౩. ఓవాదవగ్గో
౧. ఓవాదసిక్ఖాపదం
౧౪౪. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన థేరా భిక్ఖూ భిక్ఖునియో ఓవదన్తా లాభినో హోన్తి చీవరపిణ్డపాతసేనాసనగిలానప్పచ్చయభేసజ్జపరిక్ఖారానం. అథ ఖో ఛబ్బగ్గియానం భిక్ఖూనం ఏతదహోసి – ‘‘ఏతరహి ఖో, ఆవుసో, థేరా భిక్ఖూ భిక్ఖునియో ఓవదన్తా లాభినో హోన్తి చీవరపిణ్డపాతసేనాసనగిలానప్పచ్చయభేసజ్జపరిక్ఖారానం. హన్దావుసో, మయమ్పి భిక్ఖునియో ఓవదామా’’తి. అథ ఖో ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ భిక్ఖునియో ఉపసఙ్కమిత్వా ఏతదవోచుం – ‘‘అమ్హేపి, భగినియో, ఉపసఙ్కమథ; మయమ్పి ఓవదిస్సామా’’తి.
అథ ఖో తా భిక్ఖునియో యేన ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా ఛబ్బగ్గియే భిక్ఖూ అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీదింసు. అథ ఖో ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ భిక్ఖునీనం పరిత్తఞ్ఞేవ ధమ్మిం కథం కత్వా దివసం తిరచ్ఛానకథాయ వీతినామేత్వా ఉయ్యోజేసుం – ‘‘గచ్ఛథ, భగినియో’’తి. అథ ఖో తా భిక్ఖునియో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం అట్ఠంసు. ఏకమన్తం ఠితా ఖో తా భిక్ఖునియో భగవా ఏతదవోచ – ‘‘కచ్చి, భిక్ఖునియో, ఓవాదో ఇద్ధో అహోసీ’’తి? ‘‘కుతో, భన్తే, ఓవాదో ఇద్ధో భవిస్సతి! అయ్యా ఛబ్బగ్గియా పరిత్తఞ్ఞేవ ధమ్మిం కథం కత్వా దివసం తిరచ్ఛానకథాయ వీతినామేత్వా ఉయ్యోజేసు’’న్తి. అథ ఖో భగవా తా భిక్ఖునియో ధమ్మియా కథాయ సన్దస్సేసి సమాదపేసి సముత్తేజేసి సమ్పహంసేసి. అథ ఖో తా భిక్ఖునియో భగవతా ధమ్మియా కథాయ సన్దస్సితా సమాదపితా సముత్తేజితా సమ్పహంసితా భగవన్తం అభివాదేత్వా పదక్ఖిణం కత్వా పక్కమింసు.
అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే భిక్ఖుసఙ్ఘం సన్నిపాతాపేత్వా ఛబ్బగ్గియే భిక్ఖూ పటిపుచ్ఛి – ‘‘సచ్చం కిర తుమ్హే, భిక్ఖవే, భిక్ఖునీనం పరిత్తఞ్ఞేవ ధమ్మిం కథం కత్వా దివసం తిరచ్ఛానకథాయ వీతినామేత్వా ఉయ్యోజేథా’’తి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ తుమ్హే, మోఘపురిసా, భిక్ఖునీనం పరిత్తఞ్ఞేవ ధమ్మిం కథం కత్వా దివసం తిరచ్ఛానకథాయ వీతినామేత్వా ఉయ్యోజేస్సథ! నేతం, మోఘపురిసా, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… విగరహిత్వా…పే… ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, భిక్ఖునోవాదకం సమ్మన్నితుం. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, సమ్మన్నితబ్బో. పఠమం భిక్ఖు యాచితబ్బో. యాచిత్వా బ్యత్తేన భిక్ఖునా పటిబలేన సఙ్ఘో ఞాపేతబ్బో –
౧౪౫. ‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. యది సఙ్ఘస్స పత్తకల్లం, సఙ్ఘో ఇత్థన్నామం భిక్ఖుం భిక్ఖునోవాదకం సమ్మన్నేయ్య. ఏసా ఞత్తి.
‘‘సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. సఙ్ఘో ఇత్థన్నామం భిక్ఖుం భిక్ఖునోవాదకం సమ్మన్నతి. యస్సాయస్మతో ఖమతి ఇత్థన్నామస్స భిక్ఖునో భిక్ఖునోవాదకస్స సమ్ముతి, సో తుణ్హస్స; యస్స నక్ఖమతి, సో భాసేయ్య.
‘‘దుతియమ్పి ఏతమత్థం వదామి…పే… తతియమ్పి ఏతమత్థం వదామి – సుణాతు మే, భన్తే, సఙ్ఘో. సఙ్ఘో ఇత్థన్నామం భిక్ఖుం భిక్ఖునోవాదకం సమ్మన్నతి. యస్సాయస్మతో ఖమతి ఇత్థన్నామస్స భిక్ఖునో భిక్ఖునోవాదకస్స సమ్ముతి, సో తుణ్హస్స; యస్స నక్ఖమతి, సో భాసేయ్య.
‘‘సమ్మతో సఙ్ఘేన ఇత్థన్నామో భిక్ఖు భిక్ఖునోవాదకో. ఖమతి సఙ్ఘస్స, తస్మా తుణ్హీ, ఏవమేతం ధారయామీ’’తి.
అథ ఖో భగవా ఛబ్బగ్గియే భిక్ఖూ అనేకపరియాయేన విగరహిత్వా దుబ్భరతాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –
౧౪౬. ‘‘యో పన భిక్ఖు అసమ్మతో భిక్ఖునియో ఓవదేయ్య పాచిత్తియ’’న్తి.
ఏవఞ్చిదం భగవతా భిక్ఖూనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం హోతి.
౧౪౭. తేన ఖో పన సమయేన థేరా భిక్ఖూ సమ్మతా భిక్ఖునియో ఓవదన్తా తథేవ లాభినో హోన్తి చీవరపిణ్డపాతసేనాసనగిలానప్పచ్చయభేసజ్జపరిక్ఖారానం. అథ ఖో ఛబ్బగ్గియానం భిక్ఖూనం ఏతదహోసి – ‘‘ఏతరహి ఖో, ఆవుసో, థేరా భిక్ఖూ సమ్మతా భిక్ఖునియో ఓవదన్తా తథేవ లాభినో హోన్తి చీవరపిణ్డపాతసేనాసనగిలానప్పచ్చయభేసజ్జపరిక్ఖారానం. హన్దావుసో, మయమ్పి నిస్సీమం గన్త్వా అఞ్ఞమఞ్ఞం భిక్ఖునోవాదకం సమ్మన్నిత్వా భిక్ఖునియో ఓవదామా’’తి. అథ ఖో ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ నిస్సీమం గన్త్వా అఞ్ఞమఞ్ఞం భిక్ఖునోవాదకం సమ్మన్నిత్వా భిక్ఖునియో ఉపసఙ్కమిత్వా ఏతదవోచుం – ‘‘మయమ్పి, భగినియో, సమ్మతా. అమ్హేపి ఉపసఙ్కమథ. మయమ్పి ఓవదిస్సామా’’తి.
అథ ఖో తా భిక్ఖునియో యేన ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా ఛబ్బగ్గియే భిక్ఖూ అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీదింసు. అథ ఖో ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ భిక్ఖునీనం పరిత్తఞ్ఞేవ ధమ్మిం కథం కత్వా దివసం తిరచ్ఛానకథాయ వీతినామేత్వా ఉయ్యోజేసుం – ‘‘గచ్ఛథ భగినియో’’తి. అథ ఖో తా భిక్ఖునియో యేన భగవా తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా భగవన్తం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం అట్ఠంసు. ఏకమన్తం ఠితా ఖో తా భిక్ఖునియో భగవా ఏతదవోచ – ‘‘కచ్చి, భిక్ఖునియో, ఓవాదో ఇద్ధో అహోసీ’’తి? ‘‘కుతో, భన్తే, ఓవాదో ఇద్ధో భవిస్సతి! అయ్యా ఛబ్బగ్గియా పరిత్తఞ్ఞేవ ధమ్మిం కథం కత్వా దివసం తిరచ్ఛానకథాయ వీతినామేత్వా ఉయ్యోజేసు’’న్తి.
