౮. నావాభిరుహనసిక్ఖాపదం
౧౮౬. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ భిక్ఖునీహి సద్ధిం సంవిధాయ ఏకం నావం [ఏకనావం (స్యా.)] అభిరుహన్తి. మనుస్సా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘యథేవ మయం సపజాపతికా నావాయ [ఏకనావాయ (స్యా.)] కీళామ, ఏవమేవిమే సమణా సక్యపుత్తియా భిక్ఖునీహి సద్ధిం సంవిధాయ నావాయ కీళన్తీ’’తి! అస్సోసుం ఖో భిక్ఖూ తేసం మనుస్సానం ఉజ్ఝాయన్తానం ఖియ్యన్తానం విపాచేన్తానం. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ భిక్ఖునీహి సద్ధిం సంవిధాయ ఏకం నావం అభిరుహిస్సన్తీ’’తి…పే… ‘‘సచ్చం కిర తుమ్హే, భిక్ఖవే, భిక్ఖునీహి సద్ధిం సంవిధాయ ఏకం నావం అభిరుహథా’’తి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ తుమ్హే, మోఘపురిసా, భిక్ఖునీహి సద్ధిం సంవిధాయ ఏకం నావం అభిరుహిస్సథ! నేతం, మోఘపురిసా, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –
‘‘యో పన భిక్ఖు భిక్ఖునియా సద్ధిం సంవిధాయ ఏకం నావం [ఏకనావం (స్యా.)] అభిరుహేయ్య, ఉద్ధంగామినిం వా అధోగామినిం వా, పాచిత్తియ’’న్తి.
ఏవఞ్చిదం భగవతా భిక్ఖూనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం హోతి.
౧౮౭. తేన ఖో పన సమయేన సమ్బహులా భిక్ఖూ చ భిక్ఖునియో చ సాకేతా సావత్థిం అద్ధానమగ్గప్పటిపన్నా హోన్తి. అన్తరామగ్గే నదీ తరితబ్బా [ఉత్తరితబ్బా (స్యా.)] హోతి. అథ ఖో తా భిక్ఖునియో తే భిక్ఖూ ఏతదవోచుం – ‘‘మయమ్పి అయ్యేహి సద్ధిం ఉత్తరిస్సామా’’తి. ‘‘న, భగినీ, కప్పతి భిక్ఖునియా సద్ధిం సంవిధాయ ఏకం నావం అభిరుహితుం; తుమ్హే వా పఠమం ఉత్తరథ మయం వా ఉత్తరిస్సామా’’తి. ‘‘అయ్యా, భన్తే, అగ్గపురిసా. అయ్యావ పఠమం ఉత్తరన్తూ’’తి. అథ ఖో తాసం భిక్ఖునీనం పచ్ఛా ఉత్తరన్తీనం చోరా అచ్ఛిన్దింసు చ దూసేసుఞ్చ. అథ ఖో తా భిక్ఖునియో సావత్థిం గన్త్వా భిక్ఖునీనం ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. భిక్ఖునియో భిక్ఖూనం ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. భిక్ఖూ భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, తిరియం తరణాయ భిక్ఖునియా సద్ధిం సంవిధాయ ఏకం నావం అభిరుహితుం. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –
౧౮౮. ‘‘యో పన భిక్ఖు భిక్ఖునియా సద్ధిం సంవిధాయ ఏకం నావం అభిరుహేయ్య ఉద్ధంగామినిం వా అధోగామినిం వా, అఞ్ఞత్ర తిరియం తరణాయ, పాచిత్తియ’’న్తి.
౧౮౯. యో పనాతి యో యాదిసో…పే… భిక్ఖూతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతో భిక్ఖూతి.
భిక్ఖునీ నామ ఉభతోసఙ్ఘే ఉపసమ్పన్నా.
సద్ధిన్తి ఏకతో.
సంవిధాయాతి ‘‘అభిరుహామ, భగిని, అభిరుహామాయ్య; అభిరుహామాయ్య, అభిరుహామ, భగిని; అజ్జ వా హియ్యో వా పరే వా అభిరుహామా’’తి సంవిదహతి ఆపత్తి దుక్కటస్స.
భిక్ఖునియా అభిరుళ్హే భిక్ఖు అభిరుహతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. భిక్ఖుమ్హి అభిరుళ్హే భిక్ఖునీ అభిరుహతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ఉభో వా అభిరుహన్తి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
ఉద్ధంగామినిన్తి ఉజ్జవనికాయ.
అధోగామినిన్తి ఓజవనికాయ.
అఞ్ఞత్ర తిరియం తరణాయాతి ఠపేత్వా తిరియం తరణం.
కుక్కుటసమ్పాతే గామే, గామన్తరే గామన్తరే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అగామకే అరఞ్ఞే, అడ్ఢయోజనే అడ్ఢయోజనే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
౧౯౦. సంవిదహితే సంవిదహితసఞ్ఞీ ఏకం నావం అభిరుహతి ఉద్ధంగామినిం వా అధోగామినిం వా, అఞ్ఞత్ర తిరియం తరణాయ, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. సంవిదహితే వేమతికో ఏకం నావం అభిరుహతి ఉద్ధంగామినిం వా అధోగామినిం వా, అఞ్ఞత్ర తిరియం తరణాయ, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. సంవిదహితే అసంవిదహితసఞ్ఞీ ఏకం నావం అభిరుహతి ఉద్ధంగామినిం వా అధోగామినిం వా, అఞ్ఞత్ర తిరియం తరణాయ, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
భిక్ఖు సంవిదహతి, భిక్ఖునీ న సంవిదహతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అసంవిదహితే సంవిదహితసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అసంవిదహితే వేమతికో, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అసంవిదహితే, అసంవిదహితసఞ్ఞీ, అనాపత్తి.
౧౯౧. అనాపత్తి తిరియం తరణాయ, అసంవిదహిత్వా అభిరుహన్తి, భిక్ఖునీ సంవిదహతి, భిక్ఖు న సంవిదహతి, విసఙ్కేతేన అభిరుహన్తి, ఆపదాసు ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మిస్సాతి.
నావాభిరుహనసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం అట్ఠమం.