౨. అత్థఙ్గతసిక్ఖాపదం

౧౫౩. తేన సమయేన బుద్ధో భగవా సావత్థియం విహరతి జేతవనే అనాథపిణ్డికస్స ఆరామే. తేన ఖో పన సమయేన థేరా భిక్ఖూ భిక్ఖునియో ఓవదన్తి పరియాయేన. తేన ఖో పన సమయేన ఆయస్మతో చూళపన్థకస్స పరియాయో హోతి భిక్ఖునియో ఓవదితుం. భిక్ఖునియో ఏవమాహంసు – ‘‘న దాని అజ్జ ఓవాదో ఇద్ధో భవిస్సతి, తఞ్ఞేవ దాని ఉదానం అయ్యో చూళపన్థకో పునప్పునం భణిస్సతీ’’తి. అథ ఖో తా భిక్ఖునియో యేనాయస్మా చూళపన్థకో తేనుపసఙ్కమింసు; ఉపసఙ్కమిత్వా ఆయస్మన్తం చూళపన్థకం అభివాదేత్వా ఏకమన్తం నిసీదింసు. ఏకమన్తం నిసిన్నా ఖో తా భిక్ఖునియో ఆయస్మా చూళపన్థకో ఏతదవోచ – ‘‘సమగ్గాత్థ, భగినియో’’తి? ‘‘సమగ్గామ్హాయ్యా’’తి. ‘‘వత్తన్తి, భగినియో, అట్ఠ గరుధమ్మా’’తి? ‘‘వత్తన్తాయ్యా’’తి. ‘‘ఏసో, భగినియో, ఓవాదో’’తి నియ్యాదేత్వా ఇమం ఉదానం పునప్పునం అభాసి –

[ఉదా. ౩౭] ‘‘అధిచేతసో అప్పమజ్జతో, మునినో మోనపథేసు సిక్ఖతో;

సోకా న భవన్తి తాదినో, ఉపసన్తస్స సదా సతీమతో’’తి.

భిక్ఖునియో ఏవమాహంసు – ‘‘నను అవోచుమ్హా – న దాని అజ్జ ఓవాదో ఇద్ధో భవిస్సతి, తఞ్ఞేవ దాని ఉదానం అయ్యో చూళపన్థకో పునప్పునం భణిస్సతీ’’తి! అస్సోసి ఖో ఆయస్మా చూళపన్థకో తాసం భిక్ఖునీనం ఇమం కథాసల్లాపం. అథ ఖో ఆయస్మా చూళపన్థకో వేహాసం అబ్భుగ్గన్త్వా ఆకాసే అన్తలిక్ఖే చఙ్కమతిపి తిట్ఠతిపి నిసీదతిపి సేయ్యమ్పి కప్పేతి ధూమాయతిపి పజ్జలతిపి అన్తరధాయతిపి, తఞ్చేవ [తఞ్ఞేవ (ఇతిపి)] ఉదానం భణతి అఞ్ఞఞ్చ బహుం బుద్ధవచనం. భిక్ఖునియో ఏవమాహంసు – ‘‘అచ్ఛరియం వత భో, అబ్భుతం వత భో, న వత నో ఇతో పుబ్బే ఓవాదో ఏవం ఇద్ధో భూతపుబ్బో యథా అయ్యస్స చూళపన్థకస్సా’’తి. అథ ఖో ఆయస్మా చూళపన్థకో తా భిక్ఖునియో యావ సమన్ధకారా ఓవదిత్వా ఉయ్యోజేసి – గచ్ఛథ భగినియోతి.

అథ ఖో తా భిక్ఖునియో నగరద్వారే థకితే బహినగరే వసిత్వా కాలస్సేవ నగరం పవిసన్తి. మనుస్సా ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘అబ్రహ్మచారినియో ఇమా భిక్ఖునియో; ఆరామే భిక్ఖూహి సద్ధిం వసిత్వా ఇదాని నగరం పవిసన్తీ’’తి. అస్సోసుం ఖో భిక్ఖూ తేసం మనుస్సానం ఉజ్ఝాయన్తానం ఖియ్యన్తానం విపాచేన్తానం. యే తే భిక్ఖూ అప్పిచ్ఛా…పే… తే ఉజ్ఝాయన్తి ఖియ్యన్తి విపాచేన్తి – ‘‘కథఞ్హి నామ ఆయస్మా చూళపన్థకో అత్థఙ్గతే సూరియే భిక్ఖునియో ఓవదిస్సతీ’’తి…పే… ‘‘సచ్చం కిర త్వం, చూళపన్థక, అత్థఙ్గతే సూరియే భిక్ఖునియో ఓవదసీ’’తి? ‘‘సచ్చం, భగవా’’తి. విగరహి బుద్ధో భగవా…పే… కథఞ్హి నామ త్వం, చూళపన్థక, అత్థఙ్గతే సూరియే భిక్ఖునియో ఓవదిస్ససి! నేతం, చూళపన్థక, అప్పసన్నానం వా పసాదాయ…పే… ఏవఞ్చ పన, భిక్ఖవే, ఇమం సిక్ఖాపదం ఉద్దిసేయ్యాథ –

౧౫౪. ‘‘సమ్మతోపి చే భిక్ఖు అత్థఙ్గతే సూరియే భిక్ఖునియో ఓవదేయ్య, పాచిత్తియ’’న్తి.

౧౫౫. సమ్మతో నామ ఞత్తిచతుత్థేన కమ్మేన సమ్మతో.

అత్థఙ్గతే సూరియేతి ఓగ్గతే సూరియే.

భిక్ఖునీ నామ ఉభతోసఙ్ఘే ఉపసమ్పన్నా.

ఓవదేయ్యాతి అట్ఠహి వా గరుధమ్మేహి అఞ్ఞేన వా ధమ్మేన ఓవదతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

౧౫౬. అత్థఙ్గతే అత్థఙ్గతసఞ్ఞీ ఓవదతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అత్థఙ్గతే వేమతికో ఓవదతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స. అత్థఙ్గతే అనత్థఙ్గతసఞ్ఞీ ఓవదతి, ఆపత్తి పాచిత్తియస్స.

ఏకతోఉపసమ్పన్నాయ ఓవదతి, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనత్థఙ్గతే అత్థఙ్గతసఞ్ఞీ, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనత్థఙ్గతే వేమతికో, ఆపత్తి దుక్కటస్స. అనత్థఙ్గతే అనత్థఙ్గతసఞ్ఞీ, అనాపత్తి.

౧౫౭. అనాపత్తి ఉద్దేసం దేన్తో, పరిపుచ్ఛం దేన్తో, ‘‘ఓసారేహి అయ్యా’’తి వుచ్చమానో, ఓసారేతి, పఞ్హం పుచ్ఛతి, పఞ్హం పుట్ఠో కథేతి, అఞ్ఞస్సత్థాయ భణన్తం భిక్ఖునియో సుణన్తి, సిక్ఖమానాయ సామణేరియా, ఉమ్మత్తకస్స, ఆదికమ్మికస్సాతి.

అత్థఙ్గతసిక్ఖాపదం నిట్ఠితం దుతియం.