జితుం. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

‘‘పరమ్పరభోజనే, అఞ్ఞత్ర సమయా, పాచిత్తియం. తత్థాయం సమయో. గిలానసమయో, చీవరదానసమయో – అయం తత్థ సమయో’’తి.

ఏవఞ్చిదం భగవతా భిక్ఖూనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం హోతి.

౨౨౪. తేన ఖో పన సమయేన మనుస్సా చీవరకారకే భిక్ఖూ భత్తేన నిమన్తేన్తి. భిక్ఖూ కుక్కుచ్చాయన్తా నాధివాసేన్తి – ‘‘పటిక్ఖిత్తం భగవతా పరమ్పరభోజన’’న్తి. భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం…పే… అనుజానామి, భిక్ఖవే, చీవరకారసమయే పరమ్పరభోజనం భుఞ్జితుం. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

౨౨౫. ‘‘పరమ్పరభోజనే, అఞ్ఞత్ర సమయా, పాచిత్తియం. తత్థాయం సమయో. గిలానసమయో, చీవరదానసమయో, చీవరకారసమయో – అయం తత్థ సమయో’’తి.

ఏవఞ్చిదం భగవతా భిక్ఖూనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం హోతి.

౨౨౬. అథ ఖో భగవా పుబ్బణ్హసమయం నివాసేత్వా పత్తచీవరమాదాయ ఆయస్మతా ఆనన్దేన పచ్ఛాసమణేన యేన అఞ్ఞతరం కులం తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా పఞ్ఞత్తే ఆసనే నిసీది. అథ ఖో తే మనుస్సా భగవతో చ ఆయస్మతో చ ఆనన్దస్స భోజనం అదంసు. ఆయస్మా ఆనన్దో కుక్కుచ్చాయన్తో న పటిగ్గణ్హాతి. ‘‘గణ్హాహి [పతిగణ్హాహి (సీ.)], ఆనన్దా’’తి. ‘‘అలం, భగవా, అత్థి మే భత్తపచ్చాసా’’తి. ‘‘తేనహానన్ద, వికప్పేత్వా గణ్హాహీ’’తి. అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, వికప్పేత్వా [భత్తపచ్చాసం వికప్పేత్వా (స్యా.)] పరమ్పరభోజనం భుఞ్జితుం. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, వికప్పేతబ్బం – ‘మయ్హం భత్తపచ్చాసం ఇత్థన్నామస్స దమ్మీ’’’తి.

౨౨౭. పరమ్పరభోజనం నామ పఞ్చన్నం భోజనానం అఞ్ఞతరేన భోజనేన నిమన్తితో, తం ఠపేత్వా అఞ్ఞం పఞ్చన్నం భోజనానం అఞ్ఞతరం భోజనం భుఞ్జతి, ఏతం పరమ్పరభోజనం నామ.

అఞ్ఞత్ర సమయాతి ఠపేత్వా సమయం.

గిలానసమయో నామ న సక్కోతి ఏకాసనే నిసిన్నో యావదత్థం భుఞ్జితుం. ‘‘గిలానసమయో’’తి భుఞ్జితబ్బం.

చీవరదానసమయో నామ అనత్థతే కథినే వస్సానస్స పచ్ఛిమో మాసో, అత్థతే కథినే పఞ్చ మాసా. ‘‘చీవరదానసమయో’’తి భుఞ్జితబ్బం.

చీవరకారసమయో నామ చీవరే కయిరమానే. ‘‘చీవరకారసమయో’’తి భుఞ్జితబ్బం.

‘‘అఞ్ఞత్ర సమయా భుఞ్జిస్సామీ’’తి పటిగ్గణ్హాతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అజ్ఝోహారే అజ్ఝోహారే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

౨౨౮. పరమ్పరభోజనే పరమ్పరభోజనసఞ్ఞీ, అఞ్ఞత్ర సమయా, భుఞ్జతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. పరమ్పరభోజనే వేమతికో, అఞ్ఞత్ర సమయా, భుఞ్జతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. పరమ్పరభోజనే నపరమ్పరభోజనసఞ్ఞీ, అఞ్ఞత్ర సమయా, భుఞ్జతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

నపరమ్పరభోజనే పరమ్పరభోజనసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స. నపరమ్పరభోజనే వేమతికో, ఆపత్తి దుక్కటస్స. నపరమ్పరభోజనే నపరమ్పరభోజనసఞ్ఞీ, అనాపత్తి.

౨౨౯. అనాపత్తి సమయే, వికప్పేత్వా భుఞ్జతి, ద్వే తయో నిమన్తనే ఏకతో భుఞ్జతి, నిమన్తనపటిపాటియా భుఞ్జతి, సకలేన గామేన నిమన్తితో తస్మిం గామే యత్థ కత్థచి భుఞ్జతి, సకలేన పూగేన నిమన్తితో తస్మిం పూగే యత్థ కత్థచి భుఞ్జతి, నిమన్తియమానో భిక్ఖం గహేస్సామీతి భణతి, నిచ్చభత్తే, సలాకభత్తే, పక్ఖికే, ఉపోసథికే, పాటిపదికే, పఞ్చ భోజనాని ఠపేత్వా సబ్బత్థ అనాపత్తి, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.

పరమ్పరభోజనసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం తతియం.