అథ ఖో భగవా తా భిక్ఖునియో ధమ్మియా కథాయ సన్దస్సేసి…పే… అథ ఖో తా భిక్ఖునియో భగవతా ధమ్మియా కథాయ సన్దస్సితా సమాదపితా సముత్తేజితా సమ్పహంసితా భగవన్తం అభివాదేత్వా పదక్ఖిణం కత్వా పక్కమింసు. అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే భిక్ఖుసఙ్ఘం సన్నిపాతాపేత్వా ఛబ్బగ్గియే భిక్ఖూ పటిపుచ్ఛి – ‘‘సచ్చం కిర తుమ్హే, భిక్ఖవే, భిక్ఖునీనం పరిత్తఞ్ఞేవ ధమ్మిం కథం కత్వా దివసం తిరచ్ఛానకథాయ వీతినామేత్వా ఉయ్యోజేథా’’తి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ తుమ్హే, మోఘపురిసా, భిక్ఖునీనం పరిత్తఞ్ఞేవ ధమ్మిం కథం కత్వా దివసం తిరచ్ఛానకథాయ వీతినామేత్వా ఉయ్యోజేస్సథ! నేతం, మోఘపురిసా, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… విగరహిత్వా…పే… ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, అట్ఠహఙ్గేహి సమన్నాగతం భిక్ఖుం భిక్ఖునోవాదకం సమ్మన్నితుం. సీలవా హోతి, పాతిమోక్ఖసంవరసంవుతో విహరతి ఆచారగోచరసమ్పన్నో అణుమత్తేసు వజ్జేసు భయదస్సావీ, సమాదాయ సిక్ఖతి సిక్ఖాపదేసు; బహుస్సుతో హోతి సుతధరో సుతసన్నిచయో, యే తే ధమ్మా ఆదికల్యాణా మజ్ఝేకల్యాణా పరియోసానకల్యాణా సాత్థం సబ్యఞ్జనం కేవలపరిపుణ్ణం పరిసుద్ధం బ్రహ్మచరియం అభివదన్తి తథారూపాస్స ధమ్మా బహుస్సుతా హోన్తి ధాతా వచసా పరిచితా మనసా అనుపేక్ఖితా దిట్ఠియా సుప్పటివిద్ధా; ఉభయాని ఖో పనస్స పాతిమోక్ఖాని విత్థారేన స్వాగతాని హోన్తి సువిభత్తాని సుప్పవత్తీని సువినిచ్ఛితాని సుత్తసో అనుబ్యఞ్జనసో; కల్యాణవాచో హోతి కల్యాణవాక్కరణో; యేభుయ్యేన భిక్ఖునీనం పియో హోతి మనాపో; పటిబలో హోతి భిక్ఖునియో ఓవదితుం; న ఖో పనేతం [పన తం (?)] భగవన్తం ఉద్దిస్స పబ్బజితాయ కాసాయవత్థవసనాయ గరుధమ్మం అజ్ఝాపన్నపుబ్బో హోతి; వీసతివస్సో వా హోతి అతిరేకవీసతివస్సో వా – అనుజానామి, భిక్ఖవే, ఇమేహి అట్ఠహఙ్గేహి సమన్నాగతం భిక్ఖుం భిక్ఖునోవాదకం సమ్మన్నితు’’న్తి.
౧౪౮. యో పనాతి యో యాదిసో…పే… భిక్ఖూతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతో భిక్ఖూతి.
అసమ్మతో నామ ఞత్తిచతుత్థేన కమ్మేన అసమ్మతో.
భిక్ఖునియో నామ ఉభతోసఙ్ఘే ఉపసమ్పన్నా.
ఓవదేయ్యాతి అట్ఠహి గరుధమ్మేహి ఓవదతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అఞ్ఞేన ధమ్మేన ఓవదతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. ఏకతోఉపసమ్పన్నం ఓవదతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స.
౧౪౯. తేన సమ్మతేన భిక్ఖునా పరివేణం సమ్మజ్జిత్వా పానీయం పరిభోజనీయం ఉపట్ఠాపేత్వా ఆసనం పఞ్ఞపేత్వా దుతియం గహేత్వా నిసీదితబ్బం. భిక్ఖునీహి తత్థ గన్త్వా తం భిక్ఖుం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీదితబ్బం. తేన భిక్ఖునా పుచ్ఛితబ్బా – ‘‘సమగ్గాత్థ, భగినియో’’తి? సచే ‘‘సమగ్గామ్హాయ్యా’’తి భణన్తి, ‘‘వత్తన్తి, భగినియో, అట్ఠ గరుధమ్మా’’తి? సచే ‘‘వత్తన్తాయ్యా’’తి భణన్తి, ‘‘ఏసో, భగినియో, ఓవాదో’’తి నియ్యాదేతబ్బో [నియ్యాతేతబ్బో (ఇతిపి)]. సచే ‘‘న వత్తన్తాయ్యా’’తి భణన్తి, ఓసారేతబ్బా. ‘‘వస్ససతూపసమ్పన్నాయ భిక్ఖునియా తదహుపసమ్పన్నస్స భిక్ఖునో అభివాదనం పచ్చుట్ఠానం అఞ్జలికమ్మం సామీచికమ్మం కాతబ్బం; అయమ్పి ధమ్మో సక్కత్వా గరుకత్వా మానేత్వా పూజేత్వా యావజీవం అనతిక్కమనీయో. న భిక్ఖునియా అభిక్ఖుకే ఆవాసే వస్సం వసితబ్బం; అయమ్పి ధమ్మో సక్కత్వా గరుకత్వా మానేత్వా పూజేత్వా యావజీవం అనతిక్కమనీయో. అన్వద్ధమాసం భిక్ఖునియా భిక్ఖుసఙ్ఘతో ద్వే ధమ్మా పచ్చాసీసితబ్బా [పచ్చాసింసితబ్బా (ఇతిపి)] ఉపోసథపుచ్ఛకఞ్చ ఓవాదుపసఙ్కమనఞ్చ, అయమ్పి ధమ్మో…పే… వస్సం వుట్ఠాయ భిక్ఖునియా ఉభతోసఙ్ఘే తీహి ఠానేహి పవారేతబ్బం దిట్ఠేన వా సుతేన వా పరిసఙ్కాయ వా; అయమ్పి ధమ్మో…పే… గరుధమ్మం అజ్ఝాపన్నాయ భిక్ఖునియా ఉభతోసఙ్ఘే పక్ఖమానత్తం చరితబ్బం; అయమ్పి ధమ్మో…పే… ద్వే వస్సాని ఛసు ధమ్మేసు సిక్ఖితసిక్ఖాయ సిక్ఖమానాయ ఉభతోసఙ్ఘే ఉపసమ్పదా పరియేసితబ్బా; అయమ్పి ధమ్మో…పే… న భిక్ఖునియా కేన చి పరియాయేన భిక్ఖు అక్కోసితబ్బో పరిభాసితబ్బో; అయమ్పి ధమ్మో…పే… అజ్జతగ్గే ఓవటో భిక్ఖునీనం భిక్ఖూసు వచనపథో, అనోవటో భిక్ఖూనం భిక్ఖునీసు వచనపథో; అయమ్పి ధమ్మో సక్కత్వా గరుకత్వా మానేత్వా పూజేత్వా యావజీవం అనతిక్కమనీయో’’తి.
సచే ‘‘సమగ్గామ్హాయ్యా’’తి భణన్తం అఞ్ఞం ధమ్మం భణతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. సచే ‘‘వగ్గామ్హాయ్యా’’తి భణన్తం అట్ఠ గరుధమ్మే భణతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. ఓవాదం అనియ్యాదేత్వా అఞ్ఞం ధమ్మం భణతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స.
౧౫౦. అధమ్మకమ్మే అధమ్మకమ్మసఞ్ఞీ వగ్గం భిక్ఖునిసఙ్ఘం వగ్గసఞ్ఞీ ఓవదతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అధమ్మకమ్మే అధమ్మకమ్మసఞ్ఞీ వగ్గం భిక్ఖునీసఙ్ఘం వేమతికో ఓవదతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అధమ్మకమ్మే అధమ్మకమ్మసఞ్ఞీ వగ్గం భిక్ఖునిసఙ్ఘం సమగ్గసఞ్ఞీ ఓవదతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
అధమ్మకమ్మే వేమతికో వగ్గం భిక్ఖునిసఙ్ఘం వగ్గసఞ్ఞీ ఓవదతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అధమ్మకమ్మే వేమతికో వగ్గం భిక్ఖునిసఙ్ఘం వేమతికో ఓవదతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అధమ్మకమ్మే వేమతికో వగ్గం భిక్ఖునిసఙ్ఘం సమగ్గసఞ్ఞీ ఓవదతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
అధమ్మకమ్మే ధమ్మకమ్మసఞ్ఞీ వగ్గం భిక్ఖునిసఙ్ఘం వగ్గసఞ్ఞీ ఓవదతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అధమ్మకమ్మే ధమ్మకమ్మసఞ్ఞీ వగ్గం భిక్ఖునిసఙ్ఘం వేమతికో ఓవదతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అధమ్మకమ్మే ధమ్మకమ్మసఞ్ఞీ వగ్గం భిక్ఖునిసఙ్ఘం సమగ్గసఞ్ఞీ ఓవదతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
అధమ్మకమ్మే అధమ్మకమ్మసఞ్ఞీ సమగ్గం భిక్ఖునిసఙ్ఘం వగ్గసఞ్ఞీ ఓవదతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అధమ్మకమ్మే అధమ్మకమ్మసఞ్ఞీ సమగ్గం భిక్ఖునిసఙ్ఘం వేమతికో ఓవదతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అధమ్మకమ్మే అధమ్మకమ్మసఞ్ఞీ సమగ్గం భిక్ఖునిసఙ్ఘం సమగ్గసఞ్ఞీ ఓవదతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
అధమ్మకమ్మే వేమతికో సమగ్గం భిక్ఖునిసఙ్ఘం వగ్గసఞ్ఞీ ఓవదతి…పే… వేమతికో ఓవదతి…పే… సమగ్గసఞ్ఞీ ఓవదతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
అధమ్మకమ్మే ధమ్మకమ్మసఞ్ఞీ సమగ్గం భిక్ఖునిసఙ్ఘం వగ్గసఞ్ఞీ ఓవదతి…పే… వేమతికో ఓవదతి…పే… సమగ్గసఞ్ఞీ ఓవదతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
౧౫౧. ధమ్మకమ్మే అధమ్మకమ్మసఞ్ఞీ వగ్గం భిక్ఖునిసఙ్ఘం వగ్గసఞ్ఞీ ఓవదతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. ధమ్మకమ్మే అధమ్మకమ్మసఞ్ఞీ వగ్గం భిక్ఖునిసఙ్ఘం వేమతికో ఓవదతి…పే… సమగ్గసఞ్ఞీ ఓవదతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స.
ధమ్మకమ్మే వేమతికో వగ్గం భిక్ఖునిసఙ్ఘం వగ్గసఞ్ఞీ ఓవదతి…పే… వేమతికో ఓవదతి…పే… సమగ్గసఞ్ఞీ ఓవదతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స.
ధమ్మకమ్మే ధమ్మకమ్మసఞ్ఞీ వగ్గం భిక్ఖునిసఙ్ఘం వగ్గసఞ్ఞీ ఓవదతి…పే… వేమతికో ఓవదతి…పే… సమగ్గసఞ్ఞీ ఓవదతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స.
ధమ్మకమ్మే అధమ్మకమ్మసఞ్ఞీ సమగ్గం భిక్ఖునిసఙ్ఘం వగ్గసఞ్ఞీ ఓవదతి…పే… వేమతికో ఓవదతి…పే… సమగ్గసఞ్ఞీ ఓవదతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స.
ధమ్మకమ్మే వేమతికో సమగ్గం భిక్ఖునిసఙ్ఘం వగ్గసఞ్ఞీ ఓవదతి…పే… వేమతికో ఓవదతి…పే… సమగ్గసఞ్ఞీ ఓవదతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స.
ధమ్మకమ్మే ధమ్మకమ్మసఞ్ఞీ సమగ్గం భిక్ఖునిసఙ్ఘం వగ్గసఞ్ఞీ ఓవదతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. ధమ్మకమ్మే ధమ్మకమ్మసఞ్ఞీ సమగ్గం భిక్ఖునిసఙ్ఘం వేమతికో ఓవదతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. ధమ్మకమ్మే ధమ్మకమ్మసఞ్ఞీ సమగ్గం భిక్ఖునిసఙ్ఘం సమగ్గసఞ్ఞీ ఓవదతి, అనాపత్తి.
౧౫౨. అనాపత్తి ఉద్దేసం దేన్తో, పరిపుచ్ఛం దేన్తో, ‘‘ఓసారేహి అయ్యా’’తి వుచ్చమానో, ఓసారేతి, పఞ్హం పుచ్ఛతి, పఞ్హం పుట్ఠో కథేతి, అఞ్ఞస్సత్థాయ భణన్తం భిక్ఖునియో సుణన్తి, సిక్ఖమానాయ, సామణేరియా, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.
ఓవాదసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం పఠమం.
౨. అత్థఙ్గతసిక్ఖాపదం
౧౫౩. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన థేరా భిక్ఖూ భిక్ఖునియో ఓవదన్తి పరియాయేన. తేన ఖో పన సమయేన ఆయస్మతో చూళపన్థకస్స పరియాయో హోతి భిక్ఖునియో ఓవదితుం. భిక్ఖునియో ఏవమాహంసు – ‘‘న దాని అజ్జ ఓవాదో ఇద్ధో భవిస్సతి, తఞ్ఞేవ దాని ఉదానం అయ్యో చూళపన్థకో పునప్పునం భణిస్సతీ’’తి. అథ ఖో తా భిక్ఖునియో యేనాయస్మా చూళపన్థకో తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా ఆయస్మన్తం చూళపన్థకం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీదింసు. ఏకమన్తం నిసిన్నా ఖో తా భిక్ఖునియో ఆయస్మా చూళపన్థకో ఏతదవోచ – ‘‘సమగ్గాత్థ, భగినియో’’తి? ‘‘సమగ్గామ్హాయ్యా’’తి. ‘‘వత్తన్తి, భగినియో, అట్ఠ గరుధమ్మా’’తి? ‘‘వత్తన్తాయ్యా’’తి. ‘‘ఏసో, భగినియో, ఓవాదో’’తి నియ్యాదేత్వా ఇమం ఉదానం పునప్పునం అభాసి –
[ఉదా. ౩౭] ‘‘అధిచేతసో అప్పమజ్జతో, మునినో మోనపథేసు సిక్ఖతో;
సోకా న భవన్తి తాదినో, ఉపసన్తస్స సదా సతీమతో’’తి.
భిక్ఖునియో ఏవమాహంసు – ‘‘నను అవోచుమ్హా – న దాని అజ్జ ఓవాదో ఇద్ధో భవిస్సతి, తఞ్ఞేవ దాని ఉదానం అయ్యో చూళపన్థకో పునప్పునం భణిస్సతీ’’తి! అస్సోసి ఖో ఆయస్మా చూళపన్థకో తాసం భిక్ఖునీనం ఇమం కథాసల్లాపం. అథ ఖో ఆయస్మా చూళపన్థకో వేహాసం అబ్భుగ్గన్త్వా ఆకాసే అన్తలిక్ఖే చఙ్కమతిపి తిట్ఠతిపి నిసీదతిపి సేయ్యమ్పి కప్పేతి ధూమాయతిపి పజ్జలతిపి అన్తరధాయతిపి, తఞ్చేవ [తఞ్ఞేవ (ఇతిపి)] ఉదానం భణతి అఞ్ఞఞ్చ బహుం బుద్ధవచనం. భిక్ఖునియో ఏవమాహంసు – ‘‘అచ్ఛరియం వత భో, అబ్భుతం వత భో, న వత నో ఇతో పుబ్బే ఓవాదో ఏవం ఇద్ధో భూతపుబ్బో యథా అయ్యస్స చూళపన్థకస్సా’’తి. అథ ఖో ఆయస్మా చూళపన్థకో తా భిక్ఖునియో యావ సమన్ధకారా ఓవదిత్వా ఉయ్యోజేసి – గచ్ఛథ భగినియోతి.
అథ ఖో తా భిక్ఖునియో నగరద్వారే థకితే బహినగరే వసిత్వా కాలస్సేవ నగరం పవిసన్తి. మనుస్సా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘అబ్రహ్మచారినియో ఇమా భిక్ఖునియో; ఆరామే భిక్ఖూహి సద్ధిం వసిత్వా ఇదాని నగరం పవిసన్తీ’’తి. అస్సోసుం ఖో భిక్ఖూ తేసం మనుస్సానం ఉజ్ఝాయన్తానం ఖియ్యన్తానం విపాచేన్తానం. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ ఆయస్మా చూళపన్థకో అత్థఙ్గతే సూరియే భిక్ఖునియో ఓవదిస్సతీ’’తి…పే… ‘‘సచ్చం కిర త్వం, చూళపన్థక, అత్థఙ్గతే సూరియే భిక్ఖునియో ఓవదసీ’’తి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ త్వం, చూళపన్థక, అత్థఙ్గతే సూరియే భిక్ఖునియో ఓవదిస్ససి! నేతం, చూళపన్థక, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –
౧౫౪. ‘‘సమ్మతోపి చే భిక్ఖు అత్థఙ్గతే సూరియే భిక్ఖునియో ఓవదేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి.
౧౫౫. సమ్మతో నామ ఞత్తిచతుత్థేన కమ్మేన సమ్మతో.
అత్థఙ్గతే సూరియేతి ఓగ్గతే సూరియే.
భిక్ఖునీ నామ ఉభతోసఙ్ఘే ఉపసమ్పన్నా.
ఓవదేయ్యాతి అట్ఠహి వా గరుధమ్మేహి అఞ్ఞేన వా ధమ్మేన ఓవదతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
౧౫౬. అత్థఙ్గతే అత్థఙ్గతసఞ్ఞీ ఓవదతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అత్థఙ్గతే వేమతికో ఓవదతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అత్థఙ్గతే అనత్థఙ్గతసఞ్ఞీ ఓవదతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
ఏకతోఉపసమ్పన్నాయ ఓవదతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనత్థఙ్గతే అత్థఙ్గతసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనత్థఙ్గతే వేమతికో, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనత్థఙ్గతే అనత్థఙ్గతసఞ్ఞీ, అనాపత్తి.
౧౫౭. అనాపత్తి ఉద్దేసం దేన్తో, పరిపుచ్ఛం దేన్తో, ‘‘ఓసారేహి అయ్యా’’తి వుచ్చమానో, ఓసారేతి, పఞ్హం పుచ్ఛతి, పఞ్హం పుట్ఠో కథేతి, అఞ్ఞస్సత్థాయ భణన్తం భిక్ఖునియో సుణన్తి, సిక్ఖమానాయ సామణేరియా, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.
అత్థఙ్గతసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం దుతియం.
౩. భిక్ఖునుపస్సయసిక్ఖాపదం
౧౫౮. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సక్కేసు విహరతి కపిలవత్థుస్మిం నిగ్రోధారామే. తేన ఖో పన సమయేన ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ భిక్ఖునుపస్సయం ఉపసఙ్కమిత్వా ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖునియో ఓవదన్తి. భిక్ఖునియో ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖునియో ఏతదవోచుం – ‘‘ఏథాయ్యే, ఓవాదం గమిస్సామా’’తి. ‘‘యమ్పి [యం హి (క.)] మయం, అయ్యే, గచ్ఛేయ్యామ ఓవాదస్స కారణా, అయ్యా ఛబ్బగ్గియా ఇధేవ ఆగన్త్వా అమ్హే ఓవదన్తీ’’తి. భిక్ఖునియో ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ భిక్ఖునుపస్సయం ఉపసఙ్కమిత్వా భిక్ఖునియో ఓవదిస్సన్తీ’’తి [ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖునియో ఓవాదం న గచ్ఛిస్సన్తీతి (సీ.)]! అథ ఖో తా భిక్ఖునియో భిక్ఖూనం ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ భిక్ఖునుపస్సయం ఉపసఙ్కమిత్వా భిక్ఖునియో ఓవదిస్సన్తీ’’తి…పే… ‘‘సచ్చం కిర తుమ్హే, భిక్ఖవే, భిక్ఖునుపస్సయం ఉపసఙ్కమిత్వా భిక్ఖునియో ఓవదథా’’తి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ తుమ్హే, మోఘపురిసా, భిక్ఖునుపస్సయం ఉపసఙ్కమిత్వా భిక్ఖునియో ఓవదిస్సథ! నేతం, మోఘపురిసా, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –
‘‘యో పన భిక్ఖు భిక్ఖునుపస్సయం ఉపసఙ్కమిత్వా భిక్ఖునియో ఓవదేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి.
ఏవఞ్చిదం భగవతా భిక్ఖూనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం హోతి.
౧౫౯. తేన ఖో పన సమయేన మహాపజాపతి గోతమీ గిలానా హోతి. థేరా భిక్ఖూ యేన మహాపజాపతి గోతమీ తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా మహాపజాపతిం గోతమిం ఏతదవోచుం – ‘‘కచ్చి తే, గోతమి, ఖమనీయం కచ్చి యాపనీయ’’న్తి? ‘‘న మే, అయ్యా, ఖమనీయం న యాపనీయం’’. ‘‘ఇఙ్ఘయ్యా, ధమ్మం దేసేథా’’తి. ‘‘న, భగిని, కప్పతి భిక్ఖునుపస్సయం ఉపసఙ్కమిత్వా భిక్ఖునియో ధమ్మం దేసేతు’’న్తి కుక్కుచ్చాయన్తా న దేసేసుం. అథ ఖో భగవా పుబ్బణ్హసమయం నివాసేత్వా పత్తచీవరమాదాయ యేన మహాపజాపతి గోతమీ తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా పఞ్ఞత్తే ఆసనే నిసీది. నిసజ్జ ఖో భగవా మహాపజాపతిం గోతమిం ఏతదవోచ – ‘‘కచ్చి తే, గోతమి, ఖమనీయం కచ్చి యాపనీయ’’న్తి? ‘‘పుబ్బే మే, భన్తే, థేరా భిక్ఖూ ఆగన్త్వా ధమ్మం దేసేన్తి. తేన మే ఫాసు హోతి. ఇదాని పన – ‘‘భగవతా పటిక్ఖిత్త’’న్తి, కుక్కుచ్చాయన్తా న దేసేన్తి. తేన మే న ఫాసు హోతీ’’తి. అథ ఖో భగవా మహాపజాపతిం గోతమిం ధమ్మియా కథాయ సన్దస్సేత్వా సమాదపేత్వా సముత్తేజేత్వా సమ్పహంసేత్వా ఉట్ఠాయాసనా పక్కామి. అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, భిక్ఖునుపస్సయం ఉపసఙ్కమిత్వా గిలానం భిక్ఖునిం ఓవదితుం. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –
౧౬౦. ‘‘యో పన భిక్ఖు భిక్ఖునుపస్సయం ఉపసఙ్కమిత్వా భిక్ఖునియో ఓవదేయ్య, అఞ్ఞత్ర సమయా, పాచిత్తియం. తత్థాయం సమయో. గిలానా హోతి భిక్ఖునీ – అయం తత్థ సమయో’’తి.
౧౬౧. యో పనాతి యో యాదిసో…పే… భిక్ఖూతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతో భిక్ఖూతి.
భిక్ఖునుపస్సయో నామ యత్థ భిక్ఖునియో ఏకరత్తమ్పి వసన్తి.
ఉపసఙ్కమిత్వాతి తత్థ గన్త్వా.
భిక్ఖునీ నామ ఉభతోసఙ్ఘే ఉపసమ్పన్నా.
ఓవదేయ్యాతి అట్ఠహి గరుధమ్మేహి ఓవదతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
అఞ్ఞత్ర సమయాతి ఠపేత్వా సమయం.
గిలానా నామ భిక్ఖునీ న సక్కోతి ఓవాదాయ వా సంవాసాయ వా గన్తుం.
౧౬౨. ఉపసమ్పన్నాయ ఉపసమ్పన్నసఞ్ఞీ భిక్ఖునుపస్సయం ఉపసఙ్కమిత్వా అఞ్ఞత్ర సమయా ఓవదతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ఉపసమ్పన్నాయ వేమతికో భిక్ఖునుపస్సయం ఉపసఙ్కమిత్వా అఞ్ఞత్ర సమయా ఓవదతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ఉపసమ్పన్నాయ అనుపసమ్పన్నసఞ్ఞీ భిక్ఖునుపస్సయం ఉపసఙ్కమిత్వా అఞ్ఞత్ర సమయా ఓవదతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
అఞ్ఞేన ధమ్మేన ఓవదతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. ఏకతోఉపసమ్పన్నాయ ఓవదతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుపసమ్పన్నాయ ఉపసమ్పన్నసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుపసమ్పన్నాయ వేమతికో, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుపసమ్పన్నాయ అనుపసమ్పన్నసఞ్ఞీ, అనాపత్తి.
౧౬౩. అనాపత్తి సమయే, ఉద్దేసం దేన్తో, పరిపుచ్ఛం దేన్తో, ‘‘ఓసారేహి అయ్యా’’తి వుచ్చమానో ఓసారేతి, పఞ్హం పుచ్ఛతి, పఞ్హం పుట్ఠో కథేతి, అఞ్ఞస్సత్థాయ భణన్తం భిక్ఖునియో సుణన్తి, సిక్ఖమానాయ సామణేరియా, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.
భిక్ఖునుపస్సయసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం తతియం.
౪. ఆమిససిక్ఖాపదం
౧౬౪. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన థేరా భిక్ఖూ భిక్ఖునియో ఓవదన్తా లాభినో హోన్తి చీవరపిణ్డపాతసేనాసనగిలానప్పచ్చయభేసజ్జపరిక్ఖారానం. ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ ఏవం వదన్తి – ‘‘న బహుకతా థేరా భిక్ఖూ భిక్ఖునియో ఓవదితుం; ఆమిసహేతు థేరా భిక్ఖూ భిక్ఖునియో ఓవదన్తీ’’తి. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ ఏవం వక్ఖన్తి – ‘న బహుకతా థేరా భిక్ఖూ భిక్ఖునియో ఓవదితుం; ఆమిసహేతు థేరా భిక్ఖూ భిక్ఖునియో ఓవదన్తీ’’’తి…పే… ‘‘సచ్చం కిర తుమ్హే, భిక్ఖవే, ఏవం వదేథ – ‘న బహుకతా థేరా భిక్ఖూ భిక్ఖునియో ఓవదితుం; ఆమిసహేతు థేరా భిక్ఖూ భిక్ఖునియో ఓవదన్తీ’’’తి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ తుమ్హే, మోఘపురిసా, ఏవం వక్ఖథ – న బహుకతా థేరా భిక్ఖూ భిక్ఖునియో ఓవదితుం; ఆమిసహేతు థేరా భిక్ఖూ భిక్ఖునియో ఓవదన్తీతి! నేతం, మోఘపురిసా, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –
౧౬౫. ‘‘యో పన భిక్ఖు ఏవం వదేయ్య – ‘ఆమిసహేతు థేరా భిక్ఖూ భిక్ఖునియో ఓవన్దతీ’తి, పాచిత్తియ’’న్తి.
౧౬౬. యో పనాతి యో యాదిసో…పే… భిక్ఖూతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతో భిక్ఖూతి.
ఆమిసహేతూతి చీవరహేతు పిణ్డపాతహేతు సేనాసనహేతు గిలానప్పచ్చయభేసజ్జపరిక్ఖారహేతు సక్కారహేతు గరుకారహేతు మాననహేతు వన్దనహేతు పూజనహేతు.
ఏవం వదేయ్యాతి ఉపసమ్పన్నం సఙ్ఘేన సమ్మతం భిక్ఖునోవాదకం అవణ్ణం కత్తుకామో అయసం కత్తుకామో మఙ్కుకత్తుకామో ఏవం వదేతి – ‘‘చీవరహేతు పిణ్డపాతహేతు సేనాసనహేతు గిలానప్పచ్చయభేసజ్జపరిక్ఖారహేతు సక్కారహేతు గరుకారహేతు మాననహేతు వన్దనహేతు పూజనహేతు ఓవదతీ’’తి భణతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
౧౬౭. ధమ్మకమ్మే ధమ్మకమ్మసఞ్ఞీ ఏవం వదేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ధమ్మకమ్మే వేమతికో ఏవం వదేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ధమ్మకమ్మే అధమ్మకమ్మసఞ్ఞీ ఏవం వదేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
ఉపసమ్పన్నం సఙ్ఘేన అసమ్మతం భిక్ఖునోవాదకం అవణ్ణం కత్తుకామో అయసం కత్తుకామో మఙ్కుకత్తుకామో ఏవం వదేతి – ‘‘చీవరహేతు…పే… పూజనహేతు ఓవదతీ’’తి భణతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనుపసమ్పన్నం సఙ్ఘేన సమ్మతం వా అసమ్మతం వా భిక్ఖునోవాదకం అవణ్ణం కత్తుకామో అయసం కత్తుకామో మఙ్కుకత్తుకామో ఏవం వదేతి – ‘‘చీవరహేతు పిణ్డపాతహేతు సేనాసనహేతు గిలానప్పచ్చయభేసజ్జపరిక్ఖారహేతు సక్కారహేతు గరుకారహేతు మాననహేతు వన్దనహేతు పూజనహేతు ఓవదతీ’’తి భణతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అధమ్మకమ్మే ధమ్మకమ్మసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అధమ్మకమ్మే వేమతికో, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అధమ్మకమ్మే అధమ్మకమ్మసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స.
౧౬౮. అనాపత్తి పకతియా చీవరహేతు పిణ్డపాతహేతు సేనాసనహేతు గిలానప్పచ్చయభేసజ్జపరిక్ఖారహేతు సక్కారహేతు గరుకారహేతు మాననహేతు వన్దనహేతు పూజనహేతు ఓవదన్తం భణతి, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.
ఆమిససిక్ఖాపదం నిట్ఠితం చతుత్థం.
౫. చీవరదానసిక్ఖాపదం
౧౬౯. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన అఞ్ఞతరో భిక్ఖు సావత్థియం అఞ్ఞతరిస్సా విసిఖాయ పిణ్డాయ చరతి. అఞ్ఞతరాపి భిక్ఖునీ తస్సా విసిఖాయ పిణ్డాయ చరతి. అథ ఖో సో భిక్ఖు తం భిక్ఖునిం ఏతదవోచ – ‘‘గచ్ఛ, భగిని, అముకస్మిం ఓకాసే భిక్ఖా దియ్యతీ’’తి. సాపి ఖో ఏవమాహ – ‘‘గచ్ఛాయ్య, అముకస్మిం ఓకాసే భిక్ఖా దియ్యతీ’’తి. తే అభిణ్హదస్సనేన సన్దిట్ఠా అహేసుం. తేన ఖో పన సమయేన సఙ్ఘస్స చీవరం భాజీయతి. అథ ఖో సా భిక్ఖునీ ఓవాదం గన్త్వా యేన సో భిక్ఖు తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా తం భిక్ఖుం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం అట్ఠాసి. ఏకమన్తం ఠితం ఖో తం భిక్ఖునిం సో భిక్ఖు ఏతదవోచ – ‘‘అయం మే, భగిని, చీవరపటివీసో [పటివింసో (సీ.), పటివిసో (ఇతిపి)]; సాదియిస్ససీ’’తి? ‘‘ఆమాయ్య, దుబ్బలచీవరామ్హీ’’తి.
అథ ఖో సో భిక్ఖు తస్సా భిక్ఖునియా చీవరం అదాసి. సోపి ఖో భిక్ఖు దుబ్బలచీవరో హోతి. భిక్ఖూ తం భిక్ఖుం ఏతదవోచుం – ‘‘కరోహి దాని తే, ఆవుసో, చీవర’’న్తి. అథ ఖో సో భిక్ఖు భిక్ఖూనం ఏతమత్థం ఆరోచేసి. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ భిక్ఖు భిక్ఖునియా చీవరం దస్సతీ’’తి…పే… ‘‘సచ్చం కిర త్వం, భిక్ఖు, భిక్ఖునియా చీవరం అదాసీ’’తి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. ‘‘ఞాతికా తే, భిక్ఖు, అఞ్ఞాతికా’’తి? ‘‘అఞ్ఞాతికా, భగవా’’తి. ‘‘అఞ్ఞాతకో, మోఘపురిస, అఞ్ఞాతికాయ న జానాతి పతిరూపం వా అప్పతిరూపం వా సన్తం వా అసన్తం వా. కథఞ్హి నామ త్వం, మోఘపురిస, అఞ్ఞాతికాయ భిక్ఖునియా చీవరం దస్ససి! నేతం, మోఘపురిస, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –
‘‘యో పన భిక్ఖు అఞ్ఞాతికాయ భిక్ఖునియా చీవరం దదేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి.
ఏవఞ్చిదం భగవతా భిక్ఖూనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం హోతి.
౧౭౦. తేన ఖో పన సమయేన భిక్ఖూ కుక్కుచ్చాయన్తా భిక్ఖునీనం పారివత్తకం [పారివట్టకం (ఇతిపి)] చీవరం న దేన్తి. భిక్ఖునియో ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ అయ్యా అమ్హాకం పారివత్తకం చీవరం న దస్సన్తీ’’తి! అస్సోసుం ఖో భిక్ఖూ తాసం భిక్ఖునీనం ఉజ్ఝాయన్తీనం ఖియ్యన్తీనం విపాచేన్తీనం. అథ ఖో తే భిక్ఖూ భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, పఞ్చన్నం పారివత్తకం దాతుం. భిక్ఖుస్స, భిక్ఖునియా, సిక్ఖమానాయ, సామణేరస్స, సామణేరియా – అనుజానామి, భిక్ఖవే, ఇమేసం పఞ్చన్నం పారివత్తకం దాతుం. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –
౧౭౧. ‘‘యో పన భిక్ఖు అఞ్ఞాతికాయ భిక్ఖునియా చీవరం దదేయ్య, అఞ్ఞత్ర పారివత్తకా, పాచిత్తియ’’న్తి.
౧౭౨. యో పనాతి యో యాదిసో…పే… భిక్ఖూతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతో భిక్ఖూతి.
అఞ్ఞాతికా నామ మాతితో వా పితితో వా యావ సత్తమా పితామహయుగా అసమ్బద్ధా.
భిక్ఖునీ నామ ఉభతోసఙ్ఘే ఉపసమ్పన్నా.
చీవరం నామ ఛన్నం చీవరానం అఞ్ఞతరం చీవరం వికప్పనుపగం పచ్ఛిమం [వికప్పనుపగపచ్ఛిమం (సీ.)].
అఞ్ఞత్ర పారివత్తకాతి ఠపేత్వా పారివత్తకం దేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
౧౭౩. అఞ్ఞాతికాయ అఞ్ఞాతికసఞ్ఞీ చీవరం దేతి, అఞ్ఞత్ర పారివత్తకా, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అఞ్ఞాతికాయ వేమతికో చీవరం దేతి, అఞ్ఞత్ర పారివత్తకా, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అఞ్ఞాతికాయ ఞాతికసఞ్ఞీ చీవరం దేతి, అఞ్ఞత్ర పారివత్తకా, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
ఏకతో ఉపసమ్పన్నాయ చీవరం దేతి, అఞ్ఞత్ర పారివత్తకా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. ఞాతికాయ అఞ్ఞాతికసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స. ఞాతికాయ వేమతికో, ఆపత్తి దుక్కటస్స. ఞాతికాయ ఞాతికసఞ్ఞీ, అనాపత్తి.
౧౭౪. అనాపత్తి ఞాతికాయ, పారివత్తకం పరిత్తేన వా విపులం, విపులేన వా పరిత్తం, భిక్ఖునీ విస్సాసం గణ్హాతి, తావకాలికం గణ్హాతి, చీవరం ఠపేత్వా అఞ్ఞం పరిక్ఖారం దేతి, సిక్ఖమానాయ, సామణేరియా, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.
చీవరదానసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం పఞ్చమం.
౬. చీవరసిబ్బనసిక్ఖాపదం
౧౭౫. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన ఆయస్మా ఉదాయీ పట్టో [పట్ఠో (సీ. స్యా.)] హోతి చీవరకమ్మం కాతుం. అఞ్ఞతరా భిక్ఖునీ యేనాయస్మా ఉదాయీ తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా ఆయస్మన్తం ఉదాయిం ఏతదవోచ – ‘‘సాధు మే, భన్తే, అయ్యో చీవరం సిబ్బతూ’’తి. అథ ఖో ఆయస్మా ఉదాయీ తస్సా భిక్ఖునియా చీవరం సిబ్బిత్వా సురత్తం సుపరికమ్మకతం కత్వా మజ్ఝే పటిభానచిత్తం వుట్ఠాపేత్వా సంహరిత్వా నిక్ఖిపి. అథ ఖో సా భిక్ఖునీ యేనాయస్మా ఉదాయీ తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా ఆయస్మన్తం ఉదాయిం ఏతదవోచ – ‘‘కహం తం, భన్తే, చీవర’’న్తి? ‘‘హన్ద, భగిని, ఇమం చీవరం యథాసంహటం హరిత్వా నిక్ఖిపిత్వా యదా భిక్ఖునిసఙ్ఘో ఓవాదం ఆగచ్ఛతి తదా ఇమం చీవరం పారుపిత్వా భిక్ఖునిసఙ్ఘస్స పిట్ఠితో పిట్ఠితో ఆగచ్ఛా’’తి. అథ ఖో సా భిక్ఖునీ తం చీవరం యథాసంహటం హరిత్వా నిక్ఖిపిత్వా యదా భిక్ఖునిసఙ్ఘో ఓవాదం ఆగచ్ఛతి తదా తం చీవరం పారుపిత్వా భిక్ఖునిసఙ్ఘస్స పిట్ఠితో పిట్ఠితో ఆగచ్ఛతి. మనుస్సా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘యావ ఛిన్నికా ఇమా భిక్ఖునియో ధుత్తికా అహిరికాయో, యత్ర హి నామ చీవరే పటిభానచిత్తం వుట్ఠాపేస్సన్తీ’’తి!
భిక్ఖునియో ఏవమాహంసు – ‘‘కస్సిదం కమ్మ’’న్తి? ‘‘అయ్యస్స ఉదాయిస్సా’’తి. ‘‘యేపి తే ఛిన్నకా ధుత్తకా అహిరికా తేసమ్పి ఏవరూపం న సోభేయ్య, కిం పన అయ్యస్స ఉదాయిస్సా’’తి! అథ ఖో తా భిక్ఖునియో భిక్ఖూనం ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ ఆయస్మా ఉదాయీ భిక్ఖునియా చీవరం సిబ్బిస్సతీ’’తి…పే… సచ్చం కిర త్వం, ఉదాయి, భిక్ఖునియా చీవరం సిబ్బసీ’’తి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. ‘‘ఞాతికా తే, ఉదాయి, అఞ్ఞాతికా’’తి? ‘‘అఞ్ఞాతికా, భగవా’’తి. ‘‘అఞ్ఞాతకో, మోఘపురిస, అఞ్ఞాతికాయ న జానాతి పతిరూపం వా అప్పతిరూపం వా పాసాదికం వా అపాసాదికం వా. కథఞ్హి నామ త్వం, మోఘపురిస, అఞ్ఞాతికాయ భిక్ఖునియా చీవరం సిబ్బిస్ససి! నేతం, మోఘపురిస, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –
౧౭౬. ‘‘యో పన భిక్ఖు అఞ్ఞాతికాయ భిక్ఖునియా చీవరం సిబ్బేయ్య వా సిబ్బాపేయ్య వా, పాచిత్తియ’’న్తి.
౧౭౭. యో పనాతి యో యాదిసో…పే… భిక్ఖూతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతో భిక్ఖూతి.
అఞ్ఞాతికా నామ మాతితో వా పితితో వా యావ సత్తమా పితామహయుగా అసమ్బద్ధా.
భిక్ఖునీ నామ ఉభతోసఙ్ఘే ఉపసమ్పన్నా.
చీవరం నామ ఛన్నం చీవరానం అఞ్ఞతరం చీవరం.
సిబ్బేయ్యాతి సయం సిబ్బతి ఆరాపథే ఆరాపథే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
సిబ్బాపేయ్యాతి అఞ్ఞం ఆణాపేతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. సకిం ఆణత్తో బహుకమ్పి సిబ్బతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
౧౭౮. అఞ్ఞాతికాయ అఞ్ఞాతికసఞ్ఞీ చీవరం సిబ్బతి వా సిబ్బాపేతి వా, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అఞ్ఞాతికాయ వేమతికో చీవరం సిబ్బతి వా సిబ్బాపేతి వా, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అఞ్ఞాతికాయ ఞాతికసఞ్ఞీ చీవరం సిబ్బతి వా సిబ్బాపేతి వా, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
ఏకతోఉపసమ్పన్నాయ చీవరం సిబ్బతి వా సిబ్బాపేతి వా, ఆపత్తి దుక్కటస్స. ఞాతికాయ అఞ్ఞాతికసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స. ఞాతికాయ వేమతికో, ఆపత్తి దుక్కటస్స. ఞాతికాయ ఞాతికసఞ్ఞీ, అనాపత్తి.
౧౭౯. అనాపత్తి ఞాతికాయ, చీవరం ఠపేత్వా అఞ్ఞం పరిక్ఖారం సిబ్బతి వా సిబ్బాపేతి వా, సిక్ఖమానాయ, సామణేరియా, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.
చీవరసిబ్బనసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం ఛట్ఠం.
౭. సంవిధానసిక్ఖాపదం
౧౮౦. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ భిక్ఖునీహి సద్ధిం సంవిధాయ ఏకద్ధానమగ్గం పటిపజ్జన్తి. మనుస్సా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘యథేవ మయం సపజాపతికా ఆహిణ్డామ, ఏవమేవిమే సమణా సక్యపుత్తియా భిక్ఖునీహి సద్ధిం సంవిధాయ ఆహిణ్డన్తీ’’తి! అస్సోసుం ఖో భిక్ఖూ తేసం మనుస్సానం ఉజ్ఝాయన్తానం ఖియ్యన్తానం విపాచేన్తానం. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ భిక్ఖునీహి సద్ధిం సంవిధాయ ఏకద్ధానమగ్గం పటిపజ్జిస్సన్తీ’’తి…పే… ‘‘సచ్చం కిర తుమ్హే, భిక్ఖవే, భిక్ఖునీహి సద్ధిం సంవిధాయ ఏకద్ధానమగ్గం పటిపజ్జథా’’తి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ తుమ్హే, మోఘపురిసా, భిక్ఖునీహి సద్ధిం సంవిధాయ ఏకద్ధానమగ్గం పటిపజ్జిస్సథ! నేతం, మోఘపురిసా, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ.
‘‘యో పన భిక్ఖు భిక్ఖునియా సద్ధిం సంవిధాయ ఏకద్ధానమగ్గం పటిపజ్జేయ్య, అన్తమసో గామన్తరమ్పి, పాచిత్తియ’’న్తి.
ఏవఞ్చిదం భగవతా భిక్ఖూనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం హోతి.
౧౮౧. తేన ఖో పన సమయేన సమ్బహులా భిక్ఖూ చ భిక్ఖునియో చ సాకేతా సావత్థిం అద్ధానమగ్గప్పటిపన్నా హోన్తి. అథ ఖో తా భిక్ఖునియో తే భిక్ఖూ ఏతదవోచుం – ‘‘మయమ్పి అయ్యేహి సద్ధిం గమిస్సామా’’తి. ‘‘న, భగినీ, కప్పతి భిక్ఖునియా సద్ధిం సంవిధాయ ఏకద్ధానమగ్గం పటిపజ్జితుం. తుమ్హే వా పఠమం గచ్ఛథ మయం వా గమిస్సామా’’తి. ‘‘అయ్యా, భన్తే, అగ్గపురిసా. అయ్యావ పఠమం గచ్ఛన్తూ’’తి. అథ ఖో తాసం భిక్ఖునీనం పచ్ఛా గచ్ఛన్తీనం అన్తరామగ్గే చోరా అచ్ఛిన్దింసు చ దూసేసుఞ్చ. అథ ఖో తా భిక్ఖునియో సావత్థిం గన్త్వా భిక్ఖునీనం ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. భిక్ఖునియో భిక్ఖూనం ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. భిక్ఖూ భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, సత్థగమనీయే మగ్గే సాసఙ్కసమ్మతే సప్పటిభయే భిక్ఖునియా సద్ధిం సంవిధాయ ఏకద్ధానమగ్గం పటిపజ్జితుం. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –
౧౮౨. ‘‘యో పన భిక్ఖు భిక్ఖునియా సద్ధిం సంవిధాయ ఏకద్ధానమగ్గం పటిపజ్జేయ్య, అన్తమసో గామన్తరమ్పి, అఞ్ఞత్ర సమయా, పాచిత్తియం. తత్థాయం సమయో . సత్థగమనీయో హోతి మగ్గో సాసఙ్కసమ్మతో సప్పటిభయో – అయం తత్థ సమయో’’తి.
౧౮౩. యో పనాతి యో యాదిసో…పే… భిక్ఖూతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతో భిక్ఖూతి.
భిక్ఖునీ నామ ఉభతోసఙ్ఘే ఉపసమ్పన్నా.
సద్ధిన్తి ఏకతో.
సంవిధాయాతి – ‘‘గచ్ఛామ, భగిని, గచ్ఛామాయ్య; గచ్ఛామాయ్య, గచ్ఛామ, భగిని; అజ్జ వా హియ్యో వా పరే వా గచ్ఛామా’’తి సంవిదహతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స.
అన్తమసో గామన్తరమ్పీతి కుక్కుటసమ్పాతే గామే, గామన్తరే గామన్తరే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అగామకే అరఞ్ఞే, అద్ధయోజనే అద్ధయోజనే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
అఞ్ఞత్ర సమయాతి ఠపేత్వా సమయం.
సత్థగమనీయో నామ మగ్గో న సక్కా హోతి వినా సత్థేన గన్తుం.
సాసఙ్కం నామ తస్మిం మగ్గే [యస్మిం మగ్గే (?)] చోరానం నివిట్ఠోకాసో దిస్సతి, భుత్తోకాసో దిస్సతి, ఠితోకాసో దిస్సతి, నిసిన్నోకాసో దిస్సతి, నిపన్నోకాసో దిస్సతి.
సప్పటిభయం నామ తస్మిం మగ్గే చోరేహి మనుస్సా హతా దిస్సన్తి, విలుత్తా దిస్సన్తి, ఆకోటితా దిస్సన్తి, సప్పటిభయం గన్త్వా అప్పటిభయం దస్సేత్వా ఉయ్యోజేతబ్బా – ‘‘గచ్ఛథ భగినియో’’తి.
౧౮౪. సంవిదహితే సంవిదహితసఞ్ఞీ ఏకద్ధానమగ్గం పటిపజ్జతి, అన్తమసో గామన్తరమ్పి, అఞ్ఞత్ర సమయా, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. సంవిదహితే వేమతికో ఏకద్ధానమగ్గం పటిపజ్జతి, అన్తమసో గామన్తరమ్పి, అఞ్ఞత్ర సమయా, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. సంవిదహితే, అసంవిదహితసఞ్ఞీ ఏకద్ధానమగ్గం పటిపజ్జతి, అన్తమసో గామన్తరమ్పి, అఞ్ఞత్ర సమయా, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
భిక్ఖు సంవిదహతి భిక్ఖునీ న సంవిదహతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అసంవిదహితే సంవిదహితసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అసంవిదహితే వేమతికో, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అసంవిదహితే అసంవిదహితసఞ్ఞీ, అనాపత్తి.
౧౮౫. అనాపత్తి సమయే, అసంవిదహిత్వా గచ్ఛతి, భిక్ఖునీ సంవిదహతి, భిక్ఖు న సంవిదహతి, విసఙ్కేతేన గచ్ఛన్తి, ఆపదాసు, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.
సంవిధానసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం సత్తమం.
౮. నావాభిరుహనసిక్ఖాపదం
౧౮౬. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ భిక్ఖునీహి సద్ధిం సంవిధాయ ఏకం నావం [ఏకనావం (స్యా.)] అభిరుహన్తి. మనుస్సా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘యథేవ మయం సపజాపతికా నావాయ [ఏకనావాయ (స్యా.)] కీళామ, ఏవమేవిమే సమణా సక్యపుత్తియా భిక్ఖునీహి సద్ధిం సంవిధాయ నావాయ కీళన్తీ’’తి! అస్సోసుం ఖో భిక్ఖూ తేసం మనుస్సానం ఉజ్ఝాయన్తానం ఖియ్యన్తానం విపాచేన్తానం. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ ఛబ్బగ్గియా భిక్ఖూ భిక్ఖునీహి సద్ధిం సంవిధాయ ఏకం నావం అభిరుహిస్సన్తీ’’తి…పే… ‘‘సచ్చం కిర తుమ్హే, భిక్ఖవే, భిక్ఖునీహి సద్ధిం సంవిధాయ ఏకం నావం అభిరుహథా’’తి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ తుమ్హే, మోఘపురిసా, భిక్ఖునీహి సద్ధిం సంవిధాయ ఏకం నావం అభిరుహిస్సథ! నేతం, మోఘపురిసా, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –
‘‘యో పన భిక్ఖు భిక్ఖునియా సద్ధిం సంవిధాయ ఏకం నావం [ఏకనావం (స్యా.)] అభిరుహేయ్య, ఉద్ధంగామినిం వా అధోగామినిం వా, పాచిత్తియ’’న్తి.
ఏవఞ్చిదం భగవతా భిక్ఖూనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం హోతి.
౧౮౭. తేన ఖో పన సమయేన సమ్బహులా భిక్ఖూ చ భిక్ఖునియో చ సాకేతా సావత్థిం అద్ధానమగ్గప్పటిపన్నా హోన్తి. అన్తరామగ్గే నదీ తరితబ్బా [ఉత్తరితబ్బా (స్యా.)] హోతి. అథ ఖో తా భిక్ఖునియో తే భిక్ఖూ ఏతదవోచుం – ‘‘మయమ్పి అయ్యేహి సద్ధిం ఉత్తరిస్సామా’’తి. ‘‘న, భగినీ, కప్పతి భిక్ఖునియా సద్ధిం సంవిధాయ ఏకం నావం అభిరుహితుం; తుమ్హే వా పఠమం ఉత్తరథ మయం వా ఉత్తరిస్సామా’’తి. ‘‘అయ్యా, భన్తే, అగ్గపురిసా. అయ్యావ పఠమం ఉత్తరన్తూ’’తి. అథ ఖో తాసం భిక్ఖునీనం పచ్ఛా ఉత్తరన్తీనం చోరా అచ్ఛిన్దింసు చ దూసేసుఞ్చ. అథ ఖో తా భిక్ఖునియో సావత్థిం గన్త్వా భిక్ఖునీనం ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. భిక్ఖునియో భిక్ఖూనం ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. భిక్ఖూ భగవతో ఏతమత్థం ఆరోచేసుం. అథ ఖో భగవా ఏతస్మిం నిదానే ఏతస్మిం పకరణే ధమ్మిం కథం కత్వా భిక్ఖూ ఆమన్తేసి – ‘‘అనుజానామి, భిక్ఖవే, తిరియం తరణాయ భిక్ఖునియా సద్ధిం సంవిధాయ ఏకం నావం అభిరుహితుం. ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –
౧౮౮. ‘‘యో పన భిక్ఖు భిక్ఖునియా సద్ధిం సంవిధాయ ఏకం నావం అభిరుహేయ్య ఉద్ధంగామినిం వా అధోగామినిం వా, అఞ్ఞత్ర తిరియం తరణాయ, పాచిత్తియ’’న్తి.
౧౮౯. యో పనాతి యో యాదిసో…పే… భిక్ఖూతి…పే… అయం ఇమస్మిం అత్థే అధిప్పేతో భిక్ఖూతి.
భిక్ఖునీ నామ ఉభతోసఙ్ఘే ఉపసమ్పన్నా.
సద్ధిన్తి ఏకతో.
సంవిధాయాతి ‘‘అభిరుహామ, భగిని, అభిరుహామాయ్య; అభిరుహామాయ్య, అభిరుహామ, భగిని; అజ్జ వా హియ్యో వా పరే వా అభిరుహామా’’తి సంవిదహతి ఆపత్తి దుక్కటస్స.
భిక్ఖునియా అభిరుళ్హే భిక్ఖు అభిరుహతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. భిక్ఖుమ్హి అభిరుళ్హే భిక్ఖునీ అభిరుహతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. ఉభో వా అభిరుహన్తి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
ఉద్ధంగామినిన్తి ఉజ్జవనికాయ.
అధోగామినిన్తి ఓజవనికాయ.
అఞ్ఞత్ర తిరియం తరణాయాతి ఠపేత్వా తిరియం తరణం.
కుక్కుటసమ్పాతే గామే, గామన్తరే గామన్తరే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అగామకే అరఞ్ఞే, అడ్ఢయోజనే అడ్ఢయోజనే ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
౧౯౦. సంవిదహితే సంవిదహితసఞ్ఞీ ఏకం నావం అభిరుహతి ఉద్ధంగామినిం వా అధోగామినిం వా, అఞ్ఞత్ర తిరియం తరణాయ, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. సంవిదహితే వేమతికో ఏకం నావం అభిరుహతి ఉద్ధంగామినిం వా అధోగామినిం వా, అఞ్ఞత్ర తిరియం తరణాయ, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. సంవిదహితే అసంవిదహితసఞ్ఞీ ఏకం నావం అభిరుహతి ఉద్ధంగామినిం వా అధోగామినిం వా, అఞ్ఞత్ర తిరియం తరణాయ, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.
భిక్ఖు సంవిదహతి, భిక్ఖునీ న సంవిదహతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అసంవిదహితే సంవిదహితసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అసంవిదహితే వేమతికో, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అసంవిదహితే, అసంవిదహితసఞ్ఞీ, అనాపత్తి.
౧౯౧. అనాపత్తి తిరియం తరణాయ, అసంవిదహిత్వా అభిరుహన్తి, భిక్ఖునీ సంవిదహతి, భిక్ఖు న సంవిదహతి, విసఙ్కేతేన అభిరుహన్తి, ఆపదాసు ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మిస్సాతి.
నావాభిరుహనసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం అట్ఠమం.
౯. పరిపాచితసిక్ఖాపదం
౧౯౨. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా రాజగహే విహరతి వేళువనే కలన్దకనివాపే. తేన ఖో పన సమయేన థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ అఞ్ఞతరస్స కులస్స కులూపికా హోతి నిచ్చభత్తికా. తేన చ గహపతినా థేరా భిక్ఖూ నిమన్తితా హోన్తి. అథ ఖో థుల్లనన్దా భిక్ఖునీ పుబ్బణ్హసమయం నివాసేత్వా పత్తచీవరమాదాయ యేన తం కులం తేనుపసఙ్కమి; ఉపసఙ్కమిత్వా తం గహపతిం ఏతదవోచ – ‘‘కిమిదం, గహపతి, పహూతం ఖాదనీయం భోజనీయం పటియత్త’’న్తి? ‘‘థేరా మయా, అయ్యే, నిమన్తితా’’తి. ‘‘కే పన తే, గహపతి, థేరా’’తి? ‘‘అయ్యో సారిపుత్తో అయ్యో మహామోగ్గల్లానో అయ్యో మహాకచ్చానో అయ్యో మహాకోట్ఠికో అయ్యో మహాకప్పినో అయ్యో మహాచున్దో అయ్యో అనురుద్ధో అయ్యో రేవతో అయ్యో ఉపాలి అయ్యో ఆనన్దో అయ్యో రాహులో’’తి. ‘‘కిం పన త్వం, గహపతి, మహానాగే తిట్ఠమానే చేటకే నిమన్తేసీ’’తి?
‘‘కే పన తే, అయ్యే, మహానాగా’’తి? ‘‘అయ్యో దేవదత్తో అయ్యో కోకాలికో అయ్యో కటమోదకతిస్సకో [కటమోరకతిస్సకో (సీ.) కతమోరకతిస్సకో (స్యా.)] అయ్యో ఖణ్డదేవియా పుత్తో అయ్యో సముద్దదత్తో’’తి. అయం చరహి థుల్లనన్దాయ భిక్ఖునియా అన్తరా కథా విప్పకతా, అథ తే థేరా భిక్ఖూ పవిసింసు. ‘‘సచ్చం మహానాగా ఖో తయా, గహపతి, నిమన్తితా’’తి. ‘‘ఇదానేవ ఖో త్వం, అయ్యే, చేటకే అకాసి; ఇదాని మహానాగే’’తి. ఘరతో చ నిక్కడ్ఢి, నిచ్చభత్తఞ్చ పచ్ఛిన్ది. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ దేవదత్తో జానం భిక్ఖునిపరిపాచితం పిణ్డపాతం భుఞ్జిస్సతీ’’తి…పే… ‘‘సచ్చం కిర త్వం, దేవదత్త, జానం భిక్ఖునిపరిపాచితం పిణ్డపాతం భుఞ్జసీ’’తి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ త్వం, మోఘపురిస, జానం భిక్ఖునిపరిపాచితం పిణ్డపాతం భుఞ్జిస్ససి. నేతం, మోఘపురిస, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –
‘‘యో పన భిక్ఖు జానం భిక్ఖునిపరిపాచితం పిణ్డపాతం భుఞ్జేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి.
ఏవఞ్చిదం భగవతా భిక్ఖూనం సిక్ఖాపదం పఞ్ఞత్తం హోతి